Giới thiệu dự án

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu đã tái định hình tiêu chuẩn di chuyển của xã hội hiện đại. Tuy nhiên, theo số liệu từ Tổng cục Thống kê và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 7% dân số Việt Nam là người khuyết tật, trong đó nhóm khuyết tật chi dưới (khuyết tật chân) chiếm tỷ trọng đáng kể do di chứng chiến tranh, tai nạn giao thông, tai nạn lao động và quá trình già hóa dân số. Đa số người khuyết tật vận động chi dưới hiện nay phụ thuộc vào hai phương tiện chính: xe lăn tay/xe lăn điện (phạm vi hoạt động hẹp, vận tốc dưới $10\text{ km/h}$, không che chắn thời tiết) hoặc xe máy ba bánh tự chế (tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông, thiếu kiểm định kỹ thuật, khó khăn lớn khi chuyển từ xe lăn sang yên xe).

Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Ô tô (Khoa Cơ khí, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật – Đại học Đà Nẵng) của nhóm tác giả Võ Đình Thịnh và Võ Quốc Cường, dưới sự hướng dẫn của ThS. Đỗ Phú Ngưu, đã tập trung giải quyết bài toán: Thiết kế và chế tạo mô hình ô tô mini chuyên dụng hỗ trợ di chuyển cho người khuyết tật chân. Giải pháp cốt lõi là thiết kế phương tiện giao thông 4 bánh kích thước nhỏ gọn, cho phép người dùng lăn trực tiếp xe lăn lên sàn xe thông qua cơ cấu nâng hạ tự động và sử dụng chính chiếc xe lăn làm ghế lái, toàn bộ hệ thống điều khiển vận hành (ga, phanh, lái, số) được chuyển đổi tích hợp hoàn toàn bằng tay (Hand Controls).

+-------------------------------------------------------------------------+
|                        KIẾN TRÚC TỔNG THỂ XE Ô TÔ                       |
+-------------------------------------------------------------------------+
|                                                                         |
|  [Hệ thống Khung - Vỏ]                                                  |
|   +-- Khung thép hộp Hòa Phát (30x60x1.2mm & 14x14x1.2mm)               |
|   +-- Thân vỏ tôn thép dập định hình phong cách Jeep cổ điển            |
|                                                                         |
|  [Khoang lái & Cơ cấu Nâng]                                             |
|   +-- Ghế lái tích hợp trực tiếp từ xe lăn tiêu chuẩn (B <= 610mm)      |
|   +-- Sàn nâng hạ ty trượt cáp kéo (Động cơ DC 550 12V 300RPM + Relay)  |
|                                                                         |
|  [Hệ thống Điều khiển Bằng tay (Hand Controls)]                         |
|   +-- Cụm tay ga & tay phanh tích hợp vành lái                          |
|   +-- Cơ cấu chuyển số tay & hộp số phụ tiến/lùi                        |
|                                                                         |
|  [Hệ thống Động lực & Truyền động]                                     |
|   +-- Động cơ Honda 110cc 4 kỳ (5.64 kW @ 7500 rpm, 8.32 Nm @ 5500 rpm) |
|   +-- Bộ truyền xích con lăn (i = 3.07, Z1=14, Z2=43)                   |
|   +-- Dẫn động cầu sau (Cấu hình RR - Rear Engine, Rear Drive)          |
|                                                                         |
|  [Hệ thống Treo & Phanh]                                                |
|   +-- Treo trước: Độc lập tay đòn + Lò xo trụ giảm chấn thủy lực        |
|   +-- Treo sau: Phụ thuộc dầm cầu + Giảm chấn thủy lực                  |
|   +-- Phanh sau kép: 01 Đĩa thủy lực (chính) + 01 Đĩa cơ khí (dừng đỗ)  |
|                                                                         |
+-------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu kỹ thuật của dự án

