Chương 1 : ĐẶT VAN DE 1. Giới thiệu chung Y Rủi ro là một yếu tố luôn luôn tổn tại trong quá trình thực hiện các dự án xây dựng, nó có ảnh hưởng rất lớn đến chỉ phí, tiến độ cũng như sự thành công của mỗi dự án. Nhat là trong giai đoạn hiện nay, khi nền kinh tế thế giới đang trải qua thời kì khủng hoảng, lạm phát trong nước tăng cao thì càng đòi hỏi các nhà dau tư càng phải thận trọng hơn khi dau tư. Trong ba thành t6 cấu thành của một dự án xây dựng là quy mô, kinh phí và thời gian thì thành tố kinh phí đóng vai trò rất quan trọng, nêu kinh phí không được quản lý tốt thì không những ảnh hưởng xâu đến tiễn độ, lợi nhuận mà còn tạo nên mối quan hệ không tốt giữa các bên tham gia dự an.
wx Một dự án xây dựng được coi là thành công phải đáp ứng được mục tiêu lợi nhuận cho chủ dau tư và nhà thầu thi công, đồng thời còn phải đáp ứng được các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước. Điều đó đòi hỏi dự án phải được soạn thảo và phân tích đánh giá một cách toàn diện ngay từ giai đoạn chuẩn bị kế hoạch đầu tư. Thực tế cho thay khá nhiều dự án kém hiệu quả hay đỗ vỡ trong thời gian qua bắt nguôn từ việc nghiên cứu, đánh giá và thâm định dự án ma không kể đến hay không lường hết được các yếu tố rủi ro tác động đến dự án. Điển hình đó là tình hình kinh tế bat 6n, lãi suất ngân hang tăng cao, giá nguyên vật liệu biến động làm cho chi phí xây dựng vượt quá chi phí ướt tính ban đầu làm cho nhiều dự án phải tạm dừng giữa chừng do chủ đầu tư hết vốn hay không có khả năng chỉ trả tiếp tục.
*_ Hiện nay, do sự ảnh hưởng của lạm phát và sự suy giảm của nên kinh tế thế giới cùng với cuộc khủng hoảng tài chính bùng nổ trên phạm vi toàn cau, lãi suất cho vay ngân hang tăng cao.nên đã tác động không nhỏ đến tình hình xây dựng trong nước nói chung và TP. Minh chứng là thị trường nhà Chương | : Đặt van dé dat va bat động san dang có dau hiệu “đóng băng” va đang cân nhéu sự can thiệp từ chính phủ. Một trong những nguyên nhân gây nên sự bê tat noi trên đó là việc đâu tư ô của các nhà đâu tư mà thiêu quan tâm nghiên cứu vân đê rủi ro ma dự án có thé gap phải. Xác định van đề nghiên cứu Khi dau tư vao bat kỳ dự án nào không chỉ riêng lĩnh vực xây dựng.nhà đâu tư phải bỏ ra một số tiền lớn và mong muốn thu về được lợi nhuận cao nhất.
Chính vì vậy, họ thường có những câu hỏi thắt mắt trong đầu như là: o_ Liệu có nên dau tư hay không? o_ Liệu dự án có tính khả thi về mặt tài chính, kinh tế - xã hội trong suốt thời gian hoạt động cua nó không? o Các khả năng rủi ro có thể tác động đến dự án? Mức độ rủi ro có thể xảy ra? o Làm thế nào dé hạn chế bớt rủi ro? o_ Liệu dự án có đủ sức hâp dẫn đối với các bên quan tâm tham gia? Nhăm giúp các nhà đầu tư giải đáp những câu hỏi trên đồng thời giúp họ hình dung và định lượng được những rủi ro có thể xảy ra cho dự án khi quyết định đâu tư; Thực tế cho thây, những dự án đầu tư xem trọng việc phân tích, đánh giá các yếu t6 rủi ro thì đa phan đem lại kết quả tốt hơn so với các dự án không kế đến hoặc xem nhẹ các yếu tố rủi ro, nguyên nhân là vì các dự án này không lường trước được những rủi ro có thé gặp phải dé tìm cách ứng phó kịp thời. Mục tiêu nghiên cứu Nhận dang va phân loại các yếu tố rủi ro về tài chính ảnh hưởng đến dự án dau tư xây dựng khu phức hợp; v Xếp hạng và phân loại các yếu tố rủi ro chính bằng kỹ thuật phân tích nhân tô (PCA ); Chương | : Đặt van dé v Định lượng mức tac động của các rủi ro tài chính đối với dự án bang kỹ thuật phân tích mô phỏng Monte Carlo; 1. Pham vi nghiên cứu Thời gian thực hiện luận van: 05 tháng (từ 20/01/2014-20/06/2014) S Phạm vi nghiên cứu: các dự án xây dựng trong địa ban TP Hồ Chí Minh Đối tượng nghiên cứu khảo sát lây ý kiến: o_ Chủ đầu tư/Ban QLDA; o Đơn vị Thi công: o Đơn vị Tư vấn (Thiết ké/Lap DAĐT, Giám sát, Quản lý dự án ); o Các chuyên gia về lĩnh vực các liên quan đên vân dé nghiên cứu. Quan điểm phân tích: người quyết định dau tư 1.
