Nghiên cứu các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Ngành nhựa tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. 100 trang · Học viện Ngân hàng · 2022.

• Tác giả: Đào Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Tài An Trang
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Tác Động Đến Hiệu Quả Tài Chính Của Các Doanh Nghiệp Ngành Nhựa Niêm Yết Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC HÌNH
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát về hiệu quả tài chính
• 1.1.1. Khái niệm hiệu quả và hiệu quả tài chính
• 1.1.1.1. Khái niệm hiệu quả
• 1.1.1.2. Khái niệm hiệu quả tài chính
• 1.1.2. Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả tài chính
• 1.2. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.2.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tổng quan về ngành nhựa Việt Nam
• 2.2. Hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam
• 2.4. Mô hình nghiên cứu
• 2.5. Quy trình nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2.7. Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu
• 2.8. Các biến trong mô hình và các giả thuyết nghiên cứu
• 2.9. Xây dựng mô hình nghiên cứu
• 2.10. Kết quả nghiên cứu
• 2.10.1. Thống kê mô tả các biến trong mô hình
• 2.10.2. Tương quan giữa các biến trong mô hình
• 2.10.3. Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến
• 2.10.4. Kết quả ước lượng bằng 3 mô hình Pooled OLS, FEM, REM
• 2.10.5. Kiểm định lựa chọn mô hình
• 2.10.6. Kiểm định các khuyết tật của mô hình REM
• 2.10.7. Khắc phục các khuyết tật của mô hình REM
• 2.10.8. Phân tích kết quả nghiên cứu
• 2.10.8.1. Tính thanh khoản
• 2.10.8.2. Hiệu quả sử dụng tài sản
• 2.10.8.3. Đòn bẩy tài chính
• 2.10.8.4. Tốc độ tăng trưởng của doanh nghiệp
• 2.10.8.5. Quy mô doanh nghiệp
• 2.10.8.6. Thời gian hoạt động
• 2.10.8.7. Tốc độ tăng trưởng GDP
• 2.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ KHUYẾN NGHỊ
• 3.1. Một số đề xuất và khuyến nghị
• 3.1.1. Đối với các doanh nghiệp ngành nhựa
• 3.1.2. Đối với nhà nước
• 3.2. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính doanh nghiệp ngành nhựa

Ngành nhựa tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tài chính cao, các doanh nghiệp cần hiểu rõ các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính của mình. Các yếu tố này bao gồm quản lý tài chính, chiến lược đầu tư, và tình hình cạnh tranh trong ngành. Việc phân tích các nhân tố này sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan và đưa ra quyết định đúng đắn.

1.1. Khái niệm hiệu quả tài chính trong ngành nhựa

Hiệu quả tài chính được định nghĩa là khả năng của doanh nghiệp trong việc sử dụng tài sản và nguồn vốn để tạo ra lợi nhuận. Đối với ngành nhựa, điều này đặc biệt quan trọng do tính cạnh tranh cao và yêu cầu về chất lượng sản phẩm.

1.2. Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả tài chính

Các chỉ tiêu như tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) thường được sử dụng để đánh giá hiệu quả tài chính. Những chỉ tiêu này giúp doanh nghiệp xác định được mức độ sinh lời từ các nguồn lực đã đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong ngành nhựa ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính

Ngành nhựa Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh gay gắt và áp lực từ thị trường quốc tế. Các doanh nghiệp cần phải tìm ra giải pháp để vượt qua những khó khăn này nhằm nâng cao hiệu quả tài chính. Việc thiếu sự khác biệt trong sản phẩm và chất lượng cũng là một vấn đề lớn.

2.1. Cạnh tranh trong ngành nhựa

Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong ngành nhựa ngày càng gia tăng, đặc biệt là từ các công ty nước ngoài. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải cải thiện chất lượng sản phẩm và dịch vụ để thu hút khách hàng.

2.2. Chi phí sản xuất và quản lý tài chính

Chi phí sản xuất cao và quản lý tài chính kém có thể làm giảm hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Do đó, việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và quản lý tài chính là rất cần thiết.

III. Phương pháp cải thiện hiệu quả tài chính cho doanh nghiệp ngành nhựa

Để nâng cao hiệu quả tài chính, các doanh nghiệp ngành nhựa cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả, đầu tư vào công nghệ mới và cải thiện quy trình sản xuất. Những biện pháp này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh.

3.1. Chiến lược đầu tư hiệu quả

Đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

3.2. Quản lý tài chính chặt chẽ

Quản lý tài chính hiệu quả giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí và tối ưu hóa lợi nhuận. Việc sử dụng các công cụ tài chính hiện đại sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong việc ra quyết định.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hiệu quả tài chính

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết tại Việt Nam có thể cải thiện hiệu quả tài chính thông qua việc áp dụng các chiến lược quản lý tài chính và đầu tư hợp lý. Kết quả từ các mô hình phân tích cho thấy mối liên hệ tích cực giữa các nhân tố tác động và hiệu quả tài chính.

4.1. Kết quả từ mô hình nghiên cứu

Mô hình nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính và tốc độ tăng trưởng có tác động đáng kể đến hiệu quả tài chính. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc phân tích các nhân tố này.

4.2. Ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp

Các doanh nghiệp có thể áp dụng các kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược phát triển bền vững, từ đó nâng cao hiệu quả tài chính và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và tương lai của ngành nhựa tại Việt Nam

Ngành nhựa Việt Nam có tiềm năng phát triển lớn, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Để duy trì và nâng cao hiệu quả tài chính, các doanh nghiệp cần liên tục cải tiến và đổi mới. Tương lai của ngành nhựa phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của các doanh nghiệp.

