Chương 1: Mộtsố vẫn đồ chung về phân loại tội phạm. Chương 2: Quy dint của Bộ luật hình sự năm 2015 về phân loại tôipham và đề xuất hoàn thiện. CHUONG1 MOT SỐ VAN DE CHUNG VE PHAN LOẠI TỘI PHAM 111. Lý luận chung về phân loại tội phạm.
LLL Khái niệm phân loại tội phạm Để hiển được nội ham của “phân loại tội phạm” trước hét cần làm rố được khái niệm "tôi phạm”. Khai niệm tội pham không chỉ được định nghĩa trong các tải liệu giảng day, nghiên cứu ma còn được định nghĩa trong BLHS của nhiêu quốc gia. Mỗi tai liêu cũng như BLHS có thể có cách định nghĩa riêng nhưng về cơ ban, các định nghĩa là thông nhất và có điểm chung Các định nghĩa đều xác định tội pham la hành vi được quy định trong luật hình sơ. Trên cơ sử xác định tội phạm là hành vi được luật hinh sự quy đính, có đính.
ngifa bé sung đặc điểm giải thích tại sao hanh vi lại được luật hình sự quy định, có định nghĩa bổ sung đặc điểm giải thích tại sao hanh vi lại được luật hình sự quy định. Đó là đặc điểm nguy hiểm cho xã hội vả đặc (cỗ ý hoặc vô ý). Ngoài ra, có đính nghĩa còn xác định đặc điểm của chủ thể thực hiện ‘hanh vi nguy hiểm cho xã hội, có định nghĩa còn xác định thêm đặc điểm “đủ Điều 1 BLHS Thuy Điển định nghĩa “761 pham là hành vi được qnp đinh: trong Bộ luật: ặc luật hoặc các văn bản pháp luật khác và bị áp đụng các "2 "hình phat theo quy Ämh của Luật nà “hưởng Đạthọc Luật Hi Nội 2010), BEHS Tp Điễn (4/1), Đỗ Ty Vận và ấp tử tác cũ hện đạn, 1M. Cổng min dn, Hi Ne 10 Điều 14 BLHS Liên Bang Nga định nghĩa "Tôi phama là hành vi có lỗi gâp nguy hiểm cho xã hội, bị cắm bởi BLHS này và phải chịu hình phat”.
Điều 8 BLHS Việt Nam năm 1999 định nghĩa "Tôi pham là hành vi nguy iễm cho xã hội được qny dinh trong BLHS, do người có năng lực TNHS thực Tiện một cách cổ ÿ hoặc vô ý. Giáo trình Luật Hình sự Việt Nam (Phản. chung) của Trường Đại học Luật Hà Nội đưa ra định nghĩa vẻ tội pham như sau: "Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, có lỗi, được quy đmh trong iật hình suc do người có năng lực TNHS thực hiện và phải chu hình phạt “4 Khải niệm tôi phạm, vì vay có thể được coi lả khái niệm cơ ban nhất trong luật Hình sự Việt Nam Khái niệm này một mặt la cơ sỡ thông nhất cho việc xác định những tôi pham cu thể trong Phan các tội pham của BLHS, mất khác thể hiện một cách rõ nét những nguyên tắc cơ bản của pháp luật hình sự Việt Nam. Vi nghĩa như vậy, khái niệm tội phạm cũng như định nghĩa khái niệm tôi phạm luôn luôn được các nhà nghiên cứu luật học cũng như các nhà lập pháp hình sự quan tém.
Điểm khác nhau cơ bản trong quan niêm vé khái niêm. tôi phạm cũng như vé đính nghĩa tội phạm giữa các BLHS cũng như giữa các nhả khoa học la ở chỗ có coi tính nguy hiểm cho xã hội cũng như tính có lỗ: của hành vi la một đặc điểm của tội phạm hay không. Các đặc điểm của hảnh. vĩ bi coi là tôi phạm được xác đính trong các định nghĩa khác nhau vẻ tội phạm.
