Nguồn lực và động lực phát triển trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

Phát triển kinh tế là quá trình tăng trưởng và tiến bộ về mọi mặt của nền kinh tế, bao gồm cả sự gia tăng quy mô… 215 trang · Đại học Kinh tế Quốc dân · 2004.

• Tác giả: Lê Du Phong
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế thị trường định hướng XHCN
• Đề tài: Nguồn lực và động lực phát triển trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam
• Loại tài liệu: đề tài khoa học cấp nhà nước
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Phát triển kinh tế và nguồn lực phát triển

Phát triển kinh tế là quá trình tăng trưởng và tiến bộ về mọi mặt của nền kinh tế, bao gồm cả sự gia tăng quy mô sản xuất và cải thiện cơ cấu kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh thị trường định hướng XHCN, việc sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển như đất đai, nhân lực, vốn, và công nghệ là yếu tố then chốt. Các nguồn lực này không chỉ là yếu tố vật chất mà còn bao gồm các yếu tố phi vật thể như văn hóa và tri thức. Sự phân bổ và sử dụng hợp lý các nguồn lực sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đảm bảo phát triển bền vững.

1.1. Quan điểm về phát triển kinh tế

Phát triển kinh tế không chỉ là sự gia tăng về quy mô sản xuất mà còn là sự tiến bộ trong cơ cấu kinh tế và xã hội. Quá trình này phụ thuộc vào các yếu tố nội tại của nền kinh tế, đồng thời chịu ảnh hưởng từ bối cảnh toàn cầu. Trong thị trường định hướng XHCN, việc kết hợp giữa tăng trưởng và công bằng xã hội là mục tiêu hàng đầu.

1.2. Khái niệm và vai trò của nguồn lực phát triển

Nguồn lực phát triển bao gồm các yếu tố vật thể và phi vật thể tạo nên nền kinh tế và thúc đẩy sự phát triển. Trong đó, nguồn lực con người đóng vai trò quyết định, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế tri thức. Các nguồn lực khác như đất đai, vốn, và công nghệ cũng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

II. Động lực phát triển trong nền kinh tế thị trường

Động lực phát triển là các yếu tố thúc đẩy sự tăng trưởng và tiến bộ của nền kinh tế. Trong thị trường định hướng XHCN, các động lực chính bao gồm cơ chế thị trường, cạnh tranh, và lợi ích kinh tế. Việc phát huy các động lực này đòi hỏi sự kết hợp giữa vai trò của nhà nước và sự tham gia của các thành phần kinh tế. Điều này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo phát triển bền vững.

2.1. Khái niệm và vai trò của động lực phát triển

Động lực phát triển là các yếu tố kích thích sự tăng trưởng và tiến bộ của nền kinh tế. Trong thị trường định hướng XHCN, các động lực như cạnh tranh, lợi ích kinh tế, và cơ chế thị trường đóng vai trò quan trọng. Việc phát huy các động lực này giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện chất lượng cuộc sống.

2.2. Các động lực phát triển trong nền kinh tế thị trường

Các động lực chính trong kinh tế thị trường bao gồm cơ chế thị trường, cạnh tranh, và lợi ích kinh tế. Trong thị trường định hướng XHCN, việc kết hợp giữa vai trò của nhà nước và sự tham gia của các thành phần kinh tế là yếu tố then chốt. Điều này không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo phát triển bền vững.

III. Thực trạng và giải pháp phát triển tại Việt Nam

Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế từ sau đổi mới, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức. Việc sử dụng các nguồn lực phát triển như đất đai, nhân lực, và vốn chưa thực sự hiệu quả. Để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đảm bảo phát triển bền vững, cần có các chính sách và giải pháp cụ thể. Trong đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sử dụng hiệu quả các nguồn lực là yếu tố then chốt.

3.1. Thực trạng sử dụng nguồn lực tại Việt Nam

Việt Nam đã có nhiều tiến bộ trong việc sử dụng các nguồn lực phát triển, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế. Việc phân bổ và sử dụng đất đai, nhân lực, và vốn chưa thực sự hiệu quả. Điều này đòi hỏi các chính sách và giải pháp cụ thể để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đảm bảo phát triển bền vững.