5.1. Tương lai của ngành nhựa

Ngành nhựa sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ nếu các doanh nghiệp biết nắm bắt cơ hội và vượt qua thách thức. Việc đầu tư vào công nghệ và cải tiến quy trình sản xuất sẽ là chìa khóa cho sự thành công.

5.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp

Doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược dài hạn, tập trung vào việc nâng cao hiệu quả tài chính và phát triển bền vững. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp tồn tại mà còn phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành nhựa Việt Nam tuy phát triển sau nhiều ngành công nghiệp truyền thống nhưng đã đạt tốc độ tăng trưởng nhanh, đóng vai trò cung cấp vật liệu và thành phẩm thiết yếu cho sản xuất và đời sống. Giai đoạn 2010–2020, chỉ số sản xuất công nghiệp bình quân của ngành đạt 9,9%/năm, kim ngạch xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng 14–15%/năm tới gần 160 thị trường quốc tế. Mặc dù vậy, cấu trúc nội tại của ngành còn bộc lộ nhiều điểm yếu: hơn 99% đơn vị là doanh nghiệp tư nhân, trong đó doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa chiếm tới 80%; trên 90% doanh nghiệp chưa xây dựng được thương hiệu riêng mà hoạt động dưới hình thức gia công; rào cản gia nhập ngành thấp dẫn đến sản phẩm ít có sự khác biệt về mẫu mã, công nghệ. Đặc biệt, điểm nghẽn lớn nhất là tính phụ thuộc vào nguyên liệu khi có tới khoảng 80% nguồn nguyên liệu sản xuất phải nhập khẩu từ nước ngoài. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng thông qua các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA ký kết ngày 30/06/2019, CPTPP, RCEP) cùng biến động kinh tế và dịch bệnh giai đoạn 2020–2021, doanh nghiệp ngành nhựa chịu áp lực cạnh tranh gay gắt, chi phí đầu vào biến động mạnh và rủi ro sụt giảm lợi nhuận. Việc nhận diện rõ các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính trở thành yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp tối ưu nguồn lực và duy trì năng lực cạnh tranh.

Khóa luận xác định mục tiêu chung là nghiên cứu và phân tích các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, từ đó đề xuất các khuyến nghị cụ thể. Mục tiêu nghiên cứu được cụ thể hóa thành 3 nhiệm vụ:

1. Tổng hợp cơ sở lý thuyết về hiệu quả tài chính, các thước đo đánh giá và các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.
2. Xác định các nhân tố tác động đến hiệu quả tài chính của ngành nhựa, xây dựng các mô hình kinh tế lượng để phân tích và lượng hóa mức độ tác động của các nhân tố đó.
3. Dựa trên kết quả thực nghiệm từ mô hình để đề xuất các giải pháp, khuyến nghị cho doanh nghiệp ngành nhựa và cơ quan quản lý nhà nước nhằm cải thiện, nâng cao hiệu quả tài chính.

Tác giả đặt ra 3 câu hỏi nghiên cứu tương ứng:

1. Dựa trên tham khảo từ các nguồn tài liệu, nhân tố nào có tác động tới hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp đang hoạt động nói chung và doanh nghiệp trong ngành nhựa nói riêng?
2. Các nhân tố tác động như thế nào đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam?
3. Giải pháp nào các doanh nghiệp ngành nhựa cần thực hiện để nâng cao hiệu quả tài chính?

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả tài chính và sự tác động của các nhân tố đến hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa.
• Phạm vi không gian: 22 doanh nghiệp ngành nhựa có cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM - HOSE và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội - HNX).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 7 năm, từ năm 2015 đến năm 2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận khái niệm hiệu quả kinh tế dưới dạng quan hệ so sánh giữa kết quả đầu ra thu được với chi phí nguồn lực bỏ ra ($H = K / C$). Về hiệu quả tài chính doanh nghiệp, tác giả hệ thống hóa ba quan điểm học thuật: (1) hiệu quả của việc huy động, quản lý và sử dụng nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh (Trương Bá Thanh và Trần Đình Khôi Nguyên, 2001); (2) hiệu quả gắn liền với việc huy động vốn; (3) thước đo khách quan đánh giá mức độ doanh nghiệp khai thác tài sản từ hoạt động kinh doanh cốt lõi để tạo ra doanh thu và phản ánh sức khỏe tài chính tổng thể (Will, 2021).

Về hệ thống chỉ tiêu đo lường, tác giả tổng hợp hai nhóm thước đo phổ biến trong nghiên cứu tài chính: nhóm chỉ số giá trị thị trường (Tobin’s Q, Marris) và nhóm hệ số kế toán (ROA, ROE, ROS, ROI). Đề tài lựa chọn hai biến phụ thuộc đại diện cho hiệu quả tài chính là Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân) và Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu bình quân).

Mô hình thực nghiệm kiểm tra tác động của 7 biến độc lập thuộc nhóm đặc điểm doanh nghiệp và kinh tế vĩ mô:

• Tính thanh khoản (LIQ): Hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn (Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn).
• Hiệu quả sử dụng tài sản (ATR): Vòng quay tổng tài sản (Doanh thu thuần / Tổng tài sản bình quân).
• Đòn bẩy tài chính (FL): Hệ số nợ (Tổng nợ phải trả / Tổng tài sản).
• Tốc độ tăng trưởng (GROWTH): Tỷ lệ tăng trưởng doanh thu thuần qua các năm.
• Quy mô doanh nghiệp (SIZE): Logarit tự nhiên của tổng tài sản ($\ln(\text{Tổng tài sản})$).
• Thời gian hoạt động (AGE): Số năm tính từ thời điểm thành lập doanh nghiệp đến năm quan sát.
• Nhân tố vĩ mô: Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) và Tỷ lệ lạm phát (INF). Biến tỷ lệ vốn nhà nước được tác giả xem xét nhưng loại trừ khỏi mô hình định lượng do đặc thù ngành nhựa Việt Nam có hơn 99% là doanh nghiệp tư nhân, tỷ lệ sở hữu nhà nước không đáng kể.

