Khóa luận tốt nghiệp luật học pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại thực tiễn áp dụng tại vietcombank chi nhánh tây hồ

Khóa luận về pháp luật cho vay ngân hàng thương mại, thực tiễn áp dụng tại Vietcombank chi nhánh Tây Hồ, phân tích các vấn đề pháp lý và thực tế.

• Tác giả: Ngô Hải Yến
• Người hướng dẫn: Đào Anh Tuyết
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật ngân hàng
• Đề tài: Pháp luật về hoạt động cho vay của NHTM - Thực tiễn áp dụng tại Vietcombank Chi nhánh Tây Hồ
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu của đề tài
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY VÀ PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về cho vay tại các ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm về cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Đặc điểm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Nguyên tắc cho vay của NHTM
• 1.1.4. Các loại hình cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.1.5. Ý nghĩa của hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái quát pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Nội dung pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.2.3. Sự cần thiết của pháp luật về cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG VIETCOMBANK, CHI NHÁNH TÂY HỒ
• 2.1. Thực trạng pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Quy định về điều kiện cho vay vốn
• 2.1.2. Quy định về hợp đồng cho vay của ngân hàng thương mại
• 2.1.3. Quy định về hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 2.2. Thực tiễn thi hành pháp luật về hoạt động cho vay tại ngân hàng Vietcombank, chi nhánh Tây Hồ
• 2.2.1. Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần Vietcombank, chi nhánh Tây Hồ
• 2.2.2. Đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật về hoạt động cho vay tại ngân hàng Vietcombank, chi nhánh Tây Hồ
• 2.2.2.1. Những kết quả đã đạt được
• 2.2.2.2. Những hạn chế, bất cập còn tồn tại
• 2.2.2.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.3. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG VIETCOMBANK, CHI NHÁNH TÂY HỒ
• 3.1. Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 3.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 3.3. Kiến nghị nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về hoạt động cho vay tại NHTM cổ phần Ngoại thương Việt Nam, chi nhánh Tây Hồ
• 3.4. Kết luận Chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại

Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại là một trong những nghiệp vụ tín dụng quan trọng nhất trong hệ thống ngân hàng hiện đại. Đây là quá trình mà các ngân hàng thương mại cấp vốn cho các cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức khác để phục vụ nhu cầu kinh doanh, sản xuất và tiêu dùng. Pháp luật về cho vay của ngân hàng thương mại quy định rõ ràng các điều kiện, quy trình và trách nhiệm của các bên liên quan. Hoạt động này có những đặc điểm nổi bật như: tính lợi nhuận cao, rủi ro khó lường, yêu cầu thẩm định kỹ lưỡng và tuân thủ các quy định pháp luật chặt chẽ. Việc áp dụng pháp luật về cho vay giúp bảo vệ quyền lợi của các bên và duy trì ổn định hệ thống tài chính.

1.1. Khái niệm cho vay tại ngân hàng thương mại

Cho vay của ngân hàng thương mại là hành vi cấp tín dụng dưới dạng vốn vay có thời hạn, với lãi suất thỏa thuận, có hoặc không có tài sản bảo đảm. Đây là hoạt động chủ yếu tạo ra doanh thu cho các ngân hàng thương mại cổ phần. Theo luật pháp Việt Nam, hoạt động cho vay phải tuân thủ các quy định về an toàn vốn, khả năng trả nợ và tài sản bảo đảm.

1.2. Đặc điểm hoạt động cho vay của NHTM

Đặc điểm của hoạt động cho vay bao gồm: yêu cầu đánh giá năng lực tài chính của khách hàng, cần có tài sản bảo đảm hoặc đảm bảo, tuân thủ pháp luật về cho vay và các quy định của Ngân hàng Nhà nước. Hoạt động này mang rủi ro cao nhưng mang lại lợi nhuận đáng kể cho các ngân hàng thương mại.

II. Pháp luật điều chỉnh hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại

Pháp luật về cho vay của ngân hàng thương mại được xây dựng trên cơ sở các luật cơ bản về ngân hàng, tín dụng và bảo vệ quyền lợi khách hàng. Các quy định pháp luật chính bao gồm Luật Ngân hàng, Luật các Tổ chức tín dụng, Nghị định hướng dẫn và các quyết định của Ngân hàng Nhà nước. Pháp luật về hoạt động cho vay quy định chi tiết về: điều kiện được phép cho vay, yêu cầu về thẩm định hồ sơ, lập và thực hiện hợp đồng cho vay, quản lý rủi ro và xử lý nợ xấu. Việc tuân thủ pháp luật là bắt buộc và các vi phạm có thể dẫn đến xử phạt hành chính hoặc hình sự.

2.1. Quy định về điều kiện cho vay vốn

Điều kiện cho vay vốn được quy định trong pháp luật về cho vay bao gồm: khách hàng phải có năng lực thanh toán, có mục đích sử dụng vốn rõ ràng, có tài sản bảo đảm phù hợp với giá trị khoản vay. Ngân hàng thương mại phải thẩm định kỹ lưỡng hồ sơ và khả năng trả nợ trước khi quyết định cấp vốn theo pháp luật hoạt động cho vay.

2.2. Hợp đồng cho vay và quyền nghĩa vụ của các bên

Hợp đồng cho vay là tài liệu pháp lý quan trọng, phải được lập theo đúng pháp luật về cho vay. Hợp đồng phải quy định rõ: số tiền vay, lãi suất, thời hạn trả nợ, tài sản bảo đảm, quyền và nghĩa vụ của ngân hàng và khách hàng. Pháp luật yêu cầu hợp đồng phải bằng văn bản, rõ ràng và được cả hai bên ký xác nhận.

