Pháp Luật Về Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Đối Với Nước Giải Khát Có Đường

Luận văn tốt nghiệp luật học nghiên cứu tốt nghiệp pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường kinh nghiệm quốc tế, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Tác giả: Nguyen Ha Thu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thanh Tú
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Tài Chính
• Đề tài: Pháp Luật Về Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Đối Với Nước Giải Khát Có Đường: Kinh Nghiệm Quốc Tế Và Khuyến Nghị Cho Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT ĐỐI VỚI NƯỚC GIẢI KHÁT CÓ ĐƯỜNG
• 1.1. Khái niệm về nước giải khát có đường
• 1.2. Khai niệm của thuế tiêu thụ
• 1.3. Đặc điểm của thuế tiêu thụ đặc biệt
• 1.4. Vai trò của thuế tiêu thụ đặc biệt
• 2. CHƯƠNG 2: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ PHÁP LUẬT THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT ĐỐI VỚI NƯỚC GIẢI KHÁT CÓ ĐƯỜNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM ĐỐI VỚI VIỆT NAM
• 2.1. Pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường tại Mexico
• 2.2. Quy định về đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt gồm nước giải khát có đường
• 2.3. Quy định về phương pháp và căn cứ tính thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường
• 2.4. Quy định về thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường
• 2.5. Quy định về việc thu nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường
• 2.6. Pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường tại Thái Lan
• 2.7. Bài học kinh nghiệm về pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ ÁP DỤNG THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT ĐỐI VỚI NƯỚC GIẢI KHÁT CÓ ĐƯỜNG VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ VỀ PHÁP LUẬT THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT ĐỐI VỚI NƯỚC GIẢI KHÁT CÓ ĐƯỜNG TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Cơ sở áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường tại Việt Nam
• 3.2. Nội dung pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường
• 3.3. Kiến nghị nhằm triển khai có hiệu quả thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Pháp Luật Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Đối Với Nước Giải Khát Có Đường

Pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt (TTDB) đối với nước giải khát có đường (NGKCD) đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh sức khỏe cộng đồng ngày càng được chú trọng. Nước giải khát có đường không chỉ là một phần của chế độ ăn uống mà còn là nguyên nhân gây ra nhiều vấn đề sức khỏe như béo phì, tiểu đường. Việc áp dụng thuế TTDB nhằm điều tiết tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng là cần thiết. Các quốc gia trên thế giới đã áp dụng chính sách này với nhiều hình thức khác nhau, từ đó tạo ra những bài học kinh nghiệm quý giá cho Việt Nam.

1.1. Khái Niệm Về Nước Giải Khát Có Đường

Nước giải khát có đường được định nghĩa là các loại đồ uống không có cồn chứa đường tự do, bao gồm nước ngọt có ga, nước trái cây và các loại đồ uống thể thao. Theo WHO, nước giải khát có đường là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh không truyền nhiễm. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp xây dựng chính sách thuế hiệu quả hơn.

1.2. Vai Trò Của Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt

Thuế TTDB có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi tiêu dùng của người dân. Nó không chỉ tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần giảm thiểu tiêu thụ các sản phẩm có hại cho sức khỏe. Các nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng thuế này có thể làm giảm lượng tiêu thụ nước giải khát có đường một cách đáng kể.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Áp Dụng Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Tại Việt Nam

Việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường tại Việt Nam gặp nhiều thách thức. Đầu tiên, nhận thức của người tiêu dùng về tác hại của nước giải khát có đường còn hạn chế. Thứ hai, các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát có đường có thể phản đối chính sách này do lo ngại về doanh thu. Cuối cùng, việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng và minh bạch cũng là một thách thức lớn.

2.1. Nhận Thức Của Người Tiêu Dùng

Nhiều người tiêu dùng vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của nước giải khát có đường. Điều này dẫn đến việc tiêu thụ sản phẩm này ở mức cao, gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức cộng đồng.

2.2. Phản Ứng Của Doanh Nghiệp

Các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát có đường thường phản đối việc áp dụng thuế TTDB, cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận. Cần có sự đối thoại giữa chính phủ và doanh nghiệp để tìm ra giải pháp hợp lý.

III. Kinh Nghiệm Quốc Tế Về Pháp Luật Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Đối Với Nước Giải Khát Có Đường

Nhiều quốc gia đã áp dụng thành công thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường. Mexico, Anh và Thái Lan là những ví dụ điển hình. Các chính sách này không chỉ giúp tăng nguồn thu ngân sách mà còn giảm tiêu thụ nước giải khát có đường. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia này sẽ giúp Việt Nam xây dựng chính sách hiệu quả hơn.

3.1. Kinh Nghiệm Từ Mexico

Mexico đã áp dụng thuế TTDB từ năm 2014 và ghi nhận sự giảm đáng kể trong tiêu thụ nước giải khát có đường. Chính sách này đã tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước và góp phần cải thiện sức khỏe cộng đồng.

3.2. Bài Học Từ Anh Quốc

Anh Quốc áp dụng thuế TTDB với mức thuế khác nhau tùy thuộc vào hàm lượng đường trong sản phẩm. Chính sách này đã khuyến khích các nhà sản xuất giảm lượng đường trong sản phẩm của họ, từ đó cải thiện sức khỏe người tiêu dùng.

IV. Giải Pháp Đề Xuất Để Triển Khai Hiệu Quả Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Tại Việt Nam

Để triển khai hiệu quả thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường, Việt Nam cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch. Cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tác hại của nước giải khát có đường. Đồng thời, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa chính phủ và doanh nghiệp để đảm bảo chính sách được thực thi hiệu quả.

4.1. Xây Dựng Khung Pháp Lý Rõ Ràng

Khung pháp lý cần được xây dựng rõ ràng, minh bạch và dễ hiểu để các doanh nghiệp có thể tuân thủ. Điều này sẽ giúp giảm thiểu các tranh chấp và tăng cường hiệu quả thực thi.