Tên biến	Ký hiệu	Công thức xác định	Kỳ vọng tác động
Tỷ suất sinh lời trên tài sản	ROA	Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân	Biến phụ thuộc
Tỷ suất sinh lời trên vốn CSH	ROE	Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu bình quân	Biến phụ thuộc
Tính thanh khoản	LIQ	Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn	Hỗn hợp (+ / -)
Hiệu quả sử dụng tài sản	ATR	Doanh thu thuần / Tổng tài sản bình quân	Dương (+)
Đòn bẩy tài chính	FL	Tổng nợ phải trả / Tổng tài sản	Âm (-)
Tốc độ tăng trưởng	GROWTH	$(\text{Doanh thu}t - \text{Doanh thu}{t-1}) / \text{Doanh thu}_{t-1}$	Dương (+)
Quy mô doanh nghiệp	SIZE	$\ln(\text{Tổng tài sản})$	Hỗn hợp (+ / -)
Thời gian hoạt động	AGE	$\ln(\text{Năm quan sát} - \text{Năm thành lập})$	Hỗn hợp (+ / -)
Tăng trưởng GDP	GDP	Tốc độ tăng trưởng GDP hàng năm của Việt Nam	Dương (+)
Lạm phát	INF	Chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân năm	Hỗn hợp (+ / -)

Phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định tính (thống kê mô tả, phân tích thực trạng ngành và tình hình tài chính) và định lượng (kinh tế lượng trên dữ liệu bảng cân bằng với $N = 22$ doanh nghiệp, $T = 7$ năm, tổng số 154 quan sát). Quy trình ước lượng thực hiện lần lượt qua:

1. Mô hình hồi quy gộp (Pooled OLS).
2. Mô hình tác động cố định (FEM) và kiểm định F (F-test) để lựa chọn giữa Pooled OLS và FEM.
3. Mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) và kiểm định Breusch-Pagan Lagrangian Multiplier để lựa chọn giữa Pooled OLS và REM.
4. Kiểm định Hausman để chọn lựa giữa FEM và REM.
5. Kiểm định các khuyết tật của mô hình được chọn: kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến bằng hệ số phóng đại phương sai (VIF), kiểm định hiện tượng tự tương quan (Autocorrelation) và kiểm định phương sai sai số thay đổi (Heteroskedasticity).
6. Khắc phục khuyết tật mô hình bằng phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS - Feasible Generalized Least Squares).

Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán thường niên của 22 công ty nhựa niêm yết trên HOSE và HNX giai đoạn 2015–2021, cùng các báo cáo ngành của Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA), Tổng cục Thống kê, Tổng cục Hải quan và Bộ Công Thương.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa khung lý thuyết nền tảng về hiệu quả hoạt động và hiệu quả tài chính trong doanh nghiệp. Tác giả phân tích các thước đo đánh giá kết quả tài chính gồm nhóm chỉ tiêu kế toán phản ánh quá khứ (ROA, ROE, ROS, ROI) và nhóm chỉ số thị trường phản ánh kỳ vọng tương lai (hệ số Marris, Tobin's Q). Chương này làm rõ cơ sở lý luận về các yếu tố tác động tới hiệu quả tài chính: tính thanh khoản (thông qua hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn, thanh toán nhanh, thanh toán tức thời); hiệu quả quản lý tài sản (vòng quay tổng tài sản, vòng quay tài sản cố định); cấu trúc vốn và đòn bẩy tài chính (hệ số nợ, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu, hệ số bao phủ lãi vay); tốc độ tăng trưởng doanh thu; quy mô doanh nghiệp gắn với lý thuyết lợi thế kinh tế nhờ quy mô; thời gian hoạt động; tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước; cùng các biến số kinh tế vĩ mô như GDP và lạm phát.

Phần tổng quan nghiên cứu phân tích có đối chiếu các công trình quốc tế và trong nước:

• Nghiên cứu quốc tế: Amal và cộng sự (2012) tại Jordan chỉ ra quy mô, thanh khoản và đòn bẩy tác động dương đến ROA; Pouraghajan và cộng sự (2012) tại Iran chỉ ra tỷ lệ nợ tác động tiêu cực trong khi quy mô và tăng trưởng tác động tích cực đến ROA, ROE; Gatsi và cộng sự (2013) tại Ghana ghi nhận quy mô và tăng trưởng thúc đẩy hiệu quả tài chính; Khalifa và Zurina (2013) tại Libya nhận thấy thanh khoản tác động ngược chiều đến ROA; Demirhan và Anwar (2014) tại Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định đòn bẩy tài chính tác động tiêu cực trong khủng hoảng; Yenesew (2014) tại Ethiopia; Mou Xu (2015) trên sàn Thượng Hải khẳng định vòng quay tài sản tác động thuận chiều, còn đòn bẩy tác động ngược chiều lên ROA và ROE.
• Nghiên cứu trong nước: Đoàn Ngọc Phi Anh (2010) dùng phân tích đường dẫn; Đỗ Dương Thanh Ngọc (2011) nghiên cứu ngành xây dựng kết luận quy mô không có ý nghĩa thống kê; Võ Thị Tuyết Hằng (2015) khẳng định quy mô và tăng trưởng tác động tích cực; Chu Thị Thu Thủy và cộng sự (2015) nghiên cứu các công ty niêm yết trên HOSE chỉ ra đòn bẩy và thanh khoản nhanh tác động ngược chiều tới ROA; Trần Gia Nguyên (2018) nghiên cứu ngành dược phẩm; Manh Dung Tran và cộng sự (2019) xác định đòn bẩy và khả năng thanh toán ngắn hạn tác động tiêu cực đến hiệu quả tài chính; Trần Mạnh Dũng và cộng sự (2020) nghiên cứu ngành nhựa chỉ ra vòng quay tài sản tác động dương, đòn bẩy tác động âm, lạm phát và GDP không có ý nghĩa thống kê; Hồ Xuân Thủy và cộng sự (2020) tại HNX ghi nhận quy mô và tốc độ tăng trưởng tác động ngược chiều đến ROA.

Chương 2: Xây dựng mô hình nghiên cứu

Chương 2 trình bày bức tranh toàn cảnh ngành nhựa Việt Nam giai đoạn 2015–2021. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nhựa liên tục tăng từ khoảng 2 tỷ USD năm 2015 lên hơn 4 tỷ USD năm 2021. Về cơ cấu sản phẩm theo quy hoạch của Bộ Công Thương, tỷ trọng nhựa bao bì có xu hướng giảm dần (từ 38% năm 2015 xuống 34% năm 2020 và định hướng 31% năm 2025), trong khi nhóm nhựa công nghệ cao được định hướng nâng từ 15% (2015) lên 23% (2020) và 25% (2025); nhựa xây dựng tăng từ 18% lên 27%; nhựa gia dụng giảm từ 29% xuống 17%.

Tác giả đánh giá thực trạng tài chính của 22 doanh nghiệp niêm yết trong mẫu nghiên cứu giai đoạn 2015–2021:

• ROA: Đạt giá trị trung bình 6,74%. Năm 2015 đạt mức cao nhất, sau đó giảm dần đến năm 2019, phục hồi nhẹ vào năm 2020 và giảm về năm 2021 do đại dịch Covid-19. Số doanh nghiệp có ROA âm rất ít, cá biệt có CTCP Rạng Đông Holding (RDP) âm 4,74% vào năm 2017; nhóm doanh nghiệp duy trì ROA từ 0 đến 6,74% chiếm tỷ trọng chi phối (54,55% năm 2015 tăng lên 72,73% năm 2020).
• ROE: Đạt giá trị trung bình 13,30%. Tỷ lệ ROE cao phản ánh khả năng tạo lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu tốt của ngành, tiêu biểu là các doanh nghiệp duy trì ROE cao qua các năm như CTCP Nhựa Việt Nam (VNP), CTCP Nhựa Hà Nội (NHH), CTCP Nhựa bao bì Vinh (VBC). Trường hợp RDP có ROE âm 11,4% năm 2017 do dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh âm 41,4 tỷ đồng.
• Các chỉ tiêu tài chính khác: Hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn bình quân đạt 2,42 lần (phần lớn tập trung từ 1 đến 2,42 lần; một số công ty duy trì mức rất cao năm 2016 như ALT đạt 5,97 lần, SFN đạt 9,34 lần do lượng tiền và hàng tồn kho lớn); Hiệu quả sử dụng tài sản bình quân đạt 1,42 lần (1 đồng tài sản tạo ra 1,42 đồng doanh thu); Đòn bẩy tài chính bình quân ở mức 47,52% và có xu hướng giảm dần trong giai đoạn 2018–2021 nhằm giảm áp lực chi phí lãi vay; Tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân đạt 18,58%.

Quy trình xử lý dữ liệu kinh tế lượng được triển khai chi tiết: Thống kê mô tả, ma trận hệ số tương quan Pearson và kiểm định đa cộng tuyến (hệ số VIF đều nhỏ hơn ngưỡng quy ước, loại trừ khả năng đa cộng tuyến nghiêm trọng). Ước lượng ba mô hình Pooled OLS, FEM và REM cho cả hai hàm hồi quy với biến phụ thuộc ROA và ROE. Kiểm định F và kiểm định Breusch-Pagan Lagrangian Multiplier đều có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$), chứng minh sự phù hợp của mô hình dữ liệu bảng so với Pooled OLS. Kiểm định Hausman cho kết quả lựa chọn mô hình tác động ngẫu nhiên (REM). Tuy nhiên, các kiểm định chẩn đoán mô hình REM phát hiện khuyết tật: kiểm định Wooldridge phát hiện hiện tượng tự tương quan và kiểm định Modified Wald phát hiện hiện tượng phương sai sai số thay đổi. Do đó, tác giả sử dụng phương pháp hồi quy bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) để khắc phục triệt để các khuyết tật này nhằm thu được ước lượng vững và hiệu quả.