  1. Thiết kế kết cấu khung gầm chịu lực độc lập: Đảm bảo tải trọng toàn bộ $G = 360\text{ kg}$ (tự trọng $230\text{ kg}$, người và xe lăn $100\text{ kg}$, hành lý $30\text{ kg}$) với hệ số an toàn bền $k \ge 1.8$.
  2. Tối ưu hóa cơ cấu nâng hạ xe lăn: Nâng - hạ tải trọng danh định $120\text{ kg}$ trong thời gian dưới $20\text{ giây}$ bằng nguồn điện 12V DC on-board.
  3. Cải tiến hệ thống điều khiển thủ công toàn phần: Tích hợp cơ cấu tăng ga, ngắt côn, phanh chính và phanh đỗ cơ khí lên cụm tay lái mà không cần sử dụng bàn đạp chân.
  4. Tính toán động lực học truyền động: Sử dụng động cơ xăng 110cc phục hồi, kết hợp hộp số lùi và bộ truyền nhông xích tỉ số truyền $i = 3.07$, đạt dải vận tốc $V = 5 - 30\text{ km/h}$, leo dốc tối đa $10%$.
  5. Chế tạo mô hình thực nghiệm hoàn chỉnh: Đánh giá thực nghiệm độ ổn định chuyển động, quãng đường phanh và tính khả thi trong môi trường đô thị.

Phạm vi và giới hạn đề tài

  • Phạm vi: Thiết kế cơ khí, hệ thống truyền lực, hệ thống treo, phanh, lái, dàn nâng và hệ thống điện thân xe cho ô tô mini 1 chỗ ngồi.
  • Giới hạn: Phương tiện thử nghiệm nội bộ trong khuôn viên, đường nội khu, đường ven đô tốc độ thấp ($V \le 30\text{ km/h}$); chưa trang bị hệ thống cân bằng điện tử ESP hay túi khí; động cơ sử dụng loại đốt trong truyền thống (IC Engine) thay vì động cơ điện thuần túy.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tiêu chí kỹ thuật Xe lăn điện thông thường Xe máy 3 bánh tự chế Xe ô tô nhập khẩu (Kenguru/Braun) Mô hình ô tô đề tài
Bảo vệ thời tiết Không có Rất hạn chế (mái che tự chế) Cabin kín hoàn toàn Khung mui trần/hở dã chiến
Phương thức lên xe Ngồi cố định tại chỗ Phải rời xe lăn, leo lên yên Lăn trực tiếp xe lăn vào khoang Sàn nâng ty trượt kéo cáp
Vận tốc tối đa $8 - 12\text{ km/h}$ $40 - 60\text{ km/h}$ $45\text{ km/h}$ $25 - 30\text{ km/h}$
Cơ cấu an toàn Phanh điện từ bánh nhỏ Phanh tang trống cơ khí Phanh ABS, túi khí, khung va đập Phanh đĩa kép (Thủy lực + Cơ)
Chi phí chế tạo/giá $15 - 35\text{ triệu VNĐ}$ $20 - 40\text{ triệu VNĐ}$ $> 500\text{ triệu VNĐ}$ $\approx 25 - 30\text{ triệu VNĐ}$

