Luận Văn Thạc Sĩ Về Phân Tích Dư Lượng Ochratoxin A Trong Cà Phê Bột

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu xác định dư lượng ochratoxin A trong cà phê bột bằng phương pháp sắc ký lỏng khối phổ, đảm bảo an toàn thực phẩm.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Thu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Huế
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Chế biến lương thực, thực phẩm và đồ uống
• Đề tài: Phân Tích Dư Lượng Ochratoxin A Trong Cà Phê Bột Bằng Sắc Ký Lỏng Khối Phổ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê
• 2.1.1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê tại địa bàn tỉnh Đăk Lăk
• 2.1.2. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê của Việt Nam
• 2.1.3. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê của thế giới
• 2.2. Các loại độc tố Ochratoxins
• 2.2.1. Tính chất hoá lý của độc tố Ochratoxins
• 2.2.2. Sự tạo độc tố Ochratoxin A do các nấm mốc
• 2.2.3. Độc tính của Ochratoxin A
• 2.2.4. Giới hạn tồn dư tối đa cho phép (MRL)
• 2.3. Các phương pháp phân tích
• 2.3.1. Lí thuyết phương pháp sắc ký lỏng ghép khối phổ
• 2.3.2. Sắc ký lỏng hiệu năng cao
• 2.3.3. Thiết bị sắc ký lỏng hiệu năng cao
• 2.3.4. Sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS)
• 2.3.5. Một số quy định của Châu Âu về phương pháp phân tích mẫu bằng LC-MS/MS (theo quyết định 2002/657/EC)
• 2.3.5.1. Quy định về lựa chọn thông số thẩm định
• 2.3.5.2. Quy định về hiệu suất thu hồi
• 2.3.5.3. Quy định về tỉ lệ ion xác định so với ion định lượng
• 2.3.5.4. Quy định về quy tắc 4 điểm nhận danh
• 2.4. Mức độ nhiễm nấm mốc sinh độc tố và độc tố Ochratoxin A trên cà phê ở Việt Nam
• 2.4.1. Tình hình nhiễm Ochratoxin A trên cà phê và các nông sản khác trên thế giới
• 3. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Thiết bị dụng cụ và hóa chất
• 3.3.2. Tối ưu các thông số kĩ thuật điều kiện chạy của máy khối phổ MS/MS
• 3.3.3. Thẩm định phương pháp phân tích
• 3.4. Đánh giá thực trạng nhiễm dư lượng Ochratoxin A trong cà phê bột trên địa bàn Thành phố Buôn Ma Thuột và đề xuất giải pháp đảm bảo chất lượng
• 3.5. Phương pháp xử lý số liệu - Thống kê mô tả
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả tối ưu hóa điều kiện chạy máy sắc ký lỏng khối phổ (LC-MS/MS)
• 4.1.1. Tối ưu các điều kiện MS
• 4.1.2. Tối ưu các điều kiện chạy sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC)
• 4.1.3. Khảo sát thành phần pha động
• 4.1.4. Khảo sát tốc độ pha động
• 4.1.5. Chọn quy trình xử lý mẫu
• 4.1.6. Chọn cột chiết pha rắn
• 4.1.7. Thẩm định phương pháp phân tích
• 4.1.7.1. Tính đặc hiệu/ chọn lọc
• 4.1.7.2. Khoảng tuyến tính và đường chuẩn
• 4.1.7.3. Giới hạn phát hiện (LOD), giới hạn định lượng (LOQ)
• 4.1.7.4. Giới hạn lặp lại (r), giới hạn tái lặp nội bộ phòng thí nghiệm (R)
• 4.2. Kết quả khảo sát mức độ tồn lưu dư lượng Ochratoxin A trong cà phê bột và đề xuất giải pháp đảm bảo chất lượng cà phê bột tại địa bàn Buôn Ma Thuột
• 4.2.1. Kết quả khảo sát mức độ tồn lưu dư lượng Ochratoxin A trong cà phê bột tại địa bàn Buôn Ma Thuột
• 4.2.2. Đề xuất giải pháp đảm bảo chất lượng cà phê
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Ochratoxin A

