Phân tích hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương

Khóa luận cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank chi nhánh Bắc Sông Hương - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Hoàng Mỹ Nhật Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Bích Ngọc
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Phân tích hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Bắc Sông Hương

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân giữ vai trò trụ cột tại Agribank chi nhánh Bắc Sông Hương. Nghiệp vụ tín dụng này cung cấp nguồn vốn trực tiếp cho người dân trên địa bàn Thừa Thiên Huế. Các gói vay hỗ trợ mạnh mẽ cho sản xuất nông nghiệp, kinh doanh thương mại và nhu cầu tiêu dùng thiết yếu. Ngân hàng áp dụng mô hình thẩm định chặt chẽ nhằm kiểm soát dòng tiền giải ngân. Quy trình này bảo đảm vốn vay đến đúng đối tượng thụ hưởng và phát huy tối đa hiệu quả sinh lời. Nguồn thu từ lãi vay cá nhân đóng góp tỷ trọng lớn vào tổng doanh thu toàn chi nhánh. Bên cạnh đó, ngân hàng luôn chú trọng mở rộng quy mô tín dụng đi đôi với an toàn vốn. Khách hàng cá nhân tiếp cận vốn vay thuận lợi nhờ mạng lưới phòng giao dịch phủ rộng. Sự phát triển này thúc đẩy lưu thông hàng hóa tại địa phương. Doanh số cho vay tăng trưởng đều qua từng thời kỳ khẳng định uy tín thương hiệu Agribank. Đơn vị liên tục cải tiến quy trình để nâng cao chất lượng phục vụ và giữ vững vị thế cạnh tranh trên thị trường tài chính khu vực.

1.1. Khái niệm và đặc điểm cho vay khách hàng cá nhân

Cho vay khách hàng cá nhân là thỏa thuận tín dụng giữa ngân hàng thương mại và người đi vay. Ngân hàng cấp một khoản tiền xác định để phục vụ đời sống hoặc sản xuất kinh doanh. Người vay có nghĩa vụ hoàn trả cả nợ gốc lẫn tiền lãi theo kỳ hạn thỏa thuận. Đặc điểm của khoản vay cá nhân là số lượng hồ sơ lớn và phân tán rộng khắp. Quy mô từng khoản vay tương đối nhỏ nhưng nhu cầu vốn rất đa dạng. Khách hàng thường dùng tài sản bảo đảm như bất động sản hoặc phương tiện vận tải. Thời hạn vay được thiết kế linh hoạt từ ngắn hạn đến trung và dài hạn. Ngân hàng luôn thẩm định kỹ năng lực trả nợ để giảm thiểu rủi ro phát sinh.

1.2. Vai trò kinh tế của gói vay cá nhân Agribank

Tín dụng cá nhân mang lại động lực kinh tế to lớn cho địa phương. Nguồn vốn kịp thời giúp các hộ gia đình mở rộng kinh doanh dịch vụ và nông nghiệp. Người dân có điều kiện mua sắm trang thiết bị và cải thiện chất lượng sống. Hoạt động này góp phần hạn chế triệt để vấn nạn tín dụng đen tại nông thôn. Đối với ngân hàng, cho vay cá nhân giúp phân tán rủi ro tín dụng hiệu quả. Danh mục đầu tư sinh lời tốt hơn nhờ biên lãi suất cạnh tranh. Dịch vụ này còn thúc đẩy bán chéo các sản phẩm tài chính như bảo hiểm và thẻ ngân hàng. Mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng ngày càng gắn bó mật thiết. Kinh tế địa phương phát triển tạo nền tảng vững chắc cho ngân hàng.

II. Phân tích cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Bắc Sông Hương

Giai đoạn 2020 đến 2022 ghi nhận nhiều biến động trong hoạt động tín dụng cá nhân tại Agribank chi nhánh Bắc Sông Hương. Doanh số cho vay và doanh số thu nợ biến thiên rõ rệt theo chu kỳ kinh tế. Đại dịch Covid-19 bùng phát trong năm 2021 đã tạo ra áp lực tài chính rất nặng nề. Doanh thu của nhiều hộ kinh doanh sụt giảm nghiêm trọng khiến nguồn trả nợ bị đình trệ. Số lượng món nợ phải cơ cấu lại thời hạn trả nợ trong năm 2021 tăng vọt lên 30 món với giá trị 46,1 tỷ đồng. Ngân hàng đã chủ động áp dụng chính sách gia hạn nợ nhằm tháo gỡ khó khăn cho khách hàng. Bước sang năm 2022, nền kinh tế phục hồi giúp số món nợ cơ cấu giảm xuống còn 20 món với 18,113 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu vẫn được kiểm soát dưới mức an toàn nhờ công tác quản trị rủi ro quyết liệt. Mặc dù vậy, hệ số thu nợ giữa các kỳ vẫn chịu sức ép nhất định. Cán bộ tín dụng phải thường xuyên theo dõi sát sao tiến độ trả nợ của từng hộ vay. Sự biến động về khả năng trả nợ đòi hỏi quy trình thẩm định tài sản bảo đảm phải chặt chẽ hơn nữa.

2.1. Thực trạng doanh số và hệ số thu nợ qua các năm

Doanh số cho vay và doanh số thu nợ phản ánh chân thực năng lực giải ngân cùng khả năng quay vòng vốn của chi nhánh. Doanh số cho vay duy trì đà tăng trưởng ổn định nhưng đối mặt áp lực thanh toán trong các giai đoạn khủng hoảng. Hệ số thu nợ là thước đo quan trọng để xác định cứ 100 đồng cho vay thì ngân hàng thu về bao nhiêu đồng nợ. Chỉ tiêu này từng ghi nhận suy giảm nhẹ trong năm dịch bệnh do nguồn thu của người dân đứt gãy. Khi dòng tiền phục hồi, hệ số thu nợ đã nhanh chóng cải thiện trở lại. Ngân hàng kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ tăng trưởng doanh số thu nợ để cân bằng nguồn vốn lưu động. Việc thu nợ đúng hạn giúp chi nhánh giảm rủi ro thanh khoản và bảo toàn vốn.

