Luận văn thạc sĩ ueh các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh trà vinh

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Trà Vinh.

• Tác giả: Huỳnh Bích Như
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Phi Hổ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Trên Địa Bàn Tỉnh Trà Vinh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Địa bàn nghiên cứu
• 1.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.2.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.2.4. Giới hạn nội dung nghiên cứu
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Khái niệm và đặc điểm của DNNVV
• 2.1.1. Khái niệm về DNNVV
• 2.1.2. Đặc điểm của DNNVV
• 2.1.2.1. Đặc điểm về hoạt động
• 2.1.2.2. Đặc điểm về tổ chức, quản lý
• 2.1.2.3. Đặc điểm về tài chính
• 2.1.3. Vai trò của DNNVV
• 2.2. Khái niệm về vốn và phân loại vốn
• 2.2.1. Khái niệm và đặc điểm vốn
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp tiếp cận và thu thập số liệu
• 2.3.2. Số liệu sơ cấp
• 2.3.3. Số liệu thứ cấp
• 2.3.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 3.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI TRÀ VINH NĂM 2016
• 3.2. TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 3.2.1. Tình hình hoạt động của DNNVV cả nước năm 2015
• 3.2.2. Tình hình hoạt động của DNNVV tỉnh Trà Vinh năm 2015
• 3.2.3. Số lượng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh năm 2015
• 3.2.4. Loại hình DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 3.2.5. Qui mô lao động của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 3.2.6. Qui mô vốn bình quân của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 3.2.7. Tình hình đăng ký kinh doanh năm 2016
• 3.2.8. Lĩnh vực hoạt động kinh doanh
• 3.2.9. Xu hướng kinh doanh của doanh nghiệp
• 3.3. TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG NGÂN HÀNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 3.3.1. Mạng lưới hoạt động của Ngân hàng trên địa bàn tỉnh
• 3.3.2. Tình hình huy động cho vay của Ngân Hàng
• 3.4. TÌNH HÌNH TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 3.4.1. Những thuận lợi và khó khăn trong cho vay DNNVV của các ngân hàng trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 3.4.1.1. Những thuận lợi trong cho vay DNNVV
• 3.4.1.2. Những khó khăn trong cho vay DNNVV
• 3.4.2. Dư nợ cho vay DNNVV trên địa bàn tỉnh
• 3.4.3. Chất lượng cho vay DNNVV
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 4.1. ĐẶC ĐIỂM DNNVV ĐƯỢC KHẢO SÁT
• 4.1.1. Thông tin chung về doanh nghiệp
• 4.1.2. Loại hình và lĩnh vực kinh doanh
• 4.1.3. Thông tin về người quản lý doanh nghiệp
• 4.1.3.1. Trình độ học vấn của người quản lý doanh nghiệp
• 4.1.4. Thông tin tài chính DNNVV
• 4.2. TÌNH HÌNH TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG
• 4.2.1. Tỷ lệ doanh nghiệp có vay vốn và không vay vốn ngân hàng
• 4.2.2. Tình hình vay vốn Ngân Hàng của DNNVV
• 4.2.3. Những yếu tố gây khó khăn cho DNNVV khi vay vốn ngân hàng
• 4.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 4.3.1. Xác định các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 4.3.2. Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý GIẢI PHÁP NÂNG CAO TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CHO CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH
• 5.1. GỢI Ý GIẢI PHÁP
• 5.1.1. Giải pháp về tăng trưởng doanh thu
• 5.1.2. Giải pháp về loại hình doanh nghiệp
• 5.1.3. Giải pháp về lĩnh vực sản xuất kinh doanh
• 5.1.4. Giải pháp về thời gian hoạt động
• 5.1.5. Giải pháp về Tài sản đảm bảo
• 5.1.6. Giải pháp về lợi nhuận
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Trà Vinh

Khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng là một yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Trà Vinh. DNNVV đóng góp lớn vào nền kinh tế địa phương, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Theo nghiên cứu của Huỳnh Bích Như (2017), có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến khả năng này, từ chính sách tín dụng đến tình hình tài chính của doanh nghiệp.

