ĐẶT VẤN ĐỀ Nhà thuốc có vai trò quan trọng đối với đời sống xã hội cũng như trong hệ thống y tế phục vụ và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Theo thống kê đến ngày 23/02/2021, tại thành phố Hồ Chí Minh đang có 7.156 nhà thuốc được cấp giấy đủ điều kiện kinh doanh dược 1, trong số này ngoài các nhà thuốc riêng lẽ, xuất hiện một loạt và ngày càng nhiều các nhà thuốc hoạt động theo mô hình thống nhất. Đó là các chuỗi nhà thuốc được tổ chức bởi cá nhân hay nhóm cổ đông hoặc công ty dược nhà nước. Mô hình chuỗi nhà thuốc hiện nay được Bộ Y tế rất quan tâm và ủng hộ tạo điều kiện hoạt động nhằm cải thiện hình ảnh của ngành dược vì các chuỗi nhà thuốc này đáp ứng những tiêu chí quan trọng mà xã hội quan tâm, đó là hướng đến khách hàng theo tiêu chí nâng cao chất lượng dịch vụ, hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đáp ứng được giá cả.
Chuỗi nhà thuốc FPT Long Châu là một trong những chuỗi bán lẻ dược phẩm phát triển rất ấn tượng, bắt đầu từ chuỗi 8 nhà thuốc năm 2017 đến năm 2022 có hơn 700 nhà thuốc trên toàn quốc, số lượng này còn tiếp tục gia tăng. Chính vì sự gia tăng nhiều nhà thuốc trong hệ thống quá nhanh này, xuất hiện rất nhiều ý kiến hoài nghi về hiệu quả thật sự mang đến: Các nhà thuốc được công nhận đạt tiêu chuẩn đã thật sự thực hiện và duy trì tốt các tiêu chí trong chất lượng dịch vụ,…. Nhưng khó khăn nhất là thuyết phục khách hàng trải nghiệm chất lượng dịch vụ của hệ thống nhà thuốc Long Châu. Vì khách hàng thường chỉ mua thuốc ở những nhà thuốc lâu đời tại địa phương với dược sĩ quen mặt.
Sẽ phải cần nhiều thời gian để tạo cho khách hàng sự tin tưởng và yêu mến, bằng cách đem lại những trải nghiệm toàn diện và khác biệt, từ chất lượng hàng hóa, các dược sĩ bán lẻ và dịch vụ. Đây đều là những vấn đề quan trọng, cần có câu trả lời để hỗ trợ hệ thống chuỗi nhà thuốc Long Châu trong tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thế nhưng cho đến hiện tại vẫn chưa có công trình nghiên cứu tìm ra lời giải hoàn chỉnh cho các vấn đề. Nếu như trước đây, các nhà đầu tư thường xem tiêu chí sản phẩm có chất lượng cao với giá thành hạ là quan trọng, thì hiện nay người ta bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến khái niệm chất lượng dịch vụ 2.
Chất lượng dịch vụ. các nhà thuốc vẫn luôn là mối quan tâm của cả người quản lý lẫn người tiêu dùng mặt hàng đặc biệt này. Các chuỗi nhà thuốc GPP trong thời điểm hiện nay vẫn chưa thể cạnh tranh với các nhà thuốc truyền thống. Các nhà thuốc truyền thống có lợi thế rất lớn là len lỏi vào từng ngóc ngách đường phố.
Đã từ rất lâu, nhà thuốc đơn lẻ trở thành sự lựa chọn của hầu hết người dân khi bị đau ốm. Khó khăn chung hiện nay của chuỗi nhà thuốc là do khách hàng chưa quen với sự sang trọng của cửa kính, máy lạnh, cũng như quy trình khá bài bản, khắt khe trong việc bán thuốc so với những nhà thuốc truyền thống. Một số khách hàng nghĩ rằng vào hệ thống chuỗi nhà thuốc sẽ mua thuốc với giá đắt hơn so với những nhà thuốc truyền thống, trong khi mua thuốc tại đây họ sẽ được lợi rất nhiều, giá thuốc đôi khi cũng rẻ hơn bên ngoài. Bên cạnh đó, quy trình thực hiện nhà thuốc đạt chuẩn GPP đã khó thì việc giữ chuẩn GPP trong thời gian dài lại càng khó hơn Vì thế, việc nâng cao chất lượng dịch vụ dược tại các hệ thống nhà thuốc là hết sức quan trọng và cấp thiết để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày một tăng của người dân.