Đóng góp dự kiên của luận văn Về mặt lý thuyết, dé tài kết kết hợp phân tích định tính lẫn định lượng rủi ro tài chính của một dự án xây dựng nói chung, từ đó tạo ra một nên tang lý thuyết dé xây dựng một mô hình phân tích rủi ro tài chính cho dự án xây dựng VN trong giai đoạn lập và thâm định dự án Về mặt thực tiễn, đây là đề tài mang tính ứng dụng làm cơ sở giúp nhà đâu tư cũng như các đơn vị quản lý dau tư nhận thấy được những thuận lợi và khó khăn khi đầu tư dự án. Từ đó: o Nhà dau tư đưa ra những quyết định có tiếp tục dau tư hay không? hoặc néu đầu tư tiếp thì phải chấp nhận rủi ro và dé ra những giải pháp ứng phó thích hop; o Cơ quan quản ly dau tu kip thời đưa ra những chính sách ứng pho kip thời cho phù hợp tình hình dự an. Chương 2 : Tổng quan Chương 2 : TỎNG QUAN 2. Dự án, dự án đầu tư: # Cac định nghĩa Y Dự án là một tập hợp các công tác nhiệm vụ có liên quan với nhau được thực hiện nhăm đạt được những mục tiêu nhất định đã được đề ra trong điều kiện ràng buộc về thời gian, nguôn lực, ngân sách và chât lượng: * Dự án dau tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dai hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định; * Dự án dau tư xây dựng công trình là tập hợp các dé xuất có liên quan đến việc bỏ vốn dé xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhăm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao ch ất lượng công trình, sản phẩm hoặc dịch vụ trong một thời hạn nhất định.
Dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm phan thuyết minh và phan thiết kế cơ sở. + Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế - tài chính của dự án dau tư Y Chỉ tiêu giá trị hiện tại thuân (NPV). o Khái nệm Giá trị hiện tại thuần là hiệu số giữa hiện giá thực thu bằng tiên và hiện gia thực chi bang tién trong suốt thời gian thực hiện dự án. o Công thức tính: NPV = ng Trong đó = Bt : thu nhập cua dự án ở năm thứ t; » Ct : chi phí của dự an ở năm thứ t; = Tr : suất chiết khấu của dự án; "ñn : số năm thực hiện dự án.
o_ Quy tắc đánh giá dự án băng chỉ tiêu NPV: + Trường hợp các dự án độc lập với nhau: mọi dự án đầu tư có hiện giá ròng NPV > 0 sẽ được chấp nhận; Chương 2 : Tổng quan + Trường hợp các dự án loại trừ lẫn nhau: ta chọn dự án NPV dương lớn nhất (NPVmax > 0) với điều kiện quy mô dự án đầu tư, thời gian thực hiện dự án va suất chiết khấu của chúng như nhau; + Các dự án có NPV < 0 sẽ bi xem xét lại hoặc loại bỏ; Y Chỉ tiêu suất sinh lời nội bộ (IRR). + Suất sinh lời nội bộ (IRR) là suất chiết khấu mà tại đó hiện giá dòng tiền ròng đã xác định của dự án bằng 0 (NPV,« = 0 thì r* = IRR). + Công thức tính suất sinh lời nội bộ: NPV = SB _, ps = IRR (I+r*} Trong đó: " hb, : thu nhập của dự án ở năm thứ t; » C : chi phí của dự an ở năm thứ t; = ft : thứ tự năm hoạt động cua dự án; = r* : chính là suất sinh lời nội bộ (IRR); " on : số năm thực hiện dự án. Y Chỉ tiêu ty số giữa lợi ich/chi phi B/C (Benefit/Cost): Ty s6 loi ich/chi phi cua một du án được xác định một cách tong quát như là tỷ số của giá trị tương đương của lợi ích trên giá trị tương đương của chi phí dự án, trong tính toán nó được tính là tỷ số giữa giá trị tương đương hiện tại của lợi ích và chi phí.
Phương pháp này được sử dung kha phổ biến trong các dự an phục vụ công cộng hay các co quan thâm định dự án. Một dự an được xem là đáng gia khi B/C > 1 và tiêu chuẩn hiệu quả là cực đại tỷ số B/C. Chương 2 : Tổng quan 2. Rui ro: + Dinh nghĩa VY Rui ro là những yếu tố không chắc chắc hay bất định tác động tích cực hoặc tiêu cực đến mục tiêu của dự án mà chúng ta không lường trước được Y Rủi ro làm cho kết quả dự án chệch hướng so với dự tính ban đầu Y Dựa vào kết quả tác động của rủi ro thì ta chia rủi ro làm 2 loại: rủi ro có lợi và rủi ro bat lợi ( vd như giá vật tư tăng? giá vật tư giảm; lãi suất tăng? lãi suất giảm?.) * Thường, người ta hay chú ý đến những rủi ro bat lợi vì chúng gây ra những mat mát, bat lợi và thiệt hai cho dự án.
+ Tinh chat Y Rui ro là một hiện tượng khách quan; VY Rủi ro xảy ra khi có sự tác động ngẫu nhiên từ các biến cố của môi trường hoặc do những hành xử của con người; Y Rui ro phát sinh khi có yếu tố tác động tới một hoạt động cụ thể, làm thay đôi hoặc gây tôn thất và sai lệch kết quả dự định ban đầu của hoạt động đó. * Quan lý rủi ro Y Quản lý rủi ro dự án (theo PMBOK) được định nghĩa là những tiến trình nhằm hoạch định, nhận dạng, phân tích, phản ứng, giám sát và kiểm soát rủi ro trong suốt vòng đời của dự án, hau hết những tiễn trình nay được cập nhật trong cả dự án.