Nghiên cứu pháp luật về phát hành và giao dịch GTCG của NHTM

Nghiên cứu khoa học cấp trường về phát hành, giao dịch giấy tờ có giá của ngân hàng thương mại tại Việt Nam (Phần 2). Phân tích pháp luật, thực tiễn và giải pháp.

• Trường học: Đại học
• Chuyên ngành: Pháp Luật
• Đề tài: Pháp luật về phát hành GTCG của NHTM ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Thực trạng pháp luật về các chủ thể khác tham gia quan hệ phát hành giấy tờ có giá của ngân hàng thương mại
• 2. Thực trạng pháp luật về chủ thể tham gia giao dịch giấy tờ có giá của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam
• 2.1. Thực trạng pháp luật về chủ thể mua - bán giấy tờ có giá của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Phát Hành GTCG Của NHTM Hiện Nay

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu vốn cho phát triển kinh tế Việt Nam ngày càng gia tăng. Các ngân hàng thương mại (NHTM) đóng vai trò then chốt trong việc huy động vốn từ dân cư và cung cấp cho nền kinh tế. Nguồn vốn hoạt động của NHTM không chỉ đến từ vốn tự có mà còn từ các hình thức huy động như nhận tiền gửi, vay vốn và đặc biệt là phát hành giấy tờ có giá (GTCG). Pháp luật phát hành GTCG của NHTM là một lĩnh vực quan trọng, đòi hỏi sự chặt chẽ về điều kiện, thủ tục và trình tự để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho cả ngân hàng và nhà đầu tư. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích các quy định pháp luật hiện hành về trình tự, thủ tục và điều kiện phát hành GTCG của NHTM tại Việt Nam, từ đó làm rõ những vấn đề còn tồn tại và đưa ra các kiến nghị hoàn thiện.

1.1. Định nghĩa và Đặc điểm của GTCG do NHTM Phát hành

GTCG nói chung là chứng chỉ hoặc bút toán ghi nhận quyền tài sản của một chủ thể. Đối với NHTM, GTCG là các phiếu nợ do ngân hàng phát hành, xác nhận quyền chủ nợ của người sở hữu và nghĩa vụ trả nợ của ngân hàng. Giao dịch phát hành GTCG là một nghiệp vụ huy động vốn, trong đó ngân hàng cam kết hoàn trả số tiền vay kèm lãi suất. GTCG có ba thuộc tính: xác nhận quyền tài sản, trị giá bằng tiền và có thể chuyển nhượng. Luật Các Tổ chức tín dụng và các văn bản hướng dẫn quy định các loại GTCG mà NHTM được phép phát hành, bao gồm trái phiếu, kỳ phiếu và chứng chỉ tiền gửi. Mỗi loại GTCG có những đặc điểm riêng về thời hạn, lãi suất và mục đích sử dụng vốn.

1.2. Vai Trò của Phát Hành GTCG đối với Hoạt Động của NHTM

Phát hành GTCG là một kênh huy động vốn quan trọng cho NHTM, bên cạnh nhận tiền gửi và vay vốn. Nguồn vốn huy động từ phát hành GTCG giúp NHTM tăng cường năng lực tài chính, mở rộng hoạt động kinh doanh và đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế. Việc đa dạng hóa các hình thức huy động vốn giúp NHTM giảm thiểu rủi ro thanh khoản và tăng cường khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, phát hành GTCG cũng đi kèm với những rủi ro nhất định, đòi hỏi NHTM phải có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả. Ví dụ: “Số vốn huy động bằng việc phát hành các chứng khoán nợ ra công chúng được coi là một thành tố quan trọng trong cấu trúc tài sản Nợ của ngân hàng thương mại, cùng với các bộ phận khác của tài sản Nợ như tiền gửi có kỳ hạn và không kỳ hạn, hay tiền gửi tiết kiệm, các khoản vay Ngân hàng Trung ương và vay của các định chế tài chính phi ngân hàng khác.”

II. Thực Trạng Pháp Luật Về Thủ Tục Phát Hành GTCG Tại VN

Giao dịch phát hành GTCG lần đầu được quy định tại Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 và tiếp tục được điều chỉnh bởi Luật Các Tổ chức tín dụng. Thông tư 01/2021/TT-NHNN là văn bản pháp lý quan trọng, quy định chi tiết về việc phát hành kỳ phiếu, tín phiếu, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu trong nước của NHTM. Thông tư này quy định về hình thức phát hành, mệnh giá, lãi suất, trình tự và thủ tục phát hành, cũng như trách nhiệm của NHTM trong việc công bố thông tin và thanh toán GTCG. Việc NHTM phát hành GTCG phải tuân thủ các quy định về tỷ lệ bảo đảm an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

2.1. Quy Định Về Hình Thức Mệnh Giá và Lãi Suất GTCG

GTCG có thể được phát hành dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi số hoặc các hình thức khác phù hợp với Luật Chứng khoán. Mệnh giá tối thiểu của GTCG là 100.000 VNĐ và các mệnh giá lớn hơn phải là bội số của mệnh giá tối thiểu. Lãi suất do NHTM quyết định, phù hợp với lãi suất thị trường và quy định của NHNN. NHTM có quyền điều chỉnh lãi suất trong thời hạn phát hành GTCG, phù hợp với chính sách điều hành của NHNN. “Lãi suất do tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phát hành, và phải phù hợp với lãi suất thị trường, quy định hiện hành về lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong từng thời kỳ.”

2.2. Trình Tự Thủ Tục Phát Hành GTCG theo Quy Định

Theo Điều 14 Thông tư 01/2021/TT-NHNN, quy trình phát hành và thanh toán GTCG do NHTM quy định, phù hợp với đặc điểm và mô hình quản lý của ngân hàng. Quy trình này phải đảm bảo tính chính xác và an toàn trong việc phát hành và thanh toán GTCG. NHTM có trách nhiệm thông tin đầy đủ cho người mua GTCG về quy trình phát hành và thanh toán. Luật yêu cầu phải thông qua Hội đồng quản trị về kế hoạch phát hành và phải làm thủ tục xin cấp giấy phép phát hành GTCG tại cơ quan có thâm quyền.

2.3. Các hình thức phát hành giấy tờ có giá theo quy định

Các hình thức phát hành giấy tờ có giá theo quy định, gồm: Trực tiếp phát hành giấy tờ có giá: Là việc NHTM trực tiếp tổ chức thực hiện việc phát hành giấy tờ có giá cho phù hợp với đặc điểm, điều kiện của mình và với quy định của pháp luật.Bảo lãnh phát hành giấy tờ có giá: Là việc các tổ chức bảo lãnh phát hành giấy tờ có giá cam kết với ngân hàng phát hành thực hiện các thủ tục trước khi phát hành giấy tờ có giá nhận mua một phần hay toàn bộ giấy tờ có giá của ngân hàng để bán lại hoặc mua số giấy tờ có giá còn lại chưa được phân phối hết của ngân hàng phát hành hoặc hỗ trợ ngân hàng phát hành trong việc phân phối giấy tờ có giá.Đại lý phát hành giấy tờ có giá: Là việc tổ chức đại lý phát hành thực hiện việc bán giấy tờ có giá cho người mua giấy tờ có giá theo sự ủy quyền của ngân hàng phát hành.Đấu thầu giấy tờ có giá: Là việc NHTM lựa chọn các tổ chức, cá nhân tham gia dự thầu đáp ứng đủ yêu cầu của mình.