Phân loại yêu cầu kỹ thuật theo mô hình MoSCoW

  • Must Have (Bắt buộc): Hệ thống điều khiển 100% bằng tay; sàn nâng chịu tải trọng $\ge 120\text{ kg}$; phanh kép an toàn độc lập; kích thước khoang lái vừa xe lăn tiêu chuẩn ($W \le 610\text{ mm}$).
  • Should Have (Nên có): Hộp số phụ có số lùi; hệ thống treo độc lập phía trước tăng độ êm dịu; khoảng sáng gầm xe $\ge 200\text{ mm}$ vượt chướng ngại vật nhỏ.
  • Could Have (Có thể có): Mái che tháo lắp linh hoạt; cổng sạc phụ trợ 12V cho các thiết bị di động.
  • Won't Have (Chưa thực hiện đợt này): Hệ thống trợ lực lái điện tử EPS; hệ thống chống bó cứng phanh ABS; động cơ hybrid/điện.
+----------------------------------------------------------------------------+
|                  SƠ ĐỒ BỐ TRÍ DẪN ĐỘNG TRUYỀN LỰC VÀ TREO                  |
+----------------------------------------------------------------------------+
|                                                                            |
|   [CẦU TRƯỚC]                                                              |
|   (Bánh xe 4.00-6) <--- [Treo độc lập đòn ngang] ---> (Bánh xe 4.00-6)    |
|             \                                                 /            |
|              \--- [Cơ cấu lái 3 khâu + Thanh giằng ổn định] -/             |
|                                                                            |
|   [KHOANG LÁI]                                                             |
|   +--------------------------------------------------------------------+   |
|   | Ghế xe lăn tự cố định  |  Dàn nâng ty trượt cơ khí DC 12V 300RPM   |   |
|   +--------------------------------------------------------------------+   |
|                                                                            |
|   [CẦU SAU CHỦ ĐỘNG - RR]                                                  |
|                                [Động cơ Honda 110cc]                       |
|                                         | (Hộp số 4 cấp + Số lùi)          |
|                                [Nhông dẫn Z1 = 14]                         |
|                                         |                                  |
|                                   (Xích con lăn)                           |
|                                         |                                  |
|                                [Đĩa bị dẫn Z2 = 43]                        |
|                                         |                                  |
|   (Đĩa Phanh Cơ) -- [Trục cầu sau dầm liền - Treo phụ thuộc] -- (Phanh Dầu)|
|          |                                                          |      |
|   (Bánh xe 3.50-8)                                           (Bánh xe 3.50-8)
|                                                                            |
+----------------------------------------------------------------------------+

Thiết kế hệ thống

1. Khung gầm và thân vỏ

Khung xe thuộc loại chịu lực toàn bộ (Integral Load-bearing Chassis), sử dụng kết cấu giàn ống hàn từ thép hộp mạ kẽm Hòa Phát. Sát-xi chính chịu uốn và xoắn dùng thép hộp $30 \times 60 \times 1.2\text{ mm}$, sàn và khung phụ gia cố dùng thép hộp $14 \times 14 \times 1.2\text{ mm}$. Thân vỏ bằng tôn cán nguội dày $0.8\text{ mm}$ dập uốn theo phong cách Jeep quân sự nhằm tối ưu hóa khả năng chế tạo thủ công không cần khuôn dập phức tạp, giảm tối đa hệ số cản gió ở dải vận tốc thấp ($C_x \approx 0.45$).

Thông số kích thước tổng thể:

  • Chiều dài tổng thể ($L$): $2200\text{ mm}$
  • Chiều dài cơ sở ($L_0$): $1520\text{ mm}$
  • Chiều rộng tổng thể ($B$): $980\text{ mm}$
  • Chiều cao tổng thể ($H$): $1390\text{ mm}$
  • Khoảng sáng gầm xe ($h$): $200\text{ mm}$
  • Bán kính quay vòng tối thiểu ($R_{min}$): $2.8\text{ m}$

2. Hệ thống truyền lực

Cấu hình động lực đặt sau, dẫn động cầu sau (RR). Động cơ xăng 4 kỳ Honda 110cc xi-lanh đơn nằm ngang:

  • Dung tích công tác: $109.1\text{ cm}^3$ (Đường kính $\times$ Hành trình: $50.0 \times 55.6\text{ mm}$)
  • Công suất cực đại: $P_{max} = 5.64\text{ kW}$ tại $7500\text{ vòng/phút}$
  • Mô-men xoắn cực đại: $M_{max} = 8.32\text{ Nm}$ tại $5500\text{ vòng/phút}$
  • Hộp số: 4 số tròn kết hợp cơ cấu hộp số đảo chiều (số lùi) dẫn động bằng đòn bẩy tay.
  • Bộ truyền xích con lăn một dãy tiêu chuẩn: Số răng đĩa chủ động $Z_1 = 14$, số răng đĩa bị động $Z_2 = 43$, tỷ số truyền $i = \frac{Z_2}{Z_1} = 3.07$. Bước xích $p = 8\text{ mm}$, số mắt xích $N = 53$, hiệu suất truyền động $\eta \approx 0.97$.

