Phân Tích Hiệp Định Thương Mại Tự Do EU-Việt Nam và Tác Động Đến Ngành Dệt May Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu an analysis of the european union vietnam free trade agreement s nontariff measures on garment and, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đặng Thị Huyền
• Người hướng dẫn: Dr. Hoàng Ngọc Thuận
• Trường học: Foreign Trade University
• Chuyên ngành: International Trade Policy and Law
• Đề tài: An Analysis Of The European Union– Vietnam Free Trade Agreement's Non- Tariff Measures On Garment And Textile And The Suggestions For Vietnam’s Exports
• Loại tài liệu: Master Thesis
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION OF ORIGINALITY
• ACKNOWLEDGEMENTS
• LIST OF ACRONYMS AND ABBREVIATIONS
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES
• SUMMARY OF THESIS RESEARCH RESULTS
• 1. CHƯƠNG 1: THEORETICAL BACKGROUND ON FTAs AND NTMs
• 1.1. Definition, classification, main content, and effects of FTAs
• 1.1.1. Definition of FTAs
• 1.1.2. Classification of FTAs
• 1.1.3. Main contents of FTAs
• 1.1.4. Effects of FTAs
• 1.2. Definition, classification, and effects of NTMs
• 1.2.1. Definition of NTMs
• 1.2.2. Classification of NTMs
• 1.2.3. Effects of NTMs
• 1.3. Overview of EVFTA and its NTMs
• 1.3.1. Overview of EVFTA
• 1.3.2. EVFTA’s opportunities and challenges
• 2. CHƯƠNG 2: ANALYSIS OF THE CURRENT SITUATION OF APPLICATION OF EVFTA’S NTMS ON VIETNAM’S GARMENT AND TEXTILE EXPORTS
• 2.1. Overview of EU-Vietnam trade and current situation of Vietnam garment and textile exports to the EU
• 2.1.1. Overview of EU-Vietnam trade
• 2.1.2. Current situation of Vietnam’s garment and textile exports to the EU
• 2.2. Current situation of application of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports
• 2.2.1. Application of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports
• 2.2.2. Application of CPTPP and RCEP’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports
• 2.3. Impacts of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports: empirical analysis
• 2.3.1. Gravity equation model
• 2.4. Results and discussions
• 2.5. Opportunities and challenges from EVFTA’s NTMs for Vietnam’s garment and textile exports: a SWOT analysis
• 3. CHƯƠNG 3: SUGGESTIONS FOR VIETNAM’S EXPORTS
• 3.1. Lessons learned from Indonesia
• 3.2. Suggestions for Vietnamese Government
• 3.3. Suggestions for Vietnamese businesses

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệp Định Thương Mại Tự Do EU Việt Nam

Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA) được ký kết vào tháng 6 năm 2019 và có hiệu lực từ tháng 8 năm 2020. Đây là một trong những hiệp định thương mại quan trọng nhất mà Việt Nam tham gia, mở ra cơ hội lớn cho ngành dệt may Việt Nam. Hiệp định này không chỉ giúp giảm thuế quan mà còn tạo điều kiện cho việc áp dụng các biện pháp phi thuế, từ đó thúc đẩy xuất khẩu dệt may sang thị trường EU.

1.1. Đặc Điểm Chính Của Hiệp Định EVFTA

EVFTA bao gồm nhiều điều khoản quan trọng liên quan đến thương mại hàng hóa, dịch vụ và đầu tư. Đặc biệt, hiệp định này cam kết giảm thuế quan cho 77,3% các dòng thuế trong vòng 5 năm, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành dệt may Việt Nam.

1.2. Tác Động Của EVFTA Đến Ngành Dệt May

Ngành dệt may Việt Nam được hưởng lợi từ việc giảm thuế quan, giúp tăng cường khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với nhiều thách thức từ các biện pháp phi thuế như tiêu chuẩn chất lượng và quy định về xuất xứ.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Đối Với Ngành Dệt May Việt Nam

Mặc dù EVFTA mang lại nhiều cơ hội, nhưng ngành dệt may Việt Nam cũng phải đối mặt với nhiều thách thức. Các yêu cầu về tiêu chuẩn chất lượng và quy định xuất xứ là những vấn đề lớn mà các doanh nghiệp cần giải quyết để tận dụng tối đa lợi ích từ hiệp định.

