CHƯƠNG I. TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG NGÀNH DỊCH VỤ ĐỒ UỐNG VÀ TIỂU SỬ STARBUCKS TẠI VIỆT NAM 1.1 Tổng quan thị trường về ngành dịch vụ đồ uống 1.1 Tổng quan thị trường về dịch vụ ăn uống trên thế giới Thị trường dịch vụ ăn uống trên toàn cầu là một phần quan trọng của ngành công nghiệp dịch vụ và đã trải qua nhiều biến đổi và tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây. Đây là một lĩnh vực đa dạng và đầy tiềm năng, đáp ứng nhu cầu của hàng tỷ người trên toàn thế giới. Quy mô thị trường dịch vụ ăn uống không ngừng mở rộng.
Sự đa dạng của các doanh nghiệp trong ngành này rất lớn, từ những quán ăn đường phố nhỏ lẻ đến các chuỗi nhà hàng quốc tế lớn. Từ món ăn nhanh đến những bữa tiệc sang trọng, thực phẩm và đồ uống được cung cấp trong nhiều hình thức khác nhau để đáp ứng sự đa dạng trong khẩu vị và nhu cầu của khách hàng. Thị trường dịch vụ ăn uống trên toàn cầu đang chứng kiến một sự tăng trưởng đáng kể, đặc biệt là trong năm 2022. Theo số liệu Statista, quy mô doanh thu của thị trường F&B vào năm 2022 đạt gần 610.000 tỷ đồng, tăng 39% so với cùng kỳ năm 2021.
Điều này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của ngành này và tạo nên một cơ hội lớn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống. Một số xu hướng quan trọng trong thị trường dịch vụ ăn uống bao gồm sự quan tâm đến thực phẩm sạch, bền vững, và dinh dưỡng. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc của thực phẩm, 20 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 vấn đề môi trường, và tác động của thực phẩm đến sức khỏe. Tuy nhiên, thị trường cũng đối mặt với nhiều thách thức.
Cạnh tranh khốc liệt trong ngành là một trong những vấn đề chính, với hàng trăm nghìn doanh nghiệp hoạt động trên toàn cầu. Điều này đặt ra áp lực lớn về việc duy trì chất lượng, tạo ra trải nghiệm độc đáo, và quản lý chi phí hiệu quả.2 Tổng quan thị trường về dịch vụ ăn uống thị trường Việt Nam Thị trường dịch vụ ăn uống tại Việt Nam đang chứng kiến sự phát triển đa dạng và sôi động. Tính đến cuối năm 2022, có khoảng 338.600 nhà hàng và quán café trên khắp cả nước. Trong giai đoạn từ 2016 đến 2022, thị trường này đã đạt tốc độ tăng trưởng hàng năm CAGR là 2%.HCM là tỉnh thành có nhiều hàng quán nhất cả nước, chiếm 39,78% số lượng trên toàn quốc, gấp gần 3 lần so với Hà Nội, tỉnh thành ở vị trí thứ hai về số lượng hàng quán.
Tuy nhiên, theo báo cáo, đến nay, đến 46,5% doanh nghiệp F&B vẫn chưa tiến hành bán hàng trực tuyến. Mặc dù vậy, có khoảng 82,8% doanh nghiệp F&B trong nước đã bắt đầu chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong hoạt động bán hàng và quản lý kho, nguyên vật liệu. Thị trường này đang chứng kiến một cạnh tranh sôi nổi giữa các thương hiệu lớn như Golden Gate, Highlands Coffee và The Coffee House, cũng như những thương hiệu mới nổi như Phê La và Katinat. Năm 2023 dự kiến sẽ đầy biến động và thú vị trên thị trường này.
Theo báo cáo, chỉ có 4,3% số đơn vị F&B gặp khó khăn về vốn trong thời kỳ hậu Covid-19, trong khi khoảng 9% không có dư đả về vốn và cần phải quản lý vốn một cách cẩn thận. Phần lớn, tức 86,6% 21 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 doanh nghiệp, không gặp vấn đề về vốn kinh doanh. Đối với khách hàng, hai tiêu chí quan trọng nhất khi chọn quán ăn là đồ ăn và đồ uống ngon cùng với giá cả hợp lý. Mức chi tiêu trung bình khi đi cafe của người Việt dao động từ 40.000 đồng, nhưng họ cũng sẵn sàng chi tiêu đến 500.000 đồng cho những dịp ăn uống đặc biệt.
Điều này cho thấy sự đa dạng trong nhu cầu tiêu dùng của người dân Việt Nam. Mặc dù dự báo kinh tế năm 2023 sẽ đầy khó khăn, nhưng phần lớn khách hàng vẫn dự định dành thêm tiền cho trải nghiệm ẩm thực, với 77,16% thực khách duy trì hoặc tăng mức chi tiêu cho ẩm thực trong năm tới.2 Tiểu sử công ty Starbucks Việt Nam 1.1 Giới thiệu về công ty Starbucks Starbucks, là một trong những thương hiệu quốc tế nổi tiếng về dịch vụ cà phê, đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trên thị trường Việt Nam và trên toàn cầu. Starbucks được thành lập tại Seattle, Mỹ vào năm 1971, bởi ba người bạn chính là Zev Siegl, Gordon Bowker và Jerry Baldwin. Từ một cửa hàng cà phê nhỏ tại Pike Place Market, Starbucks đã phát triển thành một tập đoàn toàn cầu với hàng ngàn cửa hàng trên khắp thế giới.
Starbucks đã chinh phục trái tim của người tiêu dùng bằng cách mang đến cho họ không chỉ những tách cà phê ngon mà còn là một trải nghiệm đầy thú vị. Với khẩu hiệu "To inspire and nurture the human spirit – one person, one cup, and one neighborhood at a time" (Truyền cảm hứng và nuôi dưỡng tinh thần con người - từng người, từng tách cà phê, và từng khu phố), Starbucks luôn đặt lợi ích của cộng đồng và môi trường lên hàng đầu. Tại Việt Nam, Starbucks đã có mặt từ năm 2013 và nhanh chóng trở thành một trong những thương hiệu cà phê nổi tiếng, không chỉ là điểm đến để thưởng thức cà phê chất lượng mà còn là không gian tươi mới, thoải mái để gặp gỡ và làm việc. Starbucks Việt Nam chăm sóc 22 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 từng tách cà phê một với sự tỉ mỉ và đam mê để mang lại trải nghiệm tuyệt vời cho khách hàng.
Với danh tiếng vững chắc và cam kết không ngừng phát triển, Starbucks đã và đang đóng góp tích cực vào sự phát triển của ngành cà phê tại Việt Nam và trên toàn thế giới. Điều này đã tạo nên một thương hiệu cà phê đẳng cấp và phong cách sống đầy đam mê và tinh thần sáng tạo.2 Lịch sử hình thành và phát triển Năm Quá trình phát triển (những sự kiện quan trọng) 1971 Công ty Starbucks được thành lập tại Seattle, Washington, Hoa Kỳ. 1982 Thời điểm này Starbucks bắt đầu mở bán sản phẩm cà phê espresso bởi sự lãnh đạo của Howard Schultz. 1987 Howard Schultz mua lại thương hiệu Starbucks và chính thức trở thành CEO của công ty.
1992 Starbucks được niêm yết thành công trên sàn NASDAQ (sàn chứng khoán giao dịch tại Mỹ) 1996 Starbucks mở cửa hàng đầu tiên tại Nhật Bản, đánh dấu sự mở và phát triển kinh doanh quốc tế. 1997 Cửa hàng đầu tiên của Starbucks được mở tại Anh. 2003 Starbucks mua lại thương hiệu Seattle’s Best Coffee. 2008 Starbucks thành công ra mắt chương trình “Starbucks Shared Planet” với cam kết về bền vững và trách nhiệm xã hội.
23 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 2011 Ra mắt ứng dụng di động cho đặt hàng và thanh toán trực tuyến trên điện thoại. 2013 Mở cửa hàng đầu tiên tại Việt Nam. 2014 Mở cửa hàng đầu tiên tại Ý, đây cũng là cái nôi của cà phê espresso. 2018 Starbucks thông báo kế hoạch loại bỏ các loại ống hút nhựa tại các cửa hàng trong vòng hai năm.