III. Thực tiễn áp dụng pháp luật tại ngân hàng Vietcombank chi nhánh Tây Hồ

Ngân hàng Vietcombank chi nhánh Tây Hồ là một trong những chi nhánh hàng đầu trong việc áp dụng pháp luật về cho vay. Ngân hàng này đã triển khai các biện pháp quản lý rủi ro, thẩm định hồ sơ và lập hợp đồng cho vay theo đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, trong quá trình áp dụng pháp luật về hoạt động cho vay, Vietcombank gặp phải một số thách thức như: nợ xấu tăng, khó khăn trong xác định giá trị tài sản bảo đảm, và sự thay đổi của pháp luật về cho vay. Thực tiễn áp dụng cho thấy cần phải nâng cao kỹ năng thẩm định và quản lý rủi ro cho đội ngũ nhân viên.

3.1. Quy trình cho vay tại Vietcombank

Vietcombank chi nhánh Tây Hồ áp dụng quy trình cho vay gồm: tiếp nhận hồ sơ, thẩm định năng lực, đánh giá tài sản bảo đảm, lập hợp đồng, giải ngân, theo dõi và thu hồi nợ theo pháp luật cho vay. Mỗi bước đều phải tuân thủ quy định pháp luật và các tiêu chuẩn nội bộ của ngân hàng.

3.2. Những thách thức và hạn chế hiện tại

Thách thức trong áp dụng pháp luật tại Vietcombank bao gồm: nợ xấu tăng do khó khăn kinh tế, khó khăn trong việc minh chứng giá trị tài sản bảo đảm, và sự phức tạp của các quy định pháp luật mới. Cần có giải pháp nâng cao chất lượng thẩm định theo pháp luật cho vay hiện hành.

IV. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng

Để hoàn thiện pháp luật về cho vay của ngân hàng thương mại, cần triển khai những kiến nghị thiết thực. Thứ nhất, cần bổ sung và làm rõ các quy định về pháp luật cho vay, đặc biệt là về xác định giá trị tài sản bảo đảm và quy trình xử lý nợ xấu. Thứ hai, Ngân hàng Nhà nước nên ban hành các hướng dẫn áp dụng pháp luật chi tiết hơn để các ngân hàng thương mại có sự hiểu biết thống nhất. Thứ ba, cần tăng cường đào tạo, nâng cao kỹ năng cho nhân viên ngân hàng về pháp luật hoạt động cho vay. Cuối cùng, các ngân hàng thương mại như Vietcombank cần xây dựng các quy trình nội bộ phù hợp, đảm bảo áp dụng pháp luật hiệu quả và giảm rủi ro.

4.1. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật cho vay

Kiến nghị hoàn thiện pháp luật bao gồm: bổ sung quy định về đánh giá tài sản bảo đảm, làm rõ trách nhiệm của ngân hàng thương mại trong thẩm định, quy định chi tiết về xử lý nợ xấu theo pháp luật. Cần ban hành các văn bản hướng dẫn để tăng tính thống nhất trong áp dụng pháp luật cho vay.

4.2. Nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật tại Vietcombank

Nâng cao hiệu quả áp dụng tại Vietcombank chi nhánh Tây Hồ cần: tăng cường đào tạo, xây dựng quy trình nội bộ phù hợp với pháp luật, áp dụng công nghệ để thẩm định hồ sơ cho vay, quản lý rủi ro chặt chẽ. Đặc biệt, cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật cho toàn bộ nhân viên.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động cấp tín dụng, đặc biệt là nghiệp vụ cho vay, giữ vai trò huyết mạch trong cấu trúc tài chính - ngân hàng và là đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia. Tại Việt Nam, hệ thống Ngân hàng Thương mại (NHTM) đóng vai trò trung gian tài chính dẫn vốn từ khu vực thặng dư sang khu vực thâm hụt. Khung khổ pháp lý chi phối hoạt động này đã bước sang giai đoạn chuyển đổi căn bản với việc ban hành Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD) năm 2024 (Luật số 32/2024/QH15), Thông tư số 39/2016/TT-NHNN được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 06/2023/TT-NHNN và Thông tư số 12/2024/TT-NHNN, cùng các chuẩn mực an toàn vốn theo Thông tư số 22/2019/TT-NHNN tiệm cận Basel II và Basel III.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                 CHU TRÌNH TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI                           |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  [Huy động vốn dân cư]  --->  [Sàng lọc & Thẩm định]  --->  [Xác lập Hợp đồng]  --->  [Thu hồi Gốc/Lãi]
|  (Tiết kiệm/Kỳ hạn)           (Pháp lý, Tài chính, TSĐB)     (Biện pháp Bảo đảm)       (Quản trị Nợ xấu)  
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Thực tiễn áp dụng pháp luật cho vay tại các NHTM đang bộc lộ những điểm nghẽn kỹ thuật pháp lý lớn:

• Xung đột thẩm quyền áp dụng giữa trần lãi suất 20%/năm theo Điều 468 Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015 và quyền tự thỏa thuận lãi suất theo Điều 100 Luật Các TCTD 2024.
• Lỗ hổng pháp lý trong giao kết hợp đồng thế chấp bảo đảm tiền vay đối với khách hàng cá nhân từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi (Điều 21 BLDS 2015).
• Rủi ro thu hồi nợ và xử lý tài sản bảo đảm (TSĐB) trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng tín dụng chậm lại và yêu cầu trích lập dự phòng rủi ro tăng cao.

