Đặt vấn đề Xét ở góc độ nhà nƣớc, thuế nói chung trong đó có thuế thu nhập cá nhân là nguồn thu chủ yếu của quốc gia để xây dựng đất nƣớc. Xét ở góc độ của ngƣời nộp thuế, thuế là sự cân bằng thu nhập của nhà nƣớc dành cho các doanh nghiệp, ngƣời lao động do pháp luật quy định để góp phần xây dựng nguồn quỹ ngân sách nhà nƣớc, đảm bảo công bằng xã hội. Việc đóng thuế TNCN không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa vụ của ngƣời dân để góp phần xây dựng thúc đẩy thị trƣờng kinh tế nƣớc nhà. Ngoài ra việc đóng thuế TNCN còn là một tín hiệu cho thấy nền kinh tế nƣớc đó có đang hƣng thịnh hay không.
Thuế TNCN đối với ngƣời lao động là yếu tố quan trọng, phức tạp và thay đổi liên tục do các điều kiện phát triển của quốc gia và chịu ảnh hƣởng không nhỏ của các yếu tố quốc tế. Các chế độ, chính sách, quy định đặt ra đối với ngƣời lao động chịu thuế là rất cần thiết do đó nên xem xét cẩn trọng để tránh xảy ra các tình huống không mong muốn đem lại kết quả không khả quan đến tình hình kinh tế trong nƣớc. Với tầm ảnh hƣởng đặc biệt này mà pháp luật quy định về thuế thu nhập cá nhân của ngƣời lao động trong doanh nghiệp càng phải đƣợc chú trọng hơn, thƣờng xuyên cập nhật tình hình chung để từ đó phát hiện những vƣớng mắt cũng nhƣ bất cập để kịp thời sửa đổi hoàn thiện hơn. Điều tiết thuế thu nhập cá nhân phải đảm bảo cho ngƣời lao động trong doanh nghiệp có thể phát triển và tiếp tục có đóng góp lớn hơn cho đất nƣớc.
Mục tiêu của đề tài 2. Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu những vấn đề, cơ sở lý luận: Quy định pháp luật về thuế thu nhập cá nhân đối với ngƣời lao động trong doanh nghiệp và thực tiễn thực thi pháp luật thuế TNCN ở Tp. Hồ Chí Minh trong nhiều năm qua; phân tích những bất cập và 2 đƣa ra nguyên nhân tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm nƣớc ngoài; đề xuất ý kiến nhằm củng cố, hoàn thiện các quy định pháp luật Việt Nam về thuế TNCN với đối tƣợng NLĐ trong doanh nghiệp. Mục tiêu cụ thể Để thực hiện đƣợc mục tiêu đã đƣa ra, đề tài sẽ đặt các mục tiêu cụ thể nhƣ: ˗ Thứ nhất, trình bày và giải thích những vấn đề, cơ sở lý luận cơ bản về thuế TNCN đối với ngƣời lao động trong doanh nghiệp.
˗ Thứ hai, tìm hiểu, thực trạng thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với ngƣời lao động trong doanh nghiệp ở Tp. Hồ Chí Minh trong những năm vừa qua, phân tích những bất cập và tìm ra nguyên nhân đồng thời nghiên cứu tiếp thu có lựa chọn kinh nghiệm pháp luật thuế TNCN ở một số quốc gia. ˗ Thứ ba, kiến nghị và bàn thảo tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của pháp luật ở khía cạnh thuế TNCN đối với NLĐ trong doanh nghiệp của Việt Nam và đóng góp ý kiến với mục đích là đổi mới pháp luật về thuế TNCN ở Việt Nam. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.
Về đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu đƣợc đề cập Luận văn là: Pháp luật về thuế thu nhập cá nhân đối với ngƣời lao động trong doanh nghiệp ở Tp. Hồ Chí Minh. Ngoài ra đối tƣợng nghiên cứu của Luận văn có xem xét đến các quy định của pháp luật tại một số quốc gia trên thế giới về thuế thu nhập của ngƣời lao động làm căn cứ so sánh pháp luật. Về phạm vi nghiên cứu Luận văn phân tính rõ về tính pháp lý đối với ngƣời lao động chịu thuế TNCN tại Tp.