Ochratoxin A (OTA) là một chất chuyển hóa thứ cấp được sinh ra bởi các chủng nấm mốc thuộc giống Aspergilus ochraceus và Penicillium verrucusum. Theo Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), Ochratoxins được xếp vào loại chất có khả năng gây ung thư nhóm IIB. Độc tố này đã được phát hiện trên nhiều nông sản khác nhau, bao gồm ngũ cốc và các sản phẩm của chúng, và có tiềm năng gây ung thư cũng như viêm thận ở người và động vật. Điều đáng lo ngại là khi tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm Ochratoxins, nó không gây ngộ độc cấp tính mà tích lũy dần trong cơ thể, tạo ra nguy cơ tiềm ẩn đe dọa sức khỏe con người. Nước ta, với khí hậu nóng ẩm, rất thuận lợi cho sự phát triển của nấm mốc, dẫn đến tổn thất về lượng và chất của cà phê và các nông sản khác do nấm mốc gây ra. Ochratoxin A là độc tố đầu tiên được phát hiện sau độc tố aflatoxin và là một trong những độc tố nguy hiểm nhất thường nhiễm trên cà phê.

II. Phương pháp phân tích Ochratoxin A

Để kiểm soát mức độ nhiễm Ochratoxins trong thực phẩm, nhiều phương pháp phân tích đã được nghiên cứu và ứng dụng. Trong đó, phương pháp sắc ký lỏng khối phổ (LC-MS/MS) được coi là phương pháp có giá trị pháp lý để phát hiện và định lượng nồng độ Ochratoxins ở lượng vết hay siêu vết. Phương pháp này có độ nhạy cao và khả năng phân tích chính xác, giúp xác định dư lượng Ochratoxin A trong cà phê bột. Nghiên cứu đã tối ưu hóa các điều kiện phân tích, bao gồm điều kiện chạy máy sắc ký lỏng hiệu năng cao và điều kiện khối phổ. Kết quả cho thấy phương pháp này có thể đạt được giới hạn phát hiện (LOD) là 0,63 ng/ml và giới hạn định lượng (LOQ) là 2,11 ng/ml, với hiệu suất thu hồi của Ochratoxin A trong nền mẫu cà phê bột đạt từ 70 đến 110%.

III. Kết quả khảo sát mức độ tồn lưu dư lượng Ochratoxin A

Kết quả khảo sát cho thấy có 9 mẫu nhiễm Ochratoxin A trong tổng số 55 mẫu (chiếm 16,36%). Các mẫu nhiễm đều nằm trong giới hạn cho phép của Bộ Y tế. Điều này cho thấy tình trạng nhiễm Ochratoxin A vẫn còn hiện hữu, mặc dù đã có những cảnh báo về khả năng nhiễm độc và độc tính cao của loại độc tố này. Việc phát hiện và phân tích dư lượng Ochratoxin A trong cà phê bột không chỉ giúp đảm bảo chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm và thúc đẩy các biện pháp kiểm soát ô nhiễm thực phẩm.

IV. Đề xuất giải pháp đảm bảo chất lượng cà phê bột

Để đảm bảo chất lượng cà phê bột và giảm thiểu nguy cơ nhiễm Ochratoxin A, cần thực hiện các giải pháp như cải thiện quy trình sản xuất, bảo quản và chế biến cà phê. Các cơ sở chế biến cần được trang bị công nghệ hiện đại và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm. Đồng thời, việc nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về nguy cơ từ Ochratoxin A cũng rất quan trọng. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát và thực hiện các chương trình giáo dục cộng đồng về an toàn thực phẩm. Những giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng mà còn nâng cao giá trị thương phẩm của cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cà phê là một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đặc biệt tại tỉnh Đắk Lắk – thủ phủ cà phê với diện tích trồng lên đến khoảng 204.000 ha và sản lượng niên vụ 2017-2018 đạt gần 460.000 tấn. Tuy nhiên, khí hậu nhiệt đới nóng ẩm tại khu vực này tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nấm mốc, trong đó có các chủng nấm sinh độc tố như Ochratoxin A (OTA). OTA là một độc tố vi nấm có khả năng gây ung thư nhóm IIB theo Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), có thể tích tụ trong cơ thể người qua thực phẩm nhiễm độc tố mà không gây ngộ độc cấp tính ngay lập tức.

