Luận văn thạc sĩ phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Đỗ Bích Liên
• Người hướng dẫn: PSG. Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại Học TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Cho Thuê Tài Chính Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH
• 1.1. Sự hình thành và phát triển hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động cho thuê tài chính
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Đặc điểm
• 1.3. Các hình thức tài trợ trên thị trường cho thuê tài chính
• 1.3.1. Cho thuê ba bên
• 1.3.2. Cho thuê hai bên
• 1.3.3. Bán và tái cho thuê
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển cho thuê tài chính tại Việt Nam

Hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm qua. Từ khi chính phủ ban hành Nghị định 16/2001/NĐ-CP, thị trường này đã bắt đầu hình thành và phát triển mạnh mẽ. Các công ty cho thuê tài chính đã đóng góp vào việc cung cấp nguồn vốn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn chưa tương xứng với tiềm năng của thị trường. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa tiếp cận được dịch vụ này do thiếu thông tin và hiểu biết về dịch vụ cho thuê tài chính.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển cho thuê tài chính

Hình thức cho thuê tài chính đã có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ các nền văn minh cổ đại. Tại Việt Nam, hoạt động này chính thức được công nhận từ năm 1996, nhưng chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ sau năm 2001. Sự phát triển này đã giúp nhiều doanh nghiệp tiếp cận công nghệ và thiết bị hiện đại, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

1.2. Đặc điểm của hoạt động cho thuê tài chính

Hoạt động cho thuê tài chính có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm việc chuyển giao quyền sử dụng tài sản mà không chuyển giao quyền sở hữu. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu và dễ dàng tiếp cận công nghệ mới mà không cần phải bỏ ra một khoản vốn lớn.

II. Vấn đề và thách thức trong phát triển cho thuê tài chính

Mặc dù cho thuê tài chính có nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc phát triển loại hình này tại Việt Nam. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn do thiếu tài sản đảm bảo. Hơn nữa, sự thiếu hiểu biết về dịch vụ cho thuê tài chính cũng là một rào cản lớn.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Nhiều doanh nghiệp nhỏ không có đủ tài sản đảm bảo để vay vốn từ ngân hàng, dẫn đến việc họ không thể tiếp cận cho thuê tài chính. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của họ trên thị trường.

2.2. Thiếu thông tin và hiểu biết về dịch vụ

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của cho thuê tài chính. Việc thiếu thông tin và kiến thức về quy trình và lợi ích của dịch vụ này đã khiến họ không tận dụng được cơ hội.

III. Phương pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính hiệu quả

Để phát triển cho thuê tài chính tại Việt Nam, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc nâng cao nhận thức về dịch vụ này trong cộng đồng doanh nghiệp là rất quan trọng. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để khuyến khích các doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ.

3.1. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục

Cần tổ chức các chương trình đào tạo và hội thảo để nâng cao nhận thức về dịch vụ cho thuê tài chính. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về lợi ích và quy trình của dịch vụ.

3.2. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ, như giảm thuế cho các công ty cho thuê tài chính hoặc cung cấp các khoản vay ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ để họ có thể tiếp cận dịch vụ này dễ dàng hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cho thuê tài chính tại Việt Nam

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng cho thuê tài chính để nâng cao hiệu quả sản xuất và kinh doanh. Việc sử dụng dịch vụ này đã giúp họ tiết kiệm chi phí và nâng cao năng lực cạnh tranh. Các nghiên cứu cho thấy rằng doanh nghiệp sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính có khả năng phát triển nhanh hơn so với những doanh nghiệp không sử dụng.

4.1. Các doanh nghiệp thành công nhờ cho thuê tài chính

Nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ đã thành công nhờ vào việc sử dụng cho thuê tài chính. Họ đã có thể đầu tư vào công nghệ mới mà không cần phải bỏ ra một khoản vốn lớn.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả của cho thuê tài chính

Các nghiên cứu cho thấy rằng doanh nghiệp sử dụng dịch vụ cho thuê tài chính có tỷ lệ tăng trưởng doanh thu cao hơn. Điều này chứng tỏ rằng cho thuê tài chính là một giải pháp hiệu quả cho các doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

V. Kết luận và tương lai của cho thuê tài chính tại Việt Nam

Tương lai của cho thuê tài chính tại Việt Nam rất hứa hẹn. Với sự phát triển của nền kinh tế và nhu cầu đầu tư ngày càng tăng, dịch vụ này sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Cần có những chính sách và giải pháp cụ thể để phát triển thị trường này một cách bền vững.

