phần mở đầu, mục lục, kết luận, danh mục bảng biểu, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của đề tài bao gồm: 2 Luan van - Chƣơng I: Cơ sở lý luận chung về phân tích tài chính của doanh nghiệp - Chƣơng II: Phân tích tình hình tài chính của Công ty Than Hòn Gai giai đoạn 2017 đến năm 2019 - Chƣơng III: Giải pháp nâng cao hiệu quả tài chính cho Công ty Than Hòn Gai 3 Luan van CHƢƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về phân tích tài chính của doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp là một khâu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế, là một phạm trù khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hoá tiền tệ. Để thực hiện một hoạt động kinh doanh, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần phải có một lượng vốn tiền tệ nhất định.
Quá trình thực hiện kinh doanh của doanh nghiệp chính là quá trình hình thành và sử dụng các quỹ tài chính của doanh nghiệp đó. Trong quá trình hoạt động kinh doanh, phát sinh các luồng tiền tệ đi cùng với sự đầu tư vào các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm luồng tiền tệ đi vào và luồng tiền tệ đi ra đã tạo nên sự vận động của các luồng tài chính trong doanh nghiệp. Đặc điểm của tài chính doanh nghiệp: - Các hoạt động của tài chính doanh nghiệp luôn đi đôi với với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó. - Mỗi doanh nghiệp đều sở hữu một lượng vốn nhất định và tính chất sở hữu vốn của mỗi doanh nghiệp chi phối các hoạt động tài chính của doanh nghiệp đó.
- Lợi nhuận cũng là một mục tiêu chi phối hoạt động của tài chính doanh nghiệp. Trong nền kinh tế biến động kiên tục, doanh nghiệp muốn đứng vững cần phải có những mối quan hệ kinh tế và tài chính vững chắc giữa các doanh nghiệp và nhà cung cấp, doanh nghiệp và người lao động, doanh nghiệp và 4 Luan van các tổ chức xã hội nhà nước. Trong các doanh nghiệp, những mối quan hệ tài chính chủ yếu bao gồm: - Quan hệ giữa doanh nghiệp với tổ chức nhà nước: Đây là mối quan hệ thể hiện qua sự cấp vốn của Nhà nước cho các hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải thể hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước đó là nộp các khoản thuế và lệ phí vào ngân sách Nhà nước.
- Quan hệ giữa doanh nghiệp và các chủ thể kinh tế khác: Đây là mối quan hệ thể hiện qua hoạt động thanh toán trong việc cho vay và đầu tư vốn, mua bán tài sản, hàng hoá và dịch vụ khác. - Quan hệ giữa doanh nghiệp và nội bộ doanh nghiệp: Đây là mối quan hệ thể hiện qua việc doanh nghiệp thực hiện thanh toán đầy đủ các khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng cho công nhân viên của doanh nghiệp và quan hệ thanh toán đối với các bộ phận trong doanh nghiệp. Chức năng và vai trò của tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp giữ vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế nói chung và mỗi cá nhân doanh nghiệp nói riêng. Tài chính doanh nghiệp có những vai trò chính như sau: a.
Huy động và đảm bảo nguồn vốn cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: Trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp luôn phát sinh vấn đề về nhu cầu vốn ngắn hạn và nhu cầu vốn dài hạn cho các hoạt động kinh doanh. Vai trò chính của tài chính doanh nghiệp đó là đảm bảo huy động đầy đủ và kịp thời vốn cho các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đó. Nhiệm vụ trước tiên của tài chính doanh nghiệp thể hiện ở việc xác định đúng đắn các nhu cầu vốn cần thiết cho các hoạt động kinh doanh qua từng giai đoạn, sau đó là lựa chọn các phương pháp thích hợp để huy động vốn từ cả bên trong và bên ngoài, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn của doanh nghiệp. Sử dụng nguồn vốn tiết kiệm và hiệu quả: 5 Luan van Tổ chức sử dụng vốn là yếu tố chủ yếu chi phối hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Vai trò của tài chính doanh nghiệp thể hiện qua việc đánh giá và lựa chọn các dự án trên cơ sở phân tích khả năng sinh lời và mức độ rủi ro của dự án đó. Nhận biết và sử dụng hợp lý nguồn vốn sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các thiệt hại, đặc biệt là giảm nhu cầu vốn vay và lãi suất. Bên cạnh đó cũng giúp doanh nghiệp nắm bắt kịp thời các cơ hội kinh doanh. Kiểm soát và chỉ đạo các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp là công cụ quan trọng để kiểm soát và chỉ đạo các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Thông qua tình hình thu chi hàng ngày và nắm bắt được các chỉ tiêu tài chính, doanh nghiệp có thể kiểm soát được tình hình sản xuất kinh doanh, phát hiện kịp thời những tồn đọng từ đó đưa ra những quyết định tài chính phù hợp. Khái niệm phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp “Phân tích tài chính là tổng thể các phương pháp được