đó la: đặc điểm nguy hiểm cho xã hội; đặc điểm có lỗi (cỗ ý hoặc vô ý); đặc điểm được quy định trong luật hình sự (trái pháp luật hình sự). đặc điểm do. người có năng lực TNHS, đũ tuổi chiu TNHS thực hiện vả đặc điểm phải chịu. hinh phạt ‘ring Đạihọc Luật Hi Nội 201), BLAS in bong Ngo, Nguyễn Minh Đạo và tập tc git hu đán, 1NOsb.
Công min din, Hà NE 4 Nguyễn Ngoc Hòa (Chi biển, 2018), Giấc minh Tuất Hình sự Việt Nm, Nob. Công akin din, Hi Nội, sl " "Tội phạm phải lả bảnh vi nguy hiểm cho xã hội va phải được quy định trong BLHS, do người có năng lực trách nhiềm hình sự hoặc pháp nhãn. thương mại thực hiện một cách có ý hoặc vô ý, xâm pham độc lập, chủ quyền, thống nhất, toản ven lãnh thé Tổ quốc, xâm phạm ché độ chính trị, chế độ kinh. tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn zã hội, quyền, lợi ích hop pháp của tổ chức, xâm phạm quyên con người, quyên, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm pham những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật x hội chủ nghĩa ‘ma theo quy định của BLHS phải bị xử lý hình sự Ti đó luận văn đưa ra khải niêm tôi phạm như sau: Tôi pham Ta hành vĩ guy hiễm cho xã lội, có lỗi, được quy đinh trong luật hùnh sie do người có năng lực INES thuee hiện và phải chins hình phạt "Dưới góc độ khoa học pháp lý, nhiên nha nghiền cứu cũng đưa ra những quan điểm của mình về "phân loại tội phạm”.
Theo tác gia Lê Cam và Mạc ‘Minh Quang thi "phân loại tội phạm” la: “Phdin loại tôi phạm trong pháp luật hình sweviée chia những hành vi nguy hiểm cho xã hội bị pháp luật hình sự cẩm hành từng loại (ahónn) nhất định theo những căn cử này hoặc những căn cit khác đỗ làm tiền đồ cho việc cá thé hóa TNHS và hình phạt hoặc tha miễn INHS và hình phạt "Š hải niệm này lâm rõ được ban chất của việc phân loại là chia nhỗ các loại hảnh vi nguy hiểm cho xã hội đã bị pháp luật hình sự câm thành. các loại (nhóm) tôi phạm khác nhau. Ở góc độ tiếp cận khái quát nhất, tác giả Trương Minh Hạnh đã đưa ra khái niệm phân loại tôi phạm trong pháp luật hình sự la Hoạt đông lập pháp, phân chia và sắp xép các tôi phạm được BLHS quy dinh thành các nhỏm loại tôi phạm nhất định xác định phạm Ta Clim và Mac Minh Quang 2020), ‘Pain latộipưon theo Phip tật hàn sự Vit Nam vi vẫn đồ tấp tực hoàn hain chế đphtnày tong trơng lai", Koa lực ân a, Q),t:8- 12 © Tương Mah He (2008), Phận lo tt pm tho lu lò sự Vgc Nan, nin Tn fLut học, Viên "nghiên cau Nhà nước vi Bip hit, Hà Nội ơ € 2 Vị, ranh giới cũa các nhóm, loại tội pham đó cả về nội đhmg và hình ức heo những căn cứ phân loại là những dẫu hiệu đặc trưng cña tội phạm nhằm thé chỗ hóa chính sách hình suc phân hỏa tội phạm, phân hóa trách nhiệm hình sự. làm cơ sở dé xây dung các chế định về tôi phạm và hình phat của luật hình sie "Với khải niêm này, tác giả Trương Minh Hạnh không chỉ nêu được nộ dung của việc phân loại tội phạm la việc chia nhỏ quy định của pháp luật hình sự thành các nhóm, loại tội phạm nhất định ma còn nêu ra được các nội dung liên quan tới: bản chất của phân loại tội phạm, căn cứ phân loại va mục đích phân loại tôi phạm trong pháp luật hình su.