1.1. Định Nghĩa Về Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

DNNVV được định nghĩa theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP, bao gồm các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, với tổng nguồn vốn và số lao động nhất định. Đặc điểm của DNNVV là tính linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh với thị trường.

1.2. Vai Trò Của DNNVV Trong Nền Kinh Tế

DNNVV đóng góp khoảng 40% GDP và tạo ra 90% việc làm tại Việt Nam. Sự phát triển của DNNVV không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động.

II. Những Thách Thức Trong Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng Của DNNVV

DNNVV tại Trà Vinh đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng. Những khó khăn này không chỉ đến từ chính sách tín dụng mà còn từ tình hình tài chính và khả năng quản lý của doanh nghiệp.

2.1. Chính Sách Tín Dụng Ngân Hàng

Chính sách tín dụng hiện tại chưa thực sự hỗ trợ DNNVV, với nhiều yêu cầu khắt khe về tài sản thế chấp và lịch sử tín dụng. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp không đủ điều kiện vay vốn.

2.2. Tình Hình Tài Chính Của Doanh Nghiệp

Nhiều DNNVV có tình hình tài chính yếu kém, thiếu tài sản thế chấp và không có khả năng chứng minh doanh thu ổn định, dẫn đến việc khó khăn trong việc thuyết phục ngân hàng cấp vốn.

III. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV tại Trà Vinh. Những nhân tố này bao gồm loại hình doanh nghiệp, lĩnh vực kinh doanh, và kinh nghiệm quản lý của chủ doanh nghiệp.

3.1. Loại Hình Doanh Nghiệp

Loại hình doanh nghiệp ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận vốn. Các doanh nghiệp tư nhân thường gặp khó khăn hơn so với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trong việc tiếp cận nguồn vốn.

3.2. Kinh Nghiệm Quản Lý Của Chủ Doanh Nghiệp

Kinh nghiệm quản lý của chủ doanh nghiệp cũng là một yếu tố quan trọng. Những doanh nghiệp có chủ sở hữu có kinh nghiệm thường có khả năng tiếp cận vốn tốt hơn.

IV. Phương Pháp Nâng Cao Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng, DNNVV cần áp dụng một số phương pháp và giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện tình hình tài chính mà còn tăng cường khả năng thuyết phục ngân hàng.

4.1. Tăng Cường Quản Lý Tài Chính

Doanh nghiệp cần cải thiện quản lý tài chính, đảm bảo báo cáo tài chính minh bạch và chính xác để tạo niềm tin với ngân hàng.

4.2. Đào Tạo Kỹ Năng Quản Lý

Đào tạo kỹ năng quản lý cho chủ doanh nghiệp và nhân viên sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng tiếp cận vốn.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có 6 nhân tố chính ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV tại Trà Vinh. Những nhân tố này bao gồm tốc độ tăng trưởng doanh thu, loại hình doanh nghiệp, lĩnh vực sản xuất kinh doanh, thời gian hoạt động, tài sản thế chấp và lợi nhuận.

5.1. Tốc Độ Tăng Trưởng Doanh Thu

Tốc độ tăng trưởng doanh thu là một yếu tố quan trọng, doanh nghiệp có doanh thu ổn định sẽ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận vốn.

5.2. Tài Sản Thế Chấp

Tài sản thế chấp là yếu tố quyết định trong việc ngân hàng xem xét cấp vốn. Doanh nghiệp cần có tài sản có giá trị để đảm bảo khoản vay.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Khả Năng Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng

Khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV tại Trà Vinh cần được cải thiện thông qua các chính sách hỗ trợ từ ngân hàng và chính phủ. Tương lai của DNNVV phụ thuộc vào khả năng tiếp cận vốn và sự phát triển bền vững của họ.

6.1. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ ngân hàng và chính phủ để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV trong việc tiếp cận vốn.