Mức độ tồn lưu OTA trong cà phê bột tại Buôn Ma Thuột là vấn đề cấp thiết cần được kiểm soát nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm và duy trì chất lượng cà phê xuất khẩu. Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng phương pháp xác định dư lượng OTA trong cà phê bột bằng sắc ký lỏng khối phổ (LC-MS/MS) với độ nhạy cao, khảo sát mức độ nhiễm OTA thực tế và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm tại địa bàn Buôn Ma Thuột trong giai đoạn từ tháng 10/2018 đến tháng 5/2019.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu khoa học về mức độ nhiễm OTA, góp phần hỗ trợ các cơ quan chức năng trong công tác quản lý an toàn thực phẩm, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu cà phê Buôn Ma Thuột trên thị trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Độc tố vi nấm Ochratoxin A (OTA): Là chất chuyển hóa thứ cấp của các chủng nấm Aspergillus ochraceus và Penicillium verrucusum, có đặc tính bền nhiệt, tan trong dung môi hữu cơ phân cực, gây độc cho thận, gan và hệ miễn dịch, đồng thời có khả năng gây ung thư nhóm IIB.

• Phương pháp sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS/MS): Kỹ thuật phân tích hiện đại, kết hợp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) với khối phổ ba tứ cực, cho phép phát hiện và định lượng OTA ở mức vết và siêu vết với độ chính xác và độ nhạy cao.

• Khái niệm thẩm định phương pháp phân tích: Bao gồm các chỉ tiêu như tính đặc hiệu, chọn lọc, khoảng tuyến tính, giới hạn phát hiện (LOD), giới hạn định lượng (LOQ), hiệu suất thu hồi, độ chụm và độ đúng, theo quy định của Hội đồng Châu Âu (2002/657/EC).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: 55 mẫu cà phê bột được thu thập ngẫu nhiên tại chợ và các cơ sở chế biến ở Buôn Ma Thuột, với khối lượng mỗi mẫu từ 100-500g.

• Thiết bị và hóa chất: Hệ thống LC-MS/MS Agilent 6410 Triple Quad, cột sắc ký C18, dung môi methanol, acetonitrile, dung dịch đệm PBS pH 7.0, cột chiết pha rắn Ochra Test WB.

• Phương pháp phân tích: Tối ưu hóa điều kiện vận hành máy LC-MS/MS (ion hóa ESI, năng lượng va chạm, tốc độ pha động 0,1-0,2 ml/phút), xây dựng quy trình tách chiết mẫu bằng chiết pha rắn, thẩm định phương pháp theo các tiêu chuẩn quốc tế.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 10/2018 đến tháng 5/2019, bao gồm các bước thu thập mẫu, tối ưu hóa phương pháp, thẩm định, phân tích mẫu thực tế và đề xuất giải pháp.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Agilent MassHunter Workstation để tính diện tích peak, Microsoft Excel để thống kê mô tả và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tối ưu hóa điều kiện phân tích LC-MS/MS:

   • Giới hạn phát hiện (LOD) đạt 0,63 ng/ml, giới hạn định lượng (LOQ) là 2,11 ng/ml.
   • Hiệu suất thu hồi OTA trong nền mẫu cà phê bột ở các mức 2,5; 5 và 10 µg/kg dao động từ 70% đến 110%, đáp ứng yêu cầu của quy định Châu Âu.
   • Tốc độ pha động tối ưu là 0,1 ml/phút với pha động acetonitrile:nước:acid formic (80:20:1).

