Vấn Đề Nữ Quyền Trong Sáng Tác Của Một Số Nhà Văn Dân Tộc Thiểu Số Miền Núi Phía Bắc Việt Nam

Khám phá vấn đề nữ quyền trong tác phẩm của các nhà văn dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc Việt Nam, phản ánh văn hóa và xã hội đặc sắc.

• Tác giả: Dương Thị Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: TS. Cao Thị Thu Hoài
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ văn học và văn hóa Việt Nam
• Đề tài: Vấn Đề Nữ Quyền Trong Sáng Tác Của Một Số Nhà Văn Dân Tộc Thiểu Số (Khu Vực Miền Núi Phía Bắc Việt Nam)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nữ Quyền Trong Văn Học Dân Tộc Thiểu Số

Văn học dân tộc thiểu số (DTTS) là một bộ phận quan trọng của nền văn học Việt Nam, mang đậm giá trị nhân văn và gắn liền với đời sống cộng đồng. Trong đó, thể loại văn xuôi chiếm vị trí đặc biệt, thể hiện những nét đặc sắc riêng. Phong Lê từng nhận xét: “Văn xuôi miền núi chiếm lĩnh được một vẻ đẹp riêng không thay thế được, không ai bắt chước được”. Văn xuôi DTTS đã trải qua quá trình vận động và hòa nhập vào dòng chảy văn học Việt Nam, đạt được nhiều thành tựu và có chỗ đứng vững chắc. Khu vực miền núi phía Bắc là nơi sinh sống của nhiều dân tộc như Tày, Nùng, Dao, Mường, H'Mông, mỗi dân tộc mang một nét văn hóa riêng, tạo nên bức tranh phong phú và đa dạng. Văn xuôi khu vực này tiêu biểu và khởi sắc về số lượng tác phẩm và đội ngũ tác giả. Các nhà văn khi viết về miền núi đều có những tìm tòi, khám phá mới mẻ, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, đặc biệt là trong việc xây dựng hình tượng người phụ nữ miền núi.

1.1. Lịch Sử Hình Thành và Phát Triển Văn Học Dân Tộc

Đời sống và văn hóa dân tộc thiểu số với những sắc diện riêng biệt là nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật. Cùng với sự hình thành và phát triển của nền văn học chữ quốc ngữ, văn học DTTS cũng đã xuất hiện và dần khẳng định vị thế của mình. Văn xuôi DTTS là một bức tranh muôn màu, đầy đủ và sát thực về hiện thực cuộc sống miền núi và đồng bào các dân tộc. Văn học đã góp phần xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội miền núi ngày một giàu đẹp hơn. Nhất là trong giai đoạn hội nhập hiện nay, cần sự khẳng định về bản sắc văn hóa của dân tộc.

1.2. Đặc Điểm Nội Dung và Nghệ Thuật Văn Xuôi Dân Tộc Thiểu Số

Văn xuôi dân tộc thiểu số tập trung phản ánh cuộc sống, phong tục, tập quán và những trăn trở của đồng bào các dân tộc. Các tác phẩm thường mang đậm tính nhân văn, thể hiện sự gắn bó với quê hương, đất nước và niềm tự hào về văn hóa dân tộc. Về nghệ thuật, văn xuôi DTTS thường sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần gũi với đời sống hàng ngày, kết hợp với các yếu tố văn hóa truyền thống như thơ ca dân gian, truyện cổ tích, sử thi để tạo nên những tác phẩm độc đáo và giàu cảm xúc.

II. Khám Phá Vấn Đề Nữ Quyền Trong Văn Học Miền Núi Phía Bắc

Vấn đề nữ quyền đang là xu hướng của thời đại, nhận được sự quan tâm của toàn xã hội. Từ xa xưa, ý thức nữ quyền đã có ở Việt Nam trong cội nguồn nền văn hóa nông nghiệp lúa nước, được thể hiện qua tín ngưỡng thờ Mẫu. Trong thời kì phong kiến, chịu ảnh hưởng nặng nề của Nho giáo với quan điểm “trọng nam - khinh nữ”, người phụ nữ bị bủa vây bởi tập tục lạc hậu, họ chỉ biết sống cam chịu và phục tùng. Khi xã hội bước vào thời kì đổi mới, đời sống kinh tế xã hội và tư tưởng có nhiều thay đổi, chủ nghĩa nữ quyền lúc này giải thích nguyên nhân tại sao phụ nữ bị áp bức trong xã hội và làm thế nào để nâng cao địa vị của phụ nữ. Trong văn học, hình tượng người phụ nữ luôn là nguồn cảm hứng bất tận, vừa quen thuộc, vừa mới mẻ của những văn nghệ sĩ.