Chương 3: Kết luận và một số khuyến nghị

Chương 3 tổng hợp các phát hiện thực nghiệm và xây dựng hệ thống khuyến nghị thực tiễn:

• Đối với các doanh nghiệp ngành nhựa: Cần cơ cấu lại tài sản ngắn hạn để tối ưu hóa tính thanh khoản, tránh dự trữ hàng tồn kho quá mức gây ứ đọng vốn và phát sinh chi phí cơ hội; Nâng cao hiệu suất sử dụng tài sản bằng cách đẩy mạnh công suất dây chuyền, cải tiến quy trình công nghệ nhằm gia tăng doanh thu trên quy mô tài sản đầu tư; Kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ đòn bẩy tài chính, duy trì hệ số nợ ở ngưỡng an toàn để giảm chi phí lãi vay trong các giai đoạn biến động lãi suất; Chủ động liên kết tìm kiếm nguồn cung nguyên liệu trong nước và đa dạng hóa đối tác nhập khẩu nhằm giảm áp lực biến động giá hạt nhựa thế giới; Chuyển dịch cơ cấu sản phẩm sang các dòng nhựa kỹ thuật cao, sản phẩm tái chế thân thiện với môi trường nhằm tận dụng các ưu đãi từ hiệp định EVFTA.
• Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Hoàn thiện quy hoạch vùng công nghiệp phụ trợ ngành nhựa; có chính sách ưu đãi tín dụng và thuế đối với các dự án sản xuất nguyên liệu hạt nhựa tái sinh và nguyên sinh nội địa để giảm tỷ lệ phụ thuộc nhập khẩu 80%; đơn giản hóa thủ tục hành chính và đẩy mạnh hỗ trợ xúc tiến thương mại giúp doanh nghiệp khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu lượng hóa cụ thể các chỉ số tài chính trung bình của ngành nhựa niêm yết giai đoạn 2015–2021 qua 154 quan sát:

Chỉ tiêu tài chính	Ký hiệu	Giá trị trung bình	Đặc điểm phân bố trong mẫu
Tỷ suất sinh lời trên tài sản	ROA	6,74%	Đỉnh cao năm 2015; nhóm 0 đến 6,74% chiếm 68,18%–72,73%
Tỷ suất sinh lời trên vốn CSH	ROE	13,30%	Phần lớn doanh nghiệp có ROE dương; RDP âm năm 2017 (-11,4%)
Khả năng thanh toán ngắn hạn	LIQ	2,42 lần	Đa số dao động từ 1 đến 2,42 lần; cá biệt có mã đạt >9 lần
Hiệu quả sử dụng tài sản	ATR	1,42 lần	Có xu hướng giảm nhẹ về cuối giai đoạn nghiên cứu
Đòn bẩy tài chính	FL	47,52%	Tỷ lệ nợ/tài sản có xu hướng giảm từ sau năm 2018
Tốc độ tăng trưởng doanh thu	GROWTH	18,58%	Biến động mạnh giữa các năm và phân hóa giữa các doanh nghiệp

Kết quả ước lượng mô hình FGLS cho thấy:

• Hiệu quả sử dụng tài sản (ATR): Có tác động tích cực cùng chiều mạnh nhất và có ý nghĩa thống kê đến cả ROA và ROE. Việc tăng vòng quay tài sản trực tiếp thúc đẩy khả năng sinh lời của doanh nghiệp nhựa.
• Đòn bẩy tài chính (FL): Tác động ngược chiều có ý nghĩa thống kê tới ROA và ROE. Doanh nghiệp sử dụng nợ vay càng nhiều thì chi phí tài chính càng cao, làm suy giảm hiệu quả sinh lời tổng thể.
• Tính thanh khoản (LIQ): Thể hiện mối quan hệ ngược chiều với hiệu quả tài chính ở mức thanh khoản cao, phản ánh tình trạng ứ đọng vốn lưu động và dự trữ tồn kho hạt nhựa quá mức làm tăng chi phí lưu kho và giảm vòng quay tiền.
• Quy mô (SIZE), Tăng trưởng (GROWTH), Thời gian hoạt động (AGE) và Biến vĩ mô (GDP): Thể hiện mức độ tác động khác nhau, trong đó quy mô và tăng trưởng hỗ trợ khả năng sinh lời nhưng chịu sự chi phối bởi đặc thù quản trị chi phí của từng công ty.

Về mặt đóng góp, nghiên cứu cập nhật chuỗi dữ liệu thực nghiệm kéo dài 7 năm (2015–2021), bao phủ cả giai đoạn chịu tác động trực tiếp của đại dịch Covid-19 và thời điểm hiệp định EVFTA bắt đầu có hiệu lực đối với ngành nhựa Việt Nam. Đồng thời, việc ứng dụng quy trình kiểm định kinh tế lượng hoàn chỉnh (F-test, Breusch-Pagan, Hausman) và xử lý triệt để hai khuyết tật tự tương quan và phương sai sai số thay đổi bằng mô hình FGLS giúp kết quả ước lượng có độ tin cậy thống kê cao hơn so với các nghiên cứu trước đây chỉ dừng lại ở mô hình OLS hoặc FEM/REM đơn thuần.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Quy mô mẫu: Nghiên cứu mới giới hạn ở 22 doanh nghiệp ngành nhựa có cổ phiếu niêm yết trên sàn chứng khoán, trong khi toàn ngành nhựa Việt Nam có hơn 4.000 doanh nghiệp đang hoạt động với 80% là doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa niêm yết. Do đó, kết quả nghiên cứu có thể chưa bao quát toàn bộ đặc tính tài chính của khối doanh nghiệp tư nhân ngoài sàn.
• Nhân tố vĩ mô và đặc thù ngành: Mô hình mới kiểm soát hai biến vĩ mô là tốc độ tăng trưởng GDP và lạm phát, chưa tích hợp được biến số giá dầu mỏ thế giới (yếu tố quyết định giá hạt nhựa nguyên sinh nhập khẩu) và biến động tỷ giá hối đoái.
• Khoảng thời gian: Dữ liệu dừng lại ở năm 2021, giai đoạn thị trường bắt đầu thích ứng sau đại dịch.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng tập mẫu quan sát sang các doanh nghiệp nhựa quy mô lớn chưa niêm yết (thông qua khảo sát hoặc báo cáo ngành), kéo dài chuỗi thời gian sau năm 2021 và bổ sung các biến ngoại sinh đặc thù như biến động giá nguyên liệu hạt nhựa thế giới, tỷ giá USD/VND và các chỉ số quản trị môi trường (ESG).