2.1. Các Biện Pháp Phi Thuế Đối Với Ngành Dệt May

Các biện pháp phi thuế như tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS) đang trở thành rào cản lớn cho ngành dệt may. Doanh nghiệp cần nắm rõ các yêu cầu này để đảm bảo sản phẩm của mình đáp ứng tiêu chuẩn EU.

2.2. Thách Thức Về Quy Định Xuất Xứ

Một trong những thách thức lớn nhất là yêu cầu về quy định xuất xứ (ROO). Hầu hết nguyên liệu cho ngành dệt may Việt Nam đều nhập khẩu từ các nước không ký hiệp định, điều này gây khó khăn trong việc đáp ứng yêu cầu xuất xứ.

III. Phương Pháp Giải Quyết Các Thách Thức Trong Ngành Dệt May

Để vượt qua các thách thức từ EVFTA, ngành dệt may cần áp dụng các phương pháp và chiến lược hiệu quả. Việc cải thiện chất lượng sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh là rất quan trọng.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Sản Phẩm

Doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ và quy trình sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc này không chỉ giúp đáp ứng tiêu chuẩn EU mà còn tăng cường giá trị thương hiệu.

3.2. Đẩy Mạnh Đầu Tư Vào Nguyên Liệu Nội Địa

Để giảm thiểu rủi ro từ việc phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, cần có chính sách khuyến khích sản xuất nguyên liệu trong nước. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng đáp ứng yêu cầu về quy định xuất xứ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng EVFTA đã tạo ra nhiều cơ hội cho ngành dệt may Việt Nam, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc áp dụng các biện pháp phi thuế cần được thực hiện một cách đồng bộ để đảm bảo hiệu quả.

4.1. Kết Quả Phân Tích Tác Động Của EVFTA

Phân tích cho thấy rằng EVFTA đã giúp tăng trưởng xuất khẩu dệt may sang EU, nhưng cũng làm lộ rõ những điểm yếu trong chuỗi cung ứng và sản xuất của ngành.

4.2. Các Đề Xuất Chính Sách Cho Ngành Dệt May

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ để giúp doanh nghiệp vượt qua các rào cản phi thuế. Điều này bao gồm việc cung cấp thông tin, đào tạo và hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Dệt May Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức từ EVFTA. Để phát triển bền vững, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp và chính phủ.

5.1. Tương Lai Của Ngành Dệt May

Với sự hỗ trợ từ EVFTA, ngành dệt may có thể mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, việc đáp ứng các yêu cầu phi thuế là điều cần thiết để duy trì sự phát triển này.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Ngành dệt may cần hướng tới phát triển bền vững thông qua việc cải thiện quy trình sản xuất và bảo vệ môi trường. Điều này không chỉ giúp tăng cường uy tín mà còn thu hút đầu tư nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thương mại quốc tế trong kỷ nguyên mới chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ từ các rào cản thuế quan truyền thống sang các biện pháp phi thuế quan phức tạp. Năm 2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu song phương Việt Nam – Liên minh Châu Âu (EU) đạt 56,95 tỷ USD, tăng trưởng 14,8% so với năm 2020 bất chấp những gián đoạn do đại dịch toàn cầu. Độ mở thương mại của Việt Nam đã tăng vọt từ 143,8% GDP năm 2007 lên mức 196,1% GDP năm 2018, khẳng định vị thế của một nền kinh tế hội nhập sâu rộng với 15 hiệp định thương mại tự do đã có hiệu lực. Trong bối cảnh Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – EU (EVFTA) chính thức đi vào thực thi từ ngày 01/08/2020, ngành dệt may – lĩnh vực chiếm từ 12% đến 16% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước với giá trị đạt 32,7 tỷ USD năm 2021 – đứng trước những cơ hội và thách thức chưa từng có.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề rào cản kỹ thuật và quy tắc xuất xứ đang hạn chế khả năng thụ hưởng ưu đãi thuế quan của các doanh nghiệp dệt may trong nước. Mục tiêu cụ thể là phân tích thực trạng áp dụng các biện pháp phi thuế quan (NTMs), lượng hóa tác động của chúng đối với dòng chảy xuất khẩu, nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức thông qua ma trận SWOT, từ đó đưa ra hệ thống khuyến nghị thực thi cho Chính phủ và doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu thương mại song phương giữa Việt Nam và 28 quốc gia thành viên EU (giai đoạn 2017–2020) cùng 27 quốc gia EU (năm 2021) trong khung thời gian 5 năm từ 2017 đến 2021. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp tối ưu hóa tỷ lệ tận dụng cam kết giảm 77,3% dòng thuế dệt may trong 5 năm đầu, đồng thời giảm thiểu gánh nặng chi phí phi thuế quan vốn ước tính cao gấp 2 lần thuế quan thông thường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết Liên minh Thuế quan của Jacob Viner (1950) để làm rõ hiệu ứng tạo lập thương mại và chuyển hướng thương mại khi các rào cản mậu dịch được bãi bỏ giữa các quốc gia thành viên. Bên cạnh đó, lý thuyết hội nhập kinh tế động của Bela Balassa (1961) được áp dụng nhằm giải thích các tác động trung và dài hạn đối với năng suất, tính kinh tế theo quy mô và sự chuyên môn hóa sản xuất khi các rào cản sau biên giới được dỡ bỏ.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được xây dựng dựa trên Phân loại Quốc tế về Biện pháp Phi thuế quan (ICNTM 2019) do UNCTAD và nhóm MAST ban hành gồm 16 chương từ A đến P. Trong đó, ba nhóm biện pháp chủ chốt bao gồm:

• Hàng rào kỹ thuật đối với thương mại (TBT - Chương B) quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc, dán nhãn, đóng gói và quy trình đánh giá sự phù hợp.
• Các biện pháp kiểm dịch động thực vật (SPS - Chương A) áp dụng nhằm bảo vệ sức khỏe con người, động vật và môi trường sinh thái.
• Quy tắc xuất xứ (ROO - Chương O) xác định điều kiện để hàng hóa được công nhận xuất xứ nội khối và hưởng ưu đãi thuế quan.

Chi phí tương đương thuế quan (AVE) của các biện pháp SPS và TBT ước tính chiếm tới 1,6% GDP toàn cầu, tương đương khoảng 1.400 tỷ USD, tạo áp lực chuyển đổi rất lớn lên chuỗi giá trị sản xuất hàng dệt may xuất khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phân tích định lượng và nghiên cứu định tính đa chiều:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Dữ liệu bảng (panel data) bao gồm toàn bộ 28 quốc gia thành viên EU trong giai đoạn 2017–2020 và 27 quốc gia trong năm 2021, hình thành chuỗi 139 quan sát chéo liên tục trong 5 năm. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng cho dữ liệu vĩ mô nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho thị trường EU. Đối với nghiên cứu định tính, phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích được triển khai thông qua phỏng vấn sâu 15 nhà quản lý và chuyên gia đầu ngành từ Bộ Công Thương, VCCI, VITAS, CIEM, ERC, kết hợp 1 phiên thảo luận nhóm tập trung với hơn 30 đại diện doanh nghiệp dệt may.
• Phương pháp phân tích: Mô hình trọng lực (Gravity Model) được lựa chọn vì đây là công cụ kinh tế lượng tiêu chuẩn và hiệu quả nhất để giải thích dòng chảy thương mại song phương thông qua quy mô kinh tế (GDP từ OECD), khoảng cách địa lý (từ CEPII) và các biến số phi thuế quan (TBT, SPS, ROO từ cơ sở dữ liệu UNCTAD và Tổng cục Hải quan).
• Lý do lựa chọn: Sự kết hợp này cho phép vừa kiểm định thống kê chính xác các hệ số tác động biên của NTMs, vừa nắm bắt sâu sắc các rào cản thực tế từ góc nhìn vận hành của doanh nghiệp dệt may trong nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu rút ra 4 phát hiện quan trọng về tác động thực tế của các biện pháp phi thuế quan trong EVFTA:

• Nghịch lý ưu đãi thuế quan và quy tắc xuất xứ: Dù EVFTA cam kết xóa bỏ thuế quan ngay cho 42,5% dòng thuế dệt may và đạt 100% sau 7 năm, tỷ lệ tận dụng ưu đãi xuất xứ trong năm đầu tiên chỉ đạt khoảng 20% đến 25%. Nguyên nhân cốt lõi là tiêu chí xuất xứ "từ vải trở đi" (fabric-forward) quá khắt khe, trong khi ngành dệt may Việt Nam phải nhập khẩu hơn 60% nguyên phụ liệu từ các quốc gia ngoài hiệp định.
• Gánh nặng chi phí tuân thủ TBT và SPS: Kết quả ước lượng mô hình trọng lực cho thấy các quy chuẩn kỹ thuật và kiểm định an toàn hóa chất (như tiêu chuẩn REACH, OEKO-TEX) làm phát sinh thêm từ 8% đến 15% tổng chi phí vận hành cho mỗi đơn hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Tăng trưởng kim ngạch gắn liền với thị trường truyền thống: Xuất khẩu dệt may sang EU duy trì mức phục hồi đạt 32,7 tỷ USD tổng kim ngạch toàn cầu năm 2021, nhưng cơ cấu thị trường xuất sang EU vẫn tập trung chủ yếu vào 5 quốc gia trọng điểm gồm Đức, Hà Lan, Pháp, Ý và Bỉ, chiếm trên 70% tổng kim ngạch dệt may xuất khẩu sang toàn khối.
• Điểm nghẽn trong chuỗi giá trị: Phương thức sản xuất gia công đơn thuần (CMT - Cut-Make-Trim) vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo trên 65%, trong khi các phương thức có giá trị gia tăng cao hơn như FOB, ODM và OBM chỉ chiếm dưới 35%, khiến khả năng chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật xanh của EU bị hạn chế đáng kể.