5.1. Triển vọng phát triển trong tương lai

Dự báo rằng cho thuê tài chính sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới. Nhu cầu về thiết bị và công nghệ mới sẽ thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ này.

5.2. Các yếu tố quyết định sự thành công

Sự thành công của cho thuê tài chính phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách hỗ trợ từ chính phủ, sự hiểu biết của doanh nghiệp và khả năng tiếp cận nguồn vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng năng lực sản xuất của các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với thách thức công nghệ rất lớn khi có khoảng 80% đến 90% máy móc thiết bị đang vận hành là nhập khẩu, trong đó 76% có nguồn gốc từ các thập niên 1980 - 1990 và 75% trang thiết bị đã hết khấu hao. Theo đánh giá từ Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Việt Nam đứng thứ 68 trên 80 quốc gia về trình độ khoa học công nghệ, dẫn đến năng lực cạnh tranh sản phẩm nội địa còn hạn chế. Trong bối cảnh hơn 312.600 doanh nghiệp đang hoạt động với trên 90% là doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhu cầu đầu tư đổi mới công nghệ nhằm đáp ứng tiêu chuẩn hội nhập WTO là vô cùng bức thiết. Tuy nhiên, khảo sát thực tế ghi nhận 50% doanh nghiệp gặp rào cản do thiếu tài sản thế chấp và 55% vướng mắc bởi thủ tục vay vốn ngân hàng phức tạp.

Cho thuê tài chính nổi lên như một kênh tài trợ vốn trung và dài hạn tối ưu giúp giải quyết bài toán hiện đại hóa tài sản cố định mà không gây áp lực về hạn mức tín dụng hay thế chấp. Mặc dù vậy, quy mô thị trường cho thuê tài chính tại Việt Nam phát triển chưa tương xứng với tiềm năng khi tổng dư nợ toàn ngành suy giảm từ mức đỉnh 22.134 tỷ đồng năm 2009 xuống còn 15.537 tỷ đồng vào cuối năm 2012, kèm theo tỷ lệ nợ xấu bình quân chạm ngưỡng báo động 35,25%.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung hệ thống hóa lý luận về dịch vụ thuê mua, đánh giá thực trạng vận hành của hệ thống 12 công ty cho thuê tài chính trong giai đoạn 2010 - 2012, chỉ ra các nguyên nhân nghẽn mạch dòng vốn và đề xuất giải pháp khả thi nhằm tái cấu trúc thị trường. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu tài chính toàn ngành và kết quả khảo sát thực tế tại các vùng kinh tế trọng điểm trong năm 2012. Ý nghĩa nghiên cứu mang lại định hướng chiến lược giúp nâng tỷ trọng tín dụng thuê mua, kiểm soát nợ xấu dưới 5% và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn thiết bị hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IAS 17 của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASC) và Chuẩn mực Kế toán Hoa Kỳ US GAAP. Theo IAS 17, cho thuê tài chính là phương thức cho thuê tài sản mà bên cho thuê chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu tài sản cho bên thuê. Tiêu chuẩn kế toán quốc tế xác lập giao dịch thuê tài chính khi thỏa mãn các điều kiện: thời hạn thuê chiếm trên 75% thời gian hữu dụng của tài sản, hiện giá các khoản tiền thuê tương đương trên 90% giá trị hợp lý của tài sản, hoặc hợp đồng có điều khoản chuyển giao quyền sở hữu kèm quyền chọn mua với mức giá tượng trưng.

Luận văn phân tích và làm rõ 5 khái niệm nghiệp vụ cốt lõi:

1. Cho thuê tài chính ba bên: Giao dịch phổ biến nhất với sự tham gia của bên cho thuê, bên đi thuê và nhà cung cấp thiết bị.
2. Cho thuê hai bên: Bên cho thuê trực tiếp sở hữu hoặc sản xuất tài sản rồi chuyển giao quyền sử dụng cho bên thuê.
3. Bán và tái cho thuê (Sale and Leaseback): Doanh nghiệp bán tài sản hiện có cho công ty tài chính và thuê lại nhằm giải phóng vốn lưu động.
4. Cho thuê hợp tác (Leveraged Lease): Mô hình đồng tài trợ vốn giữa công ty cho thuê và tổ chức tín dụng để đầu tư các dự án tài sản giá trị lớn.
5. Cho thuê giáp lưng (Sub-leasing): Bên thuê thứ nhất chuyển nhượng quyền sử dụng tài sản cho bên thuê thứ hai khi không còn nhu cầu vận hành, duy trì tính linh hoạt trong kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học cao:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập chuỗi số liệu hoạt động giai đoạn 2009 - 2012 từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, báo cáo thường niên của Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam (VILEA), số liệu kim ngạch nhập khẩu máy móc thiết bị từ Tổng cục Hải quan với quy mô đạt 16,03 tỷ USD vào năm 2012.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp và quy trình chọn mẫu: Tác giả tiến hành nghiên cứu sơ bộ định tính qua phỏng vấn nhóm 10 chuyên gia quản lý trong thời gian 20 - 30 phút mỗi người để hiệu chỉnh bảng hỏi. Khảo sát chính thức được triển khai từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2012 bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Quy mô mẫu ban đầu dự kiến 500 doanh nghiệp, sau quá trình sàng lọc và loại bỏ sai lệch thực tế thu về 305 mẫu hợp lệ tại 9 tỉnh thành: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, An Giang, Bến Tre, Kiên Giang, Vĩnh Long, Trà Vinh, Cà Mau.
• Phương pháp phân tích: Dữ liệu khảo sát được xử lý và phân tích thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh chéo thông qua phần mềm SPSS 18.0. Lý do lựa chọn SPSS 18.0 là khả năng kiểm định thang đo định lượng chính xác, cho phép bóc tách chi tiết các nhân tố rào cản nhận thức và mức độ hài lòng của khách hàng doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng và tổng hợp dữ liệu thực tế giai đoạn 2010 - 2012 đã làm sáng tỏ 4 phát hiện trọng yếu:

1. Mạng lưới hoạt động manh mún và vốn điều lệ mỏng: Đến ngày 31/12/2012, toàn thị trường có 12 công ty cho thuê tài chính hoạt động, phân bố cục bộ tại 2 trung tâm lớn gồm 7 công ty tại TP. Hồ Chí Minh (chiếm 55% tổng dư nợ cả nước) và 5 công ty tại Hà Nội. Vốn điều lệ bình quân toàn ngành chỉ khoảng 150 tỷ đồng mỗi công ty. Dù một số đơn vị đã tăng vốn như ILC lên 800 tỷ đồng hay VLC lên 500 tỷ đồng, quy mô tài chính nhìn chung vẫn quá nhỏ bé so với các ngân hàng thương mại.
2. Quy mô dư nợ thu hẹp và thị phần phân hóa sâu sắc: Sau giai đoạn tăng trưởng nóng 30% - 35%/năm, dư nợ toàn ngành giảm liên tục từ 19.715 tỷ đồng năm 2010 xuống 15.537 tỷ đồng năm 2012 (giảm 21,2%). Thị phần áp đảo thuộc về khối công ty trực thuộc ngân hàng thương mại nhà nước chiếm trên 51,32% (riêng ALC2 chiếm 43,9%, ALC1 chiếm 7,4%). Khối công ty liên doanh và 100% vốn nước ngoài hoạt động kém hiệu quả, thể hiện qua việc Ngân hàng Nhà nước thu hồi giấy phép của công ty ANZ-V/Trac vào tháng 3/2013.
3. Cơ cấu danh mục đầu tư lệch pha và khủng hoảng nợ xấu vận tải biển: Tài sản cho thuê tập trung cao độ vào nhóm phương tiện vận chuyển và tàu biển (chiếm 51,7% tổng dư nợ), trong đó dư nợ cho thuê tàu biển vượt mức 8.000 tỷ đồng với hơn 155 tàu. Khi cước vận tải biển toàn cầu sụt giảm 50% - 60% và chi phí nhiên liệu tăng cao, các chủ tàu thua lỗ nặng, dẫn đến 95 tàu biển bị thu hồi hoặc phá dỡ trong giai đoạn 2011 - 2012. Tỷ lệ nợ xấu bình quân toàn ngành chạm mức 35,25%, trong đó tỷ lệ nợ nhóm 5 (khả năng mất vốn) tại ALC2 là 95,43%, ALC1 là 55,5% và Vinashin Leasing là 98,39%.
4. Khoảng cách nhận thức thị trường rất lớn: Kết quả xử lý 305 phiếu khảo sát trên SPSS chỉ ra 76,7% doanh nghiệp chọn đi vay ngân hàng thương mại theo thói quen truyền thống, 13,4% sử dụng vốn tự có hoặc vay tư nhân, và chỉ có 9,8% doanh nghiệp quan tâm hoặc biết đến dịch vụ cho thuê tài chính.