Theo tác giả, đây là khái niệm đẩy đủ nhất vé phân loại tội phạm bai vì việc phân loại ôi pham là một trong những nguyên tắc phân hóa tội phạm, phân. hóa TNHS ngay trong luật. Việc xác đính mục đích của phân loại tôi phạm. chính lã định hướng để sác định căn cứ phân loại.
Nhìn chung, mục đích của việc phân loại tội pham trong luật hình sự déu phải xuất phát từ nhiệm vụ vả mục đích của việc say dựng luật hình sự, đó 1a việc thể chế chính sách hình sự thông qua việc quy định về tội pham va hình phạt. Chính vi vy, việc phân loại tôi pham trong pháp luật hình sự chính là việc đánh giá toàn diện mức độ nguy hiểm cho x hội của các loại tôi pham theo mức độ năng, nhẹ của hình phạt, từ đó giúp thể chế chính sách hình sự, cụ thể hóa được đường lồi xử lý đối với. từng tối phạm. Do đó, trong phạm vi nghiên cứu của luân văn ké thừa quan điểm trên của tác giã vé phân loại tội phạm, 1.
Căn cứ phân loại tội phạm Căn cứ phân loại tôi pham là những căn cứ làm cơ sỡ để phân chia những hành ví nguy hiểm cho xã hội bị luật bình sự cẩm thành các loại (nhóm) tôi nhất định Ở Việt Nam có nhiều quan điểm khác nhau về căn cử để phân loại 13 tội phạm Tác giả Lê Văn Cam đưa ra bồn căn cứ cơ bản để phân loại tội phạm. gồm: () Tinh chat nguy hiểm cho xã hội của tôi phạm; (ii) Mức độ nguy hiểm. cho xã hội của tội phạm, (iii) Tinh chất lối (có ý hoặc võ ý); (iv) Chế tai (có thể quy định mức tối đa hoặc mức tôi thiểu 1a tùy nha lam luật)”. Giáo trình Luật hình sự Việt Nam của trường Đại Học Luật Hà Nội lại cho rằng các loại tôi pham được phân biết với nhau bởi hai căn cứ là: () Nội dung, và (i) hấu quả pháp lý của tội pham Nếu như tôi pham nói chung có đâu hiệu vé nội dung la tính nguy hiểm cho 24 hội vả dẫu hiệu về hau quả pháp I a tinh phải chiu hình.
phat thì các nhóm tội phạm cũng có những dầu hiệu đó, vi déu là tôi pham. nhưng với những nội dung cụ thể khác nhau®, 'Tựu chung lại, mặc dù có nhiéu quan điểm khác nhau trong việc xác định. căn cứ phân loại tôi phạm, ở góc độ tổng hợp có thé nêu một số căn cứ để phân. loại tôi phạm như sau: Thứ nhất, tính chất nguy hiém cho xã hội của tôi pham.
Đây là căn cứ phản án nội dung của tôi phạm va được thé hiện trong việc gây thiệt hại hoặc de doa gây ra thiết hại cho các quan hệ x hội được bao về bởi PLHS. Tinh chất va mức độ nguy hiểm của hành vi là dâu hiệu vé nội dung của tội phạm Hanh vi nguy hiểm cho xã hội là đặc điểm khách quan ma nha lâm. uất ghi nhân trong định nghĩa pháp ly cia khái niệm tội pham theo BLHS Việt Nam Vì bat kỷ tội phạm nao đều là hảnh vi nguy hiểm cho xã hội nên tính. nguy hiểm cho sã hội phản ảnh nội dung của tội pham.