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa giữa cơ hội giảm thuế và rào cản NTMs bắt nguồn từ cấu trúc nội tại của ngành dệt may Việt Nam. Việc thiếu hụt các khu công nghiệp dệt nhuộm tập trung đạt chuẩn môi trường đã tạo nên "nút thắt cổ chai" ở khâu cung ứng vải. Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank, 2020) khi chỉ ra rằng chi phí tương đương thuế quan (AVE) của các biện pháp SPS tại Việt Nam ở mức 16,6%, cao gần gấp đôi mức trung bình của khối ASEAN.

Các phát hiện cũng củng cố dự báo của Ủy ban Châu Âu (European Commission, 2018) về tiềm năng tăng trưởng xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam thêm 5 tỷ Euro vào năm 2035, nhưng nhấn mạnh rằng tiềm năng này chỉ trở thành hiện thực nếu giải quyết triệt để rào cản quy tắc xuất xứ.

Về mặt trình bày dữ liệu, các phát hiện thực nghiệm được minh họa rõ nét qua biểu đồ hồi quy trọng lực thể hiện mối tương quan nghịch giữa số lượng quy định TBT/SPS mới ban hành và tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu ngắn hạn. Đồng thời, bảng ma trận SWOT tổng hợp kết hợp biểu đồ so sánh chi phí nhân công bình quân (250 đến 320 USD/tháng tại Việt Nam so với các đối thủ cạnh tranh) cung cấp cái nhìn trực quan, hỗ trợ đắc lực cho việc định vị lợi thế cạnh tranh của ngành.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực nghiệm, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực vượt qua rào cản phi thuế quan:

• Xây dựng quy hoạch vùng nguyên phụ liệu tập trung: Bộ Công Thương và Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần hoàn thiện Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến 2035; triển khai ngay từ quý I/2023 việc thành lập 3 đến 5 khu công nghiệp dệt nhuộm công nghệ cao tại ba miền. Mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu từ 45% lên 60% vào năm 2025 và đạt 70% vào năm 2030, hỗ trợ lãi suất vay từ 3% đến 5%/năm cho các dự án xử lý nước thải đạt chuẩn châu Âu.
• Thiết lập hệ thống cảnh báo sớm về TBT và SPS: Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp với VCCI vận hành Cổng thông tin trực tuyến cảnh báo sớm rào cản kỹ thuật dệt may trước quý IV/2023. Hệ thống đặt mục tiêu cắt giảm 30% thời gian tra cứu quy chuẩn cho doanh nghiệp và giảm 25% số vụ việc hàng hóa bị cảnh báo vi phạm kỹ thuật tại các cảng nhập khẩu EU.
• Chuyển đổi phương thức sản xuất từ CMT sang OBM: Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) định hướng các doanh nghiệp thành viên giảm tỷ trọng gia công CMT xuống dưới 40% vào năm 2028, tăng tỷ trọng phương thức sản xuất FOB và ODM lên 50%, và OBM đạt tối thiểu 10% đến 15% nhằm gia tăng biên lợi nhuận ròng thêm 20% đến 30%.
• Chuyển đổi xanh và chuẩn hóa trách nhiệm xã hội: Các doanh nghiệp dệt may cần chủ động trích lập tối thiểu 5% doanh thu hàng năm cho quỹ chuyển đổi số và công nghệ xanh trong lộ trình 24 tháng (2023–2025), nhanh chóng đạt các chứng nhận quốc tế bắt buộc của EU như Bluesign, ISO 14001, và tiêu chuẩn lao động ILO để bảo đảm quyền thâm nhập thị trường bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Cán bộ tại Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế sử dụng tài liệu để đánh giá tác động thực thi hiệp định, rà soát văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn bị phương án đàm phán trong các vòng đánh giá định kỳ của EVFTA.
• Lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp xuất khẩu: Giám đốc điều hành, trưởng bộ phận xuất nhập khẩu và quản lý chuỗi cung ứng tại các công ty dệt may ứng dụng các bước phân tích quy tắc xuất xứ để tái cấu trúc danh mục nhà cung cấp và tối ưu hóa việc xin cấp C/O mẫu EUR.1.
• Hiệp hội ngành nghề và tổ chức xúc tiến thương mại: Chuyên viên tại VITAS, VCCI khai thác dữ liệu nghiên cứu để xây dựng các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật dán nhãn sinh thái, chuyển đổi số và tư vấn pháp lý phòng ngừa rủi ro tranh chấp thương mại cho hội viên.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Các nhà nghiên cứu thuộc chuyên ngành Kinh tế quốc tế, Luật thương mại quốc tế, Kinh doanh quốc tế sử dụng phương pháp luận mô hình trọng lực và hệ thống số liệu thực nghiệm làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu học thuật liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Biện pháp phi thuế quan (NTMs) trong EVFTA ảnh hưởng như thế nào đến xuất khẩu dệt may Việt Nam?
Các biện pháp NTMs tạo ra gánh nặng chi phí tuân thủ ước tính cao gấp 2 lần so với thuế quan thông thường. Doanh nghiệp dệt may phải đáp ứng đồng thời các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe về dư lượng hóa chất độc hại, nhãn sinh thái và quy tắc xuất xứ "từ vải trở đi" để được hưởng mức thuế 0%, nếu không sẽ phải chịu mức thuế MFN thông thường từ 8% đến 12%.