3.2. Giải pháp phát triển bền vững

Để thúc đẩy phát triển bền vững, Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, và phát huy các động lực phát triển. Các chính sách kinh tế cần được điều chỉnh để đảm bảo sự phát triển đồng đều và bền vững trong thị trường định hướng XHCN.

Nội dung chính

Báo cáo Nghiên cứu Khoa học Cấp Nhà nước KX.08: Nguồn Lực và Động Lực Phát Triển Kinh Tế Thị Trường Định Hướng Xã Hội Chủ Nghĩa ở Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Báo cáo nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước mang mã số KX.08 thuộc Chương trình Khoa học Công nghệ Cấp Nhà nước KX.01: "Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa", do GS. TSKH Lê Du Phong làm chủ nhiệm, tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để nhận diện, khai thác tối đa nguồn lực và kích hoạt các động lực then chốt nhằm thúc đẩy nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) tại Việt Nam phát triển nhanh, bền vững và hiệu quả?

Về phương pháp, đề tài kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử với các công cụ điều tra thực chứng tại 7 vùng kinh tế trọng điểm (7 tỉnh/thành phố tiêu biểu), phân tích đa ngành qua 8 đề tài nhánh chuyên sâu và nghiên cứu đối sánh quốc tế (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Malaysia, Hungary).

Nghiên cứu đã hệ thống hóa và xác lập mô hình 5 nhóm nguồn lực cốt lõi (Nhân lực, Đất đai - Tài nguyên, Vốn tài chính, Khoa học - Công nghệ, Nguồn lực phi vật thể) gắn kết hữu cơ với 5 hệ động lực tăng trưởng (Cơ chế kinh tế thị trường, Kinh tế nhiều thành phần, Kích thích lợi ích kinh tế, Cạnh tranh lành mạnh, Động lực văn hóa - tinh thần). Phát hiện của đề tài cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, đóng góp trực tiếp vào hoạch định chính sách Đổi mới, tái cơ cấu nguồn lực quốc gia và xây dựng thể chế kinh tế thị trường đồng bộ đến năm 2010 và tầm nhìn 2020.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Sau gần hai thập kỷ tiến hành công cuộc Đổi mới (từ năm 1986), nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những bước chuyển mình quan trọng: từ một quốc gia thiếu đói, phụ thuộc vào viện trợ trở thành nước xuất khẩu hàng đầu thế giới về nông sản (hồ tiêu, gạo, cà phê, hạt điều). Tuy nhiên, xét trên bình diện tổng thể, quy mô nền kinh tế vẫn còn nhỏ, GDP bình quân đầu người ở mức thấp (dưới 500 USD ở thời điểm nghiên cứu), cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm và nguy cơ tụt hậu xa hơn so với khu vực vẫn hiện hữu.

Khoảng trống nghiên cứu lớn lúc bấy giờ là sự thiếu vắng một khung lý luận khoa học đồng bộ và toàn diện về mối quan hệ giữa "nguồn lực" (tiềm năng, điều kiện vật chất và phi vật thể) và "động lực" (cơ chế vận hành, kích thích kinh tế và tinh thần) trong mô hình kinh tế thị trường đặc thù của Việt Nam. Thực tiễn cho thấy nhiều nguồn lực quý giá bị lãng phí nghiêm trọng, trong khi các động lực phát triển chưa được giải phóng triệt để do rào cản nhận thức và cơ chế quản lý cũ.

Nghiên cứu đề tài KX.08 có tính cấp thiết đặc biệt nhằm hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX: Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH), phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp. Việc làm rõ cách thức huy động tối đa nội lực, kết hợp hiệu quả ngoại lực và tạo lập cơ chế phân bổ dựa trên tín hiệu thị trường là chìa khóa quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

---

Methodology và approach (350-400 từ)

Đề tài áp dụng cách tiếp cận hệ thống, đa chiều và liên ngành nhằm bảo đảm tính khách quan, tính đại diện và giá trị ứng dụng cao trong hoạch định chính sách vĩ mô.