6.2. Tương Lai Của DNNVV Tại Trà Vinh

Tương lai của DNNVV tại Trà Vinh sẽ sáng sủa hơn nếu họ có thể cải thiện khả năng tiếp cận vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò là xương sống của nền kinh tế Việt Nam khi chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp, đóng góp khoảng 40% vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo ra hơn 90% việc làm cho lực lượng lao động. Tại tỉnh Trà Vinh, tính đến cuối năm 2015 đã có 1.297 doanh nghiệp hoạt động, trong đó khu vực kinh tế ngoài nhà nước chiếm tới 1.271 doanh nghiệp. Mặc dù tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) năm 2016 đạt tốc độ tăng trưởng 10,26%, phần lớn các DNNVV tại địa phương vẫn gặp rào cản lớn trong việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính thức để mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, đo lường và đánh giá các rào cản cũng như động lực quyết định đến cơ hội tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của khối DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Đề tài hướng tới ba mục tiêu cụ thể: phân tích thực trạng kinh doanh và tiếp cận vốn giai đoạn 2015–2016; lượng hóa mức độ tác động của từng nhân tố vi mô và vĩ mô đến xác suất được duyệt vay; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu bao quát 9 huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh Trà Vinh, kết hợp dữ liệu sơ cấp thu thập từ 15/9/2016 đến 30/12/2016 và chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2006–2016. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học giúp các tổ chức tín dụng tối ưu hóa quy trình thẩm định, đồng thời hỗ trợ chính quyền địa phương xây dựng cơ chế trợ lực hiệu quả cho cộng đồng doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng khung phân tích dựa trên hai nền tảng lý thuyết tài chính kinh điển:

• Lý thuyết thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information Theory): Được phát triển bởi Stiglitz và Weiss (1981), lý thuyết này chỉ ra rằng sự chênh lệch thông tin giữa ngân hàng và bên đi vay dẫn đến hiện tượng lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức. Điều này buộc các ngân hàng phải áp dụng biện pháp thắt chặt tín dụng và yêu cầu tài sản thế chấp khắt khe đối với DNNVV.
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory): Được xây dựng bởi Myers và Majluf (1984), khẳng định doanh nghiệp luôn ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ trước tiên, tiếp đến là vay nợ ngân hàng và cuối cùng mới phát hành cổ phần.

Mô hình nghiên cứu vận dụng các khái niệm cốt lõi bao gồm: DNNVV (phân loại theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP dựa trên quy mô vốn dưới 100 tỷ đồng hoặc số lao động dưới 300 người), Tín dụng ngân hàng, Vốn kinh doanh (vốn cố định và vốn lưu động) và Khả năng tiếp cận vốn vay (xác suất hồ sơ vay vốn được ngân hàng chấp thuận giải ngân).

                      +-----------------------------+
                      |    Loại hình doanh nghiệp   |
                      +--------------+--------------+
                                     |
+-----------------------------+      |      +-----------------------------+
|     Lĩnh vực kinh doanh     +------>------+     Tài sản có thể thế chấp |
+-----------------------------+      |      +-----------------------------+
                                     |
+-----------------------------+      |      +-----------------------------+
|    Thời gian hoạt động      +------>------+   Tốc độ tăng trưởng doanh thu|
+-----------------------------+      |      +-----------------------------+
                                     |
+-----------------------------+      |      +-----------------------------+
|  Kinh nghiệm của nhà quản lý+------>------+      Lợi nhuận doanh nghiệp |
+-----------------------------+      |      +-----------------------------+
                                     |
                                     v
                      +-----------------------------+
                      |   KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY |
                      |       NGÂN HÀNG CỦA DNNVV   |
                      +-----------------------------+

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiến hành khảo sát chọn mẫu với quy mô 120 DNNVV có thời gian hoạt động từ 1 năm trở lên trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi ngẫu nhiên được áp dụng nhằm đảm bảo tính khả thi trong tiếp cận các chỉ tiêu tài chính chi tiết của doanh nghiệp qua 2 năm liên tiếp (2015 và 2016).

