Phát Triển Cây Cao Su Tại Huyện Ia H'Drai, Tỉnh Kon Tum

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển cây cao su tại huyện Ia H'Drai, tỉnh Kon Tum, phân tích tiềm năng và giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Vĩnh Thịnh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bảo
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Cây Cao Su Tại Huyện Ia H'Drai, Tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Bố cục đề tài
• 1.6. Tổng quan tài liệu
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CÂY CAO SU
• 1.1. Khái quát về cây cao su và phát triển của cây cao su
• 1.1.1. Cây cao su và đặc điểm của cây cao su
• 1.1.2. Giá trị kinh tế của cây cao su
• 1.1.3. Khái niệm về phát triển cây cao su
• 1.1.4. Vai trò của phát triển cây cao su
• 1.2. Nội dung và tiêu chí đánh giá phát triển cây cao su
• 1.2.1. Gia tăng sản lượng cao su
• 1.2.2. Huy động các nguồn lực phát triển cây cao su
• 1.2.3. Mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm
• 1.2.4. Gia tăng hiệu quả và đóng góp của cây cao su cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
• 1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất cây cao su
• 1.3.1. Nhóm yếu tố về điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Nhân tố thuộc về điều kiện xã hội
• 1.3.3. Nhân tố thuộc về điều kiện kinh tế
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÂY CAO SU TẠI HUYỆN IA H'DRAI
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Ia H’Drai
• 2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Tình hình kinh tế huyện Ia H’Drai
• 2.1.3. Tình hình xã hội huyện Ia H’Drai
• 2.2. Thực trạng phát triển cây cao su tại huyện Ia H’Drai
• 2.2.1. Thực trạng gia tăng sản lượng cao su
• 2.2.2. Thực trạng về các nguồn lực phát triển cây cao su
• 2.2.3. Thực trạng về thị trường tiêu thụ sản phẩm cây cao su
• 2.2.4. Thực trạng về hiệu quả và đóng góp của cây cao su cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
• 2.3. Đánh giá chung về thực trạng tình hình sản xuất cao su tại huyện Ia H’Drai
• 2.3.1. Nguyên nhân của những mặt hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÂY CAO SU TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN IA H’DRAI
• 3.1. Các căn cứ để đề xuất giải pháp phát triển cây cao su trên địa bàn huyện Ia H’Drai, tỉnh Kon Tum
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội huyện Ia H’Drai
• 3.1.2. Dự báo sản lượng cao su thiên nhiên
• 3.2. Các giải pháp phát triển cây cao su trên địa bàn huyện Ia H’Drai
• 3.2.1. Hoàn thiện và tăng cường quản lý quy hoạch phát triển cây cao su
• 3.2.2. Giải pháp về các nguồn lực phát triển cây cao su
• 3.2.3. Giải pháp về thị trường tiêu thụ sản phẩm cây cao su
• 3.2.4. Nâng cao hiệu quả và đóng góp của cây cao su cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
• 3.2.5. Nhóm các giải pháp khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Cây Cao Su Tại Huyện Ia H Drai

Cây cao su là một trong những loại cây trồng chủ lực tại huyện Ia H'Drai, tỉnh Kon Tum. Với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi, cây cao su không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Huyện Ia H'Drai có diện tích đất cao su lên tới 25.019 ha, chiếm 70,57% tổng diện tích đất trồng trọt. Việc phát triển cây cao su không chỉ giúp nâng cao đời sống người dân mà còn tạo ra nguồn thu cho ngân sách địa phương.

1.1. Đặc Điểm Của Cây Cao Su Tại Huyện Ia H Drai

Cây cao su có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới. Tại huyện Ia H'Drai, sản lượng mủ cao su bình quân đạt từ 1,8 tấn đến 2 tấn/ha, cao nhất cả nước. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển mạnh mẽ của cây cao su trong khu vực.

1.2. Giá Trị Kinh Tế Của Cây Cao Su

Mủ cao su có giá trị kinh tế cao, với giá bán hiện tại khoảng 35 triệu đồng/tấn. Sản phẩm từ cây cao su được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp, từ sản xuất lốp xe đến các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Cây Cao Su Tại Huyện Ia H Drai

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc phát triển cây cao su tại huyện Ia H'Drai cũng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như biến đổi khí hậu, thị trường tiêu thụ không ổn định và thiếu nguồn lực đầu tư là những vấn đề cần được giải quyết. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới trong trồng và chăm sóc cây cao su còn hạn chế, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp, trong đó có cây cao su. Thời tiết cực đoan có thể làm giảm năng suất và chất lượng mủ cao su, ảnh hưởng đến thu nhập của người trồng.