                                KHUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU (KX.08)

1. Thiết kế nghiên cứu và Thu thập dữ liệu

• Khảo sát thực địa diện rộng: Đề tài tiến hành điều tra thực tế tại 7 địa phương đại diện cho 7 vùng kinh tế sinh thái trên toàn quốc: Phú Thọ (Trung du miền núi phía Bắc), Hải Dương (Đồng bằng sông Hồng), Thanh Hóa (Bắc Trung Bộ), Đà Nẵng (Duyên hải miền Trung), Đắk Lắk (Tây Nguyên), TP. Hồ Chí Minh (Đông Nam Bộ), và An Giang (Đồng bằng sông Cửu Long). Đồng thời, nhóm tác giả bổ sung khảo sát tại Quảng Nam, Cần Thơ và Điện Biên.
• Dữ liệu thứ cấp vĩ mô: Thu thập chuỗi số liệu thống kê liên ngành từ Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ trong giai đoạn 1986 - 2004.

2. Kỹ thuật phân tích và Tích hợp chuyên gia

Nghiên cứu tích hợp kết quả từ 8 đề tài nhánh chuyên sâu do các nhà khoa học đầu ngành đảm nhiệm:

1. Nguồn lực đất đai: CN. Nguyễn Ngô Hạo (Bộ Nông nghiệp & PTNT).
2. Nguồn lực con người: TS. Nguyễn Hữu Dũng (Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và Xã hội).
3. Nguồn lực vốn: TS. Võ Minh Điều (Học viện Tài chính).
4. Nguồn lực khoa học - công nghệ: TS. Đặng Bá Lãm (Viện trưởng Viện NCKH Giáo dục).
5. Nguồn lực phi vật thể & Giá trị văn hóa: GS. Hoàng Vinh (Học viện Chính trị Quốc gia HCM).
6. Động lực kinh tế nhiều thành phần: GS. TSKH Lê Du Phong (ĐH Kinh tế Quốc dân).
7. Động lực lợi ích kinh tế: TS. Nguyễn Hữu Đạt (Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế).
8. Động lực cạnh tranh & Động lực tinh thần: TS. Phạm Huy Vinh và TS. Phạm Văn Sinh (ĐH Kinh tế Quốc dân).

3. Phương pháp so sánh quốc tế & Đánh giá độ tin cậy

Nhóm nghiên cứu đã phân tích bài học thành công và thất bại từ kinh nghiệm huy động nguồn lực của Trung Quốc (chính sách cải cách mở cửa và thu hút kiều bào), Hàn Quốc (phát huy tinh thần cộng đồng, nâng cao chất lượng vốn nhân lực), Nhật Bản (chú trọng đào tạo và chuyển giao công nghệ), Singapore và Malaysia. Kết quả nghiên cứu được thẩm định qua hai hội thảo khoa học chuyên đề quy mô lớn tại Hà Nội và Đà Nẵng trước khi nghiệm thu cấp Nhà nước.

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

Báo cáo nghiên cứu KX.08 làm sáng tỏ những luận điểm khoa học then chốt về cấu trúc nền kinh tế thị trường định hướng XHCN:

1. Phân định và tái cấu trúc 5 nhóm nguồn lực

• Nguồn lực con người (Vốn nhân lực): Được xác định là nguồn lực trung tâm, quyết định năng lực hấp thụ công nghệ và tăng trưởng bền vững.
• Đất đai và tài nguyên: Là "hàng hóa đặc biệt", tư liệu sản xuất không thể thay thế trong nông nghiệp và nền tảng hạ tầng công nghiệp.
• Vốn tài chính: Đóng vai trò xúc tác biến các tiềm năng thành hiện thực, kết hợp chặt chẽ giữa nội lực (tiết kiệm tích lũy trong dân, doanh nghiệp) và ngoại lực (FDI, ODA, kiều hối).
• Khoa học - Công nghệ: Trụ cột nâng cao năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), đặc biệt trong giai đoạn chuyển dịch sang kinh tế tri thức.
• Nguồn lực phi vật thể: Các giá trị văn hóa, bản lĩnh và truyền thống lịch sử đóng vai trò "chất kết dính", làm gia tăng hiệu năng của toàn bộ các nguồn lực vật chất.