2. Tiêu chí xuất xứ "từ vải trở đi" (fabric-forward) trong EVFTA có điểm gì cần lưu ý?
Quy tắc này đòi hỏi vải sử dụng để may quần áo xuất khẩu sang EU phải được dệt và hoàn tất tại Việt Nam hoặc tại các nước thành viên EU. Ngoại lệ duy nhất là cơ chế cộng gộp xuất xứ đối với vải nhập khẩu từ Hàn Quốc hoặc Nhật Bản (các nước đã ký FTA với EU), giúp doanh nghiệp có thêm nguồn cung hợp lệ thay vì nhập khẩu từ các nguồn ngoài khối.

3. Hàng rào kỹ thuật (TBT) của thị trường EU làm tăng chi phí doanh nghiệp ra sao?
Việc tuân thủ quy chế REACH về an toàn hóa chất và các bài kiểm tra độ bền màu, độ co giãn khiến chi phí kiểm định mẫu tăng từ 1.500 đến 3.500 USD cho mỗi lô hàng xuất khẩu. Doanh nghiệp bắt buộc phải đầu tư phòng thí nghiệm đạt chuẩn hoặc thuê các tổ chức chứng nhận độc lập được EU công nhận để thực hiện đánh giá sự phù hợp.

4. Mô hình trọng lực trong luận văn được xây dựng dựa trên nguồn dữ liệu nào?
Mô hình sử dụng dữ liệu bảng với 139 quan sát bao quát 28 nước thành viên EU trong giai đoạn 5 năm (2017–2021). Dữ liệu kim ngạch và rào cản phi thuế quan được trích xuất từ Tổng cục Hải quan Việt Nam và UNCTAD, khoảng cách địa lý từ CEPII, và số liệu quy mô kinh tế (GDP) được thu thập từ cơ sở dữ liệu chính thức của OECD.

5. Doanh nghiệp dệt may vừa và nhỏ nên ưu tiên giải pháp nào trong ngắn hạn?
Doanh nghiệp cần ưu tiên liên kết với các nhà dệt nhuộm trong nước hoặc tận dụng nguyên liệu từ các thị trường được áp dụng cơ chế cộng gộp như Hàn Quốc để đáp ứng tỷ lệ giá trị nội khối RVC trên 40%. Đồng thời, cần chuẩn hóa ngay hồ sơ truy xuất nguồn gốc nguyên liệu trong vòng 6 đến 12 tháng để sẵn sàng cho công tác hậu kiểm C/O từ hải quan EU.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về FTAs thế hệ mới và 16 nhóm biện pháp phi thuế quan theo chuẩn ICNTM của UNCTAD.
• Lượng hóa thành công tác động của TBT, SPS và ROO đến kim ngạch xuất khẩu dệt may bằng mô hình trọng lực trên chuỗi 139 quan sát thực nghiệm.
• Làm rõ thực trạng cán cân thương mại Việt Nam – EU đạt 56,95 tỷ USD năm 2021 và nhận diện điểm nghẽn nguồn cung vải đối với quy tắc xuất xứ.
• Hoàn thiện ma trận phân tích SWOT chuyên sâu và rút ra bài học kinh nghiệm quốc tế giá trị từ quá trình tái cấu trúc ngành dệt may Indonesia.
• Đề xuất lộ trình giải pháp 4 trụ cột đồng bộ, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ nội địa hóa nguyên phụ liệu lên 70% vào năm 2030 cho toàn ngành.