2. Khảo sát mức độ tồn lưu OTA trong cà phê bột tại Buôn Ma Thuột:

   • Trong tổng số 55 mẫu phân tích, có 9 mẫu (chiếm 16,36%) phát hiện nhiễm OTA.
   • Mức OTA trong các mẫu nhiễm đều nằm dưới giới hạn tối đa cho phép của Bộ Y tế Việt Nam (5 µg/kg).
   • Mức độ nhiễm OTA thấp hơn so với một số nghiên cứu quốc tế, ví dụ như mức trung bình 0,5 µg/kg ở cà phê rang tại Hungary.

3. So sánh với các nghiên cứu khác:

   • Kết quả phù hợp với báo cáo của các nghiên cứu trong nước và quốc tế về sự hiện diện OTA trong cà phê và các nông sản khác.
   • Mức độ nhiễm OTA tại Buôn Ma Thuột thấp hơn so với các vùng có điều kiện bảo quản kém hoặc khí hậu khác biệt.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân mức độ nhiễm OTA còn tồn tại có thể do điều kiện khí hậu nóng ẩm thuận lợi cho nấm mốc phát triển, quy trình bảo quản và chế biến cà phê chưa đồng bộ và thiếu kiểm soát chặt chẽ. Việc áp dụng phương pháp LC-MS/MS cho phép phát hiện chính xác OTA ở mức rất thấp, giúp đánh giá thực trạng một cách khách quan và khoa học.

Kết quả phân tích có thể được trình bày qua biểu đồ tần suất mẫu nhiễm OTA và bảng so sánh mức độ nhiễm với giới hạn cho phép, giúp minh họa rõ ràng tình hình an toàn thực phẩm cà phê tại địa phương.

So với các phương pháp truyền thống như ELISA hay HPLC với detector huỳnh quang, LC-MS/MS cho độ nhạy và độ chọn lọc cao hơn, giảm thiểu sai số dương tính giả, phù hợp làm cơ sở pháp lý cho kiểm nghiệm an toàn thực phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường kiểm soát chất lượng trong quá trình chế biến và bảo quản cà phê:

   • Áp dụng quy trình bảo quản khô ráo, thoáng mát, kiểm soát độ ẩm dưới 12% để hạn chế phát triển nấm mốc.
   • Chủ thể thực hiện: Các cơ sở chế biến cà phê tại Buôn Ma Thuột.
   • Thời gian: Triển khai ngay trong vòng 12 tháng tới.

2. Xây dựng hệ thống giám sát định kỳ dư lượng OTA trong cà phê:

   • Thiết lập các phòng kiểm nghiệm được trang bị LC-MS/MS để phân tích mẫu định kỳ.
   • Chủ thể thực hiện: Trung tâm kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm khu vực Tây Nguyên.
   • Thời gian: Trong 6 tháng đầu năm 2024.

3. Đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người nông dân và công nhân chế biến:

   • Tổ chức các khóa tập huấn về an toàn thực phẩm, phòng chống nấm mốc và OTA.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đắk Lắk phối hợp với các tổ chức chuyên môn.
   • Thời gian: Hàng năm, bắt đầu từ quý 3 năm 2023.

4. Khuyến khích nghiên cứu và ứng dụng các biện pháp sinh học hoặc công nghệ mới để giảm OTA:

   • Nghiên cứu sử dụng vi sinh vật đối kháng hoặc công nghệ xử lý nhiệt phù hợp để giảm OTA trong cà phê.
   • Chủ thể thực hiện: Các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp chế biến cà phê.
   • Thời gian: Dài hạn, từ 2024 trở đi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và cơ quan chức năng về an toàn thực phẩm:

   • Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy chuẩn kiểm soát OTA trong nông sản, đặc biệt cà phê.
   • Use case: Thiết lập hệ thống giám sát và kiểm nghiệm định kỳ.

2. Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu cà phê:

   • Nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường quốc tế về an toàn thực phẩm.
   • Use case: Áp dụng quy trình kiểm soát OTA trong sản xuất và bảo quản.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành công nghệ thực phẩm:

   • Tham khảo phương pháp phân tích LC-MS/MS và các kỹ thuật thẩm định phương pháp phân tích độc tố.
   • Use case: Phát triển nghiên cứu sâu hơn về độc tố vi nấm và an toàn thực phẩm.