III. Điều Kiện Pháp Lý Để NHTM Phát Hành Trái Phiếu Hợp Pháp

Để phát hành trái phiếu hợp pháp, NHTM phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Luật Chứng khoán, các văn bản hướng dẫn và Thông tư 01/2021/TT-NHNN. Điều kiện này bao gồm tuân thủ các tỷ lệ an toàn vốn, mục đích phát hành trái phiếu, và các quy định về công bố thông tin. Nghị định 153/2020/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung quy định chi tiết về điều kiện và điều khoản cơ bản của trái phiếu, bao gồm kỳ hạn, khối lượng phát hành, đồng tiền phát hành, mệnh giá, hình thức và lãi suất.

3.1. Tuân Thủ Nguyên Tắc Phát Hành và Sử Dụng Vốn Trái Phiếu

NHTM phải phát hành trái phiếu theo nguyên tắc tự vay, tự trả và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn. Mục đích phát hành phải rõ ràng, phục vụ cho các chương trình, dự án đầu tư hoặc cơ cấu lại nợ. Việc sử dụng vốn huy động phải đúng mục đích và được công bố thông tin đầy đủ cho nhà đầu tư. “Doanh nghiệp phát hành trái phiếu theo nguyên tắc tự vay, tự trả, tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng vốn và đảm bảo khả năng trả nợ.” Ngoài ra nếu là phát hành trái phiếu xanh còn cần các thông tin về môi trường.

3.2. Yêu Cầu Đặc Biệt Đối Với Trái Phiếu Chuyển Đổi Kèm Chứng Quyền

Đối với trái phiếu chuyển đổi, NHTM phải có phương án chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu và được NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ. Người mua trái phiếu phải đáp ứng quy định về giới hạn góp vốn, mua cổ phần và tỷ lệ sở hữu cổ phần tối đa của nhà đầu tư nước ngoài. Việc chuyển đổi trái phiếu chỉ được thực hiện sau khi NHNN chấp thuận tăng vốn điều lệ theo quy định.

IV. Pháp Luật Về Phát Hành Kỳ Phiếu Tín Phiếu Chứng Chỉ Tiền Gửi

Để phát hành kỳ phiếu, tín phiếu và chứng chỉ tiền gửi, NHTM phải tuân thủ các quy định về tỷ lệ bảo đảm an toàn theo Luật Các Tổ chức tín dụng và hướng dẫn của NHNN. Việc phát hành phải được thực hiện trực tiếp cho người mua tại địa điểm giao dịch hợp pháp của NHTM. GTCG phát hành phải bao gồm các nội dung bắt buộc theo quy định tại Điều 11 Thông tư 01/2021/TT-NHNN.

4.1. Quy Trình Phát Hành và Các Yêu Cầu Bắt Buộc Về Nội Dung

NHTM chủ động tổ chức các đợt phát hành kỳ phiếu, tín phiếu và chứng chỉ tiền gửi khi tuân thủ các tỷ lệ bảo đảm an toàn. Giấy tờ có giá phát hành phải bao gồm các thông tin như tên tổ chức phát hành, tên gọi GTCG, ký hiệu, số seri, mệnh giá, thời hạn, lãi suất, thông tin người mua và các nội dung khác do NHTM quyết định. Các giấy tờ này cần có chự ký của người đại diện tổ chức phát hành.

4.2. Hồ Sơ Đề Nghị Phát Hành GTCG Các Loại Giấy Tờ Cần Thiết

NHTM phải lập hồ sơ đề nghị phát hành GTCG, bao gồm đơn đề nghị, kế hoạch phát hành, phương án sử dụng vốn, báo cáo tài chính, kế hoạch kinh doanh, điều lệ và giấy phép hoạt động. Hồ sơ phải được gửi đến NHNN hoặc chi nhánh NHNN nơi đặt trụ sở của NHTM. NHNN có quyền chấp thuận hoặc không chấp thuận đề nghị phát hành GTCG của NHTM. “Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đầy đủ hồ sơ đề nghị phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng, Ngân hàng nhà nước có quyết định chấp thuận hoặc không chấp thuận đề nghị xin phát hành giấy tờ có giá của tổ chức tín dụng.”