Thảo luận kết quả

Diễn biến dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu qua hệ thống biểu đồ và bảng phân tích. Cụ thể, mô hình biểu đồ cột kết hợp đường (Combo Chart) phản ánh rõ nét sự phân kỳ tiêu cực giữa đà suy giảm dư nợ từ 22.134 tỷ đồng năm 2009 xuống 15.537 tỷ đồng năm 2012 và đà leo thang của tỷ lệ nợ xấu từ dưới 5% lên 35,25%. Song song đó, bảng ma trận phân loại tài sản năm 2012 cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng khi ô tô chiếm 33,7%, máy móc xây dựng 30,1%, tàu thuyền 21,6%, trong khi dây chuyền công nghệ cao chỉ đạt 12,9% và thiết bị y tế vỏn vẹn 0,7%.

Nguyên nhân cốt lõi của khủng hoảng nợ xấu xuất phát từ quy trình thẩm định rủi ro lỏng lẻo, thiếu tính độc lập trong các khoản tài trợ nội bộ của khối ngân hàng mẹ, cùng với sự thiếu hụt năng lực quản trị kỹ thuật tài sản chuyên biệt. Về mặt pháp lý, các văn bản như Nghị định 16/2001/NĐ-CP và Nghị định 95/2008/NĐ-CP bộc lộ nhiều khoảng trống: quy định thời gian ân hạn 60 ngày khi bắt giữ tàu biển không khả thi trong bối cảnh giá tài sản rớt 40% - 50%, khiến chi phí lưu kho cảng neo đậu tăng vọt mà không thể thanh lý tài sản.

So sánh với các thị trường trong khu vực, sự phát triển của Việt Nam còn rất khiêm tốn. Tại Trung Quốc, nhờ chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm đầu và định hướng danh mục công nghệ rõ ràng, dư nợ cho thuê tài chính năm 2012 đạt 1.550 tỷ CNY (tăng trưởng 66,7% so với năm 2011) với 1.020 công ty hoạt động. Tại Hàn Quốc, thị trường này đóng góp tới 28,5% - 30% tổng vốn đầu tư thiết bị quốc gia nhờ có Luật kinh doanh tài trợ tín dụng đặc biệt. Những bài học này khẳng định tính cấp thiết của việc hoàn thiện thể chế và chuẩn hóa quy trình giám sát tại Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phục hồi và thúc đẩy thị trường cho thuê tài chính phát triển lành mạnh, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế xử lý tài sản: Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tư pháp và Bộ Công an sửa đổi Thông tư liên tịch 08/2007/TTLT và các nghị định liên quan. Cần thiết lập cơ chế thu hồi tài sản rút gọn, cho phép công ty cho thuê tài chính xử lý tài sản vi phạm hợp đồng trong thời hạn tối đa 30 ngày (thay vì 60 ngày như trước), đồng thời quy định rõ ràng trách nhiệm liên đới trong hợp đồng cho thuê giáp lưng nhằm hoàn thành khung pháp lý trước quý IV năm 2014.
2. Cơ cấu lại danh mục tài sản và chuẩn hóa quản trị rủi ro: Các công ty cho thuê tài chính cần chủ động tái cấu trúc danh mục, giảm dần tỷ trọng tài sản rủi ro cao như tàu biển xuống dưới 5% tổng dư nợ, chuyển hướng tập trung tài trợ vào máy móc cơ khí chính xác, dây chuyền chế biến nông sản và thiết bị y tế (mục tiêu nâng tỷ trọng nhóm này từ 0,7% lên 10% - 15% vào năm 2016). Tách biệt hoàn toàn bộ phận thẩm định rủi ro với ngân hàng mẹ nhằm kéo giảm tỷ lệ nợ xấu toàn ngành xuống dưới 5%.
3. Nâng cao năng lực vốn và mở rộng mạng lưới dịch vụ: Các tổ chức tài chính cần tiến hành tăng vốn điều lệ tối thiểu lên mức 500 đến 1.000 tỷ đồng mỗi công ty trong giai đoạn 2014 - 2015. Bên cạnh đó, các công ty cần đa dạng hóa các gói sản phẩm như bán và tái cho thuê, cho thuê hợp tác, đồng thời phát triển chi nhánh tại các vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long nhằm thoát khỏi sự tập trung cục bộ tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
4. Tăng cường vai trò cầu nối của Hiệp hội VILEA và đẩy mạnh truyền thông: Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam (VILEA) cần chủ động xây dựng trung tâm thông tin dữ liệu khách hàng chung, định kỳ tổ chức tối thiểu 10 chương trình hội thảo kết nối doanh nghiệp SME mỗi năm. Mục tiêu trọng tâm là nâng tỷ lệ doanh nghiệp nhận thức và hiểu rõ về kênh cho thuê tài chính từ mức 9,8% hiện tại lên trên 30% trong giai đoạn 2014 - 2017.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu trong công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Ban điều hành và cán bộ thẩm định tại các công ty tài chính, ngân hàng: Cung cấp bức tranh toàn cảnh về rủi ro tập trung danh mục và bài học thực tiễn trong xử lý nợ quá hạn, giúp tối ưu hóa quy trình 6 bước từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định giá tài sản đến quản lý sau giải ngân.
2. Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) và các nhà quản lý tài chính: Giúp doanh nghiệp nắm rõ cơ chế tài trợ thiết bị không cần tài sản thế chấp, khai thác hiệu quả lợi ích tấm chắn thuế thu nhập và tối ưu hóa dòng tiền hoạt động khi mở rộng quy mô sản xuất.
3. Cơ quan quản lý nhà nước (Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, cơ quan lập pháp): Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về những bất cập thể chế giai đoạn 2010 - 2012, làm căn cứ hoạch định chính sách thuế ưu đãi và hoàn thiện quy chế giám sát an toàn hệ thống tín dụng phi ngân hàng.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo giá trị về cấu trúc thị trường tài chính trung và dài hạn, cung cấp mô hình phân tích dữ liệu SPSS 18.0 với cỡ mẫu 305 doanh nghiệp thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Cho thuê tài chính khác biệt căn bản như thế nào so với hình thức vay vốn ngân hàng mua tài sản? Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở quyền sở hữu và tài sản bảo đảm. Vay ngân hàng giải ngân bằng tiền mặt và bắt buộc có tài sản thế chấp, tài sản thuộc quyền sở hữu người mua. Ngược lại, cho thuê tài chính tài trợ bằng hiện vật máy móc cụ thể, không đòi hỏi thế chấp vì công ty cho thuê nắm quyền sở hữu danh nghĩa trong suốt thời hạn thuê.