2.2. Thị Trường Tiêu Thụ Không Ổn Định

Thị trường tiêu thụ sản phẩm cao su thường xuyên biến động, gây khó khăn cho người trồng trong việc tiêu thụ sản phẩm. Việc thiếu thông tin thị trường và chiến lược tiếp thị hiệu quả cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này.

III. Phương Pháp Phát Triển Cây Cao Su Bền Vững Tại Huyện Ia H Drai

Để phát triển cây cao su bền vững, huyện Ia H'Drai cần áp dụng các phương pháp quản lý và kỹ thuật trồng trọt hiện đại. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển giống cây cao su mới, cải tiến quy trình chăm sóc và khai thác sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức để tạo điều kiện thuận lợi cho người trồng.

3.1. Đầu Tư Vào Nghiên Cứu Giống Mới

Việc phát triển và áp dụng giống cây cao su mới có năng suất cao và khả năng chống chịu tốt sẽ giúp tăng cường hiệu quả sản xuất. Các nghiên cứu cần được thực hiện để tìm ra những giống cây phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của huyện.

3.2. Cải Tiến Quy Trình Chăm Sóc

Cải tiến quy trình chăm sóc cây cao su bằng cách áp dụng các kỹ thuật hiện đại sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng mủ. Việc đào tạo kỹ thuật cho người trồng cũng là một yếu tố quan trọng trong quá trình này.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Cây Cao Su

Các nghiên cứu về phát triển cây cao su tại huyện Ia H'Drai đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững có thể mang lại nhiều lợi ích cho người dân. Những mô hình sản xuất hiệu quả đã được triển khai, giúp tăng cường thu nhập và cải thiện đời sống cho người trồng. Đồng thời, việc phát triển cây cao su cũng góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

4.1. Mô Hình Sản Xuất Hiệu Quả

Một số mô hình sản xuất cây cao su đã được triển khai thành công tại huyện Ia H'Drai, giúp tăng cường thu nhập cho người dân. Những mô hình này không chỉ tập trung vào sản xuất mà còn chú trọng đến việc bảo vệ môi trường.

4.2. Tác Động Đến Kinh Tế Xã Hội

Phát triển cây cao su đã góp phần tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, nâng cao đời sống và giảm nghèo. Điều này cho thấy tầm quan trọng của cây cao su trong việc phát triển kinh tế - xã hội của huyện.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Phát Triển Cây Cao Su Tại Huyện Ia H Drai

Phát triển cây cao su tại huyện Ia H'Drai có nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Để phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ chính quyền đến người trồng. Việc áp dụng các giải pháp khoa học công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất và mở rộng thị trường tiêu thụ sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững cho cây cao su cần được xây dựng dựa trên các yếu tố như bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo ra giá trị gia tăng cho người trồng.

5.2. Tầm Nhìn Tương Lai

Tương lai của phát triển cây cao su tại huyện Ia H'Drai sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, sự phát triển của thị trường và khả năng áp dụng công nghệ mới trong sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Ia H’Drai, tỉnh Kon Tum, với diện tích tự nhiên gần 98.013 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 93,56%, là vùng chuyên canh cây cao su trọng điểm của tỉnh. Diện tích đất trồng cao su chiếm tới 69,98% tổng diện tích đất nông nghiệp, tương đương khoảng 25.019 ha, với sản lượng mủ bình quân đạt từ 1,8 đến 2 tấn/ha, cao nhất cả nước. Cây cao su không chỉ là cây công nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế cao mà còn góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và an ninh quốc phòng khu vực biên giới.

Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng phát triển cây cao su trên địa bàn huyện Ia H’Drai giai đoạn 2012-2016, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững. Mục tiêu cụ thể gồm hệ thống hóa lý luận về phát triển cây cao su, phân tích thực trạng sản xuất, thị trường tiêu thụ, nguồn lực và hiệu quả kinh tế xã hội, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao năng suất, mở rộng thị trường và tăng cường quản lý quy hoạch.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh huyện Ia H’Drai mới được thành lập năm 2015, có điều kiện tự nhiên thuận lợi với khí hậu nhiệt đới ẩm, lượng mưa trung bình 1.737 mm/năm, độ ẩm 79,5%, nhiệt độ trung bình 25-30°C, phù hợp cho cây cao su phát triển. Kết quả nghiên cứu góp phần định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập người dân, đồng thời bảo vệ môi trường và phát triển bền vững vùng biên giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế nông nghiệp và phát triển bền vững, trong đó:

• Lý thuyết phát triển kinh tế nông nghiệp: Nhấn mạnh vai trò của việc khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, lao động, vốn và công nghệ để tăng năng suất và sản lượng cây trồng lâu năm như cao su.
• Mô hình phát triển bền vững: Tập trung vào cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và phát triển xã hội, đảm bảo cây cao su phát triển lâu dài, không gây suy thoái tài nguyên.
• Khái niệm phát triển cây cao su: Bao gồm phát triển theo chiều rộng (tăng diện tích, vốn, lao động) và chiều sâu (nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng nguồn lực).
• Các khái niệm chính: Chu kỳ kiến thiết cơ bản và kinh doanh của cây cao su, các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển cây cao su (điều kiện tự nhiên, xã hội, kinh tế), tiêu chí đánh giá phát triển cây cao su (diện tích, sản lượng, hiệu quả kinh tế - xã hội).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu thứ cấp từ niên giám thống kê huyện Ia H’Drai, báo cáo của chính quyền địa phương, các doanh nghiệp trồng cao su, kết quả nghiên cứu trước đây và các tài liệu chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích thống kê: Tổng hợp, xử lý số liệu từ năm 2012 đến 2016 bằng phần mềm Excel, sử dụng bảng thống kê, đồ thị để mô tả thực trạng và xu hướng phát triển cây cao su.
• Phương pháp phân tích so sánh: So sánh số liệu qua các năm để đánh giá mức độ biến động, so sánh với mục tiêu phát triển và các nghiên cứu tương tự nhằm rút ra nhận xét, đánh giá khách quan.
• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung nghiên cứu các doanh nghiệp trồng cao su trên địa bàn huyện, do đây là hình thức tổ chức sản xuất chủ yếu, không có trang trại hay hộ tiểu điền.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu giai đoạn 2012-2016, đề xuất giải pháp áp dụng cho các năm tiếp theo nhằm phát triển bền vững cây cao su tại huyện Ia H’Drai.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Gia tăng diện tích và sản lượng cao su: Diện tích trồng cao su tăng ổn định, chiếm gần 70% diện tích đất nông nghiệp với sản lượng mủ bình quân đạt 1,8-2 tấn/ha, cao hơn mức trung bình cả nước. Sản lượng cao su các xã trên địa bàn tăng trung bình 5-7% mỗi năm trong giai đoạn 2012-2016.

2. Nguồn lực phát triển cây cao su: Vốn đầu tư cho trồng và chăm sóc cao su tăng đều, với mức đầu tư trên 1 tỷ đồng/ha trong thời kỳ kiến thiết cơ bản. Lao động trong ngành cao su chiếm khoảng 60% tổng lao động nông nghiệp huyện, trong đó trình độ kỹ thuật được nâng cao qua các khóa tập huấn.

3. Thị trường tiêu thụ sản phẩm: Sản phẩm mủ cao su chủ yếu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm trên 70% thị phần, tiếp theo là các thị trường Nga, Hàn Quốc và châu Âu. Tỷ lệ tiêu thụ sản phẩm mủ sơ chế đạt trên 80%, góp phần tăng doanh thu ngành cao su địa phương.

4. Hiệu quả kinh tế - xã hội: Giá trị sản xuất cây cao su chiếm trên 50% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp huyện, thu nhập bình quân người lao động trong ngành cao su tăng 10-15% mỗi năm, góp phần giảm tỷ lệ đói nghèo và nâng cao đời sống dân cư.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phản ánh sự phát triển tích cực của cây cao su tại huyện Ia H’Drai, nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi như khí hậu nhiệt đới ẩm, lượng mưa trung bình 1.737 mm/năm, độ ẩm 79,5%, nhiệt độ 25-30°C, cùng với nguồn đất đỏ bazan giàu dinh dưỡng và địa hình phù hợp. Việc đầu tư vốn và nâng cao trình độ lao động đã góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