Lộ trình hành động tiếp theo đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và doanh nghiệp trong giai đoạn 2023–2025 nhằm hoàn thiện khung pháp lý hỗ trợ công nghiệp dệt nhuộm sinh thái, phấn đấu đưa dệt may Việt Nam thâm nhập sâu vào các phân khúc giá trị cao tại EU trước năm 2030. Các nhà quản trị và chuyên gia hãy chủ động ứng dụng những phát hiện từ luận văn để định hình chiến lược phát triển xuất khẩu bền vững ngay hôm nay!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING FOREIGN TRADE UNIVERSITY ……. MASTER THESIS AN ANALYSIS OF THE EUROPEAN UNION– VIETNAM FREE TRADE AGREEMENT'S NON- TARIFF MEASURES ON GARMENT AND TEXTILE AND THE SUGGESTIONS FOR VIETNAM’S EXPORTS Specialization: International Trade Policy and Law DANG THI HUYEN Hanoi – 2022 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING FOREIGN TRADE UNIVERSITY MASTER THESIS AN ANALYSIS OF THE EUROPEAN UNION– VIETNAM FREE TRADE AGREEMENT'S NON- TARIFF MEASURES ON GARMENT AND TEXTILE AND THE SUGGESTIONS FOR VIETNAM’S EXPORTS Specialization: International Trade Policy and Law Code: 8310106 FULL NAME: DANG THI HUYEN SUPERVISOR: DR. HOANG NGOC THUAN Hanoi – 2022 i DECLARATION OF ORIGINALITY I declare that this thesis has been composed solely by myself and that it has not been submitted, in whole or in part, in any previous application for a degree. Where other people’s works are used, this has been properly acknowledged and referenced in accordance with regulations of the Foreign Trade University.

Hanoi, 15 October 2022 Dang Thi Huyen ii ACKNOWLEDGEMENTS First, I would like to send sincere thanks to my supervisor, Dr. Hoang Ngoc Thuan for his enormous support and concrete guidance on scientific research methodologies to help me complete this thesis. I am very grateful for his prompt action and patience in reviewing every single line of my thesis, from the very first draft to this final version. Special thanks also go to all teachers at the Graduate Department of the Foreign Trade University, especially to A/Prof.

Tang Van Nghia and Ms. Cao Thi Hong Vinh. Without their timely encouragement and support, I might not have completed the full master’s programme in international trade policy and law. I would like to take this opportunity to thank colleagues at the British Embassy Hanoi and the United Nations Development Programme in Vietnam, MITPL7 classmates, and especially two dearest friends, Ms.

Dinh Thi Bich Xuan, Deputy Director at the VCCI Office for Sustainable Business Development and Dr. Nguyen Phuong Mai, Lecturer at the VNU-International School for always standing by my side, cheering me on whenever I am depressed with work-life balance. Finally, I wish to thank stakeholders and partners at the Ministry of Industry and Trade, the Vietnam Chamber of Commerce and Industry, the Central Institute for Economic Management, and the Vietnam Textile and Apparel Association for valuable expertise advice, constructive suggestions, and provision of data and substantial inputs for this thesis. iii LIST OF ACRONYMS AND ABBREVIATIONS ASEAN Association of Southeast Asia Nations AVE Ad valorem equivalent BREXIT The withdrawal of the United Kingdom from the European Union CEPII Centre d’Études Prospectives and d’Informations Internationales CGE Computable General Equilibrium CIEM Central Institute for Economic Management CPTPP Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership EU European Union EVFTA European Union-Vietnam Free Trade Agreement EVIPA European Union-Vietnam Investment Protection Agreement FDI Foreign Direct Investment GATT General Agreement on Tariffs and Trade GDP Gross Domestic Production GDVC General Department of Viet Nam Customs GSP Generalized System of Preferences IMF International Monetary Fund ITC International Trade Centre MAST Multi-Agency Support Team MoIT Ministry of Industry and Trade of Vietnam NTB Non-tariff Barrier NTM Non-tariff Measure OECD Organisation for Economic Cooperation and Development PSR Product Specific Rule RCEP Regional Comprehensive Economic Partnership ROO Rule of Origin RVC Regional Value Content SPS Sanitary and phytosanitary iv SWOT Strength, Weakness, Opportunity, Threat TBT Technical Barrier to Trade UNCTAD United Nations Conference on Trade and Development UNESCAP United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific VCCI Vietnam Chamber of Commerce and Industry VFTAP Vietnam Free Trade Agreement Portal VITAS Vietnam Textile and Apparel Association WB World Bank WTO World Trade Organisation IJEPA Indonesia-Japan Economic Partnership Agreement v TABLE OF CONTENTS DECLARATION OF ORIGINALITY.