4.2. Tăng Cường Truyền Thông

Các chiến dịch truyền thông cần được triển khai mạnh mẽ để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về tác hại của nước giải khát có đường. Việc này sẽ giúp giảm tiêu thụ và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

V. Kết Luận Về Pháp Luật Thuế Tiêu Thụ Đặc Biệt Đối Với Nước Giải Khát Có Đường Tại Việt Nam

Việc áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường là một bước đi cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, để chính sách này thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Các bài học từ kinh nghiệm quốc tế sẽ là cơ sở quan trọng để Việt Nam xây dựng chính sách hiệu quả.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách

Chính sách thuế TTDB không chỉ giúp tăng nguồn thu ngân sách mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc áp dụng chính sách này là cần thiết trong bối cảnh hiện nay.

5.2. Hướng Đi Tương Lai

Trong tương lai, Việt Nam cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện chính sách thuế TTDB để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội. Việc học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế sẽ giúp Việt Nam xây dựng chính sách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nước giải khát có đường (ĐUCĐ) ngày càng phổ biến trên thị trường toàn cầu với chủng loại và hình thức đa dạng, trở thành nguồn cung cấp đường chính trong chế độ ăn uống, đặc biệt ở nhóm trẻ em và người chưa thành niên. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh việc tiêu thụ quá mức ĐUCĐ là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thừa cân, béo phì, đái tháo đường tuýp 2, sâu răng và các bệnh không lây nhiễm khác. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tính đến cuối năm 2022, đã có ít nhất 85 quốc gia áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với ĐUCĐ nhằm điều tiết hành vi sản xuất và tiêu dùng.

Tại Việt Nam, tốc độ tiêu thụ ĐUCĐ tính theo đầu người đang gia tăng nhanh chóng. Trong vòng 15 năm qua, GDP bình quân đầu người tăng 280% trong khi giá nước giải khát chỉ tăng 210%, khiến mặt hàng này trở nên tương đối rẻ hơn và dễ tiếp cận hơn. Trước thực trạng gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế gia tăng, Bộ Tài chính đã đưa đề xuất bổ sung ĐUCĐ vào diện chịu thuế TTĐB trong Đề cương Dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi (đầu năm 2023). Khóa luận "Pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường - Kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam" của tác giả Nguyễn Hà Thu (Trường Đại học Luật Hà Nội, 2024) được thực hiện nhằm cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn phục vụ quá trình hoàn thiện chính sách này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu: Mục đích nghiên cứu là dựa trên khung lý thuyết về thuế TTĐB, khuyến nghị của các tổ chức y tế quốc tế, cùng phân tích đối chiếu quy định pháp luật và thực tiễn thực thi tại một số quốc gia để rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó đề xuất khuyến nghị xây dựng pháp luật thuế TTĐB đối với ĐUCĐ tại Việt Nam. Hai nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể gồm:

1. Đi sâu nghiên cứu chính sách thuế TTĐB đối với ĐUCĐ tại một số quốc gia cụ thể trên phương diện nội dung quy định pháp luật và thực tiễn thực thi, đánh giá ưu điểm và hạn chế trong bối cảnh kinh tế - chính trị của từng nước.
2. Đưa ra các khuyến nghị cụ thể cho Việt Nam về nội dung quy định pháp luật thuế TTĐB đối với ĐUCĐ và phương pháp triển khai hiệu quả, căn cứ vào bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và bài học quốc tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các văn bản pháp lý quốc tế và pháp luật của một số quốc gia về thuế TTĐB đối với ĐUCĐ; thực trạng thực thi chính sách thuế tại các quốc gia được lựa chọn; hệ thống khuyến nghị lập pháp và thực thi cho Việt Nam.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về sản phẩm: Tập trung vào nước giải khát có đường thông thường, không bao gồm các sản phẩm ăn kiêng ít calo hoặc sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo không chứa calo (như aspartame, sucralose, saccharin).
  • Về nội dung pháp luật: Giới hạn trong 04 nhóm chế định cơ bản: đối tượng chịu thuế; phương pháp và căn cứ tính thuế; thuế suất; và cơ chế thu nộp thuế.
  • Về không gian: Tập trung phân tích các yếu tố then chốt tạo nên thành công hoặc hạn chế tại 03 quốc gia đại diện: Mexico, Vương quốc Anh và Thái Lan.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm: Khóa luận tổng hợp các định nghĩa học thuật và pháp lý quốc tế về ĐUCĐ từ World Bank, WHO và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). Trên cơ sở đó, tác giả chuẩn hóa khái niệm: ĐUCĐ là mọi loại đồ uống có thành phần chính là nước, không cồn, có thể có ga hoặc không ga, được bổ sung đường đôi, đường đơn trong quá trình chế biến hoặc chứa đường tự nhiên từ mật ong, si-rô, nước hoa quả cô đặc. Tác giả phân định rõ các khái niệm: "đường tự do" (free sugars), "đường bổ sung" (added sugars) và "đường tổng" (total sugars).

Về lý thuyết thuế, khóa luận phân tích bản chất thuế TTĐB qua 03 đặc điểm chung của thuế (tính bắt buộc vào ngân sách nhà nước, gắn với quyền lực nhà nước, không mang tính hoàn trả trực tiếp) và 04 đặc thù riêng biệt:

• Là thuế gián thu, người tiêu dùng là chủ thể thực tế chịu thuế thông qua giá mua.
• Diện đánh thuế hẹp, chỉ tập trung vào nhóm hàng hóa/dịch vụ Nhà nước cần định hướng hạn chế tiêu dùng hoặc điều tiết thu nhập.
• Thuế suất thường cao hơn các loại thuế gián thu thông thường, áp dụng linh hoạt theo tỷ lệ phần trăm, tuyệt đối hoặc hỗn hợp.
• Thuế chỉ thu một lần tại khâu sản xuất hoặc nhập khẩu.