So với các nghiên cứu về phát triển cây cao su ở các tỉnh Tây Nguyên khác, huyện Ia H’Drai có sản lượng mủ cao hơn trung bình khu vực, nhờ áp dụng kỹ thuật chăm sóc và khai thác mủ hiện đại, đồng thời có thị trường tiêu thụ ổn định, đặc biệt là xuất khẩu sang Trung Quốc. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như chi phí đầu tư cao, rủi ro về sâu bệnh và biến động giá thị trường.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng diện tích và sản lượng cao su qua các năm, bảng phân tích cơ cấu lao động và vốn đầu tư, biểu đồ thị phần tiêu thụ sản phẩm trong nước và xuất khẩu, giúp minh họa rõ nét xu hướng phát triển và các nhân tố ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện và tăng cường quản lý quy hoạch phát triển cây cao su: Xây dựng quy hoạch chi tiết theo vùng sinh thái, ưu tiên đất đỏ bazan và địa hình thấp dốc dưới 15%, đảm bảo mật độ trồng đạt chuẩn, hạn chế mở rộng trên đất dốc cao để giảm xói mòn và chi phí thu hoạch. Thời gian thực hiện: 1-2 năm, chủ thể: UBND huyện phối hợp Sở Nông nghiệp.

2. Tăng cường huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực: Đẩy mạnh đầu tư vốn cho kỹ thuật trồng, chăm sóc và khai thác mủ, đồng thời nâng cao trình độ lao động qua các khóa đào tạo kỹ thuật mới, áp dụng công nghệ sinh học để cải tạo giống, rút ngắn thời gian kiến thiết cơ bản. Thời gian: liên tục, chủ thể: doanh nghiệp cao su và các cơ sở đào tạo.

3. Mở rộng và đa dạng hóa thị trường tiêu thụ sản phẩm: Tăng cường nghiên cứu thị trường, phát triển kênh phân phối, nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, thúc đẩy hợp tác quốc tế và liên doanh để mở rộng thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Thời gian: 3-5 năm, chủ thể: Tập đoàn Cao su Việt Nam, Sở Công Thương.

4. Nâng cao hiệu quả và đóng góp của cây cao su cho phát triển kinh tế - xã hội: Khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp chế biến sâu, tận dụng nguồn gỗ cao su, phát triển dịch vụ hỗ trợ như vận tải, cơ khí sửa chữa, đồng thời tăng cường bảo vệ môi trường, chống xói mòn đất và phát triển du lịch sinh thái. Thời gian: dài hạn, chủ thể: chính quyền địa phương, doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý nông nghiệp và chính quyền địa phương: Sử dụng luận văn để xây dựng chính sách phát triển cây cao su phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của huyện Ia H’Drai, định hướng quy hoạch và quản lý nguồn lực hiệu quả.

2. Doanh nghiệp trồng và chế biến cao su: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật, quản lý và thị trường được đề xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp, quản lý kinh tế: Tham khảo các phương pháp nghiên cứu, phân tích số liệu và đánh giá thực trạng phát triển cây cao su trong điều kiện địa phương cụ thể.

4. Người lao động và cộng đồng dân cư địa phương: Hiểu rõ vai trò, lợi ích và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển cây cao su, từ đó nâng cao nhận thức và tham gia tích cực vào quá trình sản xuất và bảo vệ môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cây cao su lại là cây trồng chủ lực ở huyện Ia H’Drai?
   Cây cao su phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm, đất đỏ bazan giàu dinh dưỡng và địa hình phù hợp của huyện. Diện tích trồng lớn chiếm gần 70% đất nông nghiệp, sản lượng mủ cao, mang lại giá trị kinh tế lớn cho địa phương.

2. Chu kỳ phát triển của cây cao su gồm những giai đoạn nào?
   Chu kỳ gồm thời kỳ kiến thiết cơ bản kéo dài khoảng 7-8 năm để cây đạt tiêu chuẩn khai thác, sau đó là thời kỳ kinh doanh khai thác mủ kéo dài 25-30 năm, trong đó năng suất mủ tăng dần và ổn định từ năm thứ 3 đến năm thứ 18.

3. Những yếu tố tự nhiên nào ảnh hưởng đến năng suất cây cao su?
   Bao gồm nhiệt độ trung bình 25-30°C, lượng mưa 1.500-2.500 mm/năm, độ ẩm không khí khoảng 75%, đất đỏ bazan, độ dốc thấp dưới 15%, gió nhẹ giúp thông thoáng và hạn chế bệnh hại.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả sản xuất cây cao su?
   Áp dụng kỹ thuật trồng và chăm sóc hiện đại, sử dụng giống mới năng suất cao, bón phân hợp lý, khai thác mủ đúng quy trình, đào tạo lao động kỹ thuật và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

5. Tác động của cây cao su đến môi trường và xã hội như thế nào?
   Cây cao su giúp phủ xanh đất trống đồi núi trọc, chống xói mòn, cải thiện môi trường, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội và an ninh quốc phòng vùng biên giới.

Kết luận

• Cây cao su là cây công nghiệp chủ lực của huyện Ia H’Drai với diện tích gần 25.019 ha, sản lượng mủ đạt 1,8-2 tấn/ha, đóng góp lớn vào phát triển kinh tế địa phương.
• Điều kiện tự nhiên thuận lợi cùng với nguồn lực đầu tư và lao động kỹ thuật đã thúc đẩy sự phát triển bền vững của cây cao su trong giai đoạn 2012-2016.
• Thị trường tiêu thụ chủ yếu là xuất khẩu sang Trung Quốc và các nước châu Á, góp phần tăng doanh thu và thu nhập cho người lao động.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào quản lý quy hoạch, huy động nguồn lực, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội nhằm phát triển cây cao su bền vững.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc phát triển ngành cao su tại huyện Ia H’Drai, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường.

Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển cây cao su tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮ NG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN CÂY CAO SU 1. KHÁI QUÁT VỀ CÂY CAO SU VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÂY CAO SU 1. Cây cao su và đặc điểm của cây cao su a. Cây Cao su Là một loài cây thân gỗ thuộc về họ Đại kích chiết ra tựa như nhựa cây của nó (gọi là mủ) có thể được thu thập lại như là nguồn chủ lực trong sản xuất cao su tự nhiên[1].

Đặc điểm sinh học Thông thường cây cao su có chiều cao khoảng 20m, rễ ăn rất sâu để giữ vững cây, hấp thu chất dinh dưỡng và chống lại sự khô hạn. Cây có võ nhẵn, màu nâu nhạt. Lá thuộc dạng lá kép, mỗi năm rụng lá một lần, hoa thuộc loại hoa đơn, hoa được bao quanh hoa cái nhưng thường thụ phấn chéo vì hoa đực chín sớm hơn hoa cái. Cây phát triển tốt ở vùng nhiệt đới ẩm, có nhiệt độ trung bình từ 220C đến 300C, cần mưa nhiều (tốt nhất là 200mm) nhưng không chịu được sự úng nước và gió.

Cây cao su có nguồn gốc ở Nam Mỹ, mọc hoang dại tại vùng Amazon khi được nhân trồng trong sản xuất với mật độ từ 400 -571 cây/ha và chu kỳ sống được giới hạn lại từ 30 - 40 năm[4], chia làm 2 thời kỳ: - Thời kỳ kiến thiết cơ bản (KTCB): Là khoảng thời gian 07 năm của cây cao su tính từ khi trồng cây. Đây là khoảng thời gian cần thiết để vành thân cây cao su đạt 50 cm (đo cách mặt đất 1m). Tuỳ điều kiện sinh thái, chăm sóc và giống, ở điều kiện sinh thái đặc thù của vùng duyên hải Miền Trung, thời gian KTCB phổ biến là từ 7 - 8 năm. Tuy nhiên, với điều kiện chăm sóc, quản Luan van 12 lý vườn cây đúng quy trình, chọn giống và vật liệu trồng thích hợp thì có thể rút ngắn thời gian KTCB từ 06 tháng đến 01 năm.

- Thời kỳ kinh doanh (TKKD): Là khoảng thời gian khai thác mủ cao su, cây cao su được khai thác khi có trên 50% tổng số cây có vành thân đạt từ 50 cm trở lên, giai đoạn kinh doanh có thể dài từ 25 - 30 năm. Trong giai đoạn này cây cao su vẫn tiếp tục tăng trưởng nhưng ở mức thấp hơn nhiều so với giai đoạn KTCB. Sản lượng mủ thấp ở những năm đầu tiên, sau đó cao dần ở những năm cạo thứ ba, thứ tư đến năm thứ năm, năm thứ sáu năng suất đạt cao dần và ổn định. Sau giai đoạn trung niên khi cây ở tuổi cạo từ năm thứ 18 trở đi năng suất giảm nhanh do ảnh hưởng tới các yếu tố sinh lý, gãy đổ do mưa bão, bệnh…[4] Cây Cao Su có chu kỳ sống dài (30 năm) tùy thuộc vào điều kiện tự nhiên của từng địa bàn, chất lượng giống, cách thức đầu tư chăm sóc.

Thời kỳ KTCB của cây Cao Su kéo dài 7 - 8 năm từ khi trồng mới đến khi cây Cao Su được đưa vào khai thác mủ. Do vậy, để thuận lợi cho việc đánh giá hiệu quả kinh tế của cây Cao Su với chu kỳ dự toán 30 năm, chúng tôi chia chu kỳ sống của cây ra các giai đoạn như sau: Thời kỳ kinh doanh có thể được chia làm 3 thời kỳ[7] + Thời kỳ khai thác cao su non: Thời kỳ này kéo dài từ 10 đến 12 năm, cây phát triển mạnh về số lượng cành nhánh, chu vi thân, độ dày vỏ và sản lượng mủ tiếp tục tăng. Vỏ ở thời kỳ này mỏng, mềm đang tăng trưởng mạnh nên việc cạo mủ phải có tay nghề cao tránh cạo phạm vào gỗ. + Thời kỳ cao su khai thác trung niên: Khi năng suất không còn tăng Luan van 13 nhiều nữa và giữ vững mức năng suất đó thì cao su bước vào thời kỳ khai thác trung niên.

+ Thời kỳ khai thác cao su già: Khi năng suất mủ giảm mạnh và không có cách nào phục hồi được thì lúc đó cây đã bước vào thời kỳ khai thác cao su già. Lúc này vườn cây rất mẫn cảm với bệnh rụng lá mùa mưa. - Đặc tính của mủ cao su: Mủ nước là sản phẩm chính thu được từ mủ cao su. Mủ nước là một dung dịch thể keo, màu trắng đục như sữa hoặc có màu hơi vàng hoặc hơi hồng tuỳ theo giống cây.

Mủ nước có tỷ trọng từ 0,974 (khi mủ có độ DRC = 40%) đến 0,991 (khi DRC = 25%). - Điều kiện để cây cao su phát triển: Để cây Cao su phát triển tốt và cho hiệu quả cao cần chú ý đến các yêu cầu về kỹ thuật trồng. Các yêu cầu đó là: + Nhiệt độ: Cây cao su cần nhiệt độ cao và đều với nhiệt độ thích hợp từ 25 - 300C. Các vùng trồng cao su trên Thế giới hiện nay phần lớn ở vùng khí hậu nhiệt đới có nhiệt độ bình quân năm bằng 28 0 + 20C và biên độ nhiệt trong ngày là 7 - 80C.

Ở nhiệt độ 250C năng suất cây đạt mức tối hảo, nhiệt độ mát dịu vào buối sáng sớm (1 - 5 giờ sáng) giúp cây sản xuất mủ cao nhất. + Lượng mưa: Cây cao su có thể trồng ở các vùng đất có lượng mưa từ 1. Ở những nơi không có điều kiện đất thuận lợi, cây cao su cần lượng mưa từ 1. Các trận mưa lớn kéo dài nhất là các trận mưa buổi sáng gây trở ngại cho việc cạo mủ và đồng thời làm tăng khả năng lây lan, phát triển của các loại nấm bệnh gây hại trên mặt cạo cây cao su.

+ Gió: gió nhẹ 1 - 2m/s có lợi cho cây cao su vì gió giúp cho vườn cây thông thoáng, hạn chế được bệnh và giúp cho vỏ cây mau khô sau khi mưa. Trồng cao su ở nơi có gió mạnh thường xuyên, gió bão, gió lốc sẽ gây hư hại cho cây cao su, làm bị gãy cành, gãy thân, đổ cây, rễ cây cao su không phát triển sâu và rộng được. + Giờ chiếu sáng, sương mù: Ánh sáng đầy đủ giúp cây ít bệnh, tăng Luan van 14 trưởng nhanh và sản lượng cao. Giờ chiếu sáng được ghi nhận tốt cho cây cao su bình quân là 1.800 giờ/năm và tối thiểu khoảng 1.

Sương mù nhiều gây một tiểu khí hậu ướt tạo cơ hội cho các loại nấm bệnh phát triển và tấn công cây cao su như trường hợp bệnh phấn trắng. + Đất đai: Cây cao su có thể sống được trên hầu hết các loại đất và phát triển trên các loại đất mà các cây khác không thể sống được. Cây cao su phát triển ở vùng khí hậu nhiệt đới ẩm ướt nhưng thành tích và hiệu quả kinh tế của cây là một vấn đề cần lưu ý hàng đầu khi nhân trồng cao su trên quy mô lớn, do vậy việc chọn lựa các vùng đất thích hợp cho cây cao su là một vấn đề cơ bản cần được đặt ra. + Độ cao: Cây cao su thích hợp với các vùng đất có độ cao tương đối thấp: Dưới 200 m, càng lên cao càng bất lợi do độ cao của đất có tương quan với nhiệt độ thấp và gió mạnh.

+ Độ dốc: Độ dốc đất có liên quan đến độ phì đất. Đất càng dốc, xói mòn càng mạnh khiến các dinh dưỡng trong đất nhất là trong lớp đất mặt bị mất đi nhanh chóng. Khi trồng cao su trên các vùng đất dốc cần phải thiết lập các hệ thống bảo vệ đất chống xói mòn như hệ thống đê, mương, đường đồng mức. Hơn nữa các diện tích cao su trồng trên đất dốc sẽ gặp khó khăn trong việc cạo mủ, thu mủ và vận chuyển mủ.

Do vậy, trong điều kiện có thể lựa chọn được nên trồng cao su ở đất có ít dốc. Mục tiêu của công tác trồng cao su là phải tạo nên một vườn cây có: + Mật độ đông đặc tốt (đảm bảo 95% mật độ thiết kế vào năm trồng) và tỷ lệ đồng đều cao để khi đưa vào khai thác số cây cạo nhiều sẽ cho sản lượng cao. + Rút ngắn thời gian kiến thiết cơ bản bằng cách đầu tư thâm canh, chọn đất thích hợp đối với quy mô phát triển cao su đại điền nên chọn các vùng liền khoảnh có diện tích tương đối tập trung nhằm giảm thiểu chi phí đầu tư đường Luan van 15 vận chuyển và nhất là việc quản lý được tập trung, tuân thủ quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao. + Cần lưu ý nền đất là một trong những yếu tố cơ bản có tính quyết định đến hiệu quả kinh tế của vườn cây.

Việc chọn đất là mục tiêu xác định và xếp hạn các diện tích đất có khả năng trồng cao su, cây cao su thích hợp vùng đất cao, thoáng không bị ngập hoặc úng nước. * Các loại bệnh:Cũng như các loài thực vật khác, cây cao su là mục tiêu tấn công của một số loài bệnh hại. Theo ước tính của các cơ quan thống kê quốc tế, sâu bệnh đã làm mất 20% sản lượng cao su thiên nhiên thế giới, trong đó các loại bệnh làm mất 15% sản lượng. Các loại bệnh cao su hầu hết đều đã được phát hiện, định danh rất sớm phổ biến như bệnh phấn trắng lá, bệnh héo đen đầu lá, bệnh rụng lá mùa mưa, bệnh nấm hồng, bệnh loét sọc mặt cạo, bệnh thối mốc mặt cạo, bệnh khô mủ.

Mức độ tác hại của mỗi loại bệnh thay đổi tuỳ thuộc vào điều kiện khí hậu, đất đai, phương pháp chăm sóc. dẫn đến các loại bệnh gây tác hại trầm trọng ở một vùng nhưng ở vùng khác thì mức độ ảnh hưởng loại bệnh này lại rất nhẹ hay hầu như không được ghi nhận. Để việc phòng trị bệnh có hiệu quả, cần thực hiện nghiêm chỉnh các biện pháp sau: Phải có một đội ngủ bảo vệ thực vật tương xứng với quy mô diện tích và tình trạng bệnh hại. Đội ngủ bảo vệ thực vật và công nhân phải được tập huấn nâng cao tay nghề cũng như trình độ hiểu biết về các loại bệnh.

Thường xuyên kiểm tra vườn cây nhất là các thời điểm bộc phát của mỗi loại bệnh; phải định danh đúng loại bệnh và xác định đúng mức độ bệnh. * Kỹ thuật khai thác mủ: Khai thác mủ (cạo mủ) là tạo nên một vết cắt lấy đi một khoảng vỏ trên vỏ kinh tế của cây cao su. Động tác này chủ yếu là cắt ngang các ống mủ nằm trong lớp vỏ cạo khiến cho chất dịch đang chứa trong ống mủ chảy tràn ra ngoài để thu được một sản phẩm đặc biệt gọi là mủ cao su.