4. Nông dân và người lao động trong ngành cà phê:

   • Nâng cao nhận thức về nguy cơ OTA và các biện pháp phòng chống nấm mốc trong canh tác và thu hoạch.
   • Use case: Tham gia các chương trình đào tạo và áp dụng kỹ thuật bảo quản đúng cách.

Câu hỏi thường gặp

1. Ochratoxin A là gì và tại sao nó nguy hiểm?
   Ochratoxin A là độc tố vi nấm sinh ra bởi các chủng Aspergillus và Penicillium, có khả năng gây ung thư nhóm IIB và tổn thương thận khi tích tụ lâu dài trong cơ thể qua thực phẩm nhiễm độc tố.

2. Phương pháp LC-MS/MS có ưu điểm gì trong phân tích OTA?
   LC-MS/MS cho phép phát hiện và định lượng OTA ở mức rất thấp với độ chính xác và chọn lọc cao, giảm thiểu sai số dương tính giả so với các phương pháp truyền thống như ELISA hay HPLC huỳnh quang.

3. Mức giới hạn tối đa cho phép của OTA trong cà phê là bao nhiêu?
   Theo Quy chuẩn Việt Nam, mức dư lượng tối đa cho phép OTA trong cà phê bột là 5 µg/kg, nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

4. Tại sao cà phê ở Buôn Ma Thuột vẫn có thể nhiễm OTA?
   Do điều kiện khí hậu nóng ẩm thuận lợi cho nấm mốc phát triển, cùng với quy trình bảo quản và chế biến chưa đồng bộ, dẫn đến nguy cơ nhiễm OTA tồn tại trong sản phẩm.

5. Làm thế nào để giảm thiểu OTA trong cà phê?
   Áp dụng các biện pháp bảo quản khô ráo, kiểm soát độ ẩm, sử dụng công nghệ xử lý phù hợp, và giám sát định kỳ dư lượng OTA bằng các phương pháp phân tích hiện đại như LC-MS/MS.

Kết luận

• Đã xây dựng thành công phương pháp xác định dư lượng Ochratoxin A trong cà phê bột bằng LC-MS/MS với LOD=0,63 ng/ml, LOQ=2,11 ng/ml và hiệu suất thu hồi đạt 70-110%.
• Khảo sát thực tế tại Buôn Ma Thuột cho thấy 16,36% mẫu cà phê bột nhiễm OTA nhưng đều nằm trong giới hạn cho phép.
• Phương pháp LC-MS/MS được đánh giá là phù hợp, có giá trị pháp lý cao trong kiểm nghiệm an toàn thực phẩm.
• Đề xuất các giải pháp kiểm soát OTA bao gồm nâng cao quy trình bảo quản, giám sát định kỳ, đào tạo và nghiên cứu ứng dụng công nghệ mới.
• Tiếp tục triển khai nghiên cứu mở rộng và áp dụng phương pháp phân tích trong hệ thống kiểm nghiệm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và nâng cao giá trị cà phê Buôn Ma Thuột trên thị trường quốc tế.

Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời đầu tư trang thiết bị và đào tạo nhân lực để nâng cao năng lực kiểm nghiệm an toàn thực phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê 1. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê tại địa bàn tỉnh Đăk Lăk[42] Theo số liệu của Cục Thống kê tỉnh Đắk Lắk, trong niên vụ 2017 - 2018, diện tích cà phê toàn tỉnh là 204.071 ha so với niên vụ trước.