Văn bản pháp luật và chính sách làm căn cứ: Nghiên cứu dựa trên cơ sở pháp lý và chính sách tại Việt Nam: Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Quyết định phê duyệt Chiến lược Dinh dưỡng Quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045; Luật Thuế TTĐB hiện hành và Đề cương Dự thảo Luật Thuế TTĐB sửa đổi (2023). Về pháp luật quốc tế, công trình khai thác trực tiếp Đạo luật Tài chính Vương quốc Anh năm 2017 (United Kingdom Finance Act 2017), Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt Thái Lan năm 2017 (Excise Tax Act B.E. 2560) và hệ thống quy chuẩn quản lý mã số thuế RFC (Registro Federal de Contribuyentes) của Mexico.

Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được triển khai theo từng chương:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp và thống kê: Sử dụng tại Chương 1 để hệ thống hóa dữ liệu dịch tễ học, cơ sở lý luận về thuế TTĐB và phân loại đồ uống.
• Phương pháp so sánh pháp luật: Sử dụng chủ đạo tại Chương 2 để đối chiếu 04 nhóm quy định kỹ thuật lập pháp giữa Mexico, Anh và Thái Lan.
• Phương pháp phân tích, tổng hợp và phỏng đoán khoa học: Sử dụng tại Chương 3 nhằm lập luận cơ sở thực tiễn và xây dựng mô hình khuyến nghị lập pháp cho Việt Nam.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ các báo cáo quốc tế chính thống: World Bank (2020), WHO (2015, 2017, 2022), CDC Hoa Kỳ (2022), Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA, 2024), Viện Y tế Công cộng Quốc gia Mexico (INSP), Cục Thuế TTĐB Thái Lan (Thai Excise Department), cùng các bài viết học thuật trên Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp và Tạp chí Kinh tế Tài chính Việt Nam.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Khái quát về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường

Chương 1 làm rõ khái niệm, đặc điểm và sự cần thiết áp dụng thuế TTĐB đối với ĐUCĐ. Theo khảo sát của WHO, một lon nước ngọt thông thường (thể tích 300–330 ml) chứa khoảng 40 gram đường. Đối chiếu với khuyến nghị dinh dưỡng của AHA (nam giới trưởng thành không nên tiêu thụ quá 36 gram đường/ngày, phụ nữ không quá 24 gram/ngày), chỉ một đơn vị sản phẩm nước ngọt đóng lon đã vượt quá giới hạn dung nạp đường khuyến nghị mỗi ngày.

Tác giả luận giải 03 lý do căn bản chứng minh tính cấp thiết của việc áp thuế:

1. Điều tiết hành vi tiêu dùng và giảm tỷ lệ mắc bệnh: Tăng giá bán thông qua thuế là công cụ trực tiếp làm giảm lượng tiêu thụ ĐUCĐ, qua đó kiềm chế thừa cân, béo phì và đái tháo đường. Khóa luận dẫn chứng nghiên cứu tại Thái Lan: sau 2 năm áp thuế 14% dựa trên hàm lượng đường, lượng tiêu thụ ĐUCĐ bình quân hàng ngày giảm 2,8%, trong đó nước ngọt có ga giảm mạnh nhất với 17,7%. Mô hình toán năm 2021 tại Thái Lan chứng minh các mức thuế 11%, 20% và 25% tương ứng làm giảm lượng tiêu thụ 14%, 26% và 32%, giúp giảm tỷ lệ béo phì từ 1,73% đến 4,91% sau 3 năm.
2. Giảm gánh nặng tài chính y tế và ngân sách nhà nước: Tiêu thụ đường quá mức làm phát sinh bệnh tật mạn tính, giảm năng suất lao động xã hội và gia tăng chi phí điều trị công. Thuế TTĐB giúp tiết kiệm chi tiêu y tế cá nhân và tạo nguồn thu để tái đầu tư vào hệ thống y tế công cộng.
3. Định hướng tái cấu trúc sản xuất và nâng cao nhận thức: Áp thuế tạo động lực kinh tế buộc các nhà sản xuất điều chỉnh công thức, giảm lượng đường bổ sung và thúc đẩy phân khúc sản phẩm thay thế lành mạnh (như nước trái cây nguyên chất, nước rau củ, phiên bản không đường Coke Zero, Diet Coke).

---

CHƯƠNG 2: Kinh nghiệm quốc tế về pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường và bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam

Chương 2 phân tích chuyên sâu mô hình lập pháp và quản lý thuế tại 03 quốc gia:

1. Pháp luật thuế TTĐB đối với ĐUCĐ tại Mexico:

• Đối tượng chịu thuế: Áp dụng diện rộng từ tháng 01/2014 đối với mọi đồ uống không cồn chứa đường đơn/đường đôi (dạng lỏng, bột, si-rô cô đặc, nước giải khát pha chế tại quầy, aguas frescas, horchatas). Loại trừ sản phẩm từ sữa và sữa chua uống. Nước tăng lực chịu điều chỉnh từ năm 2011 (mở rộng năm 2020 gồm mọi đồ uống chứa caffeine, taurine, glucuronolactone).
• Phương pháp và thuế suất: Thuế suất tuyệt đối 1 peso/lít (2014), điều chỉnh lên 1,17 peso/lít (2018) theo trượt giá lạm phát, làm giá bán tăng khoảng 10%. Riêng nước tăng lực áp dụng phương pháp hỗn hợp: 1 peso/lít cộng thuế suất tỷ lệ 25% (làm tăng giá khoảng 35%).
• Cơ chế thu nộp: Thu 1 lần ở khâu sản xuất hoặc nhập khẩu, quản lý qua mã định danh người nộp thuế RFC. Không cho phép khấu trừ thuế TTĐB đầu vào đối với hàng hóa xuất khẩu.
• Đánh giá: Năm 2014, lượng mua ĐUCĐ giảm 12% (nhóm thu nhập thấp giảm 17%), tiêu thụ nước đóng chai tăng 4%. Tuy nhiên, chính sách bộc lộ hạn chế dài hạn: mức tăng giá 10% chưa đạt ngưỡng khuyến cáo của WHO (tối thiểu 20%), không tạo động lực giảm lượng đường trong công thức và lượng tiêu thụ có xu hướng phục hồi sau 2 năm (tỷ lệ thừa cân béo phì giai đoạn 2012–2021 tiếp tục tăng: nam từ 69% lên 70%, nữ từ 73% lên 75%, trẻ em từ 35% lên 43%).