Để kiểm định các giả thuyết, tác giả lựa chọn mô hình hồi quy nhị phân Binary Logistic. Phương pháp này tối ưu nhất vì biến phụ thuộc mang tính chất nhị phân nhận hai giá trị rời rạc: Y = 1 (doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay ngân hàng) và Y = 0 (doanh nghiệp không tiếp cận được vốn vay). Việc sử dụng Binary Logistic giúp khắc phục hoàn toàn những sai lệch về giả định phân phối chuẩn mà phương pháp hồi quy tuyến tính thông thường (OLS) gặp phải khi phân tích biến phụ thuộc nhị phân. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp chính thống từ Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Trà Vinh, Cục Thống kê và Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả xử lý dữ liệu từ 120 doanh nghiệp khảo sát cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được vốn vay ngân hàng đạt khoảng 58,3%, trong khi 41,7% doanh nghiệp còn lại không nộp đơn vay hoặc bị từ chối cấp tín dụng. Mô hình Binary Logistic đã xác định được 6 nhân tố có ý nghĩa thống kê và đều tác động cùng chiều (+) đến khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV:

• Tài sản có thể thế chấp: Là biến số có tác động mạnh nhất. Các doanh nghiệp sở hữu giá trị tài sản bảo đảm hợp lệ đáp ứng từ 70% đến 100% giá trị khoản vay có xác suất tiếp cận vốn thành công cao hơn 38,5% so với nhóm thiếu tài sản thế chấp.
• Tốc độ tăng trưởng doanh thu và Lợi nhuận: Doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng doanh thu bình quân trên 15%/năm và duy trì lợi nhuận ròng dương trong 2 năm tài chính gần nhất có tỷ lệ được duyệt hạn mức tín dụng cao gấp 2,35 lần nhóm có doanh thu đi ngang hoặc suy giảm.
• Thời gian hoạt động của doanh nghiệp: Tuổi đời hoạt động phản ánh uy tín thương trường. Doanh nghiệp hoạt động trên 5 năm có khả năng tiếp cận vốn cao hơn 26,4% so với các đơn vị mới thành lập dưới 3 năm.
• Loại hình doanh nghiệp và Lĩnh vực kinh doanh: Doanh nghiệp tư nhân (với chế độ trách nhiệm vô hạn) và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại – dịch vụ có xác suất vay vốn thành công cao hơn khoảng 18,2% so với các ngành sản xuất nông lâm thủy sản thuần túy do tốc độ quay vòng vốn nhanh.

Biến độc lập trong mô hình	Chiều tác động	Mức độ ảnh hưởng đến xác suất tiếp cận vốn
Tài sản có thể thế chấp	Dương (+)	Tăng khoảng 38,5%
Tốc độ tăng trưởng doanh thu	Dương (+)	Tăng khoảng 24,1%
Lợi nhuận sau thuế	Dương (+)	Tăng khoảng 21,7%
Thời gian hoạt động	Dương (+)	Tăng khoảng 26,4%
Lĩnh vực Thương mại & Dịch vụ	Dương (+)	Tăng khoảng 18,2%
Loại hình Doanh nghiệp tư nhân	Dương (+)	Tăng khoảng 15,6%

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân tích cho thấy tài sản thế chấp vẫn là "nút thắt" lớn nhất của DNNVV tại Trà Vinh. Với quy mô vốn đăng ký bình quân chỉ đạt 1,7 tỷ đồng/doanh nghiệp vào năm 2015, phần lớn tài sản của doanh nghiệp là nhà xưởng tạm bợ hoặc máy móc chuyên dụng khó định giá thanh lý. Điều này hoàn toàn phù hợp với kết luận của Zhao (2006) tại Trung Quốc và Nguyễn Quốc Nghi (2010) tại Đồng bằng sông Cửu Long, phản ánh thực tế các ngân hàng thương mại luôn đặt chỉ tiêu an toàn vốn lên hàng đầu để kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 3%.

Bên cạnh đó, các ngân hàng lớn trên địa bàn như Ngân hàng TMCP Ngoại thương (nợ xấu 2,8%), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển (nợ xấu 2,78%) và Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn (nợ xấu 6,54%) buộc phải siết chặt điều kiện giải ngân đối với các khoản vay trung và dài hạn. Kết quả nghiên cứu tương đồng với luận điểm của Pandula (2011) và Võ Thành Danh (2008), khẳng định sự minh bạch tài chính và lịch sử tăng trưởng là tiêu chí tiên quyết để bù đắp cho quy mô vốn chủ sở hữu còn khiêm tốn của doanh nghiệp địa phương.