3. Hệ thống treo và lái

  • Treo trước: Treo độc lập dạng đòn ngang, sử dụng 2 cụm giảm chấn lò xo trụ thủy lực xe máy. Giúp giảm mô-men quán tính con quay bánh xe dẫn hướng, tăng độ êm dịu chuyển động khi qua mấp mô.
  • Treo sau: Treo phụ thuộc dầm cầu liền kết hợp các thanh đòn dẫn hướng dọc và ngang, liên kết với khung qua cụm lò xo giảm xóc kép, triệt tiêu lực xô ngang và đảm bảo khả năng chịu tải $1940.4\text{ N}$ của cầu sau.
  • Hệ thống lái: Cơ cấu lái cơ khí 3 khâu (Three-link mechanical steering), liên kết hình thang lái qua các khớp cầu tự do (rotyn lái). Bố trí thêm thanh giằng chống rung lắc hướng tâm.

4. Hệ thống phanh an toàn kép

Trục cầu sau trang bị 2 cơ cấu phanh đĩa độc lập:

  1. Phanh chính (Chân chuyển sang tay): Phanh đĩa thủy lực má kẹp tùy động (Floating Caliper), xi lanh bố trí trên má kẹp, kích thước đĩa $r_1 = 105\text{ mm}$, $r_2 = 70\text{ mm}$ (tiêu chuẩn Honda Wave S).
  2. Phanh dừng đỗ/Phanh phụ: Phanh đĩa cơ khí dẫn động bằng cáp kéo khóa bánh cưỡng bức, bố trí trên cần gạt tay riêng biệt bên sườn ghế lái.

5. Hệ thống sàn nâng hạ xe lăn

  • Dẫn động bằng động cơ điện DC 550 12V 300RPM qua hộp giảm tốc trục vít bánh vít tự hãm.
  • Kết cấu 2 ty trượt dẫn hướng $\phi 25\text{ mm}$ bọc thép mạ crom, kéo nâng thông qua hệ thống ròng rọc cáp thép $\phi 4\text{ mm}$.
  • Mạch điều khiển gồm 02 rơ-le (Relay) 12V/40A đảo chiều dòng điện kết hợp công tắc hành trình kép tự ngắt ở 2 điểm biên (sàn tiếp đất và sàn nâng ngang bằng sàn xe).

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình chế tạo mô hình thực nghiệm được chia thành 5 giai đoạn:

[Giai đoạn 1: Khung gầm] -> [Giai đoạn 2: Động lực] -> [Giai đoạn 3: Hệ thống gầm]
    Cắt, hàn khung 3D           Phục hồi máy 110cc         Gia công treo trước/sau
    Đo đạc dưỡng gá             Lắp hộp số lùi             Lắp thước lái, phanh
           |                            |                           |
           v                            v                           v
[Giai đoạn 4: Dàn nâng & Điện] ----------------------> [Giai đoạn 5: Thử nghiệm]
    Lắp ty trượt & tời cáp DC                              Chạy thử không tải/có tải
    Đi dây mạch Relay đảo chiều                            Hiệu chỉnh & Lên thân vỏ

Thuật toán và công thức tính toán động lực học

Nhóm tác giả xây dựng script tính toán cân bằng lực kéo và hiệu quả phanh phục vụ thiết kế:

import math

def calculate_vehicle_dynamics():
    # Thong so dau vao
    m = 360.0          # Tong khoi luong xe va nguoi (kg)
    g = 9.81           # Gia toc trong truong (m/s^2)
    G = m * g          # Trong luong (N)
    v_kmh = 30.0       # Van toc thiet ke max (km/h)
    v = v_kmh / 3.6    # Van toc (m/s)
    f = 0.015          # He so can lan
    alpha_deg = 5.71   # Do doc 10% (rad = arctan(0.1))
    alpha = math.atan(0.1)
    phi = 0.7          # He so bam mat duong
    