Hồ Chí Minh hiện nay, cụ thể: ˗ Về nội dung: Nội dung nghiên cứu xoay quanh hệ thống pháp luật trong lĩnh vực thuế TNCN cụ thể ở đối tƣợng là ngƣời lao động trong doanh nghiệp ở nƣớc ta, tình hình thực tế áp dụng các quy định này và quá trình hoàn thiện các quy định pháp luật. 3 ˗ Về không gian: Luận văn nghiên cứu tài liệu, văn bản pháp luật áp dụng với ngƣời lao động trong doanh nghiệp về thuế TNCN chủ yếu tại Thành phố Hồ Chí Minh và đặt trong mối tƣơng quan so sánh với pháp luật của một số quốc gia khác trên thế giới về thuế TNCN. ˗ Về thời gian: Luận văn chủ yếu nghiên cứu các quy định từ khi Luật thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12 đƣợc ban hành và có hiệu lực ngày 21/11/2007 đến nay. Câu hỏi nghiên cứu Luận văn đƣợc triển khai với các câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu nhƣ sau: ˗ Câu hỏi nghiên cứu số 1: Thuế thu nhập cá nhân đối với người lao động trong doanh nghiệp khác gì so với thuế thu nhập cá nhân ? Quá trình hình thành pháp luật thuế thu nhập cá nhân? Thuế thu nhập cá nhân đối với người lao động trong doanh nghiệp có những đặc điểm nào, có vai trò thế nào ˗Giả thuyết nghiên cứu: Hiện nay quan niệm về thuế thu nhập cá nhân với gnƣời lao động trong doanh nghiệp, đặc điểm, vai trò,.
của thuế thu nhập cá nhân với ngƣời lao động chƣa đƣợc nhận định một cách chuyên sâu và nhất quán. Kết quả nghiên cứu (dự kiến): Đƣa ra quan điểm đúng và rõ ràng về những vấn đề trên. ˗ Câu hỏi nghiên cứu số 2: Những nội dung điều chỉnh chủ yếu của pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với NLĐ trong doanh nghiệp là gì? Các yếu tố nào ảnh tác động việc thực thi pháp luật? ˗Giả thuyết nghiên cứu: Hiện nay những vấn đề về nội dung điều chỉnh chủ yếu của pháp luật thuế TNCN đối với ngƣời lao động trong DN chƣa đƣợc nghiên cứu một cách đầy đủ, chƣa xác định các nhân tố tác động tới việc thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân một cách có hệ thống. Do đó, kết quả nghiên cứu (dự kiến) là khẳng định đầy đủ những nội dung điều chỉnh là có cở sở khoa học và thực tiễn, xác định các nhân tố cần và đủ để tổ chức thực thi pháp luật thuế TNCN mang lại kết quả cao.
4 ˗ Câu hỏi nghiên cứu số 3: Các quy định hiện hành về thuế TNCN đối với người lao động trong doanh nghiệp ở Việt Nam từ mức thuế đến đối tượng chịu thuế đã đầy đủ, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho chủ thể nộp thuế hay chưa ? Giả thuyết nghiên cứu: Pháp luật thuế thu nhập cá nhân đối với NLĐ tại doanh nghiệp trong nƣớc đã có nhiều quy định với thực tiễn Việt Nam qua từng thời kỳ. Song cũng còn một số quy định thiếu tính khả thi mà qua quá trình thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân vẫn chƣa mang tính phù hợp. Kết quả nghiên cứu (dự định): Tìm ra đƣợc những điểm hạn chế trong chính những quy định của pháp luật thuế thu nhập cá nhân và những tồn tại trong quá trình thực thi pháp luật, chỉ ra đƣợc những nguyên nhân của hạn chế, bất cập đó. ˗Câu hỏi nghiên cứu số 4: Các quy định hiện hành về thuế TNCN đối với người lao động trong doanh nghiệp ở Việt Nam đã đầy đủ, hoàn thiện về quy trình, về quản lý tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cơ quan thuế thực thi chưa ? Có những tồn tại, bất cập nêu trên thì cần phải có quan điểm, phương hướng và giải pháp gì để sữa chữa cũng như khắc phục nó? Giả thuyết nghiên cứu: Hiện nay quy định của pháp luật về quản lý thuế TNCN chƣa đầy đủ, quan điểm, cách thức giải quyết và giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về thuế thu nhập cá nhân dành cho ngƣời lao động vẫn chƣa “đúng hƣớng”, đầy đủ và phù hợp để khắc phục những thiếu sót của pháp luật thuế TNCN hiện hành cũng nhƣ việc tổ chức thực thi ở Việt Nam.