sử dụng để đánh giá tình hình tài chính đã qua và hiện nay, giúp cho nhà quản lý đưa ra được quyết định quản lý chuẩn xác và đánh giá được doanh nghiệp, từ đó giúp những đối tượng quan tâm đi tới những dự đoán chính xác về mặt tài chính của doanh nghiệp, qua đó có những quyết định phù hợp với lợi ích của chính họ.” (Nguồn: Trang 5, Giáo trình Phân tích Tài chính doanh nghiệp - GS.TS Ngô Thế Chi, PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ – NXB Tài Chính) Phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp là công việc quan trọng và cần thiết của mỗi doanh nghiệp. Thông qua phân tích tình hình tài chính, doanh nghiệp có khả năng xác định lợi nhuận giá trị kinh tế, tìm ra các nguyên nhân khách quan và chủ quan, điểm mạnh và khả năng lợi nhuận cũng như rủi ro trong tương lai của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, phân tích tình hình tài chính thể hiện qua việc xem xét, phân tích, đánh giá kết quả các số liệu của bảng báo cáo tài chính, từ đó đưa ra các biện pháp tận dụng điểm mạnh và 6 Luan van khắc phục điểm thiếu sót nhằm nâng cao chất lượng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Phân tích tài chính doanh nghiệp cũng là quá trình kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về tài chính của doanh nghiệp hiện tại với quá khứ để định hướng đúng đắn cho tương lai. Từ đó có thể đánh giá đầy đủ mọi mặt trong công tác quản lý doanh nghiệp và đưa ra các qu yết định tài chính hợp lý cho các hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đó. Ý nghĩa và mục tiêu phân tích tình hình tài chính của doanh nghiệp a. Ý nghĩa của phân tích tài chính doanh nghiệp: Hoạt động tài chính có mối liên hệ trực tiếp với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Chính vì vậy, phân tích tình hình tài chính có ý nghĩa quan trọng không chỉ với chủ doanh nghiệp mà còn với các đối tượng liên quan đến tài chính của doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp có rất nhiều đối tượng quan tâm đến đến tình hình tài chính với nhiều mục đích khác nhau: - Đối với nhà quản trị doanh nghiệp: Các nhà quản trị doanh nghiệp quan tâm đến các mục tiêu bao gồm yếu tố người lao động, nâng cao chất lượng hàng hoá dịch vụ và khả năng cắt giảm chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh. Qua việc phân tích tài chính, họ sẽ biết được khả năng sinh lời, khả năng thanh toán , rủi ro tài chính và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp để đưa ra quyết định đầu tư. - Đối với các nhà đầu tư: Mối quan tâm của các nhà đầu tư đó là khả năng hoàn vốn, lợi tức nhận được hàng năm và giá trị thị trường của cổ phiếu.
Thông qua phân tích tài chính doanh nghiệp, họ biết được tình hình hoạt động và điều kiện tài chính cũng như kết quả kinh doanh và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp. - Đối với các tổ chức tín dụng: Các tổ chức tín dụng đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp. Dựa vào phân tích tình hình tài chính, họ sẽ đưa ra quyết định cho vay và tài trợ vốn một cách phù hợp. 7 Luan van - Đối với cơ quan Nhà nước: Phân tích tài chính doanh nghiệp giúp Nhà nước nắm được tình hình tài chính của doanh nghiệp, đánh giá năng lực lãnh đạo của ban Giám đốc, từ đó đưa ra các quyết định về vấn đề tiếp tục đầu , đưa ra chính sách vĩ mô đúng đắn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Đối với các Công ty kiểm toán: Mục tiêu của các Công ty kiểm toán đó là sự trung thực của các số liệu trong báo cáo tài chính. Phân tích tài chính giúp các Công ty kiểm toán phát hiện được sai sót và gian lận của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp: Mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp đều có mối liên quan với nhau. Chính vì vậy, phân tích báo cáo tài chính giúp đánh giá đầy đủ và kỹ lưỡng mọi hoạt động kinh tế của doanh nghiệp trong trạng thái thực của chúng.
Phân tích tài chính doanh nghiệp phải đạt được những mục tiêu bao gồm: - Đánh giá và dự đoán các trường hợp rủi ro cũng như tiềm năng, khả năng sinh lời trong tương lai của doanh nghiệp nhằm đưa ra các quyết định tài chính hợp lý. - Cung cấp đầy đủ, trung thực và kịp thời thông tin cần thiết cho các nhà đầu tư, các tổ chức tài chính và đối tượng liên quan khác để họ có thể đưa ra những quyết định đầu tư và tín dụng phù hợp cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Cung cấp những thông tin quan trọng bao gồm: Nguồn lực tài chính, các khoản nợ vay, vốn chủ sở hữu và các tác động kinh tế của thị trường để chủ doanh nghiệp dự đoán và đưa ra các bước đi đúng đắn cho các hoạt động kinh doanh tương lai. - Cung cấp thông tin về kết quả các quá trình kinh doanh của doanh nghiệp, các tình huống tác động trực tiếp đến các nguồn vốn và khoản nợ vay của doanh nghiệp.