PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do hình thành đề tài Việc doanh nghiệp quyết định lựa chọn thuê một đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ kế toán thuế để thực hiện công việc kế toán thuế trong khi đội ngũ nhân sự kế toán hiện tại vẫn đang thực hiện tốt công việc của mình là một thực tế đang diễn ra không chỉ ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ mà còn là ở rất nhiều doanh nghiệp lớn. Đặc biệt là hiện nay, chế độ chính sách thuế và các luật chuyên ngành đang đƣợc áp dụng mạnh mẽ trong công tác thanh kiểm tra quyết toán thuế, đòi hỏi mỗi một cán bộ kế toán thuế phải có kiến thức rất sâu và rộng. Mục đích lớn nhất của việc thuê ngoài dịch vụ kế toán là làm sao tiết kiệm tối đa chi phí đồng thời nâng cao chất lƣợng thông tin kế toán.
Nếu nhƣ chi phí thuê ngoài để thực hiện công việc thấp hơn chi phí duy trì đội ngũ nhân sự nội bộ thì không có lý do gì doanh nghiệp không tính tới việc thuê ngoài. Điều này đúng cho mọi lĩnh vực không chỉ giới hạn ở kế toán doanh nghiệp. Điều đó cũng thể hiện đƣợc tính chuyên môn hóa trong công việc. Về lâu dài, việc sử dụng các dịch vụ ngoài trong quá trình kinh doanh là một hình thức mang lại lợi ích lớn cho nền kinh tế, vì mọi thứ sẽ đƣợc tiết kiệm và chi phí làm việc rẻ hơn rất nhiều.
Xuất phát từ thực tiễn nêu trên thì việc quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán nhƣ đã nêu trên là vô cùng bức bách và tối quan trọng cho mọi tổ chức nên tác giả đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh” làm mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài thực hiện nhằm: Mục tiêu chung: Tìm hiểu và đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến việc quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Qua đó nâng cao chất lƣợng dịch vụ, mở rộng thị trƣờng dịch vụ góp phần đƣa thị trƣờng dịch vụ kế toán phát triển đồng thời mang lại lợi ích cho khách hàng cũng nhƣ bên cung cấp dịch vụ trong sự phát triển chung của nền kinh tế. 2 Mục tiêu cụ thể: - Xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. - Đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ kế toán. Câu hỏi nghiên cứu - Các nhân tố nào ảnh hƣởng đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh? - Mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố này đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh? 4. Đối tƣợng, phạm vi và thời gian nghiên cứu 4.1 Đối tƣợng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu là sự lựa chọn dịch vụ kế toán và các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh.2 Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu Phạm vi nghiên cứu: Tác giả chỉ nghiên cứu đến 251 doanh nghiệp có sử dụng dịch vụ kế toán tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu nghiên cứu, khảo sát đƣợc tiến hành năm 2015. Phƣơng pháp nghiên cứu Phƣơng pháp nghiên cứu của luận văn là phƣơng pháp hỗn hợp, bao gồm phƣơng pháp định tính và định lƣợng. Phương pháp định tính: - Khảo sát sơ bộ, tổng hợp, so sánh, đối chiếu để nhận diện các nhân tố ảnh hƣởng đến việc lựa dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó xây dựng bảng câu hỏi khảo sát để phỏng vấn nhà quản lý, lãnh đạo, 3 trƣởng phòng ban, tập thể nhân viên kế toán công tác tại các đơn vị này, đề xuất mô hình nghiên cứu phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp.
Nghiên cứu định lượng - Khảo sát các cấp tại doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh thông qua bảng câu hỏi đƣợc thiết kế dựa trên thang đo Likert 5 mức độ nhằm đánh giá mức độ quan trọng của các nhân tố ảnh hƣởng đến “Các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh”. - Đánh giá giá trị và độ tin cậy bằng việc ứng dụng hệ số Cronbach Alpha và phân tích nhân tố khám phá (EFA). - Đánh giá và kiểm định sự phù hợp của mô hình hồi quy. Ý nghĩa khoa học của đề tài Vận dụng đƣợc cơ sở lý thuyết về dịch vụ kế toán và kết quả khảo sát để phát triển mô hình quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Vận dụng đƣợc phƣơng pháp kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính bội để đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng các nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn đã xây dựng đƣợc thang đo, đã kiểm định sự phù hợp cũng nhƣ độ tin cậy của chúng. Xác định đƣợc nhân tố nào của ảnh hƣởng đến quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán có ảnh hƣởng mạnh nhất tới quyết định lựa chọn dịch vụ kế toán của các doanh nghiệp tại Thành phố Hồ Chí Minh. Từ đó đƣa ra các giải pháp để nâng cao chất lƣợng dịch vụ kế toán nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng và mở rộng thị trƣờng dịch vụ kế toán tại Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nƣớc nói chung 7.
Kết cấu của đề tài nghiên cứu Luận văn bao gồm 5 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu Chƣơng 2: Cơ sở lý luận Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu 4 Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu Chƣơng 5: Kiến nghị và kết luận 5 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Chƣơng này trình bày các nghiên cứu có liên quan đến đề tài đã đƣợc thực hiện trên Thế giới và Việt Nam từ đó đƣa ra những nhận xét và hƣớng nghiên cứu tiếp theo của đề tài.1 Đề tài nghiên cứu nƣớc ngoài Janelle và John (1994), “Choice criteria for selecting an external auditor by Listed Australian Public Companies” đƣợc thực hiện tại Úc với mục đích nghiên cứu là xác định tiêu chí lựa chọn công ty kiểm toán. Kết quả nghiên cứu đƣa ra 8 tiêu chí đó là trình độ chuyên môn, độ tin cậy, thƣơng hiệu, thái độ, vị trí địa lý, giá phí, danh mục sản phẩm, hình ảnh. Scott và Walt (1995), “Choice criteria in the selection of international accounting firms” đƣợc thực hiện tại New Zealand với tiêu chí đo lƣờng chất lƣợng dịch vụ của Parasuraman et al, Robert et al,…Nghiên cứu đã xác định 5 nhân tố có ảnh hƣởng là dịch vụ cá nhân, thƣơng hiệu, danh mục sản phẩm, sự giới thiệu từ bên ngoài, lợi thế cạnh tranh. Hunt et al (1999), Hunt và cộng sự 1999 đã thực hiện một nghiên cứu để xác định các tiêu chí lựa chọn và duy trì dịch vụ kế toán của hai nhóm khách hàng các chuyên gia và chủ doanh nghiệp nhỏ dựa trên cuộc khảo sát mẫu 500 doanh nghiệp, có 81 câu trả lời đƣợc sử dụng để phân tích.
Theo nghiên cứu này có 13 tiêu chí ảnh hƣởng đến việc lựa chọn nhà cung cấp của hai nhóm khách hàng này: có mối quan hệ cá nhân với nhà cung cấp dịch vụ, nhận thức đƣợc chuyên môn của nhà cung cấp, giá phí đề xuất, kiến thức của nhà cung cấp về ngành nghề của khách hàng, đa dạng loại hình dịch vụ cung cấp, quy mô của nhà cung cấp, trình bày bằng miệng của nhà cung cấp, trình bày bằng văn bản của nhà cung cấp, sự giới thiệu từ các khách hàng của nhà cung cấp, quen biết từ trƣớc với nhà cung cấp, vị trí, cung cấp các dịch vụ quốc tế. Lee (2009), “How buyers buy” trong nghiên cứu đối với những dịch vụ chuyên nghiệp để tìm hiểu những động lực của quá trình ra quyết định. Lee đã đƣa ra 30 tiêu chí khác nhau đƣợc gom tập trung vào 11 nhóm: chuyên môn/kỹ năng 6 chuyên môn, nhóm dự án, kinh nghiệm của nhà cung cấp, kiến thức về ngành tình hình của khách hàng, danh tiếng, quy mô doanh nghiệp và phạm vi, sẵn sàng linh hoạt, mối quan hệ cá nhân, giá phí, phƣơng pháp quản lý công ty, nguồn lực của công ty.2 Đề tài nghiên cứu trong nƣớc Mai Thị Hoàng Minh (2010), “Kế toán và dịch vụ kế toán Việt Nam trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế”: Đề tài đánh giá tác động của cam kết quốc tế về dịch vụ kế toán tại Việt Nam khi hội nhập, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về kế toán và dịch vụ kế toán theo các điều ƣớc quốc tế mà Việt Nam đã ký kết. Điều đó là một yêu cầu, một cơ hội cho sự phát triển.
Tuy nhiên thực trạng dịch vụ kế toán Việt Nam vẫn có những hạn chế: phần lớn các doanh nghiệp kế toán còn nhỏ, mới thành lập, cơ sở vật chất nghèo nàn, kinh nghiệm quản trị còn ít; dịch vụ kế toán có quá nhiều lực lƣợng cạnh tranh không lành mạnh; quản lý về đạo đức của ngƣời hành nghề đang bị bỏ lỡ trong công tác quản lý nhà nƣớc; bất cập về trình độ. Từ đó tác giả đã đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao chất lƣợng dịch vụ kế toán và tăng cƣờng công tác quản lý hành nghề, xây dựng hồ sơ quản lý trong các doanh nghiệp dịch vụ kế toán, xây dựng đội ngũ nhân viên trong các doanh nghiệp dịch vụ kế toán. Hồ Nam Đông (2013), “Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm Toán DTL”: Đề tài đƣợc thực hiện nhằm mục tiêu tìm hiểu, khảo sát những đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến sự hài lòng của khách hàng về chất lƣợng dịch vụ kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm Toán DTL. Từ kết quả khảo sát đƣợc, căn cứ vào tình hình hoạt động, điều kiện thực tế và chiến lƣợc phát triển của DTL để đƣa ra các kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ kiểm toán của Công ty.