2.1. Khái Niệm Nữ Quyền và Ý Nghĩa Trong Văn Học

Nữ quyền là một hệ tư tưởng và phong trào xã hội nhằm đấu tranh cho sự bình đẳng về quyền lợi và cơ hội giữa nam và nữ. Trong văn học, nữ quyền thể hiện qua việc khắc họa hình tượng người phụ nữ mạnh mẽ, độc lập, dám đấu tranh cho quyền lợi của bản thân và chống lại những định kiến xã hội. Các tác phẩm văn học nữ quyền thường tập trung vào những vấn đề như bất bình đẳng giới, bạo lực gia đình, khát vọng tự do và giải phóng của phụ nữ.

2.2. Mạch Nguồn Cảm Hứng Nữ Quyền Trong Văn Xuôi Dân Tộc Thiểu Số

Trong văn xuôi dân tộc thiểu số, mạch nguồn cảm hứng nữ quyền bắt nguồn từ sự thấu hiểu và đồng cảm với những khó khăn, thiệt thòi mà người phụ nữ miền núi phải gánh chịu. Các nhà văn thường khắc họa hình ảnh người phụ nữ cần cù, chịu khó, giàu lòng nhân ái nhưng cũng đầy khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn. Họ dám đứng lên chống lại những hủ tục lạc hậu, bảo vệ quyền lợi của bản thân và gia đình, góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng phát triển.

III. Nữ Quyền Chống Lại Hủ Tục Trong Văn Học Dân Tộc Thiểu Số

Các nhà văn dân tộc thiểu số thấu hiểu được số phận của người phụ nữ miền núi còn chịu nhiều thiệt thòi, áp bức nên bằng các phương thức khác nhau, họ đã đưa vào tác phẩm của mình hình ảnh người phụ nữ và cuộc sống của họ trên muôn nẻo cuộc sống với sự đồng cảm, yêu thương, trân trọng. Âm hưởng về nữ quyền tuy còn mơ hồ nhưng tiếng vọng của nó đã vang lên thể hiện ở việc người phụ nữ dân tộc thiểu số dám đứng lên chống lại những phong tục, tập quán đã lỗi thời, lạc hậu, mang màu sắc mê tín, những thói hư, tật xấu làm xã hội trì trệ, trở thành vật cản, là gánh nặng đối với các cộng đồng người dân tộc thiểu số.

3.1. Phân Tích Các Hủ Tục Lạc Hậu và Ảnh Hưởng Đến Phụ Nữ

Nhiều hủ tục lạc hậu vẫn còn tồn tại trong đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số, gây ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của người phụ nữ. Ví dụ, tục tảo hôn khiến các em gái phải bỏ học, kết hôn sớm và chịu nhiều thiệt thòi về sức khỏe và tinh thần. Tục thách cưới cao khiến nhiều gia đình nghèo khó phải gánh nợ nần, ảnh hưởng đến cuộc sống của cả gia đình. Tục trọng nam khinh nữ khiến các bé gái không được quan tâm, chăm sóc đầy đủ như các bé trai.

3.2. Đấu Tranh Chống Hủ Tục Qua Hình Tượng Người Phụ Nữ

Trong các tác phẩm văn học, hình tượng người phụ nữ thường được xây dựng như những người tiên phong trong cuộc đấu tranh chống lại hủ tục lạc hậu. Họ dám lên tiếng phản đối những phong tục tập quán bất công, bảo vệ quyền lợi của bản thân và cộng đồng. Những nhân vật này thường là những người phụ nữ mạnh mẽ, thông minh, có ý chí kiên cường và lòng dũng cảm.

IV. Khát Khao Hạnh Phúc Đời Thường Trong Văn Học Nữ Quyền DTTS

Dù luôn phải đối mặt với những khó khăn, thử thách trong cuộc sống nhưng thẳm sâu trong tâm hồn, họ luôn khát khao về cuộc sống hạnh phúc - đời thường giản dị, tươi đẹp. Đọc những sáng tác của Vi Hồng, Bùi Thị Như Lan và Cao Duy Sơn… Ta có thể thấy các tác giả đều chú ý khắc họa thành công hình tượng nhân vật nữ dân tộc thiểu số, dành cho họ nhiều trang viết tâm huyết trong sáng tác của mình với những phát hiện về những khát vọng cao đẹp của người phụ nữ mang âm hưởng nữ quyền rất đậm nét.

4.1. Ước Mơ Về Một Gia Đình Hạnh Phúc và Bình Đẳng

Người phụ nữ dân tộc thiểu số luôn ước mơ về một gia đình hạnh phúc, nơi mà các thành viên yêu thương, tôn trọng và giúp đỡ lẫn nhau. Họ mong muốn được chia sẻ gánh nặng kinh tế và công việc gia đình với chồng, được tham gia vào các quyết định quan trọng của gia đình và được đối xử bình đẳng như nam giới.

4.2. Khát Vọng Về Một Cuộc Sống Tự Do và Tự Chủ

Ngoài ước mơ về một gia đình hạnh phúc, người phụ nữ dân tộc thiểu số còn khát vọng về một cuộc sống tự do và tự chủ. Họ mong muốn được học hành, có công việc ổn định, được tham gia vào các hoạt động xã hội và được tự quyết định cuộc đời mình. Họ không muốn bị ràng buộc bởi những định kiến xã hội và những hủ tục lạc hậu.

V. Nghệ Thuật Xây Dựng Nhân Vật Nữ Trong Văn Học Dân Tộc

Các tác giả đều chú ý khắc họa thành công hình tượng nhân vật nữ dân tộc thiểu số, dành cho họ nhiều trang viết tâm huyết trong sáng tác của mình với những phát hiện về những khát vọng cao đẹp của người phụ nữ mang âm hưởng nữ quyền rất đậm nét. Từ đó, có thể khẳng định, các nhà văn dân tộc thiểu số đã góp tiếng nói của mình để tôn vinh những người phụ nữ, những người mà ở bất cứ thời đại nào, quốc gia dân tộc nào cũng giữ vai trò trọng yếu trong việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của mỗi dân tộc.

5.1. Miêu Tả Ngoại Hình và Hành Động Thể Hiện Bản Sắc Văn Hóa

Ngoại hình và hành động của nhân vật nữ thường được miêu tả một cách tỉ mỉ, thể hiện những nét đặc trưng về văn hóa và phong tục tập quán của từng dân tộc. Ví dụ, trang phục truyền thống, cách ăn mặc, cách nói năng, cách ứng xử trong gia đình và xã hội đều được thể hiện một cách chân thực và sinh động.

5.2. Khắc Họa Đời Sống Nội Tâm Phong Phú và Sâu Sắc

Đời sống nội tâm của nhân vật nữ được khắc họa một cách phong phú và sâu sắc, thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc, khát vọng và ước mơ của họ. Các nhà văn thường sử dụng các biện pháp nghệ thuật như độc thoại nội tâm, miêu tả tâm trạng, phân tích tâm lý để giúp người đọc hiểu rõ hơn về thế giới bên trong của nhân vật.

VI. Tiếng Nói Nữ Quyền Tương Lai Văn Học Dân Tộc Thiểu Số

Vấn đề nữ quyền là đề tài có ý nghĩa sâu sắc, có sức lôi cuốn đặc biệt và cũng rất thiết thực với bản thân vì sự yêu thích và muốn khám phá về người phụ nữ dân tộc thiểu số. Đề tài thành công sẽ góp một cái nhìn mới mẻ nhằm giáo dục nhận thức về các giá trị bình quyền, thúc đẩy bình đẳng giới nói chung và sự tiến bộ của người phụ nữ vùng cao nói riêng.

6.1. Bình Đẳng Giới và Sự Phát Triển Bền Vững của Cộng Đồng

Bình đẳng giới là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của cộng đồng. Khi phụ nữ được trao quyền và có cơ hội phát triển, họ sẽ đóng góp tích cực hơn vào các hoạt động kinh tế, xã hội và văn hóa, góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng giàu mạnh và văn minh.

6.2. Bảo Tồn Văn Hóa và Phát Huy Tiếng Nói của Phụ Nữ

Việc bảo tồn văn hóa và phát huy tiếng nói của phụ nữ là hai nhiệm vụ quan trọng trong quá trình phát triển của văn học dân tộc thiểu số. Các nhà văn cần tiếp tục khai thác những giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời phản ánh những vấn đề thời sự liên quan đến phụ nữ, góp phần nâng cao nhận thức về bình đẳng giới và thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 KHÁI QUÁT VỀ VĂN XUÔI DÂN TỘC THIỂU SỐ MIỀN NÚI PHÍA BẮC VÀ GIỚI THUYẾT VỀ NỮ QUYỀN TRONG VĂN HỌC 1. Khái quát về văn xuôi dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc Việt Nam là một quốc gia đa dân tộc, là nơi sinh sống của 54 dân tộc anh em trên dải đất hình chữ S. Mỗi dân tộc đã có đóng góp không nhỏ cho sự nghiệp phát triển văn học nước nhà. Văn học dân tộc thiểu số là bộ phận nằm trong dòng chảy của văn học ViệtNam, nó bao gồm sáng tác của tác giả người dân tộc thiểu số viết về dân tộc mình và những trăn trở của họ về các vấn đề về đời sống, xã hội.

Qua đó để thấy được “Quá trình nỗ lực tự hoàn thiện về tất cả mọi mặt của văn học DTTS để có thể hòa nhập và trở thành bộ phận quan trọng của nền vănxuôi Việt Nam hiện đại”.162] Đầu TK XX, cùng với sự hình thành và phát triển của nền văn học chữ quốc ngữ, văn học DTTS cũng đã xuất hiện và dần khẳng định vị thế của mình.Trong đó phải kể đến văn xuôi dân tộc thiểu số, đó là một bức tranh muôn màu, đầy đủ và sát thực về hiện thực cuộc sống miền núi và đồng bào các dân tộc thiểu số.“Từ những tác phẩm được trau chuốt, chọn lọc trong nghệ thuật biểu hiện, đề tài mở rộng ở cả chiều rộng và chiều sâu,cách nhìn con người và cuộc sống đa diện nhiều chiều…Nó cho thấy sự trưởng thành thục sự của một nền văn học được đánh dấu bằng những thành tựu, thể hiện một cách nhìn, một sự khẳng định giá trị văn học đối với một nền văn xuôi giàu sức phát triển” [13, tr.Cũng kể từ đó, văn học đã góp phần xây dựng và phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội miền núi ngày một giàu đẹp hơn. Nhất là trong giai đoạn hội nhập hiện nay,cần sự khẳng định về bản sắc văn hóa của dân tộc nếu như không muốn hòa tan nền văn hóa của dân tộc mình với dân tộc khác. Lịch sử hình thành, phát triển Đời sống và nền văn hóa dân tộc thiểu số với những sắc diện riêng biệt là nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật phát triển đặc biệt là văn 9 xuôi.Văn xuôi chỉ tổ chức ngôn ngữ như lời nói thường, như một dòng ngôn từ tuôn chảy không ngừng (chỉ tạm dừng ở chỗ ngắt ý, ngắt giọng, ngắt câu thông thường), không bị rằng buộc bởi quy luật số lượng hay vần điệu, nhịp điệu. Văn xuôi khai thác mạnh mẽ khả năng mô tả của ngôn từ để khái quát hiện thực đời sống“Miêu tả cuộc sống trong những hình thức vốn có của nó”và chính chất liệu ngôn từ đã giúp văn xuôi đạt được tính vạn năng trong việc chiếm lĩnh đời sống, thể hiện sự nhận thức và sáng tạo của con người.

Vốn văn học dân gian của dân tộc thiểu số rất đa dạng và phong phú gồm nhiều thể loại như: Sử thi, dân ca, truyện cổ, thành ngữ- tục ngữ, truyện thơ, trường ca…Đây cũng là nguồn sữa mẹ nuôi dưỡng văn xuôi dân tộc thiểu số phát triển. Bên cạnh đó thì những tác phẩm văn xuôi của các tác giả người Kinh viết về đề tài miền núi như Truyện Tây Bắc (Tô Hoài), Ở rừng(Nam Cao), Đất nước đứng lên (Nguyên Ngọc) cũng là nguồn cảm hứng cho những nhà văn DTTS viết văn. Khu vực văn xuôi các dân tộc thiểu số Việt Nam hiện đại bắt đầu hình thành từ những năm 50 của thế kỉ XX và là một nền văn học trẻ. Tuy hình thành muộn, chủ yếu đươc hình thành và phát triển từ sau cách mạng tháng Tám năm 1945, đặc biệt nở rộ từ những năm 60 trở lại đây,trải qua hơn một nửa thế kỉ phát triển, văn xuôi các DTTS đã có nhiều khởi sắc từ đội ngũ sáng tác ngày càng đông đảo, thể loại ngày càng phong phú tới số lượng và chất lượng tác phẩm ngày càng nhiều, hay và hấp dẫn hơn, gặt hái được nhiều thành tựu và đã phổ biến rộng khắp trên mọi vùng miền của tổ quốc.

Trên thực tế, với điều kiện địa lý và tự nhiên xã hội khác nhau, văn xuôi DTTS Việt Nam hiện đại tồn tại ở 3 khu vực chính đó là: miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ. Tuy vậy ở mỗi khu vục này có sự phát triển khôngđồng đều. Nói đến khu vực Tây Nguyên, vào những năm 70,80 của TKXX mới xuất hiện tác giả Y Điêng, một người con của đồng bào dân tộc Ê đê, ông được coi là người giữ hồn văn hóa Ê đê trong văn chương nghệ thuật với tác phẩm như: Chuyện bên bờ sông Hinh (tiểu thuyết 2 tập), Drai Hlinh đi về phía sáng (truyện 10 ngắn), Hờ Giang (truyện dài)…Nối tiếp ông xuất hiện thêm nhiều cây bút mới như: Hlinh Niê (Ê đê), Niê Thanh Mai (Ê đê), Hồ Thao Khằm (Vân Kiều)… Đến khu vực Tây Nam Bộ, cũng có sự xuất hiện của một số tác giả như:Lý Lan (Hoa), Inrasara và Trà Vigia (Chăm).Phát triển rực rỡ nhất phải kể đến văn xuôi khu vực miền núi phía Bắc, đây là khu vực mang màu sắc khác biệt với văn học và văn xuôi các khu vực khác: sự hiểm trở của địa hình núi cao, sự khắc nghiệt của thiên nhiên lạnh giá nhưng thiên nhiên nơi đây cũng chứa đựng cả sự hùng vĩ và thơ mộng. Cư dân chủ yếu là người dân tộc thiểu số như: Tày, Nùng, Mường, Dao, Mông… Đây cũng là khu vực có những sáng tác được cho là mở đường cho sự phát triển mạnh mẽ của văn xuôi hiện đại các DTTS như Ché Mèn được đi họp (1958), Muối lên rừng (1964) của Nông Minh Châu…Đến đội ngũ nhà văn đông đảo là người dân tộc Tày, Thái, Mường, Dao, Nùng như: Triều Ân, Hoàng An, Vi Thị Kim Bình, Nông Quốc Chấn, Vi Hồng, Nông Minh Châu, Nông Ích Đạt, Bế Dôn, Mai Liễu, Ma Trường Nguyên, Bế Sĩ Uông, Dương Thuấn, Cao Duy Sơn, Nông Viết Toại, Bùi Thị Tuyết Mai, Bùi Thị Như Lan, Vương Trung,Cầm Biêu, La Quán Miên, Hoàng Nó, Mào Văn Ết, Lò Văn Cậy, Sa Phong Ba, Bàn Tài Đoàn, Bàn Thị Cúc, Mã Thế Vinh, Mã A Lềnh…Qua đó có thể thấy rằng, văn xuôi phát triển mạnh mẽ ở khu vực miền núi phía Bắc, chứa đựng những điểm độc đáo, hấp dẫn, khẳng định được bước đi vững chắc trên văn đàn với một thế hệ nhà văn tài năng và nhiệt huyết, để lại dấu ấn đậm nét.

Trải qua quá trình hình thành, cho đến nay, văn xuôi DTTS trải qua 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn đều đánh dấu sự phát triển vượt bậc và đáng ghi nhận. Giai đoạn hình thành (từ năm 1958 đến 1965), quá trình hình thành và phát triển chừng trên 70 năm kể từ sau khi cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công và cách mạng đã làm sống lại vốn văn học truyền thống của các dân tộc thiểu số “Chế độ ta không những đã làm nảy nở những tài năng mà còn chú trọng khai thác những di sản văn học nghệ thuật quý báu của các dân tộc bấy lâu nay bị mai một dưới ách thực dân phong kiến…” [56, tr.Khi mà văn xuôi Quốcngữ 11 đã phát triển đạt đến đỉnh cao thì nền văn xuôiDTTS Việt Nam mới có những bước đi đầu tiên. Trước hết là thơ, thời kỳ đầu, thơ các dân tộc thiểusố vẫn chịu ảnh hưởng nặng nề của thơ ca dân gian. Những người làm thơ xuất thân từ tầng lớp bình dân nên thơ ca dân tộc là sự kết hợp của cách mạng, nhân dân và văn hóa dân gian.Từ sau 1945, thơ ca đạt được những thành tựu với các tác giả là: Y Phương, Dương Thuấn, Lò Ngân Sủn…Tiếp đó là văn xuôi, do điều kiện kinh tế, văn hóa xã hội, trình độ nhận thức của nhà văn,đối tượng phản ánh nên văn xuôi DTTS ra đời muộn và phát triển chậm.

Phải từ sau cách mạng, từ sự thay đổi có tính bước ngoặt và căn bản về chất trong toàn bộ lĩnh vực của đời sống xã hội cuối những năm 50,60 thì tư tưởng dân chủ mới được thể hiện rõ nét, đồng bào miền núi mới thực sự có ý thức vươn lên làm chủ cuộc sống mới, làm chủ cuộc đời, dám đấu tranh và phản kháng lại những áp bức, bất công, những phong tục tập quán nghèo nàn, lạc hậu, những tư tưởng phi dân chủ…Mặc dù quá trình hình thành và phát triển muộn nhưng thể loại văn xuôi DTTS miền núi phía Bắc vẫn tạo được nền tảng vững chắc và quan trọng trong sự phát triển của văn học Việt Nam. Năm 1958 với sự ra đời truyện ngắn Ché mèn được đi họp của Nông Minh Châu, tác phẩm văn xuôi viết bằng tiếng dân tộc đầu tiên trong lịch sử văn học Việt Nam của một tác giả người dân tộc thiểu số ra đời, sau được tác giả tự dịch ra tiếng phổ thông. Với đứa con đầu lòng này, Nông Minh Châu được những người trong nghề chào đón, được giải thưởng cuộc thi truyện ngắn của Báo Văn Nghệ. Tiếp theo thành công đó là tiểu thuyết Muối lên rừng được Nông Minh Châu viết bằng tiếng Kinh ấn hành năm 1964 mở ra một thời kỳ mới cho tiểu thuyết phát triển.

Từ ảnh hưởng của Nông Minh Châu mà sau đó, văn xuôi các dân tộc thiểu số đã xuất hiện thêm các tên tuổi như: Triều Ân, Nông Viết Toại, Vi Hồng, Lâm Ngọc Thụ, Vương Trung, Hoàng Hạc… Giai đoạn tiếp theo là giai đoạn phát triển về tầm vóc và chất lượng (từ 1965 đến những năm 70,80 của thế kỷ XX), văn xuôi miền núi giai đoạn này có điều kiện thuận lợi để phát triển về số lượng và quy mô tác phẩm, hình thành nên một khu rừng văn xuôi sum suê 12 cành lá với Vi Hồng, Cao Duy Sơn, Sa Phong Ba, Lò Văn Sỹ, Mã A Lềnh, Lò Ngân Sủn… Đồng hành với đó là rất nhiều tác phẩm có chất lượng như: Niềm vui của Vi Thị Kim Bình(1979),Tiếng khèn A Pá của Triều Ân (1980), Cột mốc giữalòng sôngcủa Mã A Lềnh (1981),Những bông ban tím của Sa Phong Ba (1981), Chiếc vòng bạc của Lò Ngân Sủn (1987), Đuông thang của Vi Hồng (1988)…Đặc biệt trong đó Cao Duy Sơn là người đầu tiên viết văn xuôi người dân tộc được nhận giải thưởng văn học Đông Nam Á, tạo ra một vị thế xứng đáng góp vào thành tựu chung của nền văn học Việt Nam muôn sắc ngàn hương.Đến giai đoạn này, có thể khẳng định, văn xuôi khu vực miền núi phía Bắc đã lớn mạnh, có nhiều thành tựu đáng ghi nhận, là một nền văn học đặc sắc, đậm đà bản sắc dân tộc. Giai đoạn Đổi mới với những thành tựu nổi bật của văn xuôi đặc biệt là thể loại tiểu thuyết (từ sau 1990).