V. Cơ Chế Xác Lập Giao Dịch Phát Hành GTCG Của Tổ Chức TD

Quy chế phát hành GTCG trong nước của NHTM quy định về việc phát hành GTCG để huy động vốn trên phạm vi lãnh thổ Việt Nam từ các tổ chức và cá nhân trong nước và nước ngoài. Phát hành GTCG là một hành vi pháp lý được quy định theo một quy trình chặt chẽ bao gồm các công việc chủ yếu như: thông qua Hội đồng quản trị về kế hoạch phát hành giấy tờ có giá để huy động vốn từ công chứng; làm thủ tục xin cấp phép phát hành giấy tờ có giá tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là Ngân hàng nhà nước; triển khai việc niêm yết và phân phối các giấy tờ có giá cho những người đầu tư.

5.1. Thủ Tục Xác Lập

Để xác lập giao dịch NHTM phải thông qua Hội đồng quản trị về kế hoạch phát hành giấy tờ có giá để huy động vốn từ công chứng, làm thủ tục xin cấp phép phát hành giấy tờ có giá tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là Ngân hàng nhà nước, triển khai việc niêm yết và phân phối các giấy tờ có giá cho những người đầu tư.

5.2. Ý chí xác lập trong các GTCG

Vì các chứng thư này đã thể hiện rõ ràng, đầy đủ ý chí của ngân hàng (muốn vay tiền của khách hàng với số lượng bao nhiêu, trong thời hạn bao lâu và trả lãi như thế nào) nên về lý thuyết, có thể coi những chứng thư đó như là bằng chứng quan trọng nhất về việc ngân hàng thương mại đã đưa ra đề nghị vay tiền. Chứng thư nhận nợ sau khi đã được công bố phát hành và niêm yết bởi ngân hàng thương mại thì về nguyên tắc, họ không thể tự ý rút lại hay thay đổi nội dung bản đề nghị trong thời hạn phát hành chứng thư do pháp luật quy định.

VI. Kết Luận Hướng Hoàn Thiện Pháp Luật Về Phát Hành GTCG

Pháp luật về phát hành GTCG của NHTM tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể, tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động huy động vốn của ngân hàng. Tuy nhiên, vẫn còn những hạn chế và bất cập, đòi hỏi sự hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường tài chính. Việc sửa đổi, bổ sung các quy định về điều kiện, thủ tục phát hành, công bố thông tin và quản lý rủi ro là cần thiết để đảm bảo an toàn, minh bạch và hiệu quả cho hoạt động phát hành GTCG của NHTM.

6.1. Tăng Cường Giám Sát Thanh Tra Hoạt Động Phát Hành GTCG

NHNN cần tăng cường giám sát, thanh tra hoạt động phát hành GTCG của NHTM, đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật và phòng ngừa rủi ro. Cần có cơ chế kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn huy động từ phát hành GTCG, tránh tình trạng sử dụng sai mục đích hoặc đầu tư vào các lĩnh vực rủi ro. Có những hình phạt nghiêm khắc với hành vi vi phạm pháp luật trong phát hành GTCG.

6.2. Nâng Cao Tính Minh Bạch Công Khai Trong Phát Hành GTCG

NHTM cần nâng cao tính minh bạch, công khai trong phát hành GTCG, cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho nhà đầu tư. Cần có quy định cụ thể về trách nhiệm của NHTM trong việc công bố thông tin về tình hình tài chính, kế hoạch kinh doanh và rủi ro liên quan đến GTCG. Khuyến khích các tổ chức đánh giá tín nhiệm tham gia vào quá trình phát hành GTCG để cung cấp thông tin khách quan và đáng tin cậy cho nhà đầu tư.