    # 1. Tinh toan luc can chuyen dong
    P_f = G * f * math.cos(alpha)      # Luc can lan (N)
    P_i = G * math.sin(alpha)          # Luc can doc (N)
    P_w = 0.5 * 1.225 * 0.45 * 1.1 * (v**2) # Luc can khong khi (N)
    
    P_keo_req = P_f + P_i + P_w
    N_req_kW = (P_keo_req * v) / (1000 * 0.85) # Hieu suat truyen luc 85%
    
    # 2. Tinh toan mo-men phanh yeu cau
    r_bx = 0.175       # Ban kinh banh xe (m)
    j_max = phi * g    # Gia toc cham dan cuc dai (m/s^2)
    P_p_max = m * j_max
    M_p_req = P_p_max * r_bx # Tong mo-men phanh tai banh (Nm)
    
    # 3. Tinh toan he thong xich
    Z1, Z2 = 14, 43
    i_chain = Z2 / Z1
    
    return {
        "Trong_luong_N": round(G, 2),
        "Tong_luc_can_N": round(P_keo_req, 2),
        "Cong_suat_keo_yeu_cau_kW": round(N_req_kW, 2),
        "Mo_men_phanh_cuc_dai_Nm": round(M_p_req, 2),
        "Ti_so_truyen_xich": round(i_chain, 2)
    }

# Ket qua tinh toan
# 'Trong_luong_N': 3531.6 N
# 'Tong_luc_can_N': 407.85 N (Leo doc 10%)
# 'Cong_suat_keo_yeu_cau_kW': 3.99 kW (< 5.64 kW cua dong co Honda 110cc -> Thoa man)
# 'Mo_men_phanh_cuc_dai_Nm': 432.62 Nm

Sơ đồ nguyên lý mạch điều khiển sàn nâng hạ

                 +12V (Ắc quy 100Ah)
                    |
           +--------+--------+
           |                 |
     [Relay 1 (NÂNG)]  [Relay 2 (HẠ)]
           |                 |
           +--------+--------+
                    |
           [Động cơ DC 550 12V]
                    |
           +--------+--------+
           |                 |
    [CT Hành trình 1]  [CT Hành trình 2]
     (Ngắt biên trên)   (Ngắt biên dưới)
           |                 |
           +--------+--------+
                    |
                   GND

Testing và validation

1. Thử nghiệm kiểm tra động lực học và tải trọng

Quá trình thử nghiệm diễn ra trên nền đường nhựa phẳng tiêu chuẩn ($f = 0.015, \varphi = 0.7$):

  • Tải trọng nâng hạ tĩnh: Đặt tải $130\text{ kg}$ lên sàn nâng, hệ thống cáp và ty trượt hoạt động ổn định, dòng khởi động $I_{start} = 8.5\text{ A}$, dòng định mức $I_{run} = 4.2\text{ A}$. Thời gian hoàn thành 1 chu trình nâng: $18.2\text{ giây}$.
  • Vận tốc thực nghiệm: Vận tốc lớn nhất trên đường bằng đạt $V_{max} = 28.5\text{ km/h}$ (mục tiêu thiết kế $30\text{ km/h}$, đạt sai số $5%$). Vận tốc bò ổn định nhỏ nhất $V_{min} = 4.8\text{ km/h}$.
  • Khả năng leo dốc: Xe chở tải $100\text{ kg}$ vượt dốc nhân tạo $9.5%$ ở cấp số 1 mà không xảy ra hiện tượng trượt xích hay đuối máy.

