phần mở đầu, phần kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, bảng biểu, phụ lục, luận văn kết cấu gồm 4 chƣơng, cụ thể là: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng phân tích báo cáo tài chính tại Công ty cổ phần Kinh Đô Chƣơng 4: Giải pháp hoàn thiện phân tích báo cáo tài chính và hoạt động công ty 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH BÁO CÁO TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Phân tích báo cáo tài chính đƣợc nhiều tác giả đề cập với những nội dung chuyên sâu nhất định. Có thể điểm qua một số tác giả với những đề tài có liên quan trong thời gian qua. Tác giả Nguyễn Thị Hƣơng (2005) với luận án tiến sỹ về “Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính với việc phân tích tài chính trong các doanh nghiệp ngành điện phía Bắc”.
Nghiên cứu này tập trung vào việc hoàn thiện các báo cáo tài chính nhằm cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và toàn diện hơn cho phân tích tài chính. Tác giả Nguyễn Thị Quyên (2013) với luận án tiến sỹ kinh tế về “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong công ty cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” chỉ ra thực trạng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các công ty cổ phần niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam, từ đó đƣa ra quan điểm và giải pháp hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính trong các công ty cổ phần niêm yết trên thị trƣờng chứng khoán Việt Nam. Tác giả Hồ Thị Khánh Vân (2012) với đề tài “Phân tích báo cáo tài chính tại công ty cổ phần PVI” đã đƣa ra những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích báo cáo tài chính trong doanh nghiệp. Đồng thời phân tích báo cáo tài chính và đƣa ra các giải pháp hoàn thiện thực trạng tài chính cho công ty.
Tác giả Vũ Thị Bích Hà (2012) với đề tài “ Phân tích tài chính Công ty cổ phần Kinh Đô” tập trung phân tích đối với 2 loại báo cáo tài chính là bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh để chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế của Công ty. Tác giả Phạm Thị Hồng Trang (2013) với đề tài “Phân tích báo cáo tài chính Công ty cổ phần Du lịch – dịch vụ Hội An” nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các nhóm chỉ tiêu tài chính trong doanh nghiệp. Hay trong tài liệu nghiên cứu bài giảng số 6, chƣơng trình giảng dạy kinh tế Fullbright của tác giả Nguyễn Minh Kiều (2007) về “Phân tích báo cáo tài chính công ty” cũng đã trình bày sâu sắc về các chỉ số tài chính từ cách thức đo lƣờng đến những phƣơng pháp đánh giá để có thể phân tích đƣợc báo 4 cáo tài chính của một doanh nghiệp. Tài liệu cũng trình bày nhiều ví dụ thực tế phản ánh ý nghĩa của các chỉ số tài chính.
Nhìn chung, nội dung nghiên cứu của các tác giả đi trƣớc đã đề cập sâu đến các phƣơng pháp cũng nhƣ các nội dung phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo tác giả thì các công trình nghiên cứu đi trƣớc còn có điểm chƣa đầy đủ đó là: Thiếu việc tham chiếu với hệ thống chỉ tiêu trung bình ngành, hoặc nhóm ngành. Việc tính toán kết quả các chỉ tiêu tài chính sẽ không còn nhiều ý nghĩa nếu nhƣ không có điểm mốc để so sánh các giá trị đó. Đa phần các công trình trƣớc đều so sánh chỉ tiêu tài chính với một con số cụ thể áp dụng cho nhiều ngành (ví dụ nhƣ so sánh khả năng thanh toán với số 1) trong khi mỗi ngành với những đặc thù khác nhau sẽ có những tính chất khác nhau.
Không thể so sánh giá trị các chỉ tiêu của doanh nghiệp ngành này với các doanh nghiệp trong ngành khác. Vì vậy, cần phải xây dựng một hệ thống các giá trị trung bình của ngành, để từ đó có thể so sánh giá trị các chỉ tiêu tài chính mà ta tính đƣợc nhằm đƣa ra nhận định doanh nghiệp phân tích có tốt hơn mức độ trung bình trong ngành đó hay không và chỉ tiêu nào tốt hơn, chỉ tiêu nào chƣa tốt bằng. Để có thể nghiên cứu đƣợc thành công đề tài đã chọn, Luận văn cần tập trung thực hiện các nội dung: (i) Hệ thống hóa các lý luận về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, đề xuất bộ chỉ tiêu phân tích phù hợp; (ii) Xây dựng cơ sở so sánh các chỉ tiêu tài chính nhằm đƣa ra những nhận định phù hợp hơn với các doanh nghiệp khác cùng ngành; (iii) Áp dụng các phƣơng pháp phân tích tài chính đã trình bày vào phân tích Công ty cổ phần (CTCP) Kinh Đô trong giai đoạn nghiên cứu. (iv) Làm sáng tỏ những điểm tồn tại và nguyên nhân tồn tại đồng thời đƣa ra các giải pháp nâng cao năng lực tài chính cho Công ty cổ phần Kinh Đô.
Cơ sở lý luận về phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp 1. Phân tích báo cáo tài chính doah nghiệp 1. Khái niệm Nguyễn Năng Phúc (2014, trang 14) phát biểu rằng “Phân tích báo cáo tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về tài chính trong kỳ hiện tại với các kỳ kinh doanh đã qua”. 5 Nguyễn Minh Kiều (2007, trang 340) phát biểu rằng “Phân tích các báo cáo tài chính công ty là quá trình sử dụng các báo cáo tài chính của công ty để phân tích và đánh giá tình hình tài chính của công ty”.