2. Pháp luật thuế TTĐB đối với ĐUCĐ tại Vương quốc Anh:

• Đối tượng chịu thuế: Quy định tại Đạo luật Tài chính 2017 (Finance Act 2017, hiệu lực từ 4/2018), định nghĩa khái quát đồ uống có nồng độ cồn không quá 1,2%, chứa nguyên liệu đường bổ sung và có hàm lượng đường tổng từ 5 gram/100 ml trở lên trong sản phẩm sẵn sàng sử dụng. Miễn trừ đồ uống chứa tối thiểu 75% sữa, sản phẩm thay thế sữa, đồ uống thay thế cồn và đồ uống dùng cho mục đích y tế.
• Phương pháp và thuế suất: Thuế suất tuyệt đối lũy tiến từng phần theo 2 bậc hàm lượng đường: bậc 1 từ 5g đến dưới 8g đường/100ml; bậc 2 từ 8g đường/100ml trở lên.
• Cơ chế thu nộp: Đăng ký mã số báo cáo thuế riêng biệt, có tài khoản điện tử giám sát; áp dụng cơ chế loại trừ cho "doanh nghiệp sản xuất nhỏ lẻ" (sản lượng dưới 1 triệu lít/năm).

3. Pháp luật thuế TTĐB đối với ĐUCĐ tại Thái Lan:

• Đối tượng chịu thuế: Quy định tại Luật Thuế TTĐB 2560 (năm 2017), áp dụng cho đồ uống pha sẵn, dạng bột hoặc cô đặc, nồng độ cồn dưới 0,5%, đóng gói bao bì kín, có hàm lượng đường trên 6 gram/100 ml.
• Phương pháp và căn cứ tính thuế: Áp dụng phương pháp hỗn hợp gồm: (i) Thuế suất tỷ lệ tính trên Giá bán lẻ đề xuất (SRP); (ii) Thuế suất tuyệt đối tính theo thể tích và phân bậc lũy tiến theo hàm lượng đường.
• Thuế suất và lộ trình: Thuế tỷ lệ là 10% (nước ép hoa quả, rau củ có tỷ lệ tinh chất dưới 10%) và 14% (nước khoáng, nước có ga). Thuế tuyệt đối phân thành 5 bậc hàm lượng đường với lộ trình điều chỉnh 2 năm/lần qua 3 giai đoạn (giai đoạn 3 tạm hoãn do đại dịch Covid-19):

Hàm lượng đường (g/100ml)	Giai đoạn khởi điểm (17/09/2017 - 30/09/2019)	Giai đoạn 1 (01/10/2019 - 30/09/2021)	Giai đoạn 2 (01/10/2021 - 30/09/2023)	Giai đoạn 3 (Dự kiến)
Không quá 6g	Miễn thuế	Miễn thuế	Miễn thuế	Miễn thuế
Trên 6g đến 8g	0,10 THB/lít	0,10 THB/lít	0,30 THB/lít	1,00 THB/lít
Trên 8g đến 10g	0,30 THB/lít	0,30 THB/lít	1,00 THB/lít	3,00 THB/lít
Trên 10g đến 14g	0,50 THB/lít	1,00 THB/lít	3,00 THB/lít	5,00 THB/lít
Trên 14g đến 18g	1,00 THB/lít	3,00 THB/lít	5,00 THB/lít	5,00 THB/lít
Trên 18g	1,00 THB/lít	5,00 THB/lít	5,00 THB/lít	5,00 THB/lít

Kết quả tại Thái Lan: Số lượng sản phẩm đồ uống ít đường và không đường tăng 367% trong năm 2018 và đạt mức tăng trưởng 926% vào năm 2020 so với năm 2017.

Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam:

• Về đối tượng chịu thuế: Cần xây dựng quy định rõ ràng, chặt chẽ, kết hợp nguyên tắc định nghĩa khái quát và danh mục loại trừ riêng biệt cho đồ uống dinh dưỡng, đồ uống từ sữa, phục vụ mục đích y tế.
• Về phương pháp và căn cứ tính thuế: Nên áp dụng phương pháp tuyệt đối hoặc hỗn hợp phân bậc theo hàm lượng đường tổng (total sugar) để đảm bảo tính khả thi trong kiểm nghiệm và tạo động lực giảm đường.
• Về thuế suất: Thiết kế thuế suất phải đảm bảo nâng giá bán lẻ tối thiểu 20%, quy định khoảng cách thuế suất giữa các bậc đủ rộng và có cơ chế điều chỉnh định kỳ theo lạm phát.
• Về quản lý thu nộp: Tăng cường số hóa, liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan kiểm định chất lượng, không áp dụng miễn trừ theo quy mô sản lượng doanh nghiệp như mô hình của Anh do đặc điểm địa lý Việt Nam không tương đồng.

---

CHƯƠNG 3: Cơ sở áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường và một số khuyến nghị về pháp luật thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường tại Việt Nam

Chương 3 trình bày các lập luận khẳng định tính phù hợp của chính sách và xây dựng hệ thống khuyến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam:

1. Cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn:

• Phù hợp với chủ trương của Đảng tại Nghị quyết số 20-NQ/TW về "tăng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các hàng hoá có hại cho sức khoẻ như đồ uống có cồn, có ga, thuốc lá để hạn chế tiêu dùng".
• Phù hợp với mục tiêu của Chiến lược Dinh dưỡng Quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn 2045 về việc hoàn thiện cơ chế tài chính và ghi nhãn dinh dưỡng bao bì.
• Đáp ứng định hướng sửa đổi Luật Thuế TTĐB của Bộ Tài chính, giải quyết mâu thuẫn giữa lợi ích sức khỏe cộng đồng và khó khăn phục hồi kinh tế của khối doanh nghiệp hậu Covid-19.