Mức độ rào cản tiếp cận vốn vay của DNNVV theo khảo sát:
1. Thiếu tài sản thế chấp hợp pháp:      [████████████████████] 82,5%
2. Báo cáo tài chính chưa kiểm toán:     [███████████████] 61,8%
3. Quy định thanh toán không tiền mặt:   [████████████] 48,3%
4. Lãi suất và thủ tục phức tạp:         [█████████] 35,0%

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả định lượng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

• Chuẩn hóa hệ thống kế toán và minh bạch thông tin tài chính: DNNVV cần chấm dứt tình trạng sử dụng song song nhiều hệ thống sổ sách kế toán. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm toán báo cáo tài chính hàng năm và thiết lập quy trình lưu trữ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho 100% các giao dịch trên 100 triệu đồng. Mục tiêu giúp hơn 70% doanh nghiệp đạt chuẩn thẩm định tín dụng trong vòng 12 tháng tới do chính các chủ doanh nghiệp chủ trì thực hiện.
• Đổi mới cơ chế định giá tài sản và phát triển sản phẩm tín chấp: Các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Trà Vinh cần nâng tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản thế chấp lên mức 75%–85% giá trị thị trường, đồng thời phát triển các gói cấp hạn mức lưu động dựa trên dòng tiền luân chuyển qua tài khoản. Timeline triển khai trong giai đoạn 2017–2018 do các ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm.
• Hoàn thiện chính sách bảo lãnh tín dụng địa phương: Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh cùng Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước cần kích hoạt mạnh mẽ Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV, hỗ trợ bảo lãnh tối đa 80% giá trị dự án khả thi cho các ngành chế biến nông - thủy sản xuất khẩu. Mục tiêu tăng trưởng dư nợ cho vay DNNVV đạt từ 12%–15%/năm trong giai đoạn 2017–2020.
• Nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp và lập phương án kinh doanh: Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Trà Vinh phối hợp cùng Sở Kế hoạch và Đầu tư tổ chức định kỳ 8–10 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về quản trị dòng tiền, quản trị rủi ro và xây dựng phương án vay vốn khả thi cho hơn 400 lượt lãnh đạo doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chủ doanh nghiệp và Giám đốc tài chính DNNVV: Nắm bắt chính xác bộ tiêu chí thẩm định của ngân hàng, nhận diện điểm yếu trong cấu trúc tài sản và hồ sơ kế toán, từ đó tái cấu trúc phương án kinh doanh để nâng tỷ lệ vay vốn thành công lên trên 80%.
• Cán bộ tín dụng và Quản lý chi nhánh ngân hàng thương mại: Ứng dụng mô hình Binary Logistic trong phân tích hồ sơ tín dụng, nhận diện các yếu tố dự báo rủi ro vỡ nợ, xây dựng các gói vay linh hoạt cho từng ngành nghề với mục tiêu kiểm soát nợ xấu dưới 2%.
• Cơ quan hoạch định chính sách (Sở KH&ĐT, NHNN Trà Vinh): Sử dụng các số liệu thực chứng để tham mưu ban hành chính sách hỗ trợ lãi suất, kiện toàn Quỹ bảo lãnh tín dụng và tháo gỡ điểm nghẽn cho kinh tế tư nhân địa phương.
• Học viên cao học và Nhà nghiên cứu kinh tế: Tiếp cận một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng, thiết kế bảng hỏi khảo sát thực tế và quy trình chạy hồi quy nhị phân trên phần mềm SPSS.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến khả năng tiếp cận vốn vay của DNNVV tại Trà Vinh?

Tài sản có thể thế chấp là nhân tố tác động mạnh nhất. Kết quả mô hình Binary Logistic chỉ ra rằng các doanh nghiệp sở hữu tài sản bảo đảm đầy đủ và có tính thanh khoản cao (bất động sản, máy móc chuẩn hóa) có xác suất được ngân hàng phê duyệt hồ sơ vay cao hơn 38,5% so với các doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm.

2. Doanh nghiệp mới thành lập dưới 3 năm gặp những bất lợi gì khi vay vốn?

Doanh nghiệp mới thành lập thường có lịch sử kinh doanh ngắn, chưa chứng minh được sự ổn định của dòng tiền và chưa khẳng định được thương hiệu. Trong mô hình nghiên cứu, thời gian hoạt động tương quan thuận rõ rệt với khả năng tiếp cận vốn, khiến các doanh nghiệp non trẻ gặp tỷ lệ từ chối hồ sơ cao hơn khoảng 26,4%.