Phân tích báo cáo tài chính là vận dụng các công cụ và kỹ thuật phân tích vào các báo cáo tài chính, các tài liệu liên quan nhằm rút ra các ƣớc tính và kết luận hữu ích cho các quyết định kinh doanh. Phân tích báo cáo tài chính là một công cụ sàng lọc khi chọn lựa các “ứng viên” đầu tƣ hay sát nhập, và là công cụ dự báo các điều kiện và hiệu quả về tài chính trong tƣơng lai. Phân tích báo cáo tài chính là một công cụ chuẩn đoán bệnh, khi đánh giá các hoạt động đầu tƣ tài chính và kinh doanh và là công cụ đánh giá đối với các quyết định quản trị và quyết định kinh doanh khác. Phân tích báo cáo tài chính không chỉ là một quá trình tính toán các tỷ số mà còn là quá trình xem xét, kiểm tra, đối chiếu và so sánh số liệu về các kết quả hiện hành so với quá khứ nhằm đánh giá đúng thực trạng tài chính của doanh nghiệp, đánh giá những gì đã làm đƣợc, nắm vững tiềm năng, dự kiến những gì sẽ xảy ra, trên cơ sở đó kiến nghị các biện pháp để tận dụng triệt để các điểm mạnh, khắc phục các điểm yếu.
Nói cách khác, phân tích báo cáo tài chính là cần làm sao cho các con số trên báo cáo đó “biết nói” để những ngƣời sử dụng chúng có thể hiểu rõ tình hình tài chính của doanh nghiệp và các mục tiêu, các phƣơng án hoạt động kinh doanh của những nhà quản lý các doanh nghiệp đó. Vai trò Phân tích báo cáo tài chính có vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác quản lý tài chính doanh nghiệp. Trong hoạt động kinh doanh theo cơ chế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc, các doanh nghiệp thuộc các loại hình sở hữu khác nhau đều bình đẳng trƣớc pháp luật trong việc lựa chọn ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh. Do vậy sẽ có nhiều đối tƣợng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp nhƣ: Chủ doanh nghiệp, nhà tài trợ, nhà cung cấp, khách hàng… kể cả các cơ quan Nhà 6 nƣớc và ngƣời làm công, mỗi đối tƣợng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp trên các góc độ khác nhau, cụ thể là: + Đối với bản thân doanh nghiệp: Việc phân tích báo cáo tài chính sẽ giúp cho các nhà lãnh đạo và bộ phận tài chính doanh nghiệp thấy đƣợc tình hình tài chính của đơn vị mình và chuẩn bị lập kế hoạch cho tƣơng lai cũng nhƣ đƣa ra các kết quả đúng đắn kịp thời phục vụ quản lý.
Qua phân tích, nhà lãnh đạo doanh nghiệp thấy đƣợc một cách toàn diện tình hình tài chính trong doanh nghiệp trong mối quan hệ nội bộ với mục đích lợi nhuận và khả năng thanh toán để trên cơ sở đó dẫn dắt doanh nghiệp theo một chiều hƣớng sao cho chỉ số của các chỉ tiêu tài chính thoả mãn yêu cầu của chủ nợ cũng nhƣ của các chủ sở hữu. + Đối với các chủ Ngân hàng và các nhà cho vay tín dụng: Phân tích báo cáo tài chính cho thấy khả năng thanh toán của doanh nghiệp về các khoản nợ và lãi. Đồng thời, họ quan tâm đến số lƣợng vốn của chủ sở hữu, khả năng sinh lời của doanh nghiệp để đánh giá đơn vị có trả nợ đƣợc hay không trƣớc khi quyết định cho vay. + Đối với nhà cung cấp: Doanh nghiệp là khách hàng của họ trong hiện tại và tƣơng lai.
Họ cần biết khả năng thanh toán có đúng hạn và đầy đủ của doanh nghiệp đối với món nợ hay không. Từ đó họ đặt ra vấn đề quan hệ lâu dài đối với doanh nghiệp hay từ chối quan hệ kinh doanh. + Đối với các nhà đầu tƣ : Phân tích báo cáo tài chính giúp cho họ thấy khả năng sinh lợi, mức độ rủi ro hiện tại cũng nhƣ trong tƣơng lai của doanh nghiệp để quyết định xem có nên đầu tƣ hay không. + Đối với công nhân viên trong doanh nghiệp: Nhóm ngƣời này cũng muốn biết về thu nhập của mình có ổn định không và khả năng sinh lời của doanh nghiệp.
+ Đối với Nhà nƣớc: Cần thông tin cho việc áp dụng các chính sách quản lý vĩ mô, để điều tiết nền kinh tế. Nguồn thông tin phân tích 1. Hệ thống báo cáo tài chính Ngô Thế Chi & Nguyễn Trọng Cơ (2008, trang 45) phát biểu rằng “Hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp bao gồm, các báo cáo tổng hợp, phản ánh tổng quát bằng các chỉ tiêu giá trị về tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản theo kết cấu, kết quả hoạt động kinh doanh và lƣu chuyển tiền tệ của doanh nghiệp tại một thời điểm, thời kỳ nhất định”. Nguyễn Năng Phúc (2014, trang 57) cho rằng “Báo cáo tài chính là những báo cáo tổng hợp nhất về tình hình tài sản, các khoản nợ, nguồn hình thành tài sản, tình hình tài chính cũng nhƣ kết quả hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp”.