Giá trị tham khảo

Đề tài là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính doanh nghiệp, Kế toán - Kiểm toán và Kinh tế học: Tham khảo phương pháp xây dựng mô hình dữ liệu bảng (Panel Data), quy trình lựa chọn mô hình qua các kiểm định F-test, Breusch-Pagan, Hausman và kỹ thuật khắc phục khuyết tật mô hình bằng FGLS trên phần mềm thống kê (Stata).
• Các nhà nghiên cứu về ngành công nghiệp chế biến - chế tạo: Khai thác số liệu tổng hợp về cấu trúc ngành nhựa Việt Nam, lộ trình quy hoạch sản phẩm đến năm 2025 và chuỗi số liệu tài chính thực tế giai đoạn 2015–2021.
• Nhà quản trị doanh nghiệp ngành nhựa: Ứng dụng các khuyến nghị về thiết lập tỷ lệ nợ mục tiêu, định mức thanh khoản ngắn hạn và chiến lược giải phóng hàng tồn kho để tối ưu hóa vòng quay tài sản.
• Nhà đầu tư chứng khoán: Có thêm cơ sở định lượng để đánh giá sức khỏe tài chính và năng lực sinh lời của các mã cổ phiếu ngành nhựa niêm yết (như VNP, NHH, VBC, RDP).

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các chỉ tiêu nào để đại diện cho hiệu quả tài chính của doanh nghiệp nhựa?
Tác giả sử dụng hai chỉ tiêu kế toán là Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA = Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản bình quân) và Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE = Lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu bình quân).

2. Kích thước mẫu và giai đoạn nghiên cứu của đề tài là bao nhiêu?
Mẫu nghiên cứu gồm 22 doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam (HOSE và HNX), dữ liệu thu thập liên tục trong 7 năm từ 2015 đến 2021, tạo thành bộ dữ liệu bảng cân bằng với tổng số 154 quan sát.

3. Tại sao tác giả loại trừ biến "Tỷ lệ vốn nhà nước" khỏi mô hình hồi quy?
Mặc dù lý thuyết tài chính có đề cập đến tỷ lệ sở hữu nhà nước, nhưng đối với ngành nhựa Việt Nam, hơn 99% số lượng doanh nghiệp là thuộc sở hữu tư nhân, tỷ lệ vốn nhà nước nắm giữ trong các doanh nghiệp ngành này rất thấp nên tác giả xem đây là nhân tố không tác động và không đưa vào mô hình lượng hóa.

4. Khuyết tật nào xuất hiện ở mô hình hồi quy và tác giả đã xử lý bằng phương pháp gì?
Sau khi kiểm định Hausman lựa chọn mô hình tác động ngẫu nhiên (REM), các kiểm định chẩn đoán phát hiện mô hình vi phạm hai giả định kinh tế lượng: có hiện tượng tự tương quan (autocorrelation) và phương sai sai số thay đổi (heteroskedasticity). Tác giả đã sử dụng mô hình hồi quy theo phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS) để khắc phục toàn bộ các khuyết tật này.

5. Doanh nghiệp nào trong mẫu nghiên cứu có kết quả tài chính âm nổi bật và nguyên nhân do đâu?
CTCP Rạng Đông Holding (mã RDP) có ROA âm (-4,74%) và ROE âm (-11,4%) vào năm 2017. Nguyên nhân được xác định là do dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh chính bị âm tới 41,4 tỷ đồng trong khi doanh nghiệp đang mở rộng đầu tư dẫn đến thâm hụt vốn kéo dài và phải phụ thuộc lớn vào vốn vay.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đào Thị Hồng Nhung đã lượng hóa thành công tác động của các nhân tố vi mô và vĩ mô đến hiệu quả tài chính của 22 doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn 2015–2021. Kết quả thực nghiệm bằng mô hình FGLS khẳng định vòng quay tài sản là động lực thúc đẩy tỷ suất sinh lời, trong khi đòn bẩy tài chính và tính thanh khoản quá cao gây áp lực tiêu cực lên hiệu quả tài chính. Đề tài đóng góp cả về mặt học thuật kinh tế lượng lẫn cơ sở thực tiễn giúp các doanh nghiệp ngành nhựa tái cơ cấu tài chính và hoạch định chiến lược kinh doanh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ TÀI CHÍNH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP 1. Khái quát về hiệu quả tài chính 1. Khái niệm hiệu quả và hiệu quả tài chính 1. Khái niệm hiệu quả Hiệu quả theo tiếng Anh là “Efficiency” là đánh giá qua kết quả thực hiện hoạt động ở hiện tại so với kế hoạch dự kiến.

Khi hoạt động được coi là có hiệu quả, có nghĩa là nó có một kết quả mong muốn hoặc mong đợi, hoặc tạo ra một ấn tượng sâu sắc, sinh động. Hiệu quả theo từ điển tiếng Việt là kết quả mong muốn, cái sinh ra kết quả mà con người chờ đợi, nó có nội dung khác nhau ở các lĩnh vực khác nhau. Trong kinh doanh, hiệu quả là lãi suất, lợi nhuận. Trong sản xuất, hiệu quả là hiệu suất, năng suất.

