Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH VÀ KHẢ NĂNG THANH TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề cơ bản về tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm, bản chất của tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là những quan hệ kinh tế biểu hiện dưới hình thức giá trị phát sinh trong quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm phục vụ cho quá trình tái sản xuất trong mỗi doanh nghiệp và góp phần tích lũy vốn cho nhà nước.
Bản chất của tài chính doanh nghiệp Là các quan hệ tài chính trong phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức tổng giá trị, thông qua đó tạo lập các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng yêu cầu tích lũy và tiêu dùng của các chủ thể trong nền kinh tế. Tài chính phản ánh tổng hợp các mối quan hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình phân phối các nguồn lực tài chính thông qua việc tạo lập hoặc sử dụng các quỹ tiền 1. Nhiệm vụ, vai trò, chức năng của tài chính Doanh nghiệp 1. Nhiệm vụ của tài chính doanh nghiệp Nhiệm vụ chính của tài chính doanh nghiệp là cân đối nguồn vốn sao cho phù hợp, điều này được thể hiện qua việc công ty đó thành công như thế nào và sự quản lý phù hợp của người chủ doanh nghiệp bằng cách sử dụng tiền có hiệu quả và tiết kiệm nhất để qua đó thúc đẩy hoạt động kinh doanh, sản xuất doanh nghiệp.
Sử dụng vốn tiết kiệm nhất nghĩa là không để số vốn đó thành nguồn tiền nhàn rỗi, không bị chiếm dụng vô ích. Sử dụng dòng tiền hệu quả là ưu tiên sử dụng vốn cho các hạng mục hoặc các dự án đầu tư có khả năng sinh lời, an toàn, thu hồi vốn sớm 1. Vai trò của tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là khâu rất quan trọng trong hoạt động của doanh 5 nghiệp, quyết định sự tồn tại hay thất bại của mỗi doanh nghiệp, vì vậy nó có ba vai trò chính như sau: Huy động đảm bảo đầy đủ và kịp thời nhu cầu vốn cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Tổ chức sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả, phân phối vốn hợp lý cho quá trình sản xuất kinh doanh, tăng cường vòng quay của vốn, tránh lãng phí ứ đọng vốn.
Từ đó làm cơ sở để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp. Kiểm tra giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc, tồn tại đề xuất các quyết định đúng đắn. kịp thời nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. Vai trò đòn bẩy kích thích và điều tiết kinh doanh thông qua việc đề xuất khai thác mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao năng suất hiệu quả kinh doanh.
Chức năng của tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp đóng vai trò rất quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp và được thể hiện ở những điểm chủ yếu sau: Chức năng tổ chức, huy động vốn doanh nghiệp Đây là chức năng tạo lập các nguồn tài chính, thể hiện khả năng tổ chức khai thác các nguồn tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế. Việc huy động vốn phải tuân thủ cơ chế thị trường, quan hệ cung cầu và giá cả của vốn. Chức năng thu hút vốn bằng nhiều hình thức khác nhau từ các tổ chức kinh tế để hình thành quỹ tiền tệ tập trung phục vụ cho sản xuất kinh doanh một cách hiệu quả. Chức năng phân phối tài chính Chức năng phân phối của tài chính là chức năng mà nhờ đó, các nguồn tài lực đại diện cho những bộ phận của cải xã hội được đưa vào các quỹ tiền tệ khác nhau, để sử dụng cho những mục đích khác nhau, đảm bảo những nhu cầu, những lợi ích khác nhau của đời sống xã hội.
Phân phối qua tài chính là sự phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức giá trị. Thông qua chức năng này, các quỹ tiền tệ tập trung và không tập 6 trung được hình thành và sử dụng theo những mục đích nhất định. Phân phối thông qua tài chính gồm: phân phối lần đầu (là việc phân phối tại các khâu cơ sở, đó là các khâu tham gia trực tiếp vào các hoạt hoạt động sản xuất) và phân phối lại (là phân phối cho các khâu không tham gia trực tiếp trong quá trình sản xuất mà chỉ nhằm đảm bảo hoạt động bình thường của xã hội). Chức năng giám đốc của tài chính doanh nghiệp Đây là chức năng kiểm tra sự vận động của các nguồn tài chính trong quá trình tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ.
Thông qua chức năng này để kiểm tra và điều chỉnh các quá trình phân phối tổng sản phẩm xã hội dưới hình thức giá trị, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế , xã hội của mỗi thời kỳ, kiểm tra các chế độ tài chính của Nhà nước. Phân tích tình hình tài chính Doanh nghiệp 1. Khái niệm phân tích tình hình tài chính Doanh nghiệp Phân tích tài chính doanh nghiệp là quá trình đánh giá xem xét, kiểm tra, đối chiếu so sánh số liệu tài chính hiện hành với quá khứ nhằm đánh giá thực trạng tiềm năng, hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng như những rủi ro và triển vọng trong tương lai của doanh nghiệp 1. Mục tiêu phân tích tình hình tài chính Doanh nghiệp Để trở thành một công cụ đắc lực giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp và các đối tượng quan tâm đến hoạt động của doanh nghiệp có được quyết định đúng đắn trong kinh doanh, phân tích tài chính doanh nghiệp cần đạt được các mục tiêu sau: - Đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các khía cạnh khác nhau như cơ cấu nguồn vốn, tài sản, khả năng thanh toán, lưu chuyển tiền tệ, hiệu quả sử dụng tài sản, khả năng sinh lãi, rủi ro tài chính.