2020 Starbucks đưa ra cam kết sẽ trở thành công ty carbon negative vào năm 2030. 2021- Starbucks tiếp tục mở rộng, phát triển và mở thêm nhiều 2023 cửa hàng tại các quốc gia nhằm nâng cao trải nghiệm khách hàng. Quá trình hình thành của Starbucks 1.3 Tình hình hoạt động và kinh doanh công ty Starbucks tại thị trường Việt Nam Bắt đầu hành trình tại Việt Nam vào tháng 2/2013 với cửa hàng đầu tiên tại TP HCM, Starbucks đã đầu tư mạnh vào thị trường cà phê, và kết quả đã đem lại nhiều thành công đáng kể. Khi Starbucks bước chân vào Việt Nam, thị trường cà phê cả trong nước và trên toàn thế giới đang trải qua nhiều biến động.
Giá cà phê biến động mạnh, cung cấp vượt quá nhu cầu. Báo cáo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) vào tháng 12/2013 cho biết tổng sản lượng cà phê trên toàn thế giới trong vụ mùa 2012/13 là hơn 153 triệu bao, trong khi lượng tiêu thụ chỉ đạt 145 triệu bao, dẫn đến sự thặt hại lên tới khoảng 8 triệu bao. Với tình hình thế giới biến động như vậy, thị trường cà phê tại Việt Nam, một trong những quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai trên thế giới, cũng không tránh khỏi những khó khăn. 24 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 Ngoài ra, ngành công nghiệp cà phê tại Việt Nam đã có một lịch sử lâu đời và đã thấy sự tham gia của nhiều chuỗi cửa hàng cũng như thương hiệu cà phê lớn và nhỏ.
Tuy nhiên, ít có thương hiệu thực sự lớn mạnh và có uy tín quốc tế. Vì vậy, sự xuất hiện của Starbucks tại Việt Nam vào thời điểm đó đã tạo ra một dấu ấn đáng chú ý, nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức cho thương hiệu này. Trong suốt thập kỷ qua, Năm 2022, Starbucks Vietnam được vinh danh ở hạng mục "Doanh nghiệp xuất sắc 2022" Bảng B - Hạng mục Chiến lược phát triển năng lực tổ chức và "Doanh nghiệp xuất sắc 2022" Bảng B - Hạng mục Chiến lược đổi mới mô hình quản trị nhân sự trong khuôn khổ giải thưởng Vietnam HR Awards. Đội ngũ nhân viên của Starbucks Vietnam không ngừng phát triển.
Mỗi nhân viên đều được đào tạo chuyên sâu để đảm bảo giữ nguyên chuẩn về chất lượng sản phẩm và pha chế trên toàn hệ thống.1: Đại diện Starbucks Việt Nam trao nhận giải thưởng HR Awards 1.4 Sứ mệnh tầm nhìn và giá trị cốt lỗi Tầm nhìn của Starbucks: mục tiêu của Starbucks là muốn trở thành nhà cung cấp hàng đầu trên thế giới đảm bảo cà phê và những 25 Downloaded by nhim nhim (nhimbien3@gmail.com) lOMoARcPSD|39474592 sản phẩm của mình luôn mang lại chất lượng và trải nghiệm dịch vụ tốt nhất. Và Starbucks có nội dung “thiết lập Starbucks trở thành nhà cung cấp cà phê hảo hạng hàng đầu trên thế giới trong khi vẫn duy trì các nguyên tắc không khoan nhượng”. Điều này giúp Starbucks mở rộng và phát triển trên toàn thế giới. Starbucks luôn giữ vững những nguyên tắc của mình nhằm giải quyết những “nguyên tắc không khoan nhượng” của mình, bao gồm văn hoá nồng hậu và ứng xử có đạo đức.
Starbucks luôn nuôi dưỡng yếu tế “tăng trưởng” bằng việc liên tục mở rộng chuỗi cửa hàng cà phê ra toàn cầu thể hiện rõ qua hơn 30.000 cửa hàng quốc tế. Dựa vào tuyên bố tầm nhìn Starbucks có thể thấy nó rất rõ ràng, ngắn gọn và đầy cảm hứng, đặc biệt là việc đạt được và duy trì vị thế đứng đầu của công ty trong ngành trên thế giới.