2. Khuyến nghị hoàn thiện nội dung quy định pháp luật:

• Khái niệm đối tượng chịu thuế: Bổ sung ĐUCĐ vào Điều 2 Luật Thuế TTĐB, xác định đối tượng theo ngưỡng hàm lượng đường tổng vượt mức quy định (ví dụ trên 5g hoặc 6g/100ml). Xây dựng điều khoản loại trừ cụ thể đối với sữa dinh dưỡng, thực phẩm dạng lỏng dùng cho mục đích y tế.
• Phương pháp tính thuế: Lựa chọn phương pháp tính thuế tuyệt đối hoặc hỗn hợp theo hàm lượng đường thay vì áp dụng thuế suất tỷ lệ đơn thuần tính trên giá xuất xưởng, nhằm đánh trực tiếp vào yếu tố gây hại sức khỏe.
• Xây dựng biểu thuế suất: Áp dụng biểu thuế lũy tiến theo các bậc hàm lượng đường với lộ trình tăng thuế nhiều giai đoạn để doanh nghiệp có thời gian nghiên cứu, cải tiến công thức sản phẩm; thiết lập cơ chế bù trượt giá định kỳ.

3. Kiến nghị về tổ chức thực hiện và triển khai:

• Xây dựng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phương pháp kiểm nghiệm, xác định hàm lượng đường trong đồ uống.
• Tăng cường phối hợp liên ngành giữa Bộ Tài chính (Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan), Bộ Y tế (Cục An toàn thực phẩm) và Bộ Công Thương trong việc thẩm định hồ sơ công bố sản phẩm và giám sát kê khai thuế.
• Đẩy mạnh công tác truyền thông chính sách, công khai minh bạch tác hại của ĐUCĐ nhằm nâng cao nhận thức người tiêu dùng và tạo sự đồng thuận xã hội.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính:

• Tổng hợp và hệ thống hóa các bằng chứng thực nghiệm quốc tế chứng minh tác động của thuế TTĐB: tại Mexico làm giảm 12% lượng mua ĐUCĐ năm đầu tiên; tại Thái Lan làm giảm 2,8% tổng tiêu thụ ĐUCĐ, giảm 17,7% tiêu thụ nước ngọt có ga và thúc đẩy số lượng sản phẩm ít/không đường tăng 926% sau 3 năm.
• Phân tích nguyên nhân khiến chính sách thuế ĐUCĐ tại Mexico suy giảm hiệu quả sau 2 năm do mức tăng giá thực tế chỉ đạt 10% (thấp hơn ngưỡng hiệu quả tối thiểu 20% của WHO) và thuế suất cố định bị xói mòn bởi lạm phát.
• Phân tích kỹ thuật lập pháp của Vương quốc Anh trong việc định nghĩa đối tượng chịu thuế dựa trên nồng độ đường trong "đồ uống sẵn sàng sử dụng" (ready-to-drink) và cơ chế phân bậc lũy tiến theo ngưỡng 5g và 8g đường/100ml.

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
|                  TỔNG HỢP SO SÁNH CHÍNH SÁCH THUẾ TTĐB ĐỐI VỚI ĐUCĐ                     |
+-------------------+----------------------------+-----------------------+----------------+
| Quốc gia          | Phương pháp tính thuế      | Căn cứ tính thuế      | Mức thuế suất  |
+-------------------+----------------------------+-----------------------+----------------+
| Mexico            | Tuyệt đối (Riêng nước tăng | Thể tích (lít); Giá   | 1,17 peso/lít; |
|                   | lực: Hỗn hợp)              | nhập khẩu             | + 25% tỷ lệ    |
+-------------------+----------------------------+-----------------------+----------------+
| Vương quốc Anh    | Tuyệt đối lũy tiến         | Thể tích và hàm lượng | 2 bậc:         |
|                   |                            | đường tổng (g/100ml)  | >=5g và >=8g   |
+-------------------+----------------------------+-----------------------+----------------+
| Thái Lan          | Hỗn hợp                    | Giá bán lẻ đề xuất    | 10% - 14% tỷ lệ|
|                   |                            | (SRP) & hàm lượng     | + 5 bậc tuyệt  |
|                   |                            | đường (>6g/100ml)     | đối lũy tiến   |
+-------------------+----------------------------+-----------------------+----------------+

Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Các công trình trong nước trước đây (như nghiên cứu của Hoàng Thị Mỹ Hạnh & Nguyễn Thị An 2023, Nguyễn Thị Thùy Duyên 2023, Nguyễn Thị Thu 2019) chủ yếu dừng lại ở mức độ báo cáo tổng quan chính sách quốc tế, đưa ra khuyến nghị mang tính nguyên tắc chung hoặc chỉ tập trung kêu gọi áp thuế mà chưa đi sâu vào kỹ thuật lập pháp cụ thể. Khóa luận này đã:

• Đi sâu phân tích kỹ thuật lập pháp chi tiết trong 04 nhóm chế định pháp luật thuế của 03 nước đại diện.
• Đề xuất mô hình căn cứ tính thuế dựa trên hàm lượng "đường tổng" thay vì "đường bổ sung" để phù hợp với năng lực kiểm nghiệm kỹ thuật hiện tại của Việt Nam.
• Đưa ra khuyến nghị hoàn thiện đồng bộ từ việc sửa đổi điều khoản luật thực định đến cơ chế tổ chức thực thi và phối hợp liên ngành.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Phạm vi nghiên cứu loại trừ nhóm sản phẩm nước giải khát ăn kiêng chứa chất tạo ngọt không calo hoặc ít calo (như aspartame, sucralose, saccharin), do đó chưa đánh giá được toàn diện hành vi chuyển dịch tiêu dùng sang nhóm sản phẩm này.
• Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố pháp lý mấu chốt tại 03 quốc gia đại diện mà không phân tích toàn bộ hệ thống quản lý thu thuế chi tiết của các nước sở tại.
• Chưa có mô hình lượng hóa kinh tế lượng để dự báo chính xác mức biến thiên nguồn thu ngân sách và mức độ sụt giảm sản lượng của từng phân khúc doanh nghiệp cụ thể tại thị trường Việt Nam.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng đánh giá tác động pháp lý và sức khỏe đối với nhóm sản phẩm sử dụng chất làm ngọt nhân tạo không đường.
• Xây dựng mô hình định lượng tính toán độ co giãn của cầu theo giá đối với từng dòng sản phẩm nước giải khát tại Việt Nam nhằm xác định mức thuế suất tối ưu.
• Nghiên cứu cơ chế kỹ thuật và tiêu chuẩn phòng kiểm nghiệm độc lập phục vụ việc kiểm tra hàm lượng đường bổ sung trong thực phẩm chế biến.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Luật: Sinh viên ngành Luật Tài chính, Luật Kinh tế, Quản trị công tại các cơ sở đào tạo luật có thể sử dụng công trình làm tài liệu tham khảo về phương pháp nghiên cứu so sánh pháp luật và kỹ thuật lập pháp thuế gián thu.
• Cơ quan soạn thảo và thẩm tra chính sách: Bộ Tài chính, Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, Viện Nghiên cứu Lập pháp có thể tham khảo các phân tích về phương pháp tính thuế hỗn hợp, biểu thuế lũy tiến theo hàm lượng đường của Thái Lan và Anh để ứng dụng vào quá trình hoàn thiện dự án Luật Thuế TTĐB sửa đổi.
• Nghiên cứu viên y tế công cộng và kinh tế: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quốc tế về mối tương quan giữa chính sách tài chính y tế và việc kiểm soát các bệnh không lây nhiễm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận định nghĩa nước giải khát có đường như thế nào và dựa trên cơ sở nào để chỉ ra tác hại của sản phẩm này?
Tác giả định nghĩa ĐUCĐ là mọi đồ uống có thành phần chính là nước, không cồn, có thể có ga hoặc không ga, được bổ sung đường đôi, đường đơn trong sản xuất hoặc chứa đường tự nhiên từ mật ong, si-rô, nước hoa quả cô đặc. Về tác hại, khóa luận dẫn số liệu của WHO cho thấy 1 lon nước ngọt (300–330ml) chứa khoảng 40g đường, vượt mức giới hạn tiêu thụ đường khuyến nghị mỗi ngày của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) là 36g đối với nam giới và 24g đối với nữ giới.

2. Vì sao chính sách thuế TTĐB đối với ĐUCĐ của Mexico bị đánh giá là suy giảm hiệu quả sau 2 năm áp dụng?
Chính sách của Mexico suy giảm hiệu quả do mức thuế suất tuyệt đối ban đầu (1 peso/lít) chỉ làm tăng giá bán sản phẩm khoảng 10%, chưa đạt ngưỡng tối thiểu 20% theo khuyến cáo của WHO để thay đổi bền vững hành vi người tiêu dùng. Đồng thời, phương pháp đánh thuế cố định theo thể tích bị xói mòn bởi lạm phát và không tạo động lực kinh tế để nhà sản xuất giảm bớt lượng đường trong công thức đồ uống.

3. Vương quốc Anh áp dụng kỹ thuật lập pháp nào để xác định đối tượng chịu thuế TTĐB đối với nước giải khát?
Theo Đạo luật Tài chính 2017 của Anh, đối tượng chịu thuế được xác định dựa trên tiêu chí khái quát: đồ uống có nồng độ cồn không quá 1,2%, chứa nguyên liệu đường bổ sung và có hàm lượng đường tổng từ 5g/100ml trở lên trong "đồ uống sẵn sàng sử dụng" (ready-to-drink). Đồng thời, luật quy định rõ các đối tượng miễn trừ (sản phẩm từ sữa chứa tối thiểu 75% sữa, đồ uống thay thế sữa, đồ uống y tế) và cơ chế loại trừ cho nhà sản xuất quy mô nhỏ dưới 1 triệu lít/năm.

4. Thái Lan thiết kế cơ chế thuế hỗn hợp đối với nước giải khát có đường như thế nào?
Thái Lan kết hợp đồng thời 02 phương pháp: (i) Thuế suất tỷ lệ (10% đối với nước ép hoa quả/rau củ có tỷ lệ tinh chất dưới 10%; 14% đối với nước khoáng, nước có ga) tính trên Giá bán lẻ đề xuất (SRP) nhằm mục đích điều tiết hàng xa xỉ; (ii) Thuế suất tuyệt đối lũy tiến theo 5 bậc hàm lượng đường (đối với sản phẩm có trên 6g đường/100ml) theo lộ trình tăng thuế 2 năm/lần nhằm mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

5. Vì sao tác giả khuyến nghị Việt Nam nên căn cứ vào hàm lượng "đường tổng" thay vì "đường bổ sung" để tính thuế?
Tác giả khuyến nghị sử dụng hàm lượng đường tổng vì phương pháp và tiêu chuẩn đo lường đường tổng đã được quy định sẵn trong hệ thống pháp luật tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành của Việt Nam, đảm bảo tính khả thi trong thực thi và kiểm định ngay lập tức. Mặc dù đường bổ sung là yếu tố chính gây hại, nhưng việc kiểm nghiệm độc lập hàm lượng đường bổ sung đòi hỏi công nghệ phức tạp mà hiện rất ít quốc gia (như Hoa Kỳ) tự chủ được mà không phải phụ thuộc vào công thức do doanh nghiệp tự công bố.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Hà Thu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về thuế tiêu thụ đặc biệt và chứng minh tính cấp thiết của việc áp thuế đối với nước giải khát có đường nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Thông qua việc phân tích chuyên sâu các mô hình lập pháp tại Mexico, Vương quốc Anh và Thái Lan, công trình đã làm rõ ưu điểm của phương pháp tính thuế hỗn hợp và biểu thuế lũy tiến theo hàm lượng đường tổng. Đây là công trình nghiên cứu pháp lý có giá trị thực tiễn cao, cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp phục vụ quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Qua nghiên cứu những van dé cơ bản về nước giải khát có đường thuê TTDB va sự cân thiết của thuê TTDB đối với sản phẩm nảy, có thé rút ra một số kết luận như sau: 1. Nước giải khát có đường, hay còn gợi là DUCD, là moi loại đồ uống có thành: phân chính là nước, không có côn, có thé có ga, được bô sung đường đôi, đường đơn trong quá trình sản xuất, chế biên và/hoặc có chứa đường tự nhiên trong mật ong, si- rô, nước hoa qua và nước hoa qua cô đặc. Theo đó, DUCD được cho là có hại cho sức khỏe va có nhiéu nghiên cứu chỉ ra đây là nguyên nhân chính dẫn tới các bênh không gây truyền nhiễm như béo phi, thửa cân, bệnh đái tháo đường tuýp 2, bệnh tim mach và tôi loạn chuyên hóa. Từ những phân tích về thuê, va đặc trưng của những đối tương thuộc diện chiu thuê TTDB (có hai cho môi trường, sức khỏe, xa xi.), có thé tông hợp được: Thuê TTĐB là loại thuế đánh vào một số loại hàng hóa, địch vụ đặc biệt cần điều tiết manh nhằm hướng dẫn sản xuất và tiêu ding đồng thời tăng nguồn thu cho NSNN.