3. Vì sao thói quen sử dụng tiền mặt lại gây cản trở giải ngân tín dụng?

Theo quy định ngành ngân hàng, các khoản giải ngân tín dụng trên 100 triệu đồng bắt buộc phải sử dụng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt và chuyển trực tiếp cho bên thụ hưởng. Thói quen giao dịch tiền mặt khiến nhiều DNNVV tại Trà Vinh không cung cấp đủ chứng từ hợp lệ, dẫn đến việc ngân hàng không thể thực hiện giải ngân.

4. Báo cáo tài chính nội bộ có được ngân hàng chấp nhận khi thẩm định vay vốn không?

Không. Các ngân hàng thương mại yêu cầu báo cáo tài chính phải có tính pháp lý cao, nộp đúng quy định cho cơ quan thuế hoặc được kiểm toán độc lập. Việc doanh nghiệp duy trì nhiều hệ thống sổ sách khác nhau làm suy giảm nghiêm trọng độ tin cậy, khiến ngân hàng từ chối cấp tín dụng do rủi ro thông tin bất đối xứng.

5. Doanh nghiệp thương mại dịch vụ có lợi thế gì hơn doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp khi vay vốn?

Doanh nghiệp thương mại và dịch vụ có chu kỳ luân chuyển vốn nhanh, khả năng thanh khoản dòng tiền linh hoạt và ít chịu rủi ro thiên tai, dịch bệnh hơn ngành nông lâm thủy sản. Do đó, các ngân hàng tại Trà Vinh có xu hướng ưu tiên cấp hạn mức tín dụng ngắn hạn cho nhóm ngành này với xác suất cao hơn 18,2%.

Kết luận

• Luận văn đã lượng hóa thành công 6 nhân tố tương quan thuận với khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV tại tỉnh Trà Vinh thông qua mô hình Binary Logistic.
• Nghiên cứu khẳng định tài sản thế chấp, tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận là 3 trụ cột quyết định nhất đến xác suất được phê duyệt tín dụng.
• Cung cấp bức tranh toàn diện về thực trạng tài chính của 120 DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, chỉ ra các nút thắt về quy mô vốn bình quân và thói quen thanh toán tiền mặt.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đồng bộ cao, gắn liền trách nhiệm của doanh nghiệp, ngân hàng thương mại và chính quyền địa phương trong giai đoạn 2017–2020.
• Đóng góp phương pháp luận nghiên cứu định lượng thực chứng chuẩn xác cho chuyên ngành Quản lý kinh tế.

Quý độc giả, nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp quan tâm có thể tra cứu toàn văn luận văn thạc sĩ để khai thác chi tiết bộ dữ liệu khảo sát và hệ thống bảng biểu phân tích chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế cả nước nói chung và kinh tế địa phương nói riêng, đóng góp đáng kể vào tổng sản lượng quốc gia, tạo ra công ăn việc làm cho người lao động. Bên cạnh đó, DNNVV còn có vai trò giữ cho nền kinh tế phát triển năng động và ổn định. Tuy nhiên, DNNVV lại chính là đối tượng dễ chịu tổn thương nhất đối với sự biến động của nền kinh tế, vẫn còn nhiều hạn chế về mặt nhân sự, tổ chức, quản lý điều hành, trình độ ứng dụng khoa học công nghệ. Đặc biệt, sự khó khăn về tiếp cận vốn của DNNVV là khó khăn mấu chốt, làm cản trở sự phát triển tương xứng với số lượng cũng như tầm quan trọng của DNNVV đối với nền kinh tế.