6.3. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Về Phát Hành Trái Phiếu Xanh

Cần có khung pháp lý rõ ràng và cụ thể về phát hành trái phiếu xanh, khuyến khích NHTM huy động vốn cho các dự án thân thiện với môi trường. Quy định chi tiết về tiêu chí xác định dự án xanh, quy trình thẩm định và giám sát việc sử dụng vốn từ trái phiếu xanh. Tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư tham gia vào thị trường trái phiếu xanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

trong trường hợp này lại không thể hiện được đây là những nhà đầu tư có kiến thức, am hiểu về TTCK hoặc có vốn lớn dé đầu tư trên TTCK. Thi ba, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thê và riêng rẽ về quyền và nghĩa vụ của người mua trái phiếu do NHTM phát hành (hay còn gọi là nhà dau tư). Nhà đầu tư mua trái phiếu vốn di có điểm chung khi đều được coi là chủ nợ của NHTM phát hành trái phiếu. Do đó, họ đều có những quyền và nghĩa vụ cơ bản như nhau của một chủ nợ.

Tuy nhiên, pháp luật có sự phân hoá tư cách, vị trí của nhà đầu tư, từ đó xác định loại trái phiếu mỗi nhóm nhà đầu tư được nam giữ. Điều này tất yếu dẫn tới việc cần có những quy định đặc thù về quyền và nghĩa vụ của mỗi loại nhà đầu tư này thay vì chỉ quy định chung chung đồng nhất như hiện nay và chủ yêu nhằm mục đích phân biệt giữa phát hành trái phiếu ra công chúng với phát hành trái phiếu riêng lẻ. Thêm vào đó, pháp luật hiện hành dường như đang tăng cường quá nhiều quyền cho nhà đầu tư mua trái phiếu, điều này vô hình chung có thể khiến cho các NHTM phát hành nói riêng, doanh nghiệp phát hành nói chung gặp khó khăn khi thực hiện huy động vốn thông qua phát hành GTCG. Đơn cử, Điểm b Khoản 3 Điều 7 Nghị định số 153/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 5 Điều 1 Nghị định 65/2022/NĐ-CP quy định nhà đầu tư có quyền yêu cầu doanh nghiệp bắt buộc mua lại trái phiêu khi rơi vào các trường hợp khác nêu tại phương án phát hành trái phiếu.

Trong khi đó, các nội dung cụ thé của phương án phát hành trái phiếu lại rất rộng, bao gồm cả trong đó những cam đoan và bảo đảm mang tính kỹ thuật và không trọng yếu, chứ không chỉ những quy định về cam kết huy động vốn, sử dụng vốn đúng mục đích. Do đó, việc quy định mọi vi phạm các điều khoán của phương án phát hành đều dẫn đến hậu qua buộc mua lại trái phiếu trước hạn là không thoả đáng, tiềm 4n những rủi ro cho tổ chức phát hành. Thực trạng pháp luật về các chủ thé khác tham gia quan hệ phát hành giấy tờ có giá của ngân hàng thương mại Tham gia vào quan hệ phát hành GTCG của NHTM ngoài 02 chủ thể chính có những quyền và nghĩa vụ tương ứng nhau là NHTM phát hành và người mua GTCG nêu trên, còn có sự tham gia của các chủ thé khác. Những chủ thê này có thể là những chủ thể cung cấp các dịch vụ nhằm xác lập điều kiện của NHTM khi muốn phát hành GTCG, chủ thé trung gian kết nối giữa NHTM phát hành GTCG với những nhà đầu tư có nhu cau đầu tư với số tiền tạm thời nhàn 164 rỗi hoặc muốn sinh lời tối ưu với số tiền của mình; có thể là những cơ quan quản lý nhà nước đối với hoạt động phát hành GTCG.