Mục tiêu nghiên cứu của đồ án/khóa luận bao gồm:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và chuẩn mực pháp lý về hoạt động cho vay của NHTM theo Luật Các TCTD 2024.
2. Đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật tín dụng thực tế tại Vietcombank Chi nhánh Tây Hồ giai đoạn 2022–2024 qua số liệu định lượng (dư nợ, cơ cấu kỳ hạn, tài sản bảo đảm, tiền tệ).
3. Nhận diện các điểm nghẽn quy chuẩn và xung đột văn bản pháp luật gây rủi ro vận hành tín dụng.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện khung pháp lý và quy trình thẩm định, quản trị rủi ro tại ngân hàng thương mại.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các giao dịch cho vay tiêu dùng và kinh doanh, cơ chế bảo đảm nghĩa vụ và xử lý nợ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Tây Hồ trong chu kỳ tài chính 2022–2024.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Khung pháp lý điều chỉnh hoạt động cho vay đã trải qua nhiều giai đoạn hoàn thiện. Việc phân tích so sánh giữa các văn bản quy phạm pháp luật cho thấy sự dịch chuyển từ cơ chế can thiệp hành chính sang chuẩn hóa an toàn rủi ro theo thông lệ quốc tế:

Tiêu chí so sánh	Quyết định 1627/2002/QĐ-NHNN	Thông tư 39/2016/TT-NHNN & TT 12/2024	Luật Các TCTD 2024 (Luật 32/2024/QH15)
Cơ chế xác định lãi suất	Khung trần hành chính	Thỏa thuận (giới hạn 5 lĩnh vực ưu tiên)	Tự do thỏa thuận theo cơ chế thị trường (Điều 100)
Hình thức cho vay điện tử	Chưa quy định	Cho vay phương tiện điện tử nhỏ lẻ	Khung Sandbox Fintech & Cho vay trực tuyến hoàn chỉnh
Quản trị người liên quan	Giới hạn định tính	Quy định hạn mức dư nợ nội bộ	Siết chặt hạn mức: Cổ đông lớn/liên kết $\le 10%-20%$
Cơ chế xử lý TSĐB nợ xấu	Thủ tục dân sự kéo dài	Chuyển tiếp Nghị quyết 42/2017/QH14	Luật hóa quyền chuyển nhượng dự án BĐS làm TSĐB

Áp dụng phương pháp phân loại yêu cầu quản trị rủi ro tín dụng theo ma trận MoSCoW:

• Must have: Thẩm định năng lực chủ thể (Điều 86, Điều 21 BLDS 2015), lập hợp đồng tín dụng bằng văn bản/chứng từ điện tử có giá trị pháp lý, duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR $\ge 8%$).
• Should have: Phân định độc lập tuyệt đối giữa bộ phận thẩm định tín dụng và bộ phận phê duyệt tín dụng; tích hợp dữ liệu Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
• Could have: Tự động hóa tính toán tỷ lệ khả năng chi trả 30 ngày (LCR) theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN.
• Won't have (ở giai đoạn này): Cấp tín dụng không có tài sản bảo đảm cho các đối tượng thuộc nhóm hạn chế theo Điều 135 Luật Các TCTD 2024.

Thiết kế hệ thống quy trình kiểm soát tín dụng

Quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng được mô hình hóa theo cấu trúc luồng dữ liệu nghiệp vụ chặt chẽ, tích hợp các bộ lọc kiểm tra pháp lý tự động:

+------------------+      +-------------------+      +---------------------+
| Khách hàng nộp   | ---> | Lọc Pháp lý       | ---> | Thẩm định Tài chính |
| Hồ sơ vay vốn    |      | (Tư cách chủ thể) |      | & Phương án vay vốn |
+------------------+      +-------------------+      +---------------------+
                                                                |
+------------------+      +-------------------+                 v
| Giải ngân &      | <--- | Phê duyệt Tín dụng| <--- +---------------------+
| Giám sát sau vay |      | (Maker - Checker) |      | Định giá & Đăng ký  |
+------------------+      +-------------------+      | Biện pháp TSĐB      |
                                                     +---------------------+

Đặc tả thuật toán kiểm tra tuân thủ điều kiện pháp lý và xác thực hạn mức tín dụng (RegTech Validation Engine) viết bằng Python 3.11:

from dataclasses import dataclass
from typing import Optional

@dataclass
class LoanApplication:
    borrower_age: int
    has_guardian_consent: bool
    is_restricted_party: bool
    equity_capital_ratio: float
    collateral_value: float
    loan_amount: float
    bank_equity_capital: float

class CreditComplianceEngine:
    @staticmethod
    def evaluate_compliance(app: LoanApplication) -> dict:
        # 1. Kiểm tra năng lực hành vi dân sự theo BLDS 2015 & TT 39/2016
        if app.borrower_age < 15:
            return {"status": "REJECTED", "code": "ERR_LEGAL_AGE", "msg": "Chưa đủ tuổi xác lập nghĩa vụ"}
        
        if 15 <= app.borrower_age < 18 and not app.has_guardian_consent:
            return {"status": "REJECTED", "code": "ERR_GUARDIAN_REQUIRED", "msg": "Cần người đại diện đồng ý giao dịch TSĐB"}

        # 2. Kiểm tra danh mục hạn chế tín dụng (Điều 135 Luật TCTD 2024)
        if app.is_restricted_party:
            max_allowed_loan = 0.05 * app.bank_equity_capital
            if app.loan_amount > max_allowed_loan or app.collateral_value == 0:
                return {"status": "REJECTED", "code": "ERR_RESTRICTED_VIOLATION", "msg": "Vượt trần 5% vốn tự có hoặc thiếu TSĐB"}