Bởi vì vốn được xem là yếu tố đầu vào đặc biệt quan trọng, vốn không chỉ là cơ sở giúp doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng, đào tạo, huấn luyện nhân viên, dự trữ nguyên liệu, tìm kiếm thị trường mới,. mà vốn còn góp phần đáng kể vào việc đầu tư theo chiều sâu, hiện đại hóa quá trình sản xuất. Theo Nguyễn Quốc Nghi (2010), việc đảm bảo có đủ vốn với chi phí sử dụng vốn thấp nhất là vấn đề sống còn của doanh nghiệp. Trong bối cảnh chung đó, các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh cũng có những khó khăn, vướng mắc về nguồn vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh, đặc biệt là những khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng (hiện nay trên địa bàn tỉnh có trên 1.200 DNNVV, đa phần đều vướng mắc trong khâu tiếp cận vốn vay để đầu tư và phát triển sản xuất kinh doanh).

Với nội dung nghiên cứu thực nghiệm tại địa phương, từ đó tìm ra giải pháp tháo gỡ khó khăn về vốn cho DNNVV trên địa bàn, hỗ trợ thiết thực cho các DNVVV vượt qua khó khăn, mở rộng đầu tư sản xuất. Bản thân chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh”. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu chung Mục tiêu tổng quát của đề tài là nghiên cứu thực trạng hoạt động kinh doanh và tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, xác LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 định và phân tích các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVV, từ đó đưa ra giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng cho các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh.

Mục tiêu cụ thể - Phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh và tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. - Xác định và phân tích các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. - Đề xuất giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng cho các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.

Địa bàn nghiên cứu Nghiên cứu được tiến hành tại địa bàn tỉnh Trà Vinh (bao gồm 9 huyện, thị, thành phố). Thời gian nghiên cứu - Nghiên cứu được tiến hành và hoàn thành trong khoảng thời gian từ tháng 8 năm 2016 đến tháng 12 năm 2016. - Thông tin sơ cấp sử dụng trong đề tài được điều tra từ 15/9/2016 đến 30/12/2016. Số liệu thứ cấp được rút ra từ các tài liệu có liên quan từ năm 2006 đến năm 2016.

Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVV hoạt động kinh doanh trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Giới hạn nội dung nghiên cứu Vốn của DNNVV được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm vốn chủ sở hữu, vốn huy động từ người thân bạn bè, vốn tín dụng thương mại, vốn huy động từ thị trường tài chính, vốn vay ngân hàng. Trong đó, vốn vay ngân hàng là nguồn vốn chính, đáp ứng được nhu cầu đầu tư mở rộng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đề tài nghiên cứu tập trung vào các yếu tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh để từ đó có những LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 giải pháp tối ưu hỗ trợ DNNVV nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng.

CÂU HỎI NGHIÊN CỨU - Hoạt động kinh doanh và tiếp cận vốn vay Ngân hàng của DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh hiện nay như thế nào ? - Những nhân tốt nào ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng của các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh ? - Giải pháp nào để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng cho các DNNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh ? LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. Khái niệm và đặc điểm của DNNVV 2. Khái niệm về DNNVV Theo nghị định 56/2009/NĐ-CP ngày 30 tháng 6 năm 2009 (CP,2009), DNNVV được định nghĩa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo qui mô tống nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Các tiêu thức xác định DNNVV được nghị định 56 qui định cụ thể qua bảng 2.1 như sau: Bảng 2.1: Tiêu thức xác định DNNVV ở Việt Nam Qui mô DN siêu nhỏ DN nhỏ DN vừa Tổng Tổng nguồn Khu vực Số lao động Số lao động Số lao động nguồn vốn vốn Nông, lâm Từ trên 10 Từ trên 20 tỷ Từ trên 200 10 người trở 20 tỷ đồng nghiệp và thủy người đến đồng đến 100 người đến 300 xuống trở xuống sản 200 người tỷ đồng người Từ trên 10 Từ trên 20 tỷ Từ trên 200 Công nghiệp 10 người trở 20 tỷ đồng người đến đồng đến 100 người đến 300 và xây dựng xuống trở xuống 200 người tỷ đồng người Từ trên 10 Từ trên 20 tỷ Từ trên 50 Thương mại và 10 người trở 20 tỷ đồng người đến đồng đến 50 người đến 100 dịch vụ xuống trở xuống 50 người tỷ đồng người (Nguồn: CP, 2009) 2.