Thuê TTDB có những đặc điểm chung của thuế nlur () thuê là khoản thu bắt buộc vào ngân sách, (1) thuê gắn với yêu tô quyên lực; (iii) thuê không mang tinh đổi giá, không hoàn trả trực tiếp. Những đặc điểm riêng của thuê TTĐB gom: (i thuế TTDB là loại thuê gián thu; (ii) thuê TTDB có diện đánh thuê hẹp; (iii) thuê suất thuê TTĐB co thể là thuế suat cô định, thuê suất tỉ lệ hoặc thuê suất hon hợp và thường cao hơn so với thuê suất của các loại thuê gián thu khác; (iv) thuế TTDB thường chỉ được thu một lần ở khâu san xuất hoặc nhập khẩu. Thuê TTDB có vai trò quan trong trong việc giúp Nhà nước thực hiện chính. sách quản lý đối với các cơ sé sản xuất kinh doanh và nhập khâu hang hoa, dich vụ, góp phan thúc day sản xuất, kinh doanh đối với một số hàng hóa, dich vụ, đông thời là công cu kinh tê dé Nhà nước điều tiết thu nhập các tang lớp dân cư có thu nhập cao, tướng dan tiêu dùng hop lý.

Không chỉ vậy, thuê TTDB là công cu quan trong nhằm ổn dinh va tăng cường nguồn thu cho NSNN. Căn cứ vào tác hai, lượng tiêu thụ DUCD không ngừng tăng tại Viét Nam và đặc điểm của thuê TTĐB, tác giả cho rằng việc áp thuê TTDB đối với DUCD là can thiết bởi nó sé: (9 giúp giấm lượng tiêu thụ sản phẩm nay, góp phân giảm tỷ 1é mắc các bệnh không truyền nhiém; (1) giúp giảm chi phí y tế, góp phân giảm gánh năng cho hệ thông y tê và NSNN; (iii) giúp nâng cao nhận thức xã hôi về DUCD và thay thể sản phẩm có lợi cho sức khỏe. 19 CHƯƠNG 2: KINH NGHIEM QUOC TE VỀ PHAP LUAT THUÉ TIÊU THU DAC BIET DOI VỚI NƯỚC GIẢI KHAT CÓ ĐƯỜNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIEM DOI VỚI VIET NAM Chính sách thuê TTDB đối với nước giải khát có đường mặc dù không phải ý tưởng mới nhung vẫn luôn là đề tài được dé cao nghiên cứu tại Việt Nam, trong đó pháp luật thuê TTĐB đổi với DUCD tại các quốc gia khác là đối tượng trọng tâm của nghiên cứu nay. Trong Chương này, tác giá lựa chọn phân tích, đánh giá pháp luật thuê TTĐB đối với nước giải khát có đường của các nước Mexico, Anh và Thái Lan.

Lý do tác giả lựa chơn các quốc gia này là: V Mexico, đây là một quốc gia đang phát trién với hệ thong pháp luật civil law tương tự như V iệt Nam. Mexico là một trong những nước nhanh chóng “lên thuyền?” đánh thuê TTDB đối với nước giải khát có đường bởi tinh trang báo động về lượng tiêu thụ DUCD tại quốc gia này. Mặc dù đã có những thành tựu nhất đính trong giai đoạn đầu nhưng, đã nhiêu thông kê chỉ ra rằng chính sách thuê TTĐB của Mexico đang có dau hiệu that bai sau 02 năm áp dụng Đây là một trong những lý do quan trọng mà tác giả lựa chon Mexico, ta cân thiết phải phân tích những chính sách chưa thành công dé rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam VỆ Anh Quốc, khác với Mexico, Anh là một quốc gia phat triển, ho có hệ thông pháp luật civil lew lâu đời và tiên tiến, trình đô lập pháp của họ là điều đáng dé Việt Nam học hỏi. Do đó, su thành công và tiên ong chính sách thuê TTĐB đối với DUCD của Anh được lựa chọn là một ví du để Việt Nam có thé hoc tập kỹ thuật lập pháp và rút ra bai học kinh nghiém.

Viéc nghién cứu một chính sách thuê thành công từ một quốc gia phát triển với hệ thông phép luật tiên tiễn là cân thiết. Vé Thái Lan, đây là một trong những quốc gia Đông Nam A đầu tiên hưởng ting kêu gọi đánh thuê TTDB đôi với ĐUCĐ. Sự tương đồng về nét văn hóa giữa các quốc gia láng giêng là một điểm cộng lớn khi nghiên cứu về pháp luật thuê nước nay. Văn hóa ảnh hưởng nhiều tới hành vi tiêu ding của người din, do đó những phân tích, đánh giá, bai học kinh nghiêm rút ra từ pháp luật Thái Lan sẽ có giá trị khi xây dựng khuyên nghị cho Viét Nam về pháp luật thuê TTĐB đối với DUCD Theo đó, tác giả sẽ phân tích pháp luật về thuê TTĐB đôi với tước giả: khát có đường theo 04 nhóm nội dung pháp luật gồm: () quy định về đôi tượng chịu thuê TTPB; (ii) quy dinh về phương pháp và căn cử tinh thuê TTĐB; (iid) quy định về 20 thuê suất thuê TTĐB; (iv) quy định về việc thu nép thuê TTDB.