Đề tài “Phân tích sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ dược của hệ thống nhà thuốc Long Châu tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2021” được thực hiện với các mục tiêu sau: Mục tiêu tổng quát: Phân tích sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ dược của hệ thống nhà thuốc Long Châu tại thành phố Hồ Chí Minh năm 2021. Mục tiêu cụ thể: 1. Xây dựng thang đo đánh giá sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ nhà thuốc Long Châu. Đánh giá mức độ hài lòng với chất lượng dịch vụ của nhà thuốc Long Châu theo đặc điểm chung của khách hàng.
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. TỔNG QUAN VỀ “THỰC HÀNH TỐT CƠ SỞ BÁN LẺ THUỐC” 1. Khái niệm “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc – GPP” tại Việt Nam Loại hình cơ sở bán lẻ thuốc của Việt Nam đa dạng gồm nhà thuốc, quẩy thuốc, tủ thuốc, trạm y tế xã đã tạo thành kênh cung ứng thuốc quan trọng trong cộng đồng.
Đối với cơ sở bán lẻ thuốc, điều kiện được phép kinh doanh là phải đáp ứng yêu cầu quy định về thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc. Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc là bộ nguyên tắc, tiêu chuẩn trong hành nghề tại cơ sở bán lẻ thuốc nhằm bảo đảm cung ứng, bán lẻ thuốc trực tiếp đến người sử dụng thuốc và khuyến khích việc sử dụng thuốc một cách an toàn và có hiệu quả cho người sử dụng thuốc. Trong đó, GPP là chữ viết tắt của cụm từ tiếng anh “Good Pharmacy Practices”, dịch sang tiếng Việt là “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc” 33. Quy định về thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc được thực hiện thông tư số 02/2018/TT–BYT ngày 22/01/2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc, có hiệu lực thi hành từ ngày 08 tháng 03 năm 2018, được sửa đổi bổ sung bởi thông tư số 12/2020/TT–BYT ngày 22 tháng 06 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư số 02/2018/TT – BYT ngày 22 tháng 01 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc (gọi tắt là Thông tư số 12/2020/TT–BYT ngày 22 tháng 06 năm 2020, có hiệu lực kể từ ngày 05 tháng 08 năm 2020 hay văn bản hợp nhất số 11/VBHN– BYT ngày 06 tháng 10 năm 2020) 34.
Nguyên tắc và tiêu chuẩn “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc – GPP” 1.Nguyên tắc “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc – GPP” Đặt lợi ích của người bệnh và sức khỏe của cộng đồng lên trên hết. Cung cấp thuốc đảm bảo chất lượng kèm theo thông tin về thuốc, tư vấn thích hợp cho người sử dụng và theo dõi việc sử dụng thuốc của họ. Tham gia vào hoạt động tự điều trị, bao gồm cung cấp thuốc và tư vấn dùng thuốc, tự điều trị triệu chứng của các bệnh đơn giản. Góp phần đẩy mạnh việc kê đơn phù hợp, kinh tế và việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lí, hiệu quả.Tiêu chuẩn “Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc – GPP” Việc triển khai áp dụng và đáp ứng tiêu chuẩn GPP đối với nhà thuốc được quy định tại Phụ lục I – 1a kèm theo Thông tư số 02/2018/TT-BYT 33, như sau: Nhân sự Người phụ trách chuyên môn hoặc chủ cơ sở bán lẻ phải có chứng chỉ hành nghề dược theo quy định hiện hành, còn thời hạn hiệu lực.