Kết quả nghiên cứu (dự kiến): Đƣa ra đƣợc quan điểm, phƣơng hƣớng và đề xuất cách giải quyết đúng đắn, đầy đủ và phù hợp cho việc hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập cá nhân ngƣời lao động cũng nhƣ việc tổ chức thực thi ở Việt Nam. Phƣơng pháp nghiên cứu Để mang lại cái nhìn khách quan và tổng quan nhất Luận văn phối hợp giữa nhiều phƣơng pháp nghiên cứu với nhau. Từ đó làm rõ nét các vấn đề cần tập trung khai thác. Các phƣơng pháp nghiên cứu trong bài Luận văn gồm: 5 ˗Phương pháp phân tích, tổng hợp: Đối với phƣơng pháp này sẽ giúp các vấn đề đƣợc tách xẻ để có cái nhìn rõ nét hơn, sâu sắc hơn từ đó sẽ tổng quát lại đƣợc những điểm chính cần chú trọng hoàn thiện và phát triển.
˗ Phương pháp so sánh: Luận văn sử dụng phƣơng pháp so sánh với mục tiêu tìm ra đƣợc những điểm sáng đồng thời những mặt chƣa đƣợc khai thác, cải thiện của pháp luật về thuế TNCN. ˗ Phương pháp thống kê: Việc sử dụng các dữ liệu, con số thống kê từ các trang báo uy tín, các thông báo số liệu hàng năm của các cơ quan ban ngành góp phần cho bài Luận văn thêm tính thực tế. Dựa vào đó, phân tích tổng quan, hiệu quả, công khai, rõ ràng thống nhất và bình đẳng trong các quy định về thuế TNCN. Ý nghĩa của đề tài Thứ nhất: Luận văn sẽ khái quát và hệ thống hóa đƣợc quá trình sơ khai và phát triển của pháp luật về thuế TNCN với ngƣời lao động và cập nhật tình hình nghiên cứu pháp luật thuế TNCN với đối tƣợng trực tiếp nghiên cứu là ngƣời lao động trong doanh nghiệp ở một số nƣớc trên thế giới và ở Việt Nam.
Về cơ sở lý luận pháp luật thuế TNCN, Luận văn sẽ phân tích làm rõ hơn những quan điểm, một số khía cạnh lý luận pháp luật cơ bản về thuế thu nhập cá nhân đối với ngƣời lao động trong doanh nghiệp nhƣ: Chủ thể nộp thuế, đối tƣợng chịu thuế, giảm trừ gia cảnh, thuế suất thuế TNCN, cách thức tổ chức thực hiện pháp luật thuế TNCN và các nhân tố tác động đến việc áp dụng pháp luật thuế TNCN. Thứ hai: Luận văn tiến hành phân tích, đánh giá một cách có hệ thống và toàn diện thực trạng thi hành pháp luật thuế TNCN đối với đối tƣợng là ngƣời lao động trong doanh nghiệp của Việt Nam. Qua đó làm rõ những sai sót, bất cập và nguyên nhân của pháp luật thuế TNCN có hợp lí trong giai đoạn hiện nay chƣa. Thứ ba: Luận giải và đề xuất cụ thể, toàn diện các giải pháp nhằm giải quyết đƣợc yêu cầu hoàn thiện pháp luật về cá nhân là NLĐ trong doanh nghiệp tại Việt Nam.