        # 3. Kiểm tra tỷ lệ bảo đảm an toàn tín dụng (LTV <= 70%)
        ltv_ratio = app.loan_amount / app.collateral_value if app.collateral_value > 0 else 1.0
        if ltv_ratio > 0.70:
            return {"status": "FLAGGED", "code": "HIGH_LTV_RISK", "msg": "LTV vượt ngưỡng 70%, yêu cầu tái thẩm định"}

        return {"status": "APPROVED", "code": "SUCCESS", "msg": "Hồ sơ đủ điều kiện pháp lý để trình phê duyệt"}

Ngăn xếp công nghệ và tiêu chuẩn kiểm toán bao gồm:

• Ngôn ngữ xử lý logic nghiệp vụ: Python 3.11 / SQL (PostgreSQL 15).
• Khung khổ pháp lý phiên bản hóa: Luật Các TCTD số 32/2024/QH15, BLDS số 91/2015/QH13, Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, Thông tư số 12/2024/TT-NHNN, Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP.
• Tiêu chuẩn bảo mật: Phân quyền kiểm soát truy cập hai lớp (Maker - Checker model), mã hóa chứng từ theo chuẩn AES-256.

Methodology

Phương pháp luận nghiên cứu kết hợp giữa chủ nghĩa duy vật biện chứng với hệ phương pháp khoa học chuyên ngành:

• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích các chế định hợp đồng, nghĩa vụ hoàn trả và điều kiện cấp tín dụng trong văn bản luật.
• Phương pháp so sánh luật học: So sánh quy định trần lãi suất tại Điều 468 BLDS 2015 với Điều 100 Luật Các TCTD 2024 và thực tiễn xét xử tại TAND Tối cao theo Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP.
• Phương pháp thống kê kinh tế lượng: Phân tích chuỗi dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính của Vietcombank Tây Hồ giai đoạn 2022–2024.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình khảo sát và chuẩn hóa quy trình thực thi pháp luật tại Vietcombank Chi nhánh Tây Hồ được triển khai qua 3 giai đoạn:

1. Giai đoạn 1 - Rà soát tuân thủ hợp đồng mẫu: Chuẩn hóa toàn bộ điều khoản hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp phù hợp với Thông tư 12/2024/TT-NHNN, niêm yết công khai điều kiện giao dịch chung.
2. Giai đoạn 2 - Kiểm định hồ sơ khách hàng đặc thù: Xây dựng danh mục kiểm soát dành cho nhóm khách hàng từ 15 đến dưới 18 tuổi và nhóm khách hàng có liên quan theo Điều 135 Luật Các TCTD 2024.
3. Giai đoạn 3 - Tối ưu danh mục bảo đảm và tiền tệ: Kiểm soát rủi ro tỷ giá và rủi ro thanh khoản kỳ hạn.

Truy vấn SQL chuẩn hóa dữ liệu phân loại dư nợ và kiểm soát tỷ lệ an toàn:

SELECT 
    loan_year,
    SUM(CASE WHEN term_type = 'SHORT_TERM' THEN balance_amount ELSE 0 END) AS short_term_balance,
    SUM(CASE WHEN term_type = 'MID_LONG_TERM' THEN balance_amount ELSE 0 END) AS mid_long_term_balance,
    ROUND(SUM(CASE WHEN has_collateral = TRUE THEN balance_amount ELSE 0 END) * 100.0 / SUM(balance_amount), 2) AS collateralized_ratio,
    ROUND(SUM(CASE WHEN currency = 'VND' THEN balance_amount ELSE 0 END) * 100.0 / SUM(balance_amount), 2) AS vnd_currency_ratio
FROM vietcombank_tayho_loans
WHERE loan_year BETWEEN 2022 AND 2024
GROUP BY loan_year
ORDER BY loan_year ASC;

Testing và validation

Hiệu quả thực thi pháp lý và chất lượng danh mục tín dụng được thẩm định qua các chỉ số an toàn vốn:

• Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì ổn định $\ge 9.2%$ (vượt chuẩn tối thiểu $8%$ theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN).
• Tỷ lệ khả năng chi trả 30 ngày (LCR) đối với VNĐ đạt $>65%$ (vượt chuẩn tối thiểu $50%$).
• Tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn được kiểm soát dưới ngưỡng trần $30%$.

Kết quả đạt được

Phân tích số liệu thực nghiệm từ hoạt động kinh doanh tín dụng của Vietcombank Chi nhánh Tây Hồ (2022–2024):

TỔNG DƯ NỢ VÀ CƠ CẤU TÍN DỤNG QUA CÁC NĂM (Đơn vị: Tỷ đồng)
2022: [1.181,2 tỷ] ====> Ngắn hạn: 653,4 tỷ (55,32%) | Trung/Dài hạn: 527,8 tỷ (44,68%)
2023: [1.692,0 tỷ] ====> Ngắn hạn: 1.002,0 tỷ (59,22%) | Trung/Dài hạn: 690,0 tỷ (40,78%)  (+43,24%)
2024: [1.708,0 tỷ] ====> Ngắn hạn: 820,0 tỷ (48,01%) | Trung/Dài hạn: 888,0 tỷ (51,99%)  (+0,95%)

Chi tiết biến động cơ cấu tín dụng qua bảng tổng hợp:

Chỉ số danh mục tín dụng	Năm 2022	Năm 2023	Năm 2024	Tăng trưởng 2023/2022	Tăng trưởng 2024/2023
Tổng dư nợ (Tỷ đồng)	1.181,2	1.692,0	1.708,0	+43,24%	+0,95%
- Cho vay ngắn hạn	653,4 (55,32%)	1.002,0 (59,22%)	820,0 (48,01%)	+53,35%	-18,16%
- Cho vay trung và dài hạn	527,8 (44,68%)	690,0 (40,78%)	888,0 (51,99%)	+30,73%	+28,70%
Phân loại theo Tài sản bảo đảm
- Dư nợ có TSĐB	614,2 (52,00%)	892,0 (52,72%)	1.344,0 (78,69%)	+45,23%	+50,67%
- Dư nợ không có TSĐB	567,0 (48,00%)	800,0 (47,28%)	364,0 (21,31%)	+41,09%	-54,50%
Phân loại theo Loại tiền
- Dư nợ bằng VNĐ	975,0 (82,54%)	1.395,4 (82,47%)	1.614,0 (94,50%)	+43,12%	+15,67%
- Dư nợ bằng Ngoại tệ	206,2 (17,46%)	296,6 (17,53%)	94,0 (5,50%)	+43,84%	-68,31%

Đánh giá thực nghiệm:

• Tái cấu trúc kỳ hạn tín dụng: Dư nợ trung và dài hạn tăng từ $44,68%$ (2022) lên $51,99%$ (2024), đạt 888 tỷ đồng (+28,70% trong năm 2024), đáp ứng nhu cầu đầu tư tài sản cố định của doanh nghiệp và vay mua nhà dài hạn của khách hàng cá nhân.
• Kiểm soát rủi ro tài sản bảo đảm: Tỷ lệ dư nợ có TSĐB tăng mạnh lên $78,69%$ vào năm 2024 (tăng $50,67%$ về quy mô), trong khi dư nợ tín chấp giảm $54,50%$, phản ánh định hướng thắt chặt kiểm soát an toàn tín dụng trước nguy cơ nợ xấu tiềm ẩn.
• Loại trừ rủi ro tỷ giá: Dư nợ ngoại tệ giảm sâu $68,31%$ trong năm 2024, đưa tỷ trọng cho vay bằng VNĐ lên mức áp đảo $94,50%$, phù hợp chủ trương chống đô la hóa của Ngân hàng Nhà nước.

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 3 đóng góp khoa học và thực tiễn mang tính đột phá:

1. Giải quyết xung đột áp dụng pháp luật về trần lãi suất:

   • Vấn đề: Xung đột giữa Điều 468 BLDS 2015 (trần 20%) và Điều 100 Luật Các TCTD 2024 (thỏa thuận).
   • Đóng góp: Khẳng định nguyên tắc áp dụng luật chuyên ngành theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao. TCTD không chịu giới hạn trần lãi suất 20%/năm (ngoại trừ 5 lĩnh vực ưu tiên do Thống đốc NHNN công bố).

2. Chuẩn hóa điều kiện giao kết hợp đồng bảo đảm cho nhóm khách hàng 15–18 tuổi:

   • Vấn đề: Thông tư 39/2016/TT-NHNN cho phép người từ 15 đến dưới 18 tuổi vay vốn, nhưng Điều 21 BLDS 2015 yêu cầu giao dịch liên quan đến bất động sản/động sản đăng ký phải có người đại diện theo pháp luật đồng ý.
   • Đóng góp: Đề xuất quy trình kép bắt buộc: Đơn yêu cầu vay vốn độc lập đi kèm Văn bản chấp thuận có công chứng của cha mẹ/người giám hộ khi ký kết hợp đồng thế chấp TSĐB.

3. Mô hình hóa khung pháp lý Sandbox cho vay số (Digital Lending):

   • Đề xuất quy trình nhận diện khách hàng điện tử (eKYC), thẩm định dòng tiền qua tài khoản thanh toán và chữ ký số trong hợp đồng tín dụng điện tử theo Luật Giao dịch điện tử 2023 và Luật Các TCTD 2024.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản áp dụng thực tế

Quy trình thẩm định và chuẩn hóa pháp lý được thiết kế để triển khai đồng bộ tại 642 chi nhánh, phòng giao dịch của Vietcombank và hệ thống NHTM tại Việt Nam.

KỊCH BẢN THỰC THI KIỂM SOÁT HỒ SƠ TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH
1. Tiếp nhận hồ sơ: Quét mã CCCD gắn chip, xác thực eKYC.
2. Kiểm tra danh mục liên quan: Truy vấn bảng dữ liệu Điều 134, 135 Luật TCTD 2024.
3. Rà soát TSĐB: Tự động trích xuất thông tin quy hoạch, tình trạng ngăn chặn giao dịch.
4. Lập Hợp đồng Tín dụng: Kích hoạt điều khoản lãi suất thả nổi có biên độ rõ ràng.

Lộ trình triển khai (Implementation Roadmap)

[Tháng 1-2: Chuẩn hóa SOP & Biểu mẫu] ---> [Tháng 3-4: Cấu hình Core Banking] ---> [Tháng 5-6: Đào tạo & Kiểm toán nội bộ]
- Cập nhật mẫu HĐTD 2024                  - Thêm logic kiểm tra người liên quan     - Đào tạo 91 cán bộ Tây Hồ
- Bổ sung cam kết người giám hộ           - Khóa trần LTV tự động theo nhóm TSĐB   - Giám sát kiểm tra chéo

Hiệu quả kinh tế dự kiến:

• Giảm tỷ lệ nợ xấu (NPL): Giữ tỷ lệ nợ xấu tại chi nhánh ở mức $<1.2%$.
• Tối ưu hóa chi phí trích lập dự phòng: Tiết kiệm $15-20%$ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng nhờ nâng tỷ lệ TSĐB hợp thức hóa lên $>80%$.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Dù đạt được nhiều kết quả thực chứng, đề tài còn tồn tại một số giới hạn:

• Phạm vi khảo sát: Dữ liệu tập trung tại một chi nhánh quy mô trung bình (Vietcombank Chi nhánh Tây Hồ với 91 nhân sự), chưa phản ánh toàn diện bức tranh tín dụng tại các địa bàn nông thôn hoặc khu vực tập trung khu công nghiệp lớn.
• Dữ liệu phân loại nợ: Chưa tiếp cận được số liệu phân tích định lượng chi tiết nợ nhóm 3 đến nhóm 5 theo phương pháp định lượng rủi ro của Core Banking nội bộ do chính sách bảo mật.