Nhân viên phải có bằng cấp chuyên môn dược, có đủ sức khỏe và có thời gian thực hành nghề nghiệp phù hợp với công việc được giao. Cơ sở vật chất, trang thiết bị của cơ sở bán lẻ thuốc Địa điểm cố định, xây dựng chắc chắn, tránh ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào thuốc. Ví dụ: một số cơ sở bán lẻ thuốc có thiết kế chưa phù hợp, ánh nắng mặt trời chiếu vào thuốc làm thuốc bị hư hỏng, biến đổi hình dạng trước thời hạn sử dụng, gây lãng phí ảnh hưởng đến kinh tế. Diện tích phù hợp với quy mô kinh doanh nhưng tối thiểu phải đủ 10m 2.
Bố trí được các khu vực theo yêu cầu. Tủ, quầy, giá kệ chắc chắn, trơn nhẵn, dễ vệ sinh, thuận tiện cho bày bán, bảo quản thuốc và đảm bảo thẩm mỹ. Thiết bị bảo quản thuốc phù hợp với yêu cầu bảo quản ghi trên nhãn thuốc. Điều kiện bảo quản ở nhiệt độ phòng, đảm bảo nhiệt độ dưới 30 0C, độ ẩm bằng hoặc dưới 75%.
Có các dụng cụ ra lẻ thuốc và bao bì phù hợp với điều kiện bảo quản thuốc. Ghi nhãn hướng dẫn sử dụng thuốc theo quy định, đối với trường hợp thuốc bán lẻ không đựng trong bao bì ngoài của thuốc thì phải ghi rõ: tên thuốc, dạng bào chế, nồng độ, hàm lượng thuốc, liều dùng, số lần dùng và cách dùng. Hồ sơ, sổ sách và tài liệu chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc Có các tài liệu hướng dẫn sử dụng thuốc, các quy chế dược hiện hành để người bán lẻ có thể tra cứu và sử dụng khi cần. Trang bị các hồ sơ sổ sách liên quan đến hoạt động kinh doanh thuốc.
Khuyến khích các cơ sở bán lẻ thuốc có hệ thống máy tính và phần mềm để quản lý các hoạt động và lưu trữ các dữ liệu (thông tin bệnh nhân, số lượng thuốc xuất nhập tồn). Xây dựng và thực hiện theo các quy trình thao tác chuẩn (SOP) dưới dạng văn bản cho tất cả các hoạt động chuyên môn để mọi nhân viên áp dụng, tối thiểu phải có 5 quy trình. Hoạt động chuyên môn của cơ sở bán lẻ thuốc Mua thuốc và kiểm tra chất lượng thuốc ngay từ khâu nhập thuốc: nguồn thuốc cũng phải mua từ các cơ sở kinh doanh dược phẩm hợp pháp. Kiểm tra hạn dùng của thuốc và chất lượng trước khi nhập.
Bán thuốc: thực hiện tốt quy chế bán thuốc theo đơn, tư vấn sử dụng thuốc cho người mua đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả và kinh tế. Tuyệt đối không bán thuốc hết hạn sử dụng. Bảo quản thuốc: theo yêu cầu ghi trên nhãn thuốc. Sắp xếp đảm bảo sự thuận lợi, tránh gây nhầm lẫn, định kỳ kiểm tra chất lượng của thuốc.
Yêu cầu đối với người bán lẻ trong thực hành nghề nghiệp Đối với người bán thuốc: phải hướng dẫn, giải thích, cung cấp thông tin và lời khuyên đúng đắn về cách dùng thuốc cho người mua hoặc người bệnh và tư vấn để đảm bảo sử dụng thuốc hợp lí, an toàn, hiệu quả. Đối với người quản lý chuyên môn: dược sĩ phải thường xuyên có mặt trong thời gian hoạt động của nhà thuốc và chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi hoạt động của nhà thuốc.