2. Tại sao doanh nghiệp nhỏ và vừa nên lựa chọn cho thuê tài chính thay vì mua trả góp? Thuê tài chính phù hợp với tài sản giá trị lớn và vòng đời dài phục vụ sản xuất, cho phép tài trợ đến 100% giá trị thiết bị. Mua trả góp thường áp dụng cho hàng tiêu dùng nhỏ lẻ với lãi suất tích hợp cao và hợp đồng mua bán ràng buộc khắt khe về quyền sở hữu ngay từ đầu.

3. Nguyên nhân sâu xa khiến tỷ lệ nợ xấu ngành cho thuê tài chính năm 2012 lên tới 35,25% là gì? Nguyên nhân chủ yếu do việc thẩm định lỏng lẻo trong các gói cấp tín dụng nội bộ của ngân hàng mẹ và sự tập trung quá lớn vào ngành vận tải biển (dư nợ trên 8.000 tỷ đồng với hơn 155 tàu). Khi thị trường hàng hải thế giới suy thoái và cước vận tải giảm 50% - 60%, các khách hàng mất khả năng trả nợ.

4. Quy định về thời hạn thuê và quyền chọn mua trong hợp đồng thuê tài chính được áp dụng ra sao? Theo chuẩn mực quốc tế và quy định của Ngân hàng Nhà nước, thời hạn thuê tối thiểu phải chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản (thường từ 60% đến trên 75%). Khi hợp đồng đáo hạn, bên thuê có quyền ưu tiên mua lại tài sản theo mức giá danh nghĩa tượng trưng đã thỏa thuận trước.

5. Doanh nghiệp đi thuê tài chính được hưởng lợi ích gì về mặt chính sách thuế thu nhập? Toàn bộ chi phí thuê định kỳ (bao gồm nợ gốc và lãi thuê) được hạch toán trực tiếp vào chi phí hợp lý của doanh nghiệp khi xác định thu nhập chịu thuế. Điều này tạo ra tấm chắn thuế hợp pháp giúp doanh nghiệp giảm bớt gánh nặng thuế thu nhập phải nộp hàng năm.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng thị trường cho thuê tài chính Việt Nam giai đoạn 2010 - 2012, chỉ ra bước thụt lùi của tổng dư nợ từ 22.134 tỷ đồng xuống 15.537 tỷ đồng và mức nợ xấu kỷ lục 35,25%.
• Xác định nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng nợ xấu đến từ quản trị rủi ro thiếu độc lập, sự lệch pha danh mục vào tài sản tàu biển (vượt 8.000 tỷ đồng) và khung pháp lý xử lý tài sản tồn đọng nhiều vướng mắc.
• Phân tích mẫu khảo sát thực nghiệm 305 doanh nghiệp trên phần mềm SPSS 18.0, minh chứng rào cản nhận thức lớn khi 76,7% doanh nghiệp chỉ dựa vào tín dụng ngân hàng truyền thống và chỉ 9,8% biết đến cho thuê tài chính.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm quốc tế giá trị từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Indonesia và Malaysia về chính sách miễn giảm thuế, cơ chế bảo lãnh và hoàn thiện hệ thống luật chuyên ngành.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về thể chế, cơ cấu lại tài sản hướng đến công nghệ cao, nâng vốn điều lệ lên 500 - 1.000 tỷ đồng và tăng cường vai trò của Hiệp hội VILEA trong lộ trình 2014 - 2017.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn chuẩn xác cho việc tái cấu trúc các tổ chức tín dụng phi ngân hàng tại Việt Nam. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý doanh nghiệp quan tâm có thể khai thác toàn bộ dữ liệu chi tiết của luận văn để ứng dụng vào công tác hoạch định chiến lược và quản trị tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Khi nền kinh tế nƣớc ta chuyển sang nền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của Nhà nƣớc thì các doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt. Cộng với sự biến động, ảnh hƣởng của cuộc khủng hoảng tài chính – tiền tệ khu vực doanh nghiệp ngày càng gặp nhiều khó khăn, vƣớng mắc mới. Các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ, phá sản hàng loạt, bên cạnh đó những doanh nghiệp ngấp nghé đứng bên bờ vực phá sản cũng không ít.

Hiện nay, một trong những thách thức lớn đối với DN nhỏ và vừa của Việt Nam sau khi gia nhập Tổ chức Thƣơng mại Thế giới (WTO) là tiếp tục duy trì vị thế cạnh tranh ngay tại thị trƣờng nội địa và mở rộng thị trƣờng xuất khẩu. Muốn vậy, các DN cần đầu tƣ đổi mới công nghệ, thiết bị, mở rộng sản xuất kinh doanh, định hƣớng phát triển lâu dài và bền vững. Thực tế cho thấy việc đầu tƣ đổi mới máy móc thiết bị, hiện đại hoá công nghệ sản xuất ở các doanh nghiệp sản xuất là một đòi hỏi bức thiết trong bối cảnh hội nhập. Bởi lẽ nếu DN thƣờng xuyên đổi mới máy móc thiết bị công nghệ sản xuất, thƣờng xuyên trang bị mới những tài sản cố định hiện đại thì sẽ có điều kiện nâng cao chất lƣợng sản phẩm, tiết kiệm tối đa các khoản chi phí sản xuất,.

Sản phẩm do DN sản xuất ra vừa có khả năng đáp ứng đƣợc những đòi hỏi khắt khe của thị trƣờng về chất lƣợng sản phẩm cũng nhƣ hình thức mẫu mã, tiết kiệm đƣợc chi phí sản xuất sẽ giảm đƣợc giá bán sản phẩm, đáp ứng đƣợc nhu cầu tiêu dùng trong điều kiện kinh tế hạn hẹp của mọi tầng lớp dân cƣ trong xã hội. Nâng cao chất lƣợng sản phẩm kết hợp với hạ giá bán sẽ làm tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trƣờng. Nhƣng để làm đƣợc điều đó trƣớc hết các doanh nghiệp phải dám đƣơng đầu và vƣợt qua “cửa ải” vốn. Tạo vốn và quay vòng vốn luôn là những bài toán theo đuổi suốt cuộc đời kinh doanh của các DN và việc tìm ra lời giải cho bài toán đó sẽ tạo nên một bản sắc riêng, đồng thời khẳng định vị thế của DN trên thƣơng trƣờng.

Vậy tìm đâu ra nguồn vốn và TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -2- làm thế nào để giải bài toán về vốn một cách hiệu quả nhất? Câu hỏi đó luôn làm đau đầu các doanh nhân. Bởi vì, hiện nay lƣợng vốn dài hạn đầu tƣ cho các dự án này ở các DN Việt Nam là hết sức khiêm tốn. Mỗi khi cần tìm kiếm nguồn vốn cho các kế hoạch kinh doanh kênh tài trợ quen thuộc của các công ty vẫn là đi vay ở các ngân hàng thƣơng mại (NHTM). Tuy nhiên đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, các doanh nghiệp mới ra đời không có đủ tài sản đảm bảo cũng nhƣ uy tín thì việc tiếp cận với nguồn vốn vay ngân hàng quả là hết sức khó khăn.

Trong những trƣờng hợp nhƣ vậy, việc đi thuê tài chính là một giải pháp vô cùng tối ƣu và cũng là nơi mà các nguồn mới của sự cạnh tranh liên tục nổi lên và là nơi cần thiết để đáp ứng sự mong đợi của khách hàng cao và cạnh tranh trong một thế giới toàn cầu. Những lợi ích mà nghiệp vụ CTTC mang lại là rất lớn, nó làm giảm những khó khăn về nguồn vốn đầu tƣ của doanh nghiệp, tạo điều kiện để các doanh nghiệp tiếp cận với thiết bị và công nghệ hiện đại. Do đó, có thể nói CTTC là một thị trƣờng đầy tiềm năng ở nƣớc ta. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sự phát triển của loại hình tín dụng này tại VN lại chƣa tƣơng xứng với những tiềm năng vốn có của nó, không có nhiều doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ tài chính này để tài trợ cho các hoạt động đầu tƣ của họ.

Mặc dù thị trƣờng thuê mua đã có mặt tại Việt Nam đã hơn 15 năm nhƣng thực sự CTTC là một khái niệm còn khá mới mẻ với nhiều doanh nghiệp, các lý thuyết cũng nhƣ các tài liệu liên quan đến dịch vụ cho thuê còn ít, tính đa dạng phong phú chƣa cao, không đáp ứng đƣợc nhu cầu tìm hiểu của đông đảo giới quan tâm, đặc biệt là các doanh nghiệp có nhu cầu thuê mua. Trƣớc tình hình cấp thiết đó nên tác giả chọn đề tài: “Phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu của mình. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu tổng quan lý luận về hoạt động cho thuê tài chính, tầm quan trọng của nó đến nền kinh tế nói chung và nội tại hoạt động doanh nghiệp nói riêng. Đồng thời đƣa các bài học kinh nghiệm đã và đang đƣợc thực hiện trên thế giới.

Đánh giá TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -3- khái quát thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam trong những năm qua. Từ đó đề xuất các giải pháp phát triển hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam với thời gian từ năm 2010 – 2012. Phƣơng pháp nghiên cứu:  Phƣơng pháp định tính:  Dùng các số liệu thu thập, sơ đồ, bảng biểu có liên quan để đánh giá thực trạng của hoạt động cho thuê tài chính cũng nhƣ các nhân tố tác động đến việc phát triển dịch vụ CTTC.

 Xây dựng bảng câu hỏi nghiên cứu và tiến hành nghiên cứu sơ bộ định tính bằng phỏng vấn nhóm 10 ngƣời, thời gian 20 – 30 phút/đáp viên, nhằm đánh giá sơ bộ giá trị nội dung của thang đo. Kết quả này dùng làm cơ sở cho việc phân tích thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam.  Quy trình chọn mẫu: Mẫu đƣợc chọn theo phƣơng pháp thuận tiện với cỡ mẫu ban đầu là 500 doanh nghiệp, tuy nhiên do những khó khăn trong việc tiếp xúc và phỏng vấn nên giảm xuống còn 305 doanh nghiệp.  Thông tin cần thu thập: dựa trên bảng câu hỏi đã đƣợc thiết kế.