2. Định danh 5 động lực phát triển then chốt

Nghiên cứu khẳng định: Động lực phát triển là hệ thống các nhân tố vật chất và tinh thần giải phóng sức sản xuất. Trong đó:

• Lợi ích kinh tế: Là động lực trực tiếp, nội tại và mạnh mẽ nhất thúc đẩy hành vi sáng tạo của các chủ thể kinh tế.
• Cơ chế kinh tế thị trường: Tự điều chỉnh cung - cầu, vận hành theo quy luật giá trị để phân bổ nguồn lực hiệu quả.
• Kinh tế nhiều thành phần: Xóa bỏ độc quyền, tạo sự bình đẳng về cơ hội cho kinh tế nhà nước, tập thể, tư nhân và vốn nước ngoài.
• Cơ chế cạnh tranh: Đóng vai trò cơ chế "hủy diệt sáng tạo" (creative destruction), đào thải doanh nghiệp yếu kém và thúc đẩy đổi mới công nghệ.
• Hệ tư tưởng và văn hóa truyền thống: Động lực tinh thần tạo sự đồng thuận xã hội.

3. Thực trạng lãng phí và nút thắt thể chế

Đề tài chỉ rõ thực trạng bất cập nghiêm trọng trong quản trị nguồn lực quốc gia giai đoạn Đổi mới:

• Thất thoát nguồn vốn: Thất thoát trong đầu tư xây dựng cơ bản ước tính chiếm tới khoảng 30% tổng vốn đầu tư (tương đương 35.000 tỷ đồng/năm tại thời điểm nghiên cứu).
• Hiệu quả sử dụng đất thấp: 1 ha đất nông nghiệp Việt Nam mới tạo ra 1.000 - 1.500 USD, thấp hơn nhiều so với các nền kinh tế phát triển trong khu vực (Đài Loan đạt ~10.000 USD/ha).
• Năng suất lao động nông nghiệp hạn chế: Khu vực nông nghiệp chiếm tới 67% tổng lực lượng lao động nhưng chỉ đóng góp 23% GDP (trung bình 2,9% lao động nông nghiệp mới tạo ra 1% GDP).
• Thị trường yếu tố đầu vào sơ khai: Các thị trường đất đai, thị trường lao động và thị trường KH-CN chưa hình thành đồng bộ, kìm hãm dòng lưu chuyển vốn.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

Báo cáo nghiên cứu KX.08 mang lại những đóng góp vượt bậc cả về phương diện học thuật lý luận lẫn thực tiễn quản lý kinh tế vĩ mô:

Đóng góp về mặt lý luận

• Chuẩn hóa khái niệm: Định nghĩa tường minh bản chất khoa học của "nguồn lực" và "động lực" phát triển trong nền kinh tế quá độ lên CNXH.
• Mở rộng hàm sản xuất: Bổ sung nguồn lực phi vật thể (giá trị văn hóa, vốn xã hội, truyền thống dân tộc) vào cấu trúc các yếu tố quyết định năng lực tăng trưởng quốc gia.
• Lý thuyết thể chế thị trường định hướng XHCN: Luận giải sâu sắc tính tất yếu của chế độ đa sở hữu và kinh tế nhiều thành phần như một quy luật khách quan, giải tỏa các định kiến lý luận về kinh tế tư nhân.

Đóng góp thực tiễn và chính sách

• Cơ sở xây dựng văn kiện Đại hội Đảng: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho việc hoạch định Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2001 - 2010 và 2011 - 2020.
• Hoàn thiện hệ thống luật pháp: Đóng góp khuyến nghị quan trọng cho việc hoàn thiện khung khổ pháp lý như Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp, Luật Cạnh tranh, chính sách phát triển thị trường vốn và thị trường lao động.
• Giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công: Đề xuất các tiêu chuẩn hiệu quả (ICOR, phân bổ vốn theo tín hiệu thị trường) nhằm ngăn chặn tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí ngân sách.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

Nội dung báo cáo nghiên cứu là tài liệu tham khảo giá trị cho nhiều nhóm đối tượng:

• Các nhà hoạch định chính sách và Quản lý Nhà nước: Cán bộ tại Ban Kinh tế Trung ương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường nắm vững nguyên lý thị trường hóa các yếu tố đầu vào, từ đó thiết kế các chính sách kích thích tăng trưởng hiệu quả.
• Các nhà nghiên cứu và Giảng viên Kinh tế: Giới học thuật trong và ngoài nước thuộc các viện nghiên cứu, trường đại học (ĐH Kinh tế Quốc dân, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam) sử dụng làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế chuyển đổi và thể chế kinh tế Việt Nam.
• Lãnh đạo Doanh nghiệp và Hiệp hội ngành nghề: Các nhà quản trị doanh nghiệp nhà nước và tư nhân nắm bắt quy luật vận động của cơ chế thị trường, môi trường cạnh tranh và chính sách sở hữu để xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn.
• Học viên sau đại học và Sinh viên: Sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế phát triển, Kinh tế chính trị, Quản lý kinh tế làm nền tảng triển khai các luận văn, luận án.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ) (250-300 từ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài KX.08 là gì?

Điểm cốt lõi là việc chứng minh: Nguồn lực vật chất chỉ là điều kiện cần; động lực kinh tế (cơ chế thị trường, lợi ích kinh tế, cạnh tranh lành mạnh) mới là điều kiện đủ để giải phóng sức sản xuất. Nếu không có cơ chế kích thích lợi ích và môi trường pháp lý bình đẳng, mọi nguồn lực (vốn, đất đai, lao động) đều có nguy cơ bị tê liệt hoặc lãng phí nghiêm trọng.

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì đặc thù?

Nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa khảo sát thực chứng tại 7 vùng kinh tế trọng điểm của Việt Nam với phân tích chuyên sâu từ 8 đề tài nhánh đa lĩnh vực, đồng thời đối sánh bài học lịch sử của các quốc gia chuyển đổi và công nghiệp hóa thành công ở châu Á (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản).

3. Kết quả nghiên cứu có khả năng tổng quát hóa (generalize) không?

Hoàn toàn có thể. Khung phân tích 5 nguồn lực - 5 động lực có giá trị ứng dụng cao cho các nền kinh tế đang phát triển hoặc các quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi thể chế kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường.

4. Đâu là các hướng nghiên cứu tiếp nối (next steps)?

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc số hóa thị trường nguồn lực (kinh tế số, dữ liệu số), tối ưu hóa nguồn lực tài chính xanh, và đánh giá tác động của các cam kết hội nhập quốc tế thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) đối với động lực cạnh tranh trong nước.

5. Những ứng dụng thực tiễn lớn nhất của đề tài là gì?

Đề tài cung cấp luận cứ sửa đổi chính sách giao đất, công nhận sở hữu tư nhân, thiết lập thị trường vốn/bất động sản/lao động, và xóa bỏ rào cản phân biệt đối xử đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước.

---

Kết luận (150 từ)

Báo cáo nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước KX.08 do GS. TSKH Lê Du Phong chủ nhiệm là công trình khoa học có giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc. Đề tài đã giải quyết thành công bài toán lý luận cốt tầng về mô hình phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN, chỉ rõ những điểm nghẽn thể chế và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm phân bổ nguồn lực hiệu quả, khơi dậy động lực phát triển toàn diện của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với trọng tâm là đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, các nguyên lý về kết hợp nội lực - ngoại lực, tôn trọng quy luật giá trị và lấy hiệu quả làm thước đo tối thượng được khẳng định trong công trình KX.08 vẫn giữ nguyên giá trị thời sự. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý quan tâm có thể khai thác hệ thống luận điểm của đề tài để phục vụ công tác nghiên cứu lý luận và hoạch định chính sách kinh tế trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ch−¬ng tr×nh khoa häc c«ng nghÖ cÊp nhµ n−íc kx.01 “kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa” ®Ò tµi kx.08 nguån lùc vµ ®éng lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam. chñ nhiÖm ®Ò tµi: GS. Lª Du Phong 6550 21/9/2007 Hµ néi, n¨m 2004 môc lôc Trang Lêi nãi ®Çu 2 PhÇn thø nhÊt: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ nguån lùc vµ ®éng 10 lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng. I- C¸c nguån lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng 10 1- Quan ®iÓm vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ 10 2- Kh¸i niÖm vµ vai trß cña c¸c nguån lùc ph¸t triÓn kinh tÕ 11 3- C¸c nguån lùc ph¸t triÓn kinh tÕ cña mét quèc gia 12 II- §éng lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng 21 1- Kh¸i niÖm, vai trß cña ®éng lùc ph¸t triÓn kinh tÕ 21 2- C¸c ®éng lùc ph¸t triÓn kinh tÕ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng 22 III- Yªu cÇu ph©n bæ, sö dông c¸c nguån lùc vµ ph¸t huy c¸c ®éng lùc ph¸t 39 triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam.