2. Thử nghiệm kiểm tra hệ thống phanh

Quãng đường phanh Sp (m) theo Vận tốc thử nghiệm (km/h)
V = 10 km/h: [==] 0.8m (Tiêu chuẩn: <= 1.5m)
V = 20 km/h: [=====] 2.1m (Tiêu chuẩn: <= 3.5m)
V = 28.5 km/h: [=========] 3.9m (Tiêu chuẩn: <= 5.5m)
  • Độ lệch quỹ đạo phanh khi phanh ngặt ở $20\text{ km/h}$: Độ lệch trục tim đường $\Delta x \le 0.12\text{ m}$, không xảy ra hiện tượng trượt lết văng đuôi xe nhờ kết cấu phân bổ tải cầu sau $55%$.

Đổi mới và đóng góp

  1. Cơ chế Roll-in Không Cần Rời Xe Lăn (Zero-Transfer Access): Khác với các dòng xe ba bánh bắt buộc người khuyết tật phải dùng sức tay chuyển từ xe lăn sang ghế lái (nguy cơ ngã cao), đề tài thiết kế khoang mở phía sau kết hợp dàn nâng hạ cơ khí, biến chính xe lăn thành ghế lái với chốt định vị cơ học.
  2. Cụm tích hợp Hand-Controls kép hoàn toàn bằng cơ khí: Tích hợp điều khiển bướm ga và phanh dầu trên trục tay lái với cơ cấu truyền lực tay đòn tỷ lệ $1:2.5$, giảm $60%$ lực bóp tay so với hệ thống phanh xe máy nguyên bản.
  3. Cơ cấu đảo chiều phụ trợ cho động cơ số tròn: Ứng dụng cụm bánh răng đảo chiều trung gian dẫn động bằng xích, cho phép xe lùi cơ động mà không cần sử dụng chân đạp số lùi phức tạp.
  4. Hiệu quả kinh tế vượt trội: Tổng kinh phí chế tạo mô hình thử nghiệm đạt mức $28.5\text{ triệu VNĐ}$, chỉ bằng khoảng $5 - 8%$ giá thành của các mẫu xe chuyên dụng nhập khẩu nguyên chiếc.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản sử dụng thực tế

  • Môi trường nội đô & ven đô: Phục vụ nhu cầu tự di chuyển đi làm, sinh hoạt độc lập của người khuyết tật chân trong bán kính $15 - 30\text{ km}$.
  • Khu du lịch, nghỉ dưỡng, bệnh viện điều dưỡng: Làm phương tiện trung chuyển nội khu cho bệnh nhân phục hồi chức năng và du khách hạn chế khả năng vận động.
Kế hoạch thương mại hóa và nâng cấp sản phẩm (Roadmap)
Q1-Q2/2022: Tối ưu khung giàn & Kiểm nghiệm độ mỏi sát-xi
Q3-Q4/2022: Chuyển đổi hệ động lực sang Động cơ điện Hub Motor 1500W + Pin Lithium 48V
Q1-Q2/2023: Đăng kiểm kỹ thuật xe 4 bánh hạn chế tốc độ theo Thông tư BGTVT
Q3/2023+:   Chuyển giao công nghệ sản xuất cho các cơ sở sản xuất xe chuyên dụng

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật hiện tại

  • Động cơ đốt trong: Tiếng ồn từ động cơ xăng 110cc cũ và khí thải cục bộ chưa tối ưu cho không gian kín hoặc bệnh viện.
  • Thao tác chốt sàn nâng: Cần gạt chốt khóa bánh xe lăn tại vị trí lái hiện vẫn thực hiện hoàn toàn thủ công bằng tay kéo cơ khí.
  • Che chắn thời tiết: Thân vỏ thiết kế dạng mui trần dã chiến, chưa có hệ thống mui xếp mềm hoặc kính chắn gió gạt nước tiêu chuẩn.

Hướng nâng cấp đề xuất

  • Chuyển đổi sang hệ thống truyền động điện thuần túy (Battery Electric Vehicle - BEV) sử dụng động cơ không chổi than BLDC $48\text{V} - 2000\text{W}$ kết hợp hệ thống phanh tái sinh năng lượng.
  • Ứng dụng cảm biến siêu âm chống va chạm và cơ cấu ngàm khóa bánh xe lăn điện tử tự động (Automatic Wheelchair Docking System) đóng mở bằng nút bấm.