Trong đó, diện tích cho sản phẩm 187.279 ha, năng suất bình quân đạt 24,55 tạ/ha. Tổng sản lượng ước đạt 459.975 tấn so với niên vụ 2016 - 2017.Sản lượng cà phê tỉnh Đắk Lắk niên vụ 2017 - 2018 tăng tăng gần 12.000 tấn Toàn tỉnh có 12 công ty được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng Chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột, với tổng diện tích trên 15.600 ha, sản lượng đăng ký 48. Tính đến hết niên vụ 2017 - 2018, các địa phương thực hiện tái canh cà phê được 26.818 ha, riêng năm 2018 thực hiện tái canh được 4. Về hoạt động chế biến và xuất khẩu, niên vụ 2017 - 2018 Đắk Lắk có 301 cơ sở chế biến cà phê, tăng 41 cơ sở so với niên vụ 2016 - 2017.

Xuất khẩu cà phê đạt 191. Kim ngạch xuất khẩu đạt 365 triệu USD, giảm 80,23 triệu USD so với niên vụ trước. Dự kiến niên vụ 2018 - 2019, diện tích cà phê trên địa bàn tỉnh là 204.577 ha, giảm 231 ha so với niên vụ 2017 - 2018. Năng suất bình quân ước đạt 24,46 tạ/ha; tổng sản lượng ước khoảng 464.

Tuy nhiên, nhiều vùng trồng cà phê khác ở Tây Nguyên đang phải đối diện với thách thức mất mùa trong khi giá giảm.Vùng chuyên canh cà phê lớn nhất Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như cà phê già cỗi, giá giảm và mất mùa trong niên vụ này. Niên vụ 2017-2018 do sự tác động của biến đổi khí hậu, quá trình tái canh, chuyển đổi cơ cấu cây trồng là một năm khó khăn cho xuất khẩu cà phê của Đắk Lắk, với giá xuất khẩu liên tục giảm kể từ đầu vụ dẫn đến số lượng và kim ngạch đều giảm so với niên vụ 2016-2017. Công tác tái canh diễn ra chậm và gặp nhiều khó khăn về vốn đối với cả nông dân và một số doanh nghiệp sản xuất cà phê trên địa bàn tỉnh. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, quan điểm của tỉnh Đắk Lắk là không tăng diện tích cà phê ngoài quy hoạch, tập trung tái canh cà phê theo kế hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt, nâng cao năng suất, sản lượng, chất lượng nhằm đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

Đặc biệt, tỉnh sẽ quan tâm đến việc phát triển sản phẩm cà phê đặc sản của Đắk Lắk. Cây cà phê vẫn là cây trồng chủ lực và cà phê là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh. Đặc biệt, trong niên vụ 2017-2018, Đắk Lắk đã phát triển được sản phẩm Luan van 5 cà phê đặc sản, đây là hướng phát triển mới, phù hợp với nhu cầu tiêu dùng trên thế giới. Trong niên vụ sắp tới, các địa phương chú trọng nâng cao năng suất, chất lượng cà phê trên địa bàn; khuyến khích các nông hộ đầu tư, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác và trồng xen; phát triển nhiều hơn nữa các vùng trồng cà phê đặc sản; tăng cường kêu gọi, thu hút các nhà đầu tư vào chế biến sâu; cần thúc đẩy tiêu thụ thị trường trong nước; đẩy mạnh bảo hộ cà phê có Chỉ dẫn địa lý Buôn Ma Thuột trên các thị trường nước ngoài, đồng thời tận dụng các nguồn nhân lực, tài chính, chính sách của các tổ chức, hiệp hội, doanh nghiệp để đưa tiến bộ khoa học vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê của Việt Nam [41] Tình hình sản xuất Theo cập nhật mới nhất từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng cà phê xanh của Việt Nam trong năm mùa vụ 2018 - 2019 tăng khoảng 2% lên 30,4 triệu bao. Bên cạnh đó, USDA cũng nâng dự báo xuất khẩu cà phê xanh năm 2018 - 2019 của Việt nam lên 25,5 triệu bao, so với mức 25,2 triệu bao trước đó. Trong năm 2017 - 2018, USDA điều chỉnh ước tính xuất khẩu của Việt nam lên 27,9 triệu bao từ con số chính thức 27,7 triệu bao. Nguyên nhân của sự gia tăng là giá xuất khẩu thấp.