nhằm đáp ứng thông tin cho tất cả các đối tượng quan tâm đến hoạt động của doanh nghiệp như các nhà đầu tư, cung cấp tín dụng, quản lý doanh nghiệp, cơ quan thuế, người lao động. - Định hướng các quyết định của các đối tượng quan tâm theo chiều hướng 7 phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp như quyết định đầu tư, tài trợ, phân chia lợi nhuận. - Là công cụ để kiểm soát hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở kiểm tra, đánh giá các chỉ tiêu kết quả được so với các chỉ tiêu kế hoạch, dự toán.Từ đó, xác định được những điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động kinh doanh, giúp cho doanh nghiệp có được những quyết định và giải pháp đúng đắn, đảm bảo kinh doanh đạt hiệu quả cao. Mục tiêu đặc biệt quan trọng với các nhà quản trị doanh nghiệp.
Nhiệm vụ của phân tích tình hình tài chính Doanh nghiệp Nhiệm vụ của việc phân tích tình hình tài chính là việc cung cấp những thông tin chính xác về moị mặt tài chính của doanh nghiệp, bao gồm: – Đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các mặt đảm bảo vốn cho sản xuất kinh doanh, quản lý và phân phối vốn, tình hình nguồn vốn – Đánh giá hiệu quả sử dụng từng loại vốn trong quá trình kinh doanh và kết quả tài chính của hoạt động kinh doanh, tình hình thanh toán. – Tính toán và xác định mức độ có thể lượng hoá của các nhân tố ảnh hưởng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp, từ đó đưa ra những biện pháp có hiệu quả để khắc phục những yếu kém và khai thác triệt để những năng lực tiềm tàng của doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Ý nghĩa và vài trò của tài chính Doanh nghiệp Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp Trước hết, bản thân doanh nghiệp cần có đủ thông tin để hiểu rõ thực trạng sản xuất kinh doanh, thực trạng tình hình tài chính và hiệu quả sản xuất kinh doanh của mình, trên cơ sở đó đưa ra các quyết định tài chính thích hợp, kịp thời nhằm hạn chế rủi ro, đảm bảo tính hiệu quả của sản xuất kinh doanh. Các chủ thể tài chính có quan hệ với doanh nghiệp cần có các thông tin về tình hình tài chính, khả năng thanh toán và trả nợ của doanh nghiệp để xem xét có nên chấp nhận cho doanh nghiệp vay vốn hay không.
8 Các chủ nợ dài hạn cũng rất quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp vì cần đánh giá được khả năng sinh lời và hiệu quả sản xuất kinh doanh mới dự đoán được khả năng trả nợ dài hạn của doanh nghiệp. Các nhà cung cấp vật tư, hàng hóa. thiết bị, dịch vụ cũng căn cứ vào tình hình tài chính của doanh nghiệp để có quyết định có nên bán chịu hay cho khách hàng thanh toán chậm hay không. Các cổ đông cũng rất quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh lời của vốn cổ phần của họ trong doanh nghiệp.
Các cơ quan chức năng quản lý nhà nước như: Cơ quan tài chính, Thuế, thống kê.… cũng rất quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp để phục cho nhu cầu quản lý của mình. Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp Hoạt động tài chính có mối quan hệ trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh và có ý nghĩa quyết định trong việc hình thành, tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Vì vậy công tác phân tích hoạt động tài chính và khả năng thanh toán giữ vai trò quan trọng và có các ý nghĩa sau: (1) Với chủ doanh nghiệp và các nhà quản trị doanh nghiệp: Là người trực tiếp quản lý, điều hành doanh nghiệp, nhà quản trị hiểu rõ nhất tài chính doanh nghiệp, do đó họ có nhiều thông tin phục vụ cho việc phân tích. Phân tích tình hình tài chính và khả năng thanh toán đối với nhà quản lý nhằm đáp ứng những mục tiêu sau: - Tạo ra những chu kỳ đều đặn để đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý doanh nghiệp trong giai đoạn đã qua, việc thực hiện các nguyên tắc quản lý tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán và rủi ro tài chính trong hoạt động của doanh nghiệp.; - Đảm bảo cho các quyết định của Ban giám đốc về đầu tư, tài trợ, phân phối lợi nhuận.
phù hợp với tình hình thực tế của doanh nghiệp - Cung cấp thông tin cần thiết cho những dự đoán tài chính; - Cung cấp các căn cứ để kiểm tra, kiểm soát hoạt động, quản lý trong doanh nghiệp.