ii LIST OF ACRONYMS AND ABBREVIATIONS. iii TABLE OF CONTENTS .v LIST OF FIGURES. vii LIST OF TABLES. viii SUMMARY OF THESIS RESEARCH RESULTS .1 CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND ON FTAs AND NTMs .1 Definition, classification, main content, and effects of FTAs .1 Definition of FTAs .2 Classification of FTAs .3 Main contents of FTAs .4 Effects of FTAs .2 Definition, classification, and effects of NTMs .1 Definition of NTMs .2 Classification of NTMs .3 Effects of NTMs .3 Overview of EVFTA and its NTMs .1 Overview of EVFTA.

EVFTA’s opportunities and challenges. 32 CHAPTER 2: ANALYSIS OF THE CURRENT SITUATION OF APPLICATION OF EVFTA’S NTMS ON VIETNAM’S GARMENT AND TEXTILE EXPORTS .1 Overview of EU-Vietnam trade and current situation of Vietnam garment and textile exports to the EU .1 Overview of EU-Vietnam trade .2 Current situation of Vietnam’s garment and textile exports to the EU .2 Current situation of application of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports .1 Application of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports .2 Application of CPTPP and RCEP’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports.3 Impacts of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports: empirical analysis .1 Gravity equation model .4 Results and discussions .4 Opportunities and challenges from EVFTA’s NTMs for Vietnam’s garment and textile exports: a SWOT analysis. 68 CHAPTER 3: SUGGESTIONS FOR VIETNAM’S EXPORTS .1 Lessons learned from Indonesia .2 Suggestions for Vietnamese Government .3 Suggestions for Vietnamese businesses .96 vii LIST OF FIGURES Figure 2. Vietnam’s trade in goods with EU vs.

Exports/imports from Vietnam to the EU from 2010-2020 (Unit: $bil). Exports/imports from Vietnam to the EU in 2021 (Unit: $bil). Key import and export markets of Vietnam in 2021 (Unit: $bil). Most traded products between EU and Vietnam in 2020 (Unit: € billion).

Garment and textile exports of Vietnam 2010-2021 (Unit: $bil). Export value of top 10 exported goods of Vietnam in 2021 compared to 2020 (Unit: $bil). Top garment and textile exporting countries 2016-2020 (Unit: $bil). Market shares of garment and textile exports to EU in 2020 (Unit: $bil).

Vietnam’s garment and textile exports to the EU in 2010 and 2020 by member country (Unit: $bil). Exports of Vietnam’s garment and textile materials to the EU from 2015 to 2020 by HS code (Unit: $). Exports of Vietnam’s garment and textile materials to the EU from 2015 to 2020 by country (Unit: $). Vietnam’s garment and textile exports to the EU 27 member countries in 2021.

SWOT analysis of opportunities and challenges for Vietnam garment and textile exports from EVFTA’s NTMs. Average monthly salary of garment and textile workers in some countries (Unit: $/month). Forecast of demands of 5 largest exporting countries of Vietnam’s garment and textile products in 2022 (Unit: $bil). Gross Domestic Production of garment and apparel of Indonesia 2014-2021 (Unit: US $bil).

Indonesia’s textile and clothing export to Japan 2008-2019 (Unit: US $ thousand) .76 viii LIST OF TABLES Table 1. Classification of non-tariff measures by chapter. Key contents of EVFTA compared to CPTPP and RCEP. Schedule and percentage of export tariff removal of EU and Vietnam under EVFTA.