Tiêu thụ Theo Bộ Công Thương Năm 2018, xuất khẩu cà phê của nước ta đạt 1,882 triệu tấn, trị giá 3,544 tỷ USD, tăng 20,1% về lượng và tăng 1,2% về trị giá so với năm 2017. Tháng 12/2018, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt mức 1.794 USD/tấn, giảm 3,8% so với tháng 11/2018 và giảm 10,0% so với tháng 12/2017. Năm 2018, giá xuất khẩu bình quân cà phê của Việt Nam đạt mức 1.883 USD/tấn, giảm 15,7% so với năm 2017. Trong 11 tháng năm 2018, xuất khẩu cà phê Robusta đạt 1,47 triệu tấn, trị giá 2,541 tỷ USD, tăng 31,6% về lượng và tăng 8,1% về trị giá so với 11 tháng năm 2017.

Giá xuất khẩu bình quân cà phê Robusta 11 tháng năm 2018 đạt mức 1.728 USD/kg, giảm 17,8%. Trong khi đó, giá xuất khẩu bình quân cà phê hòa tan đạt 5.078 USD/tấn, tăng 3,2% so với 11 tháng năm 2017. Theo Hiệp hội Cà phê - Ca Cao Việt Nam, sản lượng cà phê Việt Nam niên vụ 2018/19 giảm khoảng 20% so với dự kiến trước đó do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu năm 2018 và diện tích trồng cà phê giảm khoảng 6% trong năm 2017 và năm 2018 do chuyển đổi cây trồng. Hiện Việt Nam là nguồn cung cà phê lớn nhất tại Thái Lan, với tốc độ nhập khẩu tăng trưởng 75,9% về lượng trong 9 tháng, tăng cao nhất trong top 10 nguồn cung cà phê cho Thái Lan.

Tình hình sản xuất và tiêu thụ cà phê của thế giới [41]. Tình hình sản xuất Tổ chức Cà phê Thế giới (ICO) ước tính sản lượng cà phê niên vụ 2017 - 2018 sản lượng cà phê toàn cầu ước tăng 4,8% lên 163,51 triệu bao so với năm ngoái. Như vậy, sản lượng cà phê cao hơn 3,1% so với lần dự báo ICO đưa ra ở kì trước đó. Sản lượng cà phê Arabica tăng 1,7% lên 101,23 triệu bao; cà phê Robusta tăng 10,5% lên 62,28 triệu bao.

Sản lượng tăng tại tất cả khu vực sản xuất cà phê. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương tăng trưởng mạnh nhất với sản lượng tăng 8,3% lên 47,95 triệu bao. Theo sau là Mexico - Trung Mỹ, sản lượng tăng 4,3% lên 21,34 triệu bao. Nam Mỹ, khu vực sản xuất lớn nhất thế giới, có sản lượng cà phê tăng 3,3% lên 76,98 triệu bao trong khi châu phi tăng 3,4% lên 17,25 triệu bao.

Bộ Nông nghiệp Mỹ dự báo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho biết tại Mumbai, Ấn Độ ước tính sản lượng cà phê thấp hơn 300.000 bao 60 kg so với ước tính chính thức của USDA đưa ra trước đó là 5,5 triệu bao 60 kg cho năm 2018 - 2019. Theo USDA, sản lượng cà phê Arabica Ấn Độ đạt 1,5 triệu bao 60 kg và sản lượng cà phê Robusta đạt 3,7 triệu bao. Trong đó, tỉnh Karnataka đóng góp 70% sản lượng cà phê trên cả nước, theo sau là Kerala với 20%. Các nguồn thương mại cho biết mưa trong tháng 8 đã gây thiệt hại đang kể không chỉ đối với mùa vụ cà phê, mà còn tới những cây trồng khác như tiêu và cau, hai loại cây đang trở thành nguồn thu nhập lớn của người nông dân.