Tuy nhiên, sự tham gia cũng như vai trò của các chủ thể này có sự phân hoá đối với việc phát hành GTCG khác nhau của NHTM. Theo đó, bởi hoạt động phát hành chứng chỉ tiền gửi thuộc về sự chủ động của NHTM trong việc huy động vốn, đồng thời sắn liền với kênh huy động vốn rất đặc thù của NHTM nên sự tham gia của các chủ thể khác không có sự đa dạng và bắt buộc. Nhưng đối với hoạt động phát hành trái phiếu của NHTM, do còn thuộc sự điều chỉnh của pháp luật chứng khoán nên có những quy định của pháp luật tương đối chặt chẽ, cụ thể về những chủ thê tham gia/có thé tham gia trong quan hệ phát hành trái phiêu này. Có thé dé cập tới một số chủ thể trong các phương thức chào bán trái phiếu như sau: Thứ nhát, đối với chào bán trái phiếu ra công chúng, một số chủ thé tham gia bao gồm Một là, công ty chứng khoán.

Công ty chứng khoán là doanh nghiệp được Uy ban chứng khoán Nhà nước cấp phép thực hiện một, một số nghiệp vụ kinh doanh, gồm: môi giới chứng khoán, tự doạn chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán, tư vẫn đầu tư chứng khoán và một số địch vụ khác có liên quan. Trong đó, một công ty chứng khoán được cấp phép thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán sẽ được cung cấp dịch vụ tu van hồ sơ chào bán chứng khoán; thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán; đại lý lưu ký, thanh toán, chuyển nhượng chứng khoán. cho khách hang”. Từ phía NHTM khi chào bán trái phiếu ra công chúng, một trong những yêu cầu đặt ra là NHTM phải có công ty chứng khoán tư van hồ sơ đăng ký chao bán.

Đồng thời, công ty chứng khoán không được cung cấp dịch vụ tư van chào bán cho NHTM mà mình nắm giữ từ 10% vốn điều lệ trở lên? Hai là, t6 chức xếp hạng tín nhiệm. Trong một số trường hợp”, hồ sơ đăng ký chao bán trái phiếu của NHTM phải có kết quả xếp hạng tín nhiệm của tố chức xếp hang tín nhiệm được Bộ Tài chính cấp Giấy chứng nhận du điều ” Dựa theo quy định tại Luật Chứng khoán năm 2019 và Nghị định 155/2020/NĐ-CP. 78 Khoán 3 Điều 86 Luật Chứng khoán năm 2019. ® Khoản 2 Điều 25 Thông tư số 121/2020/TT-BTC ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hoạt động của công ty chứng khoán.

© Trong trường hợp NHTM phát hành trái phiếu có tổng giá trị trái phiếu theo mệnh giá huy động trong mỗi tháng lớn hơn 500 TỶ đồng và lớn hơn 50% vốn chủ sở hữu căn cứ trên báo cáo tài chính kì gân nhất trong báo cáo tải chính năm gân nhất được kiểm toán hoặc báo cáo tài chính bán niên gan nhất được soát xét bởi tổ chức kiểm toán được chap thuận hoặc tổng dư nợ trái phiếu theo mệnh giá tính đến thời điểm đăng ký chào bán lớn hơn 100% vốn chủ sở hữu căn cứ trên báo cáo tài chính kỳ gần nhất trong báo cáo tài chính năm gần nhất được kiểm toán hoặc báo cáo tài chính bán niên gần nhất được soát xét bởi tổ chức kiêm toán được chấp thuận. 165 kiện kinh doanh, đồng thời có trách nhiệm cung cấp kết quả xếp hạng tín nhiệm đối với NHTM phát hành trái phiếu và loại trái phiếu phát hành trong một số trường hợp nhất định. Thứ hai, đối với chào bán trái phiếu riêng lẻ, một số chủ thé tham gia bao gồm": Một là, các tô chức cung cấp dịch vụ liên quan đến đợt phát hành trái phiếu như tổ chức tư vấn về hồ sơ chào bán trái phiếu: t6 chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành trái phiếu (nếu có); tổ chức đăng ký, lưu ký trái phiếu; đại điện người sở hữu trái phiếu theo quy định của pháp luật chứng khoán (nếu có); đại lý quản lý tài sản bao dam đối với trái phiếu có bảo đảm (nếu có) và các tổ chức khác liên quan đến đợt chào bán trái phiếu (nếu có). Với những tổ chức này, NHTM phát hành trái phiếu phải cung cấp các hợp đồng ký kết giữa các bên trong hồ sơ chào bán trái phiếu gửi tới cơ quan quản lý nhà nước.