1- Vai trß cña c¸c yÕu tè nguån lùc vµ ®éng lùc trong ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ 39 thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam. 2- Nh÷ng yªu cÇu vÒ ph©n bæ vµ sö dông c¸c nguån lùc 44 3- Nh÷ng yªu cÇu vÒ ph¸t huy c¸c ®éng lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ 49 tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam. IV- Kinh nghiÖm vÒ ph©n bæ, sö dông c¸c nguån lùc vµ ph¸t huy ®éng lùc 53 ph¸t triÓn cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi. 1- Trung Quèc 53 2- Hµn Quèc 62 3- NhËt B¶n 68 PhÇn thø hai: Thùc tr¹ng sö dông c¸c nguån lùc vµ ph¸t huy c¸c ®éng 75 lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam tõ ®æi míi ®Õn nay.

I- Thùc tr¹ng c¸c nguån lùc ph¸t triÓn kinh tÕ ë ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m 75 ®æi míi. 1- Thùc tr¹ng nguån lùc ®Êt ®ai vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn. 75 2 2- Thùc tr¹ng nguån nh©n lùc 77 3- Thùc tr¹ng nguån lùc vèn 79 4- Thùc tr¹ng nguån lùc khoa häc-c«ng nghÖ 81 5- Thùc tr¹ng nguån lùc v¨n ho¸ vËt thÓ vµ phi vËt thÓ 83 II- Thùc tr¹ng sö dông c¸c nguån lùc ph¸t triÓn ë ViÖt Nam trong nh÷ng 84 n¨m ®æi míi. 1- Thùc tr¹ng sö dông nguån lùc ®Êt ®ai vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn.

84 2- Thùc tr¹ng ph©n bæ vµ sö dông nguån nh©n lùc 94 3- Thùc tr¹ng huy ®éng, ph©n bæ vµ sö dông nguån lùc vèn 108 4- Thùc tr¹ng sö dông nguån lùc khoa häc - c«ng nghÖ 118 5- Thùc tr¹ng sö dông nguån lùc phi vËt thÓ 127 III- Thùc tr¹ng ph¸t huy c¸c ®éng lùc ph¸t triÓn 128 1- X©y dùng c¬ chÕ thÞ tr−êng 129 2- X©y dùng, ph¸t triÓn c¬ cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn vµ t¸c ®éng cña c¬ 135 cÊu kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn tíi khai th¸c c¸c nguån lùc ph¸t triÓn. 3- T¹o lËp, c¬ chÕ kÝch thÝch lîi Ých kinh tÕ vµ t¸c ®éng kÝch thÝch lîi Ých 140 kinh tÕ tíi khai th¸c c¸c nguån lùc ph¸t triÓn. 4- T¹o lËp c¬ chÕ c¹nh tranh vµ t¸c ®éng cña c¬ chÕ c¹nh tranh tíi khai th¸c 145 c¸c nguån lùc ph¸t triÓn. 5- Ph¸t huy ®éng lùc truyÒn thèng v¨n ho¸ nh»m khai th¸c c¸c nguån lùc 150 ph¸t triÓn.

IV- §¸nh gi¸ chung 151 1- ¦u ®iÓm 151 2- Nh−îc ®iÓm 153 PhÇn thø ba: ChÝnh s¸ch vµ gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao chÊt l−îng c¸c 154 nguån lùc, sö dông hîp lý c¸c nguån lùc, ph¸t huy ®Çy ®ñ c¸c ®éng lùc ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng ®Þnh h−íng XHCN ë ViÖt Nam.