 Công cụ thu thập dữ liệu: phỏng vấn trực tiếp dựa trên bảng câu hỏi đƣợc thiết kế sẵn.  Phƣơng pháp phân tích và xử lý số liệu: Đề tài sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu tổng hợp, thống kê, phân tích và so sánh. Nghiên cứu sử dụng phần mềm SPSS 18.0 trong phân tích dữ liệu nghiên cứu. Kết cấu đề tài: Với những nội dung đã đƣợc đề cập nhƣ trên, đề tài gồm 03 chƣơng nhƣ sau:  CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -4-  CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM.  CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -5- CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1.1 Sự hình thành và phát triển hoạt động cho thuê tài chính Hình thức tài trợ thông qua cho thuê tài sản đã có lịch sử khá lâu đời khoảng 5000 năm trƣớc và diễn ra trong hầu hết mọi lĩnh vực hoạt động kinh doanh, thuộc nhiều lĩnh vực trên thế giới, ngƣời ta đã tìm đƣợc những chứng cớ về sự tồn tại của một công ty thuê khoảng năm 1800 trƣớc Công nguyên ở Babylonia và những ngƣời Hy Lạp cổ là những ngƣời đầu tiên phát triển hình thức cho thuê lại các khu mỏ và cho thuê nhà băng. Hợp đồng cho thuê nhà băng đầu tiên đƣợc ký vào năm 370 trƣớc Công nguyên cho các tài sản bao gồm: tên của nhà băng, các khoản cầm cố, các văn phòng và nhân viên.

Tuy nhiên, trong suốt lịch sử tồn tại các giao dịch thuê tài sản thời cổ đã không có sự thay đổi lớn về tính chất giao dịch. Một trong những điều luật đầu tiên nhắc tới thuê mua ở Liên hiệp Anh là Đạo luật xứ Wales đƣợc soạn thảo vào năm 1284, Đạo luật đã sử dụng những điều luật về đất đai sẵn có làm khung pháp lý cho việc thuê các tài sản nhƣ các thiết bị nông nghiệp. Cùng với sự phát triển của hệ thống đƣờng sắt vào giữa thế kỷ 19, các doanh nghiệp nhỏ cũng đầu tƣ vốn vào các toa tàu chở than và sau đó cho các công ty mỏ thuê lại, các hợp đồng thuê thƣờng cho ngƣời thuê quyền đƣợc mua thiết bị sau khi hết thời hạn hợp đồng. Hoạt động thuê mua đã có sự gia tăng đáng kể về số lƣợng và chủng loại thiết bị, tài sản cho thuê.

Đến đầu thập niên 50 của thế kỉ 20, giao dịch thuê mua đã có những bƣớc phát triển nhảy vọt, nhất là tại Hoa Kỳ. Cho thuê tài chính với những hình thức nhƣ hiện nay bắt nguồn từ Hoa Kỳ, công ty cho thuê đầu tiên của Hoa Kỳ đƣợc thành lập bởi Henry Shofeld vào năm 1952, cty đƣợc thành lập để phục vụ ngành vận tải đƣờng sắt. Sau đó nghiệp vụ cho thuê phát triển sang châu Âu và đã đƣợc ghi vào luật thuê mua của Pháp vào năm 1960. Chỉ tính riêng tại Mỹ, TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -6- tổng số vốn thiết bị cho thuê năm 1987 ƣớc tính lên tới 107,9 tỷ USD và có tốc độ gia tăng 7% mỗi năm.

Hoạt động dich vụ cho thuê tài chính đã đƣợc sử dụng tại hơn 80 quốc gia chủ yếu là các nƣớc đang phát triển với khối lƣợng dƣ nợ cho thuê trên 500 tỷ USD tƣơng đƣơng khoảng 12,5% đầu tƣ tƣ nhân của thế giới. Hiện nay, đây là một hình thức tài trợ đƣợc sử dụng rộng rãi nhất ở Mỹ với số dƣ nợ cho thuê tài chính tăng tƣơng đƣơng khoản 140 tỷ USD mỗi năm, đáp ứng 1/3 nhu cầu đầu tƣ thiết bị của cả nƣớc Mỹ, chiếm khoảng 25% - 30% tổng số tiền tài trợ cho các giao dịch mua bán thiết bị hàng năm, Tập đoàn General Motor của Mỹ còn cho thuê cả máy vi tính. Tiếp đó phải kể đến sự phát triển hoạt động cho thuê tài chính ở Hàn Quốc là 17 tỷ USD, ở Thái Lan 3 tỷ USD, ở Trung Quốc khoảng 1. Nguyên nhân chính thúc đẩy các hoạt động cho thuê tài chính phát triển nhanh là do nó có tính chất an toàn cao, tiện lợi và hiệu quả cho các bên giao dịch.