Đối tượng hưởng lợi

  • Sinh viên & Kỹ sư Cơ khí Ô tô: Cung cấp tài liệu tham khảo chi tiết về tính toán phân bố tải trọng, thiết kế hệ thống lái 3 khâu và phương pháp gia công khung giàn ô tô tự chế.
  • Người khuyết tật vận động chi dưới: Giải pháp phương tiện tự chủ, an toàn, che chắn tốt hơn xe máy 3 bánh với chi phí tiếp cận bình dân.
  • Cơ sở sản xuất xe chuyên dùng: Mô hình nền tảng để hoàn thiện, đăng ký kiểm định chất lượng và sản xuất thương mại hỗ trợ an sinh xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Chiếc xe này sử dụng loại xe lăn nào để làm ghế lái?

Hệ thống sàn nâng và khoang lái được thiết kế dựa trên bảng thông số kích thước xe lăn tay tiêu chuẩn Việt Nam, hỗ trợ tất cả các dòng xe lăn có chiều rộng phủ bì dưới $610\text{ mm}$ và tải trọng bản thân xe lăn dưới $20\text{ kg}$.

2. Người lái làm thế nào để lùi xe khi không dùng chân đạp số?

Xe được trang bị cụm hộp số phụ đảo chiều dẫn động bằng xích đặt sau hộp số chính của động cơ Honda 110cc. Người lái chỉ cần kéo cần gạt số lùi bố trí ngay cạnh tay lái sang vị trí R (Reverse), sau đó vặn ga trên vô lăng để lùi xe an toàn.

3. Hệ thống phanh tay có đủ an toàn khi xe dừng ngang dốc 10%?

Hệ thống phanh phụ cơ khí độc lập tác động trực tiếp khóa cứng đĩa phanh cầu sau thông qua lẫy ngàm có răng giữ, tạo mô-men giữ phanh $M_{hold} \ge 380\text{ Nm}$, đảm bảo giữ xe đứng yên hoàn toàn trên dốc $10%$ theo đúng tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật.

4. Bình ắc quy trên xe vận hành sàn nâng được bao nhiêu lần sau mỗi lần sạc?

Hệ thống sử dụng bình ắc quy dung lượng lớn $100\text{ Ah} - 12\text{ V}$ kết hợp mạch sạc tự động từ máy phát của động cơ 110cc. Mỗi chu trình nâng hạ tiêu tốn khoảng $0.025\text{ Ah}$, cho phép thực hiện hơn 150 chu trình nâng hạ liên tục ngay cả khi động cơ không nổ máy.

5. Chi phí bảo dưỡng hệ thống truyền động nhông xích và động cơ như thế nào?

Do sử dụng linh kiện phổ thông từ dòng xe máy Honda 110cc và xích công nghiệp tiêu chuẩn, chi phí thay dầu máy định kỳ ($0.8\text{ lít}$) và tra mỡ bảo dưỡng xích chỉ khoảng $100.000 - 150.000\text{ VNĐ}$ cho mỗi $2000\text{ km}$ vận hành.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Thiết kế chế tạo ô tô hỗ trợ di chuyển cho người khuyết tật chân" của sinh viên Võ Đình Thịnh và Võ Quốc Cường (Đại học Sư phạm Kỹ thuật – Đại học Đà Nẵng) là một công trình nghiên cứu ứng dụng có hàm lượng kỹ thuật thực tế cao và mang giá trị nhân văn sâu sắc. Đề tài đã giải quyết thành công bài toán tích hợp sàn nâng tự động, hệ thống điều khiển thủ công toàn phần và khung gầm xe 4 bánh ổn định với chi phí thấp. Kết quả thực nghiệm khẳng định tính khả thi của mô hình, mở ra tiền đề quan trọng cho việc phát triển các dòng xe điện mini thông minh phục vụ cộng đồng người yếu thế trong tương lai.