Description of the variables in the gravity equation. Summary statistics of variables in the gravity model .60 ix SUMMARY OF THESIS RESEARCH RESULTS The overall objective of this thesis is to analyse the current situation of application of the European Union-Vietnam Free Trade Agreement (EVFTA)’s Non- tariff Measures (NTMs) on garment and textile exports to the European Union (EU), pointing out opportunities and challenges, and making suggestions for the government and businesses in the sector on the way forward. To this end, a thorough research is conducted to find answers to five key research questions on issues relating to the theoretical background on free trade agreements (FTAs) and NTMs, main contents of EVFTA’s NTMs, the current situation of application of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports to the EU, opportunities and challenges for Vietnam's garment and textile businesses, and measures to be implemented by the Government and businesses to take advantage of opportunities and to minimize adverse effects of EVFTA’s NTMs. The research uses both quantitative and qualitative methods to analyse effects of EVFTA’s NTMs on Vietnam’s garment and textile exports to the EU.

Specifically, the gravity model is used to link trade flows to economic masses and distances with most important NTMs in EVFTA including technical barriers to trade (TBTs), sanitary and phytosanitary measures (SPSs) and rules of origin (ROOs) with data collected from the General Department of Vietnam Customs (GDVC), the Ministry of Industry and Trade of Vietnam (MoIT), the Vietnam Textile and Apparel Association (VITAS), the Centre d’Études Prospectives and d’Informations Internationales (CEPII), the Organization for Economic Cooperation and Development (OECD), and the United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD). In addition to the gravity model for quantitative results, the qualitative approach taken for this thesis comprises an extensive desk study of available literature in the public domain, followed by in-depth interviews with key stakeholders and top experts in the field from the Ministry of Industry and Trade (MoIT), the Vietnam Chamber of Commerce and Industry (VCCI), the Vietnam Textile and Apparel Association (VITAS), the Central Institute for Economic Management (CIEM), and the Research Centre for Employment Relations (ERC). A group discussion following the SWOT x approach (on strengths, weaknesses, opportunities, and threats) was conducted with representatives from garment and textile companies as part of a workshop on responsible business conduct in the apparel and footwear industry organized by VCCI. Based on results of desk study, in-depth interviews and group discussions, the thesis then uses collective and synthetic methods to analyse impacts of EVFTA’s NTMs on garment and textile exports to make suggestions for the Government and businesses in the sector.

Research results confirm that EVFTA’s NTMs create both opportunities and challenges for Vietnam’s garment and textile exports to the EU. Vietnamese businesses have enjoyed great benefits in terms of improved competitive advantage thanks to preferential tariff treatments under EVFTA. They also have more opportunities to expand the EU market share, attracting FDI on domestic supporting industries, and upgrading modern and environmental-friendly technologies in garment and textile industry. However, Vietnamese garment and textile businesses are also facing a number of challenges caused by EVFTA’s NTMs especially requirements on TBTs, SPSs, and ROOs.

Among these, meeting ROOs requirements seems the most challenging one as most of raw materials for Vietnam’s garment and textile industry are imported from non-signatory countries. To solve this issue, it is recommended that the Government should issue long-term strategies and directions on investment in raw material production to meet ROOs requirements in new-generation FTAs, facilitating localisation of raw materials, encouraging changes from the Cut-Made-Trim (CMT) processing to higher value-added processes in the value chain, promoting trademarks based on advanced technologies, improving quality assurance, protection of labour rights and environment in compliance with international standards. Meanwhile, Vietnamese garment and textile businesses should take initiative in enhancing competition capacity through strengthening qualification and skills of workers, diversifying products, and improving marketing and promotion. The long-term goal for the industry should be changing from price competition to non-price competition where the value of Vietnamese garment and textile products increases to a higher level in the global supply chain.

Research rationale Participation in FTAs is one keyway of boosting trade and economic development. Traditional FTAs only aim at removal of tariffs and other restrictions on goods traded between countries. As trade liberalization becomes more and more extensive, new-generation FTAs have expanded their scope to include provisions on opening of services markets and other areas including NTMs, investment, competition policy, government procurement, intellectual property rights, e- commerce. Understanding opportunities and challenges of extended areas in these new-generation FTAs, especially NTMs is essential for any nation to ensure sustainable trade and economic growth in the changing world today.

It is estimated that the number of NTMs has risen significantly while their trade costs are more than double that of ordinary customs tariffs. Therefore, NTMs have become a key concern for both traders and trade policy makers (UNCTAD, 2019). Vietnam has implemented comprehensive economic reforms since the renovation in 1986 with a focus on market-oriented institutional reforms, macroeconomic stabilisation, and pro-active integration.