2.2. Vấn đề nợ xấu và áp lực cơ cấu nợ vay

Áp lực nợ cơ cấu và nợ quá hạn là thách thức lớn đối với tín dụng tại chi nhánh. Năm 2020 ghi nhận 10 món nợ cơ cấu với quy mô 35,014 tỷ đồng. Con số này tăng vọt vào năm 2021 lên 30 món nợ do khách hàng mất nguồn thu. Chi nhánh đã chủ động giãn kỳ hạn trả nợ để hỗ trợ người vay phục hồi sản xuất kinh doanh. Giải pháp này giúp ngăn chặn nguy cơ nợ nhảy sang nhóm nợ xấu khó đòi. Tuy nhiên, việc nợ cơ cấu tăng cao làm chậm tốc độ quay vòng vốn thực tế. Ngân hàng phải trích lập dự phòng bổ sung, ảnh hưởng tới biên lợi nhuận. Đến năm 2022, dư nợ cơ cấu giảm rõ rệt nhưng chi nhánh vẫn cần duy trì cơ chế giám sát nghiêm ngặt.

III. Giải pháp cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Bắc Sông Hương

Nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân đòi hỏi Agribank chi nhánh Bắc Sông Hương áp dụng đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Ngân hàng cần đổi mới quy trình thẩm định tín dụng theo hướng hiện đại và minh bạch. Cán bộ tín dụng phải đánh giá chính xác nguồn thu nhập thực tế và lịch sử trả nợ của người vay. Việc định giá tài sản bảo đảm cần sát với biến động của thị trường bất động sản địa phương. Bên cạnh đó, ngân hàng nên đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào khâu tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Hệ thống dữ liệu tự động giúp rút ngắn thời gian phê duyệt khoản vay nhưng vẫn kiểm soát tốt rủi ro. Chính sách lãi suất cũng cần linh hoạt hơn để thu hút nhóm khách hàng có lịch sử tín dụng tốt. Ngoài ra, chi nhánh phải chủ động theo dõi dòng tiền sau giải ngân để kịp thời phát hiện nguy cơ quá hạn. Đội ngũ nhân sự cần được đào tạo thường xuyên về nghiệp vụ phân tích và kỹ năng xử lý nợ. Các giải pháp này bảo đảm hoạt động tín dụng tăng trưởng lành mạnh và an toàn.

3.1. Hoàn thiện thẩm định và quản lý tài sản bảo đảm

Quy trình thẩm định tín dụng cần được chuẩn hóa để sàng lọc rủi ro ngay từ đầu. Cán bộ ngân hàng phải xác minh thực địa nguồn thu nhập và mô hình kinh doanh của khách hàng. Việc kiểm tra chéo thông tin qua trung tâm CIC giúp ngăn chặn tình trạng vay vượt khả năng tài chính. Đối với tài sản bảo đảm, ngân hàng cần định giá độc lập và thận trọng. Chi nhánh nên thiết lập khung giá đất và tài sản sát với giao dịch thực tế trên địa bàn. Hồ sơ pháp lý của tài sản thế chấp phải được kiểm tra tính hợp pháp tuyệt đối. Ngân hàng cần lập biên bản kiểm tra định kỳ hiện trạng tài sản sau giải ngân. Những biện pháp này giúp giảm thiểu rủi ro thất thoát vốn.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm và số hóa thủ tục tín dụng

Số hóa quy trình vay vốn là chìa khóa mở rộng tệp khách hàng cá nhân. Agribank chi nhánh Bắc Sông Hương cần tích hợp tính năng đăng ký vay qua ứng dụng ngân hàng số. Khách hàng có thể nộp hồ sơ trực tuyến và theo dõi tiến độ phê duyệt nhanh chóng. Ngân hàng cần phát triển thêm nhiều gói vay tiêu dùng tín chấp theo lương cho công chức và người lao động. Gói vay nông nghiệp công nghệ cao cũng cần cơ chế lãi suất ưu đãi đặc thù. Song song với đó, chi nhánh nên áp dụng công nghệ chấm điểm tín dụng tự động. Hệ thống này phân loại rủi ro chính xác và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục. Đổi mới công nghệ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của chi nhánh trên thị trường.

IV. Kết luận cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank Bắc Sông Hương

Tín dụng cá nhân đóng vai trò then chốt trong chiến lược kinh doanh của Agribank chi nhánh Bắc Sông Hương. Hoạt động này vừa tạo nguồn lợi nhuận bền vững cho ngân hàng vừa cung ứng vốn kịp thời cho nền kinh tế địa phương. Dù đối mặt nhiều biến động do dịch bệnh và suy thoái chu kỳ, chi nhánh đã vượt qua khó khăn nhờ năng lực quản trị linh hoạt. Các chính sách cơ cấu nợ kịp thời giúp bảo vệ khách hàng và kiềm chế nợ xấu hiệu quả. Kết quả phân tích giai đoạn 2020-2022 cung cấp cơ sở thực tiễn quan trọng cho việc hoạch định chính sách tín dụng những năm tiếp theo. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp về thẩm định tài sản, số hóa hồ sơ và kiểm soát dòng tiền sẽ tạo bước đột phá mới. Ngân hàng cần duy trì sự cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng dư nợ và yêu cầu an toàn thanh khoản. Hoàn thiện nghiệp vụ cho vay cá nhân chính là nền tảng để chi nhánh củng cố uy tín thương hiệu trên địa bàn Thừa Thiên Huế. Mô hình này mang lại giá trị thiết thực cho cả tổ chức tín dụng lẫn cộng đồng dân cư.

4.1. Đánh giá tổng quan hiệu quả tín dụng cá nhân

Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại chi nhánh đạt nhiều thành tựu nổi bật trong giai đoạn nghiên cứu. Doanh số cho vay tăng trưởng tích cực chứng minh sức hút mạnh mẽ của các sản phẩm tín dụng Agribank. Quy trình cấp tín dụng được vận hành chặt chẽ và tuân thủ đúng quy định pháp luật. Khả năng thu hồi nợ vay sau đại dịch có chuyển biến rõ nét. Nhờ đó, chi nhánh hạn chế tối đa tổn thất tài chính và bảo toàn nguồn vốn huy động. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn cần chú ý giải quyết áp lực cạnh tranh từ các ngân hàng thương mại cổ phần. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng là điều kiện tiên quyết để giữ vững thị phần cho vay bán lẻ.