Theo các hiệp hội, sản lượng cà phê mất thêm khoảng 20% so với ước tính trước đó của Cơ quan Quản lí Cà phê Ấn Độ. Sản lượng cà phê Arabica trước đó ước đạt 455 kg/ha, và cà phê Robusta là 991 kg/ha. Ấn Độ là nhà sản xuất chính các loại cà phê Robusta với gần 49% tổng sản lượng. Tiêu thụ Theo ICO, tổng xuất khẩu cà phê tăng mỗi năm kể từ 2010 - 2011 với mức kỉ lục mới đạt được năm 2017 - 2018 là 121,86 triệu bao, tăng 2% so với năm 2016 - 2017.

Xuất khẩu cà phê mùa vụ 2017 - 2018 tăng 2% lên 121,86 triệu bao so với 119,52 triệu bao của năm ngoái, với khối lượng xuất khẩu tháng 9 đạt 9,43 triệu bao, so với 8,75 triệu bao trong cùng kì năm 2017. Trong 12 tháng kết thúc vào tháng 9/2018, tổng khối lượng xuất khẩu cà phê Arabica xanh đạt 70,95 triệu bao so với 70,51 triệu bao của năm ngoái; trong khi xuất khẩu cà phê Robusta tăng từ 38,87 triệu bao của năm 2017 lên 39,24 triệu bao. Trong tháng 9, Brazil và Colombia chiếm 60,4% tổng xuất khẩu cà phê Arabica xanh, trong khi Việt Nam chiếm 60% tổng khối lượng cà phê Robusta xuất khẩu. Năm cà phê 2017 - 2018, tổng xuất khẩu cà phê các loại tăng tại 4 trong số 10 nhà xuất khẩu lớn nhất.

Luan van 7 Brazil: xuất khẩu 32,34 triệu bao cà phê, tăng so với mức 31,93 triệu bao năm 2016 - 2017. Do năm sản xuất cà phê của quốc gia này được chia làm hai niên vụ, vì vậy xuất khẩu năm 2017 - 2018 tăng phản ánh hai vấn đề đó là: Sự sụt giảm về sản lượng trong năm mùa vụ 2016 - 2017 và sự gia tăng 14,7% trong sản xuất của năm 2017 – 2018. Xuất khẩu giai đoạn tháng 4 - 8 của Brazil đạt 15,52 triệu bao, tăng 11,2% so với cùng kì năm 2017. Colombia: Ngược lại, xuất khẩu cà phê của Colombia năm 2017- 2018 giảm 5,7% xuống 12,72 triệu bao do sản lượng đi xuống hạn chế khối lượng sẵn có để xuất khẩu.

Indonesia: Xuất khẩu cà phê tại Indonesia ghi nhận mức giảm lớn nhất khi khối lượng giảm từ 8,72 triệu bao năm 2016 - 2017 xuống 5,64 triệu bao năm 2017 - 2018. Sản lượng giảm cùng với nhu cầu nội địa gia tăng đã dẫn tới sự sụt giảm này. Tiêu thụ cà phê trên thế giới được ước tính tăng 1,8% so với năm ngoái lên 161,93 triệu bao trong năm 2017 - 2018. Trong đó, tăng trưởng nhanh nhất là châu Á - Thái Bình Dương, với lượng tiêu thụ trong tăng 3,1% so với năm ngoái lên 35,9%.

Bắc Mỹ là khu vực có tăng trưởng tiêu thụ nhanh thứ hai với 2,6% lên 30,34 triệu bao. Còn châu Phi và Mexico - Trung Mỹ được dự báo tăng 1,7% so với năm ngoái lên lần lượt 11,08 triệu bao và 5,3 triệu bao. Tiêu thụ cà phể tại Châu Âu tăng 0,5% lên 52,32 triệu bao trong năm 2017 – 2018. Các loại độc tố Ochratoxins Sau Aflatoxin thì Ochratoxins là nhóm độc tố tiếp theo được phát hiện.

Độc tố Ochratoxins, là một sản phẩm chuyển hoá thứ cấp của một số loài nấm mốc. Ochratoxin có mặt trong khắp các loại nông sản thực phẩm: ngũ cốc, thảo dược, bia, cà phê. trong các sản phẩm có nguồn gốc động vật do bị lây nhiễm trước.