Đặc điểm của DNNVV * Đặc điểm về hoạt động DNNVV có tính năng động, linh hoạt với sự biến động của thị trường do qui mô nhỏ và vừa, bộ máy quản lý gọn nhẹ. DNNVV dễ dàng tìm kiếm và đáp ứng những yêu cầu có hạn trong những thị trường chuyên môn hóa. Mặt khác, DNNVV có mối quan hệ trực tiếp với thị trường và người tiêu dùng nên có phản LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 ứng nhanh nhạy với sự biến động của thị trường. Tuy nhiên, hoạt động của DNNVV thiếu vững chắc, thiếu liên kết và hạn chế về khả năng tài chính nên dễ bị tác động bởi những biến động vĩ mô như suy thoái, lạm phát, giá cả đầu vào.

Sự biến động của những yếu tố vĩ mô dễ làm cho DNNVV rơi vào tình trạng bế tắc, phá sản. DNNVV sử dụng công nghệ thủ công và lạc hậu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thể DNNVV ở nước ta là một sự khác biệt rất lớn so với các DNNVV ở các nước phát triển. Mặt khác, tốc độ đổi mới công nghệ của DNNVV là rất chậm. * Đặc điểm về tổ chức, quản lý DNNVV được thành lập dễ dàng, chỉ cần một số vốn đầu tư ban đầu, mặt bằng sản xuất, qui mô nhà xưởng không lớn.

Tuy nhiên, DNNVV khó thu hút được nhà quản lý và người lao động giỏi. Qui mô sản xuất kinh doanh không lớn, năng lực tài chính giới hạn, sản phẩm tiêu thụ không nhiều, DNNVV khó trả lương cao để thu hút nhân tài phục vụ cho công tác quản lý, điều hành. Trình độ quản lý thấp dẫn đến hạn chế trong tiếp cận thông tin, tiếp cận thị trường, tiếp cận công nghệ sản xuất và công nghệ quản lý tiên tiến. DNNVV thường chỉ quan tâm đến thị trường truyền thống và khách hàng thường xuyên của mình mà không quan tâm nhiều đến việc củng cố và mở rộng thị trường mới.

Văn hóa trong DNNVV cũng chưa được chú trọng. Các giá trị văn hóa như chuẩn mực đạo đức, triết lý kinh doanh, hành vi, ý tưởng kinh doanh, phương thức quản lý thường do người đứng đầu doanh nghiệp đặt ra, thậm chí vấn đề này cũng không được chú trọng ở nhiều DNNVV. * Đặc điểm về tài chính Qui mô về vốn thấp là nguyên nhân của những bất lợi trong hoạt động. Sự hạn hẹp về tài chính khiến DNNVV không được hưởng các khoản chiết khấu giảm giá do mua hàng với số lượng ít.

Khi cần nhập nguyên vật liệu đầu vào từ nước ngoài, DNNVV không có nguồn ngoại tệ để thanh toán trực tiếp cho đối tác mà phải mua thông qua nhà phân phối độc quyền trong nước dẫn đến giá mua cao hơn. DNNVV cũng không có những khoản kinh phí lớn dành cho các chương trình quảng cáo, khuyến mãi hay quảng bá thương hiệu trên thị trường trong nước và quốc tế. Qui mô về vốn thấp gây ra những bất lợi trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên vốn vay thấp nên khả năng vay vốn của doanh nghiệp LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 rất hạn chế. Thiếu tài sản thế chấp và hàng loạt các khó khăn do hạn chế về năng lực tài chính khiến DNNVV luôn gặp khó khăn hạn chế để mở rộng kinh doanh.

Vai trò của DNNVV DNNVV đóng góp vào tăng trưởng của tổng sản phẩm trong nước (GDP), tốc độ tăng trưởng GPD của các DNNVV tăng ổn định và đều đặn. Ở Việt Nam, các DNNVV đóng góp khoản 40% và GDP của cả nước. Tiềm năng tăng trưởng GPD ở khối DNNVV là rất lớn. DNNVV góp phần tạo công ăn việc làm cho người lao động.

Nếu các doanh nghiệp lớn tập trung ở các trung tâm, thành phố lớn, thì DNNVV trãi đều các tỉnh thành, tạo ra khối lượng lớn công ăn việc làm cho người lao động. Ở Việt Nam, DNNVV đóng góp 90% việc làm cho người lao động cả nước.