Trong lao động nói chung, hiệu quả là năng suất lao động được đánh giá bằng số lượng thời gian hao phí để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm, hoặc bằng số lượng sản phẩm sản xuất ra trong một đơn vị thời gian. Xét theo góc độ chuyên môn, hiệu quả theo nghĩa kinh tế là: “Mối quan hệ giữa các yếu tố đầu vào khan hiếm với đầu ra hàng hoá dịch vụ”. Hay nói cách khác là hiệu quả kinh tế. Hiệu quả kinh tế là sự so sánh giữa kết quả đạt được với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

Công thức: H = K/C Trong đó: H – Hiệu quả. K – Kết quả đạt được. C – Hao phí nguồn lực cần thiết gắn với kết quả đó. Khái niệm hiệu quả tài chính Có một số quan điểm về hiệu quả tài chính: Quan điểm thứ nhất: Hiệu quả tài chính dùng để chỉ hiệu quả của việc huy động, quản lý và sử dụng nguồn vốn cho quá trình sản xuất, kinh doanh ( Trương Bá Thanh và Trần Đình Khôi Nguyên, 2001).

Quan điểm thứ hai: Hiệu quả tài chính là hiệu quả của việc huy động vốn. Quan điểm thứ ba: Hiệu quả tài chính là thước đo khách quan đánh giá mức độ doanh nghiệp có thể sử dụng tài sản từ phương thức kinh doanh chính và tạo ra doanh thu. Thuật ngữ này được sử dụng như một thước đo chung về sức khoẻ tài chính tổng thể của doanh nghiệp trong thời kì nhất định (Will ,2021). Các quan điểm tuy có sự khác biệt nhất định nhưng dù theo quan điểm nào thì thực chất hiệu quả tài chính vẫn là phản ánh mối quan hệ so sánh giữa các kết quả đầu ra (lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp nhận được) với các yếu tố đầu vào (chi phí bỏ ra để có được lợi ích đó) của các doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định.

Hiệu quả tài chính cao sẽ đảm bảo an toàn cho doanh nghiệp, chứng tỏ khả năng huy động, quản lý cũng như sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp rất tốt. Do vậy, nâng cao hiệu quả tài chính luôn là mục tiêu của các nhà quản trị, là một vấn đề quan tâm của các nhà đầu tư bên trong, bên ngoài doanh nghiệp và cả các bên liên quan. Nghiên cứu hiệu quả tài chính nhằm đánh giá sự an toàn tài chính trong doanh nghiệp, đánh giá tài sản, nguồn vốn từ đó giúp nhà đầu tư có những cái nhìn chính xác để đưa ra quyết định đầu tư hay điều chỉnh hợp lí. Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả tài chính Bảng 1.1: Một số các nghiên cứu về thước đo hiệu quả tài chính Thước đo Tham chiếu các nghiên cứu Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản- Liargovas và Skandalis, 2008 ROA Hu, Y & Izumida, 2008 Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu- Liargovas và Skandalis, 2008 ROE Hu, Y & Izumida, 2008 Tỷ suất sinh lời trên doanh thu- ROS Liargovas và Skandalis, 2008 Le, TV & Buck, 2011 Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư – ROI Shah và cộng sự, 2011 Lợi suất cổ tức- DY Ming & Gee, 2008 Ongore & VO, 2011 Hệ số giá trị thị trường - Marris và Zeiturn & Tian, 2007 Tobin’ s Q Jiraporn và cộng sự, 2008 (Nguồn: Tổng hợp của tác giả) Từ trước đến nay việc đánh giá hiệu quả tài chính cũng như là sử dụng công cụ nào để đo lường hiệu quả tài chính luôn là một vấn đề được đề cập rất nhiều trong các thảo luận về tài chính doanh nghiệp và luôn gây ra nhiều tranh cãi, nhiều ý kiến khác nhau.

Vì vậy, việc lựa chọn thước đo nào để đo lường hiệu quả tài chính là một vấn đề quan trọng và cần thiết. Có rất nhiều các chỉ tiêu được sử dụng để đánh giá hiệu quả tài chính trong doanh nghiệp. Nhưng trong các nghiên cứu trước đây có hai nhóm chỉ tiêu thường được sử dụng nhiều nhất đó là: Nhóm chỉ tiêu thứ nhất là các hệ số giá trị kế toán hay còn gọi là đo lường hiệu quả tài chính bằng chỉ tiêu lợi nhuận, nhóm chỉ tiêu thứ hai gồm các mô hình kinh tế dựa trên giá trị thị trường hay còn gọi là các hệ số về tăng trưởng tài sản. Nhóm chỉ tiêu thứ nhất: đo lường hiệu quả tài chính bằng chỉ tiêu lợi nhuận.

Đó là tỷ suất giữa kết quả đầu ra (thu nhập, lợi nhuận) và các yếu tố đầu vào (tài sản, 6 nguồn vốn, vốn chủ sở hữu). Hai chỉ tiêu thường được dùng nhiều nhất để đo lường hiệu quả tài chính doanh nghiệp là tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) và tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE). Giá trị của hai hệ số này có thể phụ thuộc vào cách các tác giả sử dụng lợi nhuận nào để tính toán. Rất nhiều nhà nghiên cứu (Hu, Y & Izumida, 2008; Le, TV & Buck, 2011) đã chọn lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT) để tính các hệ số trên.