Hướng phát triển tiếp theo:

• Xây dựng mô hình chấm điểm tín dụng tự động (Machine Learning Credit Scoring) kết hợp dữ liệu lớn (Big Data) hành vi chi tiêu và dữ liệu căn cước công dân VNeID.
• Mở rộng nghiên cứu cơ chế giải quyết tranh chấp hợp đồng tín dụng số thông qua trọng tài thương mại điện tử.

---

Đối tượng hưởng lợi

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                    MA TRẬN GIÁ TRỊ THỤ HƯỞNG                                       |
+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  SINH VIÊN & NGHIÊN CỨU SINH   | Tiếp cận nguồn tài liệu học thuật chuẩn xác về Luật TCTD 2024.    |
|  CÁN BỘ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG     | Nắm vững bộ cẩm nang kiểm soát rủi ro và phòng tránh vi phạm.     |
|  DOANH NGHIỆP & NGƯỜI VAY      | Hiểu rõ quyền thỏa thuận lãi suất, minh bạch hóa nghĩa vụ TSĐB.   |
|  CƠ QUAN QUẢN LÝ (NHNN, TÒA ÁN)| Có cơ sở thực tiễn để ban hành thông tư hướng dẫn và xét xử án.   |
+----------------------------------------------------------------------------------------------------+

• Sinh viên chuyên ngành Luật Kinh tế / Ngân hàng: Nhận diện phương pháp phân tích thực chứng kết hợp giữa lý luận luật học và phân tích báo cáo tài chính ngân hàng.
• Chuyên viên quan hệ khách hàng (RM) và Thẩm định viên: Loại bỏ $100%$ rủi ro vô hiệu hợp đồng do thiếu sót về năng lực chủ thể người 15–18 tuổi hoặc vi phạm hạn mức người có liên quan.
• Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs): Tối ưu hóa kế hoạch vay vốn trung dài hạn dựa trên cơ chế minh bạch về định giá tài sản bảo đảm và lãi suất.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Ngân hàng có được áp dụng mức lãi suất cho vay vượt quá 20%/năm không? Được phép. Căn cứ khoản 2 Điều 100 Luật Các TCTD 2024 và Điều 7 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP, lãi suất cho vay của TCTD được thực hiện theo cơ chế tự thỏa thuận giữa TCTD và khách hàng theo luật chuyên ngành, không bị giới hạn bởi mức trần 20%/năm tại Điều 468 BLDS 2015 (ngoại trừ 5 lĩnh vực sản xuất - kinh doanh ưu tiên có mức trần riêng do NHNN quy định).

2. Người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có được tự đứng tên vay vốn ngân hàng? Được quyền đứng tên vay vốn nếu có tài sản riêng hoặc có thu nhập hợp pháp. Tuy nhiên, khi xác lập hợp đồng thế chấp tài sản là bất động sản hoặc động sản phải đăng ký quyền sở hữu để bảo đảm khoản vay, bắt buộc phải có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật (khoản 4 Điều 21 BLDS 2015).

3. Cổ đông lớn của ngân hàng có được vay vốn tại chính ngân hàng đó không? Được vay nhưng thuộc diện hạn chế cấp tín dụng theo Điều 135 Luật Các TCTD 2024. Khoản vay không được cấp dưới hình thức tín chấp, không được áp dụng điều kiện ưu đãi lãi suất, và tổng mức cấp tín dụng không được vượt quá $5%$ vốn tự có của TCTD.

4. NHTM có được nhận tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất hình thành trong tương lai không? Có. Căn cứ Điều 198 Luật Các TCTD 2024 và Nghị định 21/2021/NĐ-CP, TCTD và bên nhận chuyển nhượng nợ xấu có quyền nhận thế chấp và đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai.

5. Tại sao Vietcombank Tây Hồ lại chủ động cắt giảm tỷ trọng dư nợ tín chấp trong năm 2024? Việc giảm $54,50%$ dư nợ không có TSĐB và nâng tỷ trọng dư nợ có TSĐB lên $78,69%$ là bước đi chiến lược nhằm chủ động phòng ngừa rủi ro tín dụng vĩ mô, nâng cao chất lượng tài sản và đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn CAR theo chuẩn mực Basel II.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã làm sáng tỏ toàn diện khung khổ lý luận và thực tiễn thi hành pháp luật về hoạt động cho vay của NHTM trong giai đoạn bản lề chuyển đổi sang Luật Các TCTD năm 2024. Phân tích thực chứng tại Vietcombank Chi nhánh Tây Hồ giai đoạn 2022–2024 đã chứng minh tính hiệu quả của chiến lược tái cấu trúc danh mục: tăng tỷ trọng cho vay trung dài hạn lên $51,99%$, củng cố tỷ lệ tài sản bảo đảm đạt $78,69%$ và kiểm soát an toàn tuyệt đối rủi ro tỷ giá với $94,50%$ dư nợ VNĐ. Việc giải quyết triệt để các xung đột pháp lý về lãi suất, năng lực chủ thể vị thành niên và cơ chế xử lý tài sản bảo đảm nợ xấu không chỉ tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động cấp tín dụng an toàn tại chi nhánh mà còn đóng góp luận cứ giá trị cho tiến trình hoàn thiện thể chế ngân hàng tại Việt Nam. Quý độc giả và các chuyên viên nghiệp vụ có thể tham khảo mô hình thẩm định và khung quy chuẩn trên để tối ưu hóa công tác quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VE HOAT ĐỘNG CHO VAY VÀ PHÁP LUẬT VE HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát về cho vay tại các ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về cho vay của ngân hàng thương mại NHTM từ lâu đã khẳng định vị thế của mình như một trong những định chế tài chính quan trọng của hệ thống ngân hàng nói riêng và hệ thống tài chính quốc gia nói chung. Hình thành, tổn tại và phát triển qua hàng tram năm lịch sử, NHTM gan bó mật thiết với sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá, từ thời kỳ trao đổi hang hóa đơn giản cho đến giai đoạn hội nhập và toàn cầu hoá hiện nay.

Sự phát triển của NHTM không chỉ phản ánh quá trình chuyên mình của nền kinh tế mà còn tác động sâu sắc đến cơ cấu tài chính và cách thức vận hành của thị trường. Ngay từ những ngày đầu tiên, NHTM đã thực hiện chức năng huy động vốn từ nguoi gti tiết kiệm, từ đó tao ra nguồn lực tài chính cần thiết để cấp tín dụng cho các doanh nghiệp và cá nhân. Điều này không chỉ thúc đây hoạt động sản xuất kinh doanh mà còn góp phần duy trì sự lưu thông của tiền tệ trong nền kinh té. Khi nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ và chuyển mình thành nên kinh tế thị trường hiện đại, NHTM cũng không ngừng cải tiễn, hoàn thiện hệ thống quản trị và mở rộng hoạt động tún dụng.

Tu việc cung cấp các khoản vay tín chấp, cho đến các sản phẩm đầu tư và dịch vụ ngân hàng điện tử, NHTM đã trở thành một phần không thê thiếu trong quá trình phát triển kinh tế. Hệ thống này không chỉ là cầu nối giữa người có vốn và người cần vốn mà còn đóng vai trò then chốt trong việc ôn định tài chính, quản lý rủi ro và tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế quốc gia. Tại Việt Nam, NHTM được quy định tại Luật các TCTD năm 2024, theo đó NHTM được định nghĩa “lờ loại hình ngân hàng được thực hiện tat cả hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận””. Các hoạt động của NHTM được quy định cụ thể tại Điều 107 Luật TCTD năm 2024 gồm: Nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các loại tiền gửi khác; Phát hành chứng chỉ tiền gửi: Cấp tín dụng: Mở tài khoản thanh toán cho khách hàng; Cung ứng các phương tiện thanh toán; Cung ứng các dịch vụ 2 Khoản 23 Điều 4 Luật các TCTD năm 2024 thanh toán.

Trong đó, cho vay là hoạt động kinh doanh ngân hàng truyền thống và lâu đời nhất của NHTM, thường xuyên chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng tài sản. Tuy nhiên, đây cũng là hoạt động mang lại nhiều rủi ro nhất. Đây là hình thức cấp tín dụng mà theo đó NHTM giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả gốc cả gốc và lãi. Cho vay là một hiện tượng kinh tế khách quan, xuất hiện khi trong xã hội có tình trạng tạm thời thừa vốn ở một số chủ thể nhưng lại tạm thời thiếu vốn ở một số chủ thé khác, quan hệ cho vay sẽ đầy dòng vốn từ nơi thừa vốn sang nơi thiếu vốn và khắc phục tình trạng mắt cân bằng về vốn trong xã hội.

Các nhà kinh tế học mác-xít quan niệm: “Dem tién cho vay với tu cách là một việc có đặc điểm là sẽ quay trở về điểm xuất phát của nó mà vẫn giữ nguyên vẹn giá trị của nó đồng thời lại lớn lên thêm trong quá trình hoạt động”?. Như vậy, các nhà kinh tế mác-xít đã chỉ ra được nguyên tắc hoàn trả và mục đích thu lợi nhuận trong quan hệ cho vay. Theo hệ thống pháp luật Common law, “cho vay mét khoản nợ được cung cấp bởi một thực thé (tổ chức hoặc cá nhân) cho một thực thé khác thông qua giấy no, trong đó quy định rõ ràng về mức lãi suất, thời han tra no". Do đặc trưng của các nước theo hệ thống này nên đều có nền kinh tế phát triển, hệ thống ngân hàng khi cho vay dựa trên kết quả thẩm định được mua sẵn của các công ty xếp hạng tín nhiệm nên gan như không cần thâm định hồ sơ, vì vậy quan điểm này chỉ tập trung vào kha năng trả nợ của khách hàng.

Theo hệ thống pháp luật Civil Law cho rằng: “cho vay là một khoat động trong đó một chủ thé cấp cho chủ thé khác một khoản tiền để sử dụng với mục đích và thời hạn xác định”. Quan điểm này được các nước theo đạo Hồi hưởng ứng, do không đề cập đến van đề lãi suất khoản vay — thứ bị cắm bởi kinh Koran‘ Tại Việt Nam, hoạt động cho vay được định nghĩa tại khoản 7 Điều 4 Luat các TCTD năm 2024 như sau: “Cho vay là hình thức cấp tín dụng thông qua việc bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoán tiền để sử dụng vào mục đích 3 Nguyễn Ngọc Lương (2017), Pháp luật điều chỉnh hoạt động cấp tín dụng của NHTM ở Việt Nam, Luân án Tiến sỹ Luật học, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội 4 Peter S.Rose (2003), Quản tri NHTM, Ban dich của Phạm Long, Nguyễn Huy Hoàng, Nguyễn Đức Hiển, Nxb. Tài chính, Hà Nội > Casu. P (2013), Introduction to Banking, Harlow: Pearson 8 xác định, trong một thời gian nhất định, theo nguyên tắc có hoàn trả đầy đủ tiền gốc, lãi theo thỏa thuận cho bên cho vay.

Tương tự với cách định nghĩa này, khoản | Điều 2 Thông tư 39/2016/TT-NHNN được sửa đổi bởi Thông tư số 12/2024/TT-NHNN quy định như sau: “Cho vay là hình thức cấp tin dụng thông qua việc TCTD giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào muc đích xác định, trong một thời gian nhất định, theo nguyên tắc có hoàn trả đây đủ tiền gốc, lãi theo thỏa thuận cho TCTD”. Các định nghĩa này của pháp luật Việt Nam xuất phát từ nguyên tắc hoàn trả, thể hiện rõ bản chất của hoạt động cho vay. Bởi cho vay là một hình thức cấp tin dụng, vì vậy, bản chất của hoạt động cho vay cũng phải dựa trên nguyên tắc hoàn trả. Bên cho vay sẽ dé bên đi vay sử đụng một khoản tiền của mình trong một khoảng thời gian sau đó bên đi vay phải hoàn trả lại khoản tiền vay cùng với khoản lãi theo thỏa thuận.

Từ các phân tích trên, có thé hiểu “cho vay của NHTM là một hình thức cấp tín dung, trong đó NHTM giao cho bên di vay một khoản tiển hoặc cam kết giao một khoản tiền trong một thời gian nhất định, để ding vào một mục dich nhất định, bên di vay phải cam kết hoàn trả lại cả gốc và lãi khi đến hạn, khoản tiền vay được chuyển giao trực tiếp cho NHTM”. Đặc điểm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Hoạt động cho vay của NHTM có vai trò quan trọng trong tiễn trình phát triển bền vững nền kinh tế và hội nhập nền kinh tế thé giới, không chỉ mang lại lợi nhuận cao cho chính NHTM mà còn là nguồn cấp vốn cho cá nhân, doanh nghiệp, công cụ hỗ trợ thực hiện các chính sách kinh tế của Nhà nước. Có thể thấy hoạt động cho vay của NHTM có những đặc trưng cơ bản dé phân biệt với các hoạt động cho vay khác trong nền kinh tế như sau: Thứ nhất, doi twong của quan hệ cho vay là von tiền tệ Trong hoạt động cho vay của NHTM, đối tượng của quan hệ này luôn là vốn tiền tệ, bởi đây không chỉ là phương tiện giao dịch mà còn là đối tượng kinh doanh của NHTM. Khác với các chủ thể khác trong nền kinh tế, NHTM chỉ được phép kinh doanh tiền, tức là cấp các khoản vay bằng tiền thay vì tài sản như quan hệ cho vay đân sự thông thường.

Điều này xuất phát từ bản chất của hoạt động ngân hàng, nơi “kinh doanh” vôn tiên tệ và tao ra lợi nhuận thông qua lãi suât. Đặc biệt, nguôn von cho vay của NHTM chủ yếu đến từ việc huy động tiền nhàn rỗi trong xã hội thông qua hoạt động gửi tiền của tổ chức, cá nhân. Để đảm bao an toàn hệ thống, tránh rủi ro và dé định giá khoản vay, NHTM huy động vốn băng tiền thay vì hiện vật do khó khăn trong việc định giá, bảo quản cũng như sử dụng dé tái cho vay. Chính đặc điểm này đã khắng định vai trò trung gian tài chính của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế.

Thứ hai, trong hoạt động cho vay luôn xuất hiện hai bên chủ thé là NHTM và bên di vay Về nguyên tắc, hoạt động cho vay luôn xuất hiện hai chủ thể chính là bên vay và bên cho vay. Trong đó, đối với hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại, bên cho vay bắt buộc phải là ngân hàng thương mại được cấp phép và có quyền thực hiện hoạt động tín dụng. Đây là đặc trưng quan trọng giúp phân biệt cho vay của ngân hàng thương mại với hoạt động cho vay của các chú thé khác trong xã hội. Ngày nay, pháp luật đã đặt ra các quy định về tô chức, hoạt động của ngân hàng thương mại.

Do đó, để trở thành chủ thể tham gia vào hoạt động cho vay thì ngân hàng phải được thành lập, hoạt động và đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, trong quan hệ này, bên đi vay phải là cá nhân hoặc pháp nhân có nhu cầu về vốn va đáp ứng di điều kiện vay theo các tiêu chí về năng lực tài chính, mục dich sử dụng vốn và khả năng hoàn trả. Việc tuân thủ các điều kiện này giúp đảm bảo tính minh bạch, an toàn và hiệu quả trong hoạt động tín dụng, đồng thời góp phần 6n định hệ thống tài chính và thúc đây sự phát triển của nền kinh tế. Thứ ba, hình thức pháp lý của quan hệ cho vay là hợp đồng tín dụng.

Về ban chất, quan hệ cho vay là quan hệ được hình thành dựa trên nguyên tắc thỏa thuận giữa các bên chủ thé. Tuy nhiên, dé đảm bảo an toàn cho hệ thống tín dung thì sự thỏa thuận này phải tuân thủ các điều khoản do pháp luật quy định. Cụ thê, ngoài những điều khoản bắt buộc, các bên vẫn có quyên thỏa thuận thêm các nội dung khác, miễn không vi phạm điều cấm hoặc trái đạo đức xã hội.