Day là những nội dung quy đính pháp luật cân quan tâm khi phân tích bat kỳ chính sách thuê nao 2. Pháp luật về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường tại Mexico Vao tháng 01/2014, Mexico đã ban hành chính sách thuê TTĐB đối nước giải khát có đường dé giảm lượng tiêu thu của sản phẩm nay, và nhằm giải quyết tỷ lệ mac bệnh béo phi và bệnh không truyền nhiễm cao đáng báo động tại quốc gia nay. Được biết tại thời điểm đó, Mexico là một trong những nước có lượng tiêu thu DUCD hang đầu trên thê giới. Không chi vay, Mexico con đang đối mat với ty lệ 35% trẻ em, thanh thiêu miên và 719% người trưởng thành bị thừa cân và béo phi”.

Con số này được cho là đang tạo nên gánh năng cho nên kinh tế Mexico nói chung và hệ thôngy tê quốc gia nói riêng Theo đó, một số diém đáng chú ý trong chính sách thuê TTDB của Mexico đổi với nước giải khát có đường rhhư sau: 2. Quy định về đối trợng chin thuế tiêu thụ đặc biệt gồm arớc giải khát có đường Với chính sách trên, Mexico đã thực hiện đánh thuê TTDB đôi với những nước gai khát không côn, chứa đường đơn và/hoặc đường đôi bao gồm: (i) dé udng có hương vị dang lỏng, dang bột, dang cô đặc, dang srô, (ii) tinh chất hoặc chiết xuat của hương vị ma khi hòa tan vào chất lỏng sẽ trở thành đô uống có hương wi; (iii) tinh chất cô đặc hoặc si-r6 được sử dung dé tạo đô uống có hương vị bằng các thiét bị chuyên dung nhằm phuc vụ trực tiếp tại quay”. Theo dữ liệu từ Khảo sát sức khỏe và dinh dưỡng toàn quốc của Mexico 2012 (Encuesta Nacional de Salud y Nutricion [ENSANUT), họ định nghiia nước giải khát có đường là những sản phẩm sau: nước, nước có ga, aguasfrescas (tam dich: đô uống nhe không côn được làm từ mét hoặc nhiéu trái cây, ngũ cốc, hoa hoặc hạt trộn với đường và nước), horchatas (tam diclx đô udng làm từ các loại hat, có thé có sữa động > gaigado Eemdndez, J.A (2023), “Changes in sugar-svreetened beverage purduses across the price distribution after the implementation of a taxin Mexaco: a before-and-after malysis”” BMC Public Health tip 23,tr.265 33 Deloitte (2013), “Tex Reforms 2014 approved by the National Congress”, Deloitte Netwrork, https Jv? deloitte com/contentidam/D eloitte hx ocuments/China/Tax% 20Reform% 202014% 20 ‘approwed% 20by% 20National% 20Congress_Mnglishpat 21 vat), nước vi sôcôla, nước hoa quả, nước rau củ, nước uống thé thao và nước tăng lực”. Theo đó, riêng sản phẩm nước uống tăng lực đã được đưa vào danh mục chịu thuê TTĐB của Mexico vào năm 2011.

Tại thời điểm năm 2011, nước uéng tăng lực được định ngiĩa là những đồ udng chứa ít nhất 20 miligram mỗi 100ml. Tuy nhiên, theo cai cách thuê mới nhất vào năm. 2020, Mexico đã mở rộng đổitượng chịu thuê tước uống tăng lực là những đô uống có chứa các chat caffeine và taurine, glucuronolactone, thiamine, hoặc những chat khác tạo cảm giác tương tự cho người ding, bắt ké hàm lương của những chất này”. Đôi tương không bị đánh thuê TTĐB đổi với nước gidi khát có đường bao gồm: san phẩm từ sữa và sữa chua uống, Nhìn chung, có thể nhén thay rang, phạm vi đánh thuê TTDB của Mexico đối với thuê TTĐB là khả rộng so với mét số quốc gia.

Điêu nảy có thé biểu được bởi quốc gia này đang đôi mặt với tình hành tiêu thụ ĐUCĐ đáng báo đông và những van dé nghiêm trọng về sức khỏe liên quan tới nó. Tuy nhiên, việc đánh thuê TTĐB với phạm vi rông nhiều khả năng sẽ gây ảnh hưởng tới các doanh nghiệp sẵn xuất kinh. doanh, nhập khẩu mắt hàng này. Quy đính về đối tượng chịu thuê nhu vay có những ưu điểm sau: Một là, phạm vi nước giải khát thuộc đối tương chịu thuê TTDB rông, ngiấa là Chính phủ Mexico sé thu được nhiều thuê hơn từ ĐUCĐ để tái đầu tư Hai là, lượng tiêu thu của DUCD tại Mexico sẽ sut giảm theo điện rộng Theo khảo sát được công bồ bởi Juan A.

Rivera — Giám đốc của Trung Tâm Nghiên Cứu VỆ Dinh Dưỡng Mexico tai ViệnY Tế Công Công Quốc Gia (National Institute of Public Health), tính dén cuối nam 2014, lượng mua DUCD tính theo ml ở Mexico đã giảm 12%. Điều đáng mùng nhất là tang lớp dân cư có thu nhập thập — trung bình là tang lớp có lượng mua giảm nhiều nhất. Trung bình, lương mua DUCD của tang lớp nay giảm 9% trong năm 2014 và đạt tổng cộng 17% vào tháng 12 năm này. Đây là 3Ý Luz Maria Sinchez-Romwro , Jomme Penko, Pamela G.

Coxson, Alicix Femindez, Antoivtte Mason, Andrew E. Morm, Letcix Avila-Burgos, Michele Odden, Simin Barguera, and Kirsten Bibbans-Domingo (2016), “Projected Impact of Mexico's Sugar-Sweetened Beverage Tax Policy on Diabetes and Cardiovascular Disease: A Modeling Study” ,Plos Medicine, hetps:/fiotanals plos. org/plosmediicinelaticle? id= 10,137 Ifioravial pmed 1002158.