4.2. Định hướng ứng dụng thực tiễn trong tương lai

Định hướng phát triển tín dụng cá nhân thời gian tới tập trung vào an toàn vốn và hiện đại hóa giao dịch. Chi nhánh cần mở rộng cho vay tiêu dùng gắn với các chương trình phát triển kinh tế xanh của tỉnh Thừa Thiên Huế. Ngân hàng tiếp tục củng cố mối liên kết chặt chẽ với các hội đoàn thể tại địa phương. Mô hình này giúp chuyển tải vốn vay trực tiếp đến từng hộ sản xuất nông nghiệp và tiểu thương. Ngoài ra, việc đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin là yêu cầu cấp thiết. Tự động hóa quy trình thẩm định tín dụng cá nhân sẽ giúp tối ưu hóa chi phí vận hành. Định hướng này tạo tiền đề vững chắc để chi nhánh nâng cao năng lực phục vụ nhân dân.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính quốc gia, ngân hàng thương mại đóng vai trò huyết mạch và là kênh dẫn vốn chủ yếu phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh và lưu thông hàng hóa. Hoạt động cấp tín dụng, trong đó nghiệp vụ cho vay là trọng tâm, chiếm tỷ trọng doanh thu và lợi nhuận cao nhất trong bảng cân đối tài chính của các ngân hàng thương mại. Nguồn thu nhập từ lãi cho vay đóng vai trò bù đắp chi phí huy động vốn, chi phí quản lý vận hành và trích lập dự phòng rủi ro.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) là một trong bốn ngân hàng thương mại nhà nước lớn (nhóm Big4), giữ vị thế chủ đạo trong việc đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và nông dân ("Tam nông"). Tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương định hướng phân khúc khách hàng cá nhân (KHCN) là thị trường mục tiêu hàng đầu, tập trung giải quyết nhu cầu vốn phục vụ sản xuất nhỏ, kinh doanh hộ gia đình và đời sống sinh hoạt. Việc phân tích toàn diện thực trạng hoạt động cho vay phân khúc này có ý nghĩa thiết thực nhằm nhận diện cơ hội tăng trưởng, kiểm soát rủi ro nợ xấu và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác lập rõ ràng gồm:

• Mục tiêu chung: Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương giai đoạn 2020–2022, trên cơ sở đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm thúc đẩy và nâng cao hiệu quả hoạt động này.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng thương mại và hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích và đánh giá thực trạng cho vay khách hàng cá nhân qua 3 năm (2020–2022) tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương.
  3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm thúc đẩy hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Nhiệm vụ nghiên cứu gắn liền với việc trả lời hai câu hỏi nghiên cứu:

1. Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương diễn ra như thế nào trong giai đoạn 2020–2022?
2. Những giải pháp nào có thể áp dụng để thúc đẩy và nâng cao chất lượng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại chi nhánh trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương (địa chỉ: 139–141 Trần Hưng Đạo, phường Phú Hòa, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu hoạt động kinh doanh và tín dụng thu thập trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2020 đến hết năm 2022.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các văn bản pháp quy hiện hành của Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và giáo trình chuyên ngành ngân hàng:

• Khái niệm ngân hàng thương mại: Căn cứ Khoản 3 Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12; trích dẫn định nghĩa theo Đạo luật Ngân hàng Hoa Kỳ, Đạo luật Ngân hàng Pháp (1941) và Luật Ngân hàng Việt Nam.
• Khái niệm, nguyên tắc và điều kiện cho vay: Vận dụng quy định tại Điều 4 và Điều 10 Thông tư số 06/2023/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc phân định kỳ hạn vay (ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn từ 12 đến 60 tháng, dài hạn từ 60 tháng trở lên), nguyên tắc hoàn trả gốc và lãi đúng hạn, sử dụng vốn đúng mục đích.
• Quy chuẩn phân loại nợ và trích lập dự phòng: Thực hiện theo Thông tư số 11/2021/TT-NHNN ngày 30/07/2021 với hệ thống 5 nhóm nợ (Nhóm 1: Nợ đủ tiêu chuẩn; Nhóm 2: Nợ cần chú ý; Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn; Nhóm 4: Nợ nghi ngờ; Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn; trong đó nợ xấu bao gồm các nhóm 3, 4 và 5).
• Cơ chế hỗ trợ khách hàng: Áp dụng các quy định về miễn giảm lãi và cơ cấu lại thời hạn trả nợ (điều chỉnh kỳ hạn trả nợ và gia hạn nợ) theo Thông tư số 01/2020/TT-NHNN; ngưỡng an toàn nợ xấu dưới 3% theo Văn bản số 6561/NHNN-TTGSNH ngày 17/08/2017.
• Tài liệu học thuật: Giáo trình Quản trị Ngân hàng Thương mại của các tác giả Trần Huy Hoàng, Nguyễn Quốc Anh, Nguyễn Thanh Phong, Nguyễn Từ Nhu (Nhà xuất bản Lao động Xã hội, 2020).

Hệ thống chỉ tiêu đánh giá được tác giả phân định thành hai nhóm:

• Chỉ tiêu định tính: Mức độ tuân thủ cơ sở pháp lý, tính thông suốt và minh bạch của quy trình cho vay, uy tín thương hiệu của ngân hàng trên thị trường.
• Chỉ tiêu định lượng: Doanh số cho vay (DSCV), Doanh số thu nợ (DSTN), Hệ số thu nợ (DSTN/DSCV), Dư nợ cho vay và tỷ trọng dư nợ, Nợ được miễn giảm lãi, Nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, Nợ quá hạn và tỷ lệ nợ quá hạn, Nợ xấu và tỷ lệ nợ xấu, Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng, Vòng quay vốn tín dụng, và Hiệu suất sử dụng vốn (Tổng dư nợ / Tổng nguồn vốn huy động).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Thu thập dữ liệu thứ cấp từ bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng nội bộ giai đoạn 2020–2022 của Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương; các báo cáo thường niên và dữ liệu công bố trên cổng thông tin điện tử của ngân hàng.
  • Phương pháp quan sát trực tiếp được áp dụng trong suốt thời gian thực tập tại đơn vị để nắm bắt quy trình thẩm định, giải ngân, xử lý hồ sơ thực tế của cán bộ tín dụng.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
  • Phương pháp so sánh: So sánh số tuyệt đối và số tương đối qua các năm 2020, 2021, 2022 nhằm nhận diện xu hướng biến động của từng chỉ tiêu.
  • Phương pháp phân tích tỷ số: Tính toán các tỷ lệ phản ánh tăng trưởng quy mô, cơ cấu nguồn vốn, chất lượng tín dụng và hiệu quả an toàn vốn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng Thương mại

Chương này trình bày toàn diện khung lý thuyết chuyên ngành về định chế ngân hàng thương mại và tín dụng bán lẻ. Tác giả phân tích 3 chức năng nền tảng của ngân hàng thương mại gồm: trung gian tín dụng (cầu nối luân chuyển vốn nhàn rỗi giữa người gửi tiền và người đi vay), trung gian thanh toán (thực hiện lệnh chi trả, quản lý tài khoản, phát hành thẻ và dịch vụ ngân hàng điện tử) và chức năng tạo tiền (tạo phương tiện thanh toán qua cơ chế cấp tín dụng chuyển khoản trong hệ thống ngân hàng).

Về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân, tác giả phân chia khách hàng cá nhân thành hai nhóm: khách hàng cá nhân nội bộ (cán bộ, công nhân viên ngân hàng) và khách hàng cá nhân bên ngoài (hộ kinh doanh, cá nhân vay tiêu dùng hoặc đầu tư sản xuất). Các hình thức cho vay được phân loại theo ba tiêu thức: theo thời hạn (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), theo mục đích vay (vay tiêu dùng và vay phục vụ sản xuất kinh doanh), theo hình thức bảo đảm (cho vay có tài sản bảo đảm và cho vay tín chấp dựa trên uy tín và thu nhập). Bên cạnh đó, tác giả luận giải vai trò của tín dụng cá nhân trên ba bình diện: giúp khách hàng đáp ứng nhu cầu vốn kịp thời để nâng cao đời sống và mở rộng sản xuất; giúp ngân hàng đa dạng hóa danh mục tài sản, gia tăng thu nhập lãi và mở rộng bán chéo sản phẩm; đối với nền kinh tế giúp kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy luân chuyển hàng hóa và hạn chế nạn cho vay nặng lãi. Chương 1 khép lại bằng việc thiết lập công thức và ý nghĩa kinh tế của hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng dùng để đánh giá hoạt động cho vay.

Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương

Chương 2 mở đầu bằng phần giới thiệu lịch sử hình thành từ năm 1992 (tiền thân là Cửa hàng kinh doanh tổng hợp thuộc Agribank tỉnh Thừa Thiên Huế), đến năm 2006 được nâng cấp thành chi nhánh loại II với tên gọi Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương. Bộ máy tổ chức gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 2 Phó Giám đốc), 2 phòng chuyên môn (Phòng Kế hoạch kinh doanh, Phòng Kế toán và Ngân quỹ) và 2 phòng giao dịch trực thuộc gồm PGD Tây Lộc (156 Nguyễn Trãi) và PGD Chợ Dinh (74A Nguyễn Gia Thiều).

Tác giả tiến hành phân tích bức tranh kinh doanh tổng thể của chi nhánh giai đoạn 2020–2022 trước khi đi sâu vào phân khúc khách hàng cá nhân:

Chỉ tiêu tài chính tổng hợp	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng thu nhập (tỷ đồng)	79,571	85,263	100,528	+7,15	+17,90
- Thu từ hoạt động tín dụng (tỷ đồng)	75,059	80,156	95,025	+6,79	+18,55
- Thu nhập từ dịch vụ (tỷ đồng)	4,512	5,107	5,503	+13,19	+7,75
Tổng chi phí (tỷ đồng)	60,047	63,187	66,147	+5,23	+4,69
Lợi nhuận (tỷ đồng)	19,524	22,078	34,381	+13,08	+55,73
Tổng nguồn vốn huy động (tỷ đồng)	750,979	925,522	1.108,460	+23,24	+19,77
- Tiền gửi ngắn hạn (tỷ đồng)	525,443	589,015	690,265	+12,10	+17,19
Tổng dư nợ cho vay (tỷ đồng)	800,926	877,352	972,461	+9,54	+10,84
- Dư nợ trung và dài hạn (tỷ đồng)	440,669	509,238	594,297	+15,56	+16,70
- Dư nợ hộ sản xuất (tỷ đồng)	740,631	838,327	935,309	+13,19	+11,57
Nợ xấu chung toàn chi nhánh (tỷ đồng)	8,261	10,514	17,365	+27,27	+50,82

Số liệu cho thấy quy mô hoạt động mở rộng liên tục. Lợi nhuận năm 2022 tăng trưởng 55,73% so với năm 2021 nhờ nguồn thu tín dụng tăng 18,55% và chi phí được kiểm soát ở mức tăng 4,69%. Trong cơ cấu nguồn vốn huy động năm 2022 (đạt 1.108,460 tỷ đồng), tiền gửi ngắn hạn chiếm chủ đạo với 62,27%, tiền gửi trung và dài hạn chiếm 29,96%, tiền gửi không kỳ hạn chiếm 7,77%. Lãi suất huy động khách hàng cá nhân năm 2022 duy trì từ 0,2%/năm (không kỳ hạn) đến 5,3%/năm (kỳ hạn từ 12 tháng trở lên). 100% dư nợ của chi nhánh là đồng Việt Nam (VNĐ), tập trung chủ yếu vào đối tượng hộ sản xuất (năm 2022 đạt 935,309 tỷ đồng, chiếm 96,18% tổng dư nợ).

Đi sâu vào hoạt động cho vay khách hàng cá nhân, số liệu được phân tích chi tiết qua các bảng:

Chỉ tiêu cho vay khách hàng cá nhân	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022
Doanh số cho vay KHCN (tỷ đồng)	1.021,401	1.086,310	1.684,017
- Cho vay thế chấp (tỷ đồng)	959,330	1.010,290	1.613,015
- Cho vay tín chấp (tỷ đồng)	62,071	76,020	71,002
Doanh số thu nợ KHCN (tỷ đồng)	983,006	1.018,102	1.568,942
Hệ số thu nợ KHCN (%)	96,24	93,72	93,17
Dư nợ cho vay KHCN (tỷ đồng)	565,017	633,225	748,300
Tỷ trọng dư nợ KHCN trên tổng dư nợ (%)	70,55	72,17	76,95
Dư nợ KHCN Nhóm 1 (tỷ đồng)	556,655 (98,52%)	622,434 (98,30%)	732,971 (97,95%)
Dư nợ KHCN Nhóm 2 (tỷ đồng)	3,014 (0,53%)	3,647 (0,57%)	2,165 (0,29%)
Dư nợ nợ xấu KHCN: Nhóm 3+4+5 (tỷ đồng)	5,348 (0,95%)	7,144 (1,13%)	13,164 (1,76%)
- Nhóm 3: Nợ dưới tiêu chuẩn (tỷ đồng)	2,691	4,193	7,021
- Nhóm 4: Nợ nghi ngờ (tỷ đồng)	1,794	1,026	4,269
- Nhóm 5: Nợ có khả năng mất vốn (tỷ đồng)	0,863	1,925	1,874
Nợ được miễn giảm lãi KHCN (Số món / Số tiền)	1 món / 0,135 tỷ	5 món / 0,200 tỷ	10 món / 0,176 tỷ
Nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ KHCN	10 món / 35,014 tỷ	30 món / 46,100 tỷ	20 món / 18,113 tỷ

Doanh số cho vay khách hàng cá nhân năm 2022 tăng trưởng vượt bậc, đạt 1.684,017 tỷ đồng, tăng 55,02% so với năm 2021. Trong đó, cho vay có tài sản bảo đảm (thế chấp) là hình thức cốt lõi, chiếm 95,78% doanh số năm 2022; cho vay tín chấp giảm nhẹ xuống 71,002 tỷ đồng do yêu cầu thắt chặt quản lý rủi ro đối với người vay tiêu dùng có thu nhập trên 5 triệu đồng/tháng. Công tác thu hồi nợ bám sát tốc độ giải ngân, đạt doanh số thu nợ 1.568,942 tỷ đồng vào năm 2022; hệ số thu nợ duy trì ở ngưỡng trên 93%, thể hiện vòng quay tín dụng linh hoạt.

Dư nợ cho vay phân khúc cá nhân tăng đều từ 565,017 tỷ đồng (năm 2020) lên 748,300 tỷ đồng (năm 2022), chiếm tỷ trọng chi phối 76,95% tổng dư nợ toàn đơn vị (vượt trội so với mức 23,05% của khách hàng doanh nghiệp). Phân tích cấu trúc chất lượng nợ cá nhân cho thấy nợ đủ tiêu chuẩn (Nhóm 1) luôn chiếm trên 97% tổng dư nợ. Tuy nhiên, quy mô nợ xấu cá nhân có xu hướng tăng từ 5,348 tỷ đồng (tỷ lệ 0,95%) năm 2020 lên 13,164 tỷ đồng (tỷ lệ 1,76%) năm 2022. Tỷ lệ này vẫn nằm trong vùng an toàn theo tiêu chuẩn kiểm soát của chi nhánh (dưới 2%) và giới hạn cho phép của Ngân hàng Nhà nước (dưới 3%). Nguyên nhân nợ xấu tăng chủ yếu do hoạt động sản xuất kinh doanh của một bộ phận hộ dân gặp khó khăn, các khoản nợ cũ chuyển nhóm từ nợ nhóm 2 sang nợ nhóm 3. Đáng chú ý, nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ tăng đột biến trong năm 2021 (30 món, trị giá 46,100 tỷ đồng) nhằm hỗ trợ người vay chịu tác động của dịch bệnh Covid-19, sau đó đã giảm xuống còn 20 món (18,113 tỷ đồng) vào năm 2022 khi nền kinh tế phục hồi.

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bắc Sông Hương

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và tồn tại về nợ xấu, tác giả trình bày định hướng hoạt động của chi nhánh và đề xuất 7 giải pháp cụ thể:

1. Hoàn thiện công tác thu thập và xử lý thông tin khách hàng: Nâng cao chất lượng khai thác thông tin từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC), thẩm tra kỹ nhân thân và năng lực tài chính thực tế của người vay.
2. Hoàn thiện quy trình cho vay: Tối ưu hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ nhưng vẫn bảo đảm đầy đủ tính pháp lý và tính chuẩn xác của khâu định giá tài sản bảo đảm.
3. Giám sát các món vay chặt chẽ: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ và đột xuất sau giải ngân nhằm kiểm soát mục đích sử dụng vốn vay, cảnh báo sớm nguy cơ mất khả năng trả nợ.
4. Tăng cường công tác quản lý tín dụng: Phân cấp trách nhiệm rõ ràng cho từng cán bộ tín dụng, gắn chỉ tiêu tăng trưởng dư nợ với tỷ lệ kiểm soát nợ quá hạn và nợ xấu.
5. Điều chỉnh chính sách lãi suất: Xây dựng khung lãi suất linh hoạt theo từng phân kỳ và mức độ tín nhiệm của khách hàng, có gói vay ưu đãi đối với các hộ sản xuất thuộc nhóm khách hàng thân thiết.
6. Chú trọng công tác chăm sóc cho từng đối tượng khách hàng: Phân loại tệp khách hàng cá nhân để có chính sách tư vấn phù hợp, hỗ trợ tư vấn phương án kinh doanh khả thi cho các hộ sản xuất nông nghiệp.
7. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị mạng Internet: Đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cấp chất lượng ứng dụng E-banking nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng cá nhân giao dịch trực tuyến và trả nợ vay nhanh chóng.

Ngoài ra, phần kết luận của khóa luận đưa ra các kiến nghị vĩ mô đối với Ngân hàng Nhà nước, Chính phủ và Agribank cấp trên về cơ chế tái cấp vốn và chính sách hỗ trợ phát triển tín dụng nông nghiệp nông thôn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn với các số liệu thực tế tại Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương:

• Làm rõ sự chuyển dịch cơ cấu tín dụng: Dư nợ khách hàng cá nhân trở thành trụ cột tăng trưởng chính, tăng từ 565,017 tỷ đồng năm 2020 lên 748,300 tỷ đồng năm 2022, nâng tỷ trọng trong tổng dư nợ từ 70,55% lên 76,95%.
• Đánh giá khả năng sinh lời và tăng trưởng quy mô: Doanh số cho vay khách hàng cá nhân năm 2022 tăng trưởng 55,02% (đạt 1.684,017 tỷ đồng); tổng lợi nhuận toàn chi nhánh năm 2022 đạt 34,381 tỷ đồng, tăng 55,73% so với năm 2021.
• Kiểm chứng an toàn tín dụng: Mặc dù nợ xấu cá nhân tăng từ 5,348 tỷ đồng lên 13,164 tỷ đồng trong giai đoạn 2020–2022, tỷ lệ nợ xấu cá nhân vẫn được duy trì ở mức 1,76%, nằm trong ngưỡng an toàn dưới 2% của chi nhánh và dưới trần 3% theo quy định tại Văn bản số 6561/NHNN-TTGSNH.
• Tổng hợp các giải pháp mang tính ứng dụng: Đề xuất 7 nhóm biện pháp nghiệp vụ sát với thực tiễn hoạt động của ngân hàng thương mại cấp chi nhánh loại II, bao quát từ khâu thẩm định, điều hành lãi suất đến hạ tầng công nghệ ngân hàng số.

Đóng góp của đề tài thể hiện ở việc lượng hóa đầy đủ các chỉ tiêu phản ánh tác động của đại dịch Covid-19 đối với nợ cơ cấu lại và nợ miễn giảm lãi của khách hàng cá nhân tại địa bàn Bắc Sông Hương (thành phố Huế), cung cấp chuỗi số liệu tài chính liên tục 3 năm (2020–2022) làm cơ sở thực chứng cho công tác quản trị rủi ro tín dụng bán lẻ.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Không gian khảo sát giới hạn tại một đơn vị cơ sở (Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương) thuộc địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế, chưa có sự đối sánh dữ liệu với các chi nhánh Agribank khác hoặc các ngân hàng thương mại cổ phần trên cùng địa bàn.
• Chuỗi thời gian nghiên cứu dừng lại ở năm 2022, chưa cập nhật biến động lãi suất và sự chuyển dịch chính sách tín dụng bán lẻ trong các năm tiếp theo.
• Tác giả chưa khai thác sâu các mô hình định lượng đánh giá xác suất vỡ nợ hoặc sự phụ thuộc của dư nợ cá nhân vào các biến số kinh tế vĩ mô địa phương.

Hướng mở rộng nghiên cứu tiếp theo bao gồm: mở rộng không gian nghiên cứu sang toàn bộ hệ thống Agribank trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế; kéo dài chu kỳ quan sát sang các năm sau để đánh giá đầy đủ quá trình xử lý nợ cơ cấu sau đại dịch Covid-19; và ứng dụng các mô hình hồi quy định lượng nhằm đo lường mức độ tác động của các yếu tố quản trị tín dụng đến rủi ro cho vay khách hàng cá nhân.

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính, Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh tại các trường đại học khối kinh tế trong quá trình xây dựng đề cương, thu thập số liệu và triển khai khóa luận tốt nghiệp về đề tài tín dụng khách hàng cá nhân hoặc phân tích tài chính ngân hàng thương mại.
• Cán bộ quản lý tín dụng, chuyên viên khách hàng cá nhân tại các chi nhánh ngân hàng thương mại tham khảo phương pháp phân tích cơ cấu nợ theo 5 nhóm nợ chuẩn hóa của Thông tư 11/2021/TT-NHNN và thực tiễn xử lý các khoản nợ được cơ cấu lại thời hạn trả nợ.
• Nội dung đáng giá nhất để tra cứu là hệ thống bảng biểu phân tích chi tiết doanh số giải ngân, doanh số thu nợ theo hình thức bảo đảm (thế chấp so với tín chấp) và dữ liệu cơ cấu nợ, miễn giảm lãi trong Chương 2.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ trọng dư nợ cho vay khách hàng cá nhân chiếm bao nhiêu trong tổng dư nợ của Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương giai đoạn 2020–2022? Dư nợ khách hàng cá nhân chiếm tỷ trọng chi phối và tăng liên tục qua 3 năm: đạt 70,55% (565,017 tỷ đồng) năm 2020; tăng lên 72,17% (633,225 tỷ đồng) năm 2021; và đạt 76,95% (748,300 tỷ đồng) vào năm 2022 trên tổng dư nợ 972,461 tỷ đồng của toàn chi nhánh.

2. Diễn biến nợ xấu của phân khúc khách hàng cá nhân tại chi nhánh có nằm trong ngưỡng an toàn hay không? Nợ xấu khách hàng cá nhân (gồm nhóm 3, 4 và 5) có xu hướng tăng từ 5,348 tỷ đồng (tỷ lệ 0,95%) năm 2020 lên 7,144 tỷ đồng (tỷ lệ 1,13%) năm 2021 và đạt 13,164 tỷ đồng (tỷ lệ 1,76%) năm 2022. Mặc dù tăng về số tuyệt đối và tương đối, tỷ lệ này vẫn nằm trong vùng an toàn mục tiêu của chi nhánh (dưới 2%) và thấp hơn ngưỡng giới hạn 3% do Ngân hàng Nhà nước quy định.

3. Hoạt động cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với khách hàng cá nhân đạt đỉnh điểm vào năm nào và vì sao? Hoạt động cơ cấu lại thời hạn trả nợ đạt quy mô lớn nhất vào năm 2021 với 30 món vay, tổng giá trị đạt 46,100 tỷ đồng (so với 10 món trị giá 35,014 tỷ đồng năm 2020 và 20 món trị giá 18,113 tỷ đồng năm 2022). Nguyên nhân do năm 2021 là giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh và nguồn thu nhập trả nợ của các hộ dân, buộc chi nhánh phải gia hạn nợ và điều chỉnh kỳ hạn nợ để hỗ trợ khách hàng.

4. Hình thức cho vay có bảo đảm bằng tài sản chiếm ưu thế như thế nào so với cho vay tín chấp tại chi nhánh? Cho vay thế chấp (có tài sản bảo đảm) chiếm tỷ trọng áp đảo tuyệt đối trong doanh số cho vay khách hàng cá nhân: năm 2020 đạt 959,330 tỷ đồng; năm 2021 đạt 1.010,290 tỷ đồng; và năm 2022 đạt 1.613,015 tỷ đồng (chiếm 95,78% tổng doanh số cho vay cá nhân). Trong khi đó, doanh số cho vay tín chấp chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ, đạt 62,071 tỷ đồng năm 2020; 76,020 tỷ đồng năm 2021 và giảm xuống 71,002 tỷ đồng năm 2022 nhằm kiểm soát rủi ro mất vốn.

5. Địa bàn và cơ cấu mạng lưới hoạt động của Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương được tổ chức như thế nào? Chi nhánh là đơn vị loại II trực thuộc Agribank tỉnh Thừa Thiên Huế, đặt trụ sở tại 139–141 Trần Hưng Đạo, phường Phú Hòa, thành phố Huế. Bộ máy gồm Ban Giám đốc, Phòng Kế hoạch kinh doanh, Phòng Kế toán và Ngân quỹ, cùng 2 phòng giao dịch trực thuộc gồm PGD Tây Lộc (156 Nguyễn Trãi, phường Tây Lộc) và PGD Chợ Dinh (74A Nguyễn Gia Thiều, phường Phú Hiệp).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hoàng Mỹ Nhật Hoa đã hoàn thành toàn diện các mục tiêu nghiên cứu đề ra, phản ánh trung thực thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Agribank – Chi nhánh Bắc Sông Hương trong giai đoạn 2020–2022. Dữ liệu thực chứng cho thấy chi nhánh đã phát huy tốt vai trò cung ứng vốn cho khu vực "Tam nông", duy trì tăng trưởng dư nợ cá nhân ổn định, đạt hiệu suất thu nợ cao và kiểm soát nợ xấu dưới ngưỡng an toàn 2%. Hệ thống 7 nhóm giải pháp được tác giả xây dựng có tính logic và bám sát thực tiễn điều hành tín dụng cơ sở, cung cấp nguồn tư liệu học thuật đáng tin cậy cho công tác nghiên cứu và quản trị ngân hàng bán lẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của N gân hàng Thương mại. Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại N gân hàng N ông nghiệp và Phát triển N ông thôn Việt N am – Chi nhánh Bắc Sông Hương. Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nhằm đNy mạnh hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại N gân hàng N ông nghiệp và Phát triển N ông thôn Việt N am – Chi nhánh Bắc Sông Hương. ỘI DU G GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ HOẠT ĐỘ G CHO VAY KHÁCH HÀ G CÁ HÂ CỦA GÂ HÀ G THƯƠ G MẠI 1.1 Tổng quan về gân hàng Thương mại 1.1 Khái niệm N gân hàng thương mại (N HTM) đã ra đời và tồn tại phát triển qua hàng trăm năm cùng với sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa.

Với vai trò là huyết mạch tích cực và kịp thời, hiệu quả của nền kinh tế, hoạt động của N gân hàng gắn liền trực tiếp với người dân, doanh nghiệp và tác động chủ yếu đến nền kinh tế. Do đó, nếu hệ thống N gân hàng được ổn định, an toàn và hiệu quả thì nền kinh tế mới được ổn định và phát triển. N gược lại, nếu nền kinh tế được ổn định và phát triển thì hệ thống N gân hàng cũng được ổn định và hoạt động hiệu quả, an toàn hơn, trở thành định chế tài chính – là cầu nối trung gian giữa nguồn cung và cầu về vốn không thể thiếu của thị trường tài chính. [15] Theo Khoản 3 Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng Số 47/2010/QH12 ngày 16 tháng 06 năm 2010, khái niệm N HTM được hiểu như sau: “N gân hàng thương mại là tổ chức tín dụng thực hiện toàn bộ các hoạt động N gân hàng của hệ thống N gân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan nhằm mục đích lợi nhuận”.

[5] Trong đó, hoạt động của N gân hàng là các hoạt động kinh doanh liên quan đến tiền tệ, dịch vụ của N gân hàng với nội dung chủ yếu là nhận tiền gửi nhằm mục đích sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán với trách nhiệm và nghĩa vụ hoàn trả. Cho đến nay, có rất nhiều khái niệm về N HTM: - Theo Đạo luật N gân hàng ở Mỹ thì N gân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính. [15] - Đạo luật N gân hàng của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: “N gân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính”. [15] - Và theo Luật N gân hàng ở Việt N am thì định nghĩa N gân hàng thương mại được hiểu như sau: N gân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền ký gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử 4 dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.

[15] Từ những khái niệm và định nghĩa ở trên, có thể thấy N gân hàng thương mại là định chế tài chính không thể thiếu của nền kinh tế thị trường với đặc trưng chính là cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng thông qua nghiệp vụ chính là nhận tiền gửi và cho vay, cung ứng dịch vụ thanh toán,… nhằm thỏa mãn nhu cầu của người dân về các sản phNm dịch vụ của xã hội, phục vụ những nhu cầu cần thiết trong kinh doanh và đời sống.1 gân hàng thương mại là trung gian tín dụng Có thể nói, đây là chức năng cơ bản và quan trọng nhất của N HTM. Với chức năng này, N HTM đóng vai trò là cầu nối giữa người dư thừa vốn và người thiếu vốn bằng cách huy động vốn từ các nhà đầu tư, tổ chức đang có nguồn vốn nhàn rỗi hay nhận tiền gửi từ các cá nhân, tập thể khác,… nhằm biến nó trở thành nguồn vốn có ích cho các chủ thể đang có nhu cầu về vay vốn, để họ có thể tiếp tục thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh hay tiêu dùng,…góp phần duy trì và phát triển nền kinh tế hàng hóa. [8], [9], [15] Chức năng này có thể minh họa bằng sơ đồ sau: Gửi tiền N gân hàng Cho vay Cá nhân và Cá nhân và thương doanh nghiệp doanh nghiệp mại Sơ đồ 1.1 Chức năng làm trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng này, N HTM vừa là người cho vay, vừa là người nhận tiền gửi và tất nhiên các bên tham gia đều có lợi, cụ thể: - Đối với người gửi tiền: Khi tiến hành gửi tiết kiệm, số tiền của bạn không những được cất giữ an toàn mà bạn còn thu được khoản lợi nhuận không nhỏ thông qua số tiền nhàn rỗi này với số tiền lãi hấp dẫn. - Đối với người đi vay: Khi bạn có nhu cầu vay vốn nhằm mục đích kinh doanh hay tiêu dùng, thanh toán,… N HTM sẽ cung ứng một khoản tiền theo hạn mức và thỏa thuận cho bạn nếu hồ sơ pháp lý của bạn đầy đủ và hợp pháp.

N hờ đó, tiến độ kinh doanh hay đầu tư, tiêu dùng của bạn sẽ không bị trì hoãn mà vẫn tiếp tục được duy trì, 5 đáp ứng được nhu cầu sản xuất và tiêu dùng trong xã hội. Với mục tiêu đưa nền kinh tế ngày một phát triển, N HTM luôn có những khoản vay phù hợp với thị yếu và đa dạng, hữu ích nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. - Đối với N HTM: Đóng vai trò là trung gian của các giao dịch, khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, N HTM được hưởng phần lợi nhuận từ khoản chênh lệch từ lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi hay là chênh lệch lãi suất giữa người gửi tiền và người đi vay. Cho vay không chỉ là hoạt động đem lại nguồn thu nhập lớn nhất mà còn là hoạt động chính của N HTM.2 gân hàng thương mại là trung gian thanh toán Đây là chức năng có ý nghĩa rất lớn đối với xã hội vì lúc này, N HTM được xem như là thủ quỹ của các cá nhân và doanh nghiệp, tiến hành thực hiện các yêu cầu của khách hàng về thanh toán hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản của họ các khoản thu từ lợi nhuận bán hàng hay các khoản thu khác thông qua tài khoản tiền gửi của cá nhân đó.

N hờ vậy mà khách hàng vừa có thể tiết kiệm được chi phí, vừa có thể tiết kiệm được thời gian giao dịch. [8], [9], [15] N HTM cũng đa dạng cho khách hàng bằng nhiều phương tiện thanh toán khác nhau tiện lợi như: ủy nhiệm thu hay ủy nhiệm chi, séc, thẻ tín dụng, thẻ rút tiền,… tùy theo nhu cầu mà khách hàng có thể lựa chọn phương thức tiện thanh toán phù hợp. Bằng cách này, các chủ thể kinh tế không cần phải giữ nhiều tiền mặt trong túi mà vẫn có thể thanh toán nhanh chóng được cho các chủ nợ hay các cá nhân khác một cách an toàn. [8], [9], [15] N goài việc tiết kiệm được thời gian và chi phí giao dịch, chức năng này đã gián tiếp thúc đNy kinh doanh và quá trình lưu thông hàng hóa, đNy nhanh tốc độ lưu chuyển vốn và thanh toán, góp phần thúc đNy phát triển kinh tế.

Chức năng này không chỉ đem lại lợi ích cho khách hàng mà chính N gân hàng cũng được hưởng lợi. - Về phía khách hàng: Với nhiều phương thức thanh toán tiện lợi như trên và trong thời đại công nghệ 4.0 và quá trình chuyển đổi số, hầu hết N gân hàng nào cũng có một ứng dụng Smarking riêng. Bằng cách cài đặt trên Smartphone của mình và kết nối với Internet, khách hàng không cần trực tiếp đến ngân hàng mà vẫn có thể thanh toán, chuyển tiền, nạp tiền hay đăng ký vay với hạn mức nhỏ, gửi tiết kiệm online với lãi 6 suất ưu đãi, hấp dẫn. Tất cả đều có thể thực hiện với các thao tác đơn giản, dễ hiểu, vừa tiết kiệm được thời gian và chi phí.

- Về phía N gân hàng: N hờ chức năng này mà N gân hàng có thêm nguồn thu nhập từ việc thu phí sử dụng dịch vụ hay các chi phí phát sinh khác, giúp tăng lợi nhuận và nguồn vốn cho N gân hàng. N goài ra còn giảm được chi phí kinh doanh, giao dịch và bán hàng, tiếp thị. Có thể xúc tiến thương mại, thương hiệu đến toàn cầu thông qua phương thức thanh toán điện tử, đNy mạnh nhu cầu thanh toán đến tay người tiêu dùng, từ đó thu lợi nhuận từ doanh số bán hàng và các dịch vụ tương ứng khác.3 gân hàng thương mại có chức năng tạo tiền Đây là chức năng phản ánh chính xác nhất bản chất của N HTM, là chức năng quan trọng và được thực hiện khi và chỉ khi có sự tham gia của hệ thống các N HTM chứ bản thân một N HTM không thể thực hiện được. [8], [9], [15] Chức năng này được thực thi thông qua hai chức năng cơ bản của N HTM, là chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán.

Theo đó, khi làm chức năng trung gian tín dụng, số tiền vốn N gân hàng huy động được sẽ được dùng để cho vay. Với số tiền đã cho vay ra ngoài thị trường, khách hàng thường sẽ sử dụng để thanh toán các dịch vụ hay mua hàng hóa bằng phương thức chuyển khoản. Lúc này, N HTM đã góp phần gia tăng được khối lượng tiền tệ phục vụ nhu cầu chu chuyển, phát triển kinh tế, đáp ứng nhu cầu chi trả và thanh toán trong xã hội. [8], [9], [15] N HTM bắt đầu tạo tiền khi nghiệp vụ cho vay được thực hiện.

Việc tạo tiền chuyển khoản này không những tiết kiệm được chi phí, thời gian mà còn giúp nhà nước hạn chế được lượng tiền mặt trong lưu thông, giảm thiểu lạm phát, tập hợp được nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội, tăng vốn đầu tư để mở rộng sản xuất, phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để thực hiện được chức năng này còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác như: tỷ lệ dự trữ bắt buộc do N gân hàng Trung ương quy định với N HTM, tỷ lệ này có thể được tăng giảm tùy thuộc vào lượng tiền được cung ứng vào thị trường nhiều hay ít.