Trách nhiệm của tổ chức tư van hồ sơ chào bán, tổ chức đăng ký, lưu ký trái phiếu, tổ chức đấu thầu, bảo lãnh, đại lý phát hành được quy định cụ thể trong Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, sửa đôi, bố sung bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP và Nghị định 08/2023/NĐ-CP. Hai là, tô chức xếp hạng tín nhiệm. Tô chức này có trách nhiệm cung cấp kết quả xếp hạng tín nhiệm đối với NHTM phát hành trái phiếu và loại trái phiếu phát hành (nếu có). Ba là, t6 chức có chức năng thâm định giá.

Trong trường hợp NHTM phát hành trái phiếu có bảo đảm, hồ sơ chào bán trái phiếu phải bao gồm tài liệu về tình trạng pháp lý của tài sản bảo đảm, tài liệu định giá tài sản bảo đảm của tô chức có chức năng thẩm định giá. Bồn là, t6 chức kiêm toán đủ điều kiện. Tổ chức này có trách nhiệm kiêm toán báo cáo tài chính năm trước liền kề của năm phát hành trái phiếu. Ý kiến kiểm toán đối với báo cáo tài chính là ý kiến chấp nhận toàn phần.

Trường hợp ý kiến kiểm toán là ý kién ngoại trừ thì khoản ngoại trừ phải không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán, đồng thời, NHTM phải có tài liệu giải thích hợp lý và có xác nhận của tô chức kiểm toán về anh hưởng của việc ngoại trừ. Như vậy, có thé thấy, tham gia vào quan hệ phát hành GTCG của NHTM có sự tham gia của nhiều chủ thể khác nhau, ngoài 02 nhóm chủ thể chính là 51 Dựa theo quy định tại Điều 12 Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 65/2022/NĐ-CP và Nghị định sô 08/2023/NĐ-CP. 166 NHTM và khách hàng. Những chủ thể này được pháp luật quy định tương đối cụ thể về vị trí, trách nhiệm và quyền hạn.

Thực tế, sự tồn tại của những chủ thể này có giá trị rất lớn cho sự thành công, hiệu quả và an toàn của đợt phát hành GTCG cũng như chất lượng GTCG do NHTM phát hành. Ngoài chú thể trên, thị trường phát hành trái phiêu của NHTM còn ghi nhận sự tồn tại và đóng góp của nhiều chủ thé khác như: Sở Giao dịch Chứng khoán; Tổ chức lưu ky và thanh toán bù trừ chứng khoán; Công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán." Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được trong pháp luật về các chủ thé khác tham gia vào quan hệ phát hành GTCG của NHTM, còn một số van đề bat cập có thé ké tới như sau: Thứ nhất, hạn ché, bat cập trong pháp luật về công ty chứng khoán tư van hồ sơ chào bán trái phiéu và các chủ thể khác cung cấp các dịch vụ phát hành trái phiếu cho tổ chức phát hành nói chung, NHTM nói riêng. Một là, đối với hoạt động tư van hồ sơ đăng ký chào bán trái phiêu ra công chúng, pháp luật hiện hành chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm, nghĩa vụ của công ty chứng khoán khi thực hiện hoạt động này. Luật Chứng khoán năm 2019 bổ sung quy định về điều kiện chào bán trái phiéu ra công chúng cần có công ty chứng khoán tư vẫn hồ sơ nhằm hướng tới sự đầy đủ, chuẩn chỉnh của bộ hồ sơ đăng ký chào bán trái phiêu ra công chúng của tổ chức phát hành, đồng thời có chủ thể kinh doanh chứng khoán chuyên nghiệp hỗ trợ cho tổ chức phát hành thuận tiện trong việc hoàn thiện thủ tục chào bán trái phiếu ra công chúng.