Một số nghiên cứu của các tác giả như: Tian & Estrin, 2008; LI và cộng sự, 2009 lại sử dụng chỉ tiêu lợi nhuận thuần, còn nghiên cứu của Shah và cộng sự, 2011 thì lựa chọn lợi nhuận thuần cộng thêm với lãi vay. Bên cạnh đó, cũng có vài nghiên cứu cho rằng nên dùng lợi nhuận trước thuế, lãi vay, hao mòn và khấu hao (EBITDA). Ngoài ROA và ROE thì cũng có những hệ số khác được sử dụng như tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu - ROS (Le, TV & Buck, 2011), lợi nhuận trên vốn đầu tư - ROI (Shah và cộng sự, 2011) hay lợi suất cổ tức – DY (Ming & Gee, 2008; Ongore, 2011). Nhóm chỉ tiêu thứ hai: nhóm chỉ số giá trị thị trường cũng thường được sử dụng trong các nghiên cứu để thể hiện hiệu quả tài chính.

Đối với nhóm này, hai hệ số Marris và Tobin’ s Q được sử dụng nhiều và được coi như công cụ tốt trong việc đánh giá (theo nghiên cứu của Zeiturn và cộng sự, 2007; Jiraporn và cộng sự, 2008; Nour, 2012). Trong đó, Marris được tính bằng cách lấy tổng giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu chia cho giá trị sổ sách của vốn chủ sở hữu, còn Tobin’ s Q được tính là lấy giá trị thị trường của vốn chủ sở hữu cộng với gái trị sổ sách các khoản nợ phải trả chia cho giá trị sổ sách của tổng tài sản. Tóm lại khi đánh giá về hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp thì nhóm các chỉ tiêu ROA, ROE vẫn là thước đo được sử dụng phổ biến nhất. Nhóm chỉ số này là cách nhìn về quá khứ hoặc có thể đánh giá khả năng lợi nhuận của doanh nghiệp (Hu & Izumida, 2008).

Đây là những chỉ báo hiệu quả cho kết quả kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp và cũng phản ánh cả lợi nhuận đã đạt được trong các kỳ kế toán trước. Vì vậy, trong khoá luận nghiên cứu về hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam tác giả sẽ quyết định sử dụng 2 chỉ tiêu này để thể hiện cho hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp ngành nhựa. Việc kết hợp sử dụng cả 2 chỉ tiêu sẽ đưa ra một cái nhìn bao quát và rõ ràng hơn cho 7 các nhà quản lý, nhà đầu tư, các bên có liên quan trong việc đánh giá về hiệu quả tài chính trong quá khứ cũng như tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp trong tương lai. Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản – ROA ROA là chỉ tiêu đo lường khả năng sinh lợi trên mỗi đồng tài sản của công ty.

Nó cho biết hiệu quả hoạt động của công ty trong việc sử dụng tài sản để tạo ra lợi nhuận. Đây là dữ liệu tài chính quan trọng đối với bất kì doanh nghiệp hay nhà đầu tư nào. ROA được xác định bằng công thức sau: 𝐿ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑠𝑎𝑢 𝑡ℎ𝑢ế Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) = 𝑇ổ𝑛𝑔 𝑡à𝑖 𝑠ả𝑛 𝑏ì𝑛ℎ 𝑞𝑢â𝑛 Trong đó: Tổng tài sản bình quân trong một kỳ được tính bằng cách lấy trung bình cộng của tổng tài sản đầu kỳ và cuối kỳ của doanh nghiệp. Nếu như doanh nghiệp không có đủ số liệu thì có thể thay thế tổng tài sản bình quân bởi tổng tài sản tại thời điểm cuối kỳ.

ROA cho biết được doanh nghiệp đã kiếm được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế trên một đồng tài sản đã đầu tư. Chỉ số này càng cao chứng tỏ hoạt động kinh doanh và sử dụng tài sản của công ty càng hiệu quả, hiệu quả tài chính tốt, công ty đang kiếm được nhiều tiền trên số tiền đã bỏ ra. Nếu ROA tăng đều đặn cho thấy tình hình kinh doanh của doanh nghiệp phát triển ổn định, còn ROA có sự thay đổi bất thường thể hiện doanh nghiệp làm ăn bất ổn, sử dụng nguồn vốn chưa thật sự hiệu quả. Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu - ROE ROE là một chỉ số đo lường khả năng sinh lời của một khoản đầu tư trên một đồng vốn đã bỏ ra.

ROE là tỷ suất quan trọng đối với các cổ đông - chủ sở hữu công ty, đánh giá mức độ hiệu quả của việc sử dụng vốn trong doanh nghiệp. ROE được xác định bằng công thức sau: 𝐿ợ𝑖 𝑛ℎ𝑢ậ𝑛 𝑠𝑎𝑢 𝑡ℎ𝑢ế Tỷ suất sinh lời (lợi nhuận) trên vốn chủ sở hữu = 𝑉ố𝑛 𝑐ℎủ 𝑠ở ℎữ𝑢 𝑏ì𝑛ℎ 𝑞𝑢â𝑛 8 Trong đó: Vốn chủ sở hữu bình quân trong một kỳ được tính bằng cách lấy trung bình cộng của vốn chủ sở hữu đầu kỳ và cuối kỳ của doanh nghiệp. Nếu như doanh nghiệp không có đủ số liệu thì có thể thay thế vốn chủ sở hữu bình quân bởi vốn chủ sở hữu tại thời điểm cuối kỳ. Chỉ số ROE cho biết trong một kì nhất định, doanh nghiệp bỏ ra một đồng vốn chủ sở hữu thì thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế.