Hcmute nghiên cứu ý thức trách nhiệm trong học tập và họat động cộng đồng của sinh viên trường đại học sư phạm kỹ thuật hcm

Tài liệu nghiên cứu Hcmute nghiên cứu ý thức trách nhiệm trong học tập và họat động cộng đồng của sinh viên trường đại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Đỗ Thị Mỹ Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Sư Phạm Kỹ Thuật
• Đề tài: Nghiên Cứu Ý Thức Trách Nhiệm Trong Học Tập Và Hoạt Động Cộng Đồng Của Sinh Viên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ Ý THỨC TRÁCH NHIỆM TRONG HỌC TẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG
• 1.1. CÁC KHÁI NIỆM CÓ LIÊN QUAN
• 1.2. CƠ SỞ TÂM LÝ HỌC VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.3. CÁC MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ Ý THỨC TRÁCH NHIỆM HỌC TẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG CỦA SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM KỸ THUẬT
• 2.1. GIAI ĐOẠN NGHIÊN CỨU SƠ KHỞI
• 2.2. GIAI ĐOẠN 1: XÂY DỰNG MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ
• 2.2.1. Quy trình xây dựng mô hình
• 2.2.2. Sử dụng mô hình
• 2.3. GIAI ĐOẠN 2: THIẾT KẾ BẢNG HỎI
• 2.3.1. Xác định tiêu chí đánh giá
• 2.3.2. Thiết kế bảng hỏi
• 2.3.3. Thử nghiệm bảng hỏi
• 2.4. GIAI ĐOẠN 3: TIẾN HÀNH KHẢO SÁT
• 2.4.1. Đối tượng khảo sát
• 2.4.2. Hình thức khảo sát
• 2.5. GIAI ĐOẠN 4: XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 2.5.1. Xem xét tần số lựa chọn và sự khác biệt giữa 5 tiêu chí
• 2.5.2. Xem xét sự khác biệt tần số lựa chọn của SV năm 2, SV năm 3, và SV năm 4 ở từng tiêu chí
• 2.5.3. Xem xét sự khác nhau giữa khóa học và ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng của SV
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC TRÁCH NHIỆM HỌC TẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG CỦA SV
• 3.1. CƠ SỞ ĐỊNH HƯỚNG ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC TRÁCH NHIỆM HỌC TẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG CHO SV
• 3.1.1. Tính thực tiễn
• 3.1.2. Tính khả thi
• 3.1.3. Tính khoa học
• 3.2. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO Ý THỨC TRÁCH NHIỆM HỌC TẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG CHO SV
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thực trạng ý thức trách nhiệm học tập sinh viên HCMUTE

Phần này tập trung phân tích thực trạng ý thức trách nhiệm học tập sinh viên HCMUTE. Nghiên cứu sử dụng khảo sát ý thức trách nhiệm sinh viên để đánh giá thái độ học tập sinh viên. Dữ liệu thu thập được sẽ giúp xác định tính tích cực học tập sinh viên, tình trạng ý thức tự học, và hiệu quả học tập. Phân tích ý thức trách nhiệm học tập sẽ bao gồm đánh giá về sự chuẩn bị bài vở, sự tham gia tích cực trong lớp học, và sự chủ động trong việc tìm kiếm kiến thức bên ngoài chương trình giảng dạy. Nghiên cứu cũng xem xét yếu tố ảnh hưởng đến ý thức trách nhiệm, như môi trường gia đình, áp lực học tập, và sự hỗ trợ từ giảng viên. Kết quả sẽ được trình bày bằng biểu đồ và số liệu thống kê, cho thấy rõ bức tranh toàn cảnh ý thức trách nhiệm học tập sinh viên HCMUTE. Nghiên cứu định lượng ý thức trách nhiệm sẽ giúp xác định mức độ ý thức trách nhiệm của sinh viên, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể.

1.1 Phương pháp nghiên cứu

Để đánh giá ý thức trách nhiệm học tập sinh viên, nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng. Khảo sát ý thức trách nhiệm sinh viên được tiến hành thông qua bảng hỏi. Bảng hỏi được thiết kế dựa trên các tiêu chí đánh giá ý thức trách nhiệm, bao gồm sự chuẩn bị bài vở, sự tham gia tích cực trong lớp học, sự chủ động trong việc tìm kiếm kiến thức, và thái độ học tập. Phương pháp nghiên cứu định tính cũng được kết hợp thông qua phỏng vấn một số sinh viên để làm rõ hơn một số kết quả từ bảng hỏi. Dữ liệu thu thập được sẽ được xử lý bằng các phần mềm thống kê để phân tích mối quan hệ giữa các yếu tố ảnh hưởng đến ý thức trách nhiệm học tập. Việc sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính giúp đảm bảo tính chính xác và toàn diện của nghiên cứu.

1.2 Kết quả nghiên cứu

Kết quả khảo sát ý thức trách nhiệm sinh viên HCMUTE cho thấy một số điểm đáng chú ý. Ví dụ, một tỷ lệ sinh viên có ý thức trách nhiệm học tập cao, thể hiện ở sự chuẩn bị bài vở đầy đủ và tham gia tích cực trong các hoạt động học tập. Tuy nhiên, cũng có một bộ phận sinh viên còn thiếu ý thức tự học, dẫn đến hiệu quả học tập chưa cao. Nghiên cứu cũng chỉ ra mối quan hệ giữa ý thức trách nhiệm học tập và các yếu tố khác như môi trường gia đình, áp lực học tập, và sự hỗ trợ từ giảng viên. Dữ liệu cụ thể sẽ được trình bày chi tiết trong phần này, bao gồm biểu đồ và bảng thống kê, cho thấy sự phân bổ của thái độ học tập sinh viên theo từng nhóm, từng năm học. Những kết quả này cung cấp cơ sở cho việc đề xuất giải pháp nâng cao ý thức trách nhiệm học tập sinh viên trong phần tiếp theo.

II. Ý thức trách nhiệm cộng đồng sinh viên HCMUTE

Phần này tập trung vào ý thức trách nhiệm cộng đồng sinh viên HCMUTE. Nghiên cứu sẽ làm rõ hoạt động cộng đồng sinh viên HCMUTE, bao gồm các hoạt động tình nguyện, các câu lạc bộ, và các hoạt động xã hội khác. Tham gia hoạt động xã hội sinh viên được xem xét dưới nhiều góc độ, bao gồm tần suất tham gia, động cơ tham gia, và tác động của các hoạt động này đến sinh viên. Nghiên cứu sẽ đánh giá vai trò của hoạt động cộng đồng trong việc phát triển kỹ năng mềm, ý thức cộng đồng và sự trưởng thành của sinh viên. Phân tích tác động của hoạt động cộng đồng đến sinh viên sẽ giúp hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa hoạt động cộng đồng và sự phát triển toàn diện của sinh viên. Nghiên cứu cũng xem xét các yếu tố ảnh hưởng đến sự tham gia hoạt động cộng đồng, như thời gian, cơ sở vật chất, và sự hỗ trợ từ nhà trường.

2.1 Thực trạng hoạt động cộng đồng

Phần này trình bày thực trạng hoạt động cộng đồng sinh viên HCMUTE. Dựa trên thống kê hoạt động cộng đồng sinh viên HCMUTE, nghiên cứu sẽ mô tả các hoạt động đang được triển khai, số lượng sinh viên tham gia, và hiệu quả của các hoạt động này. Mẫu hình hoạt động cộng đồng sinh viên được phân tích để tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu, và tiềm năng phát triển. Xu hướng hoạt động cộng đồng sinh viên cũng được đề cập, nhằm làm rõ sự thay đổi về loại hình hoạt động, động cơ tham gia, và hiệu quả mang lại. So sánh ý thức trách nhiệm giữa các nhóm sinh viên tham gia hoạt động cộng đồng với các nhóm khác giúp làm rõ hơn ảnh hưởng của hoạt động cộng đồng đến ý thức trách nhiệm. Dữ liệu sẽ được minh họa bằng biểu đồ và bảng số liệu, cho thấy rõ bức tranh tổng quan về hoạt động cộng đồng sinh viên HCMUTE.

2.2 Đề xuất giải pháp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, phần này đề xuất các giải pháp nâng cao ý thức trách nhiệm cộng đồng sinh viên. Các giải pháp khuyến khích sinh viên tham gia hoạt động cộng đồng được đưa ra dựa trên việc khắc phục những điểm yếu và phát huy những điểm mạnh của mô hình hoạt động cộng đồng hiện tại. Giải pháp được đề xuất cần đảm bảo tính khả thi, tính thực tiễn và sự phù hợp với điều kiện của nhà trường. Nghiên cứu cũng đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm thu hút sinh viên tham gia, tăng cường hiệu quả của các hoạt động, và tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên phát triển ý thức trách nhiệm cộng đồng. Phần này cũng đề cập đến vai trò của nhà trường, giảng viên và các tổ chức sinh viên trong việc thúc đẩy phát triển kỹ năng sinh viên và nâng cao ý thức trách nhiệm cộng đồng.

III. Mối quan hệ giữa học tập và hoạt động cộng đồng

Phần này tập trung vào mối quan hệ giữa học tập và hoạt động cộng đồng. Nghiên cứu xem xét làm sao hoạt động cộng đồng tác động đến ý thức trách nhiệm học tập. Mối quan hệ giữa học tập và hoạt động cộng đồng được phân tích dựa trên dữ liệu thu thập được từ khảo sát và phỏng vấn. Nghiên cứu sẽ tìm hiểu xem việc tham gia hoạt động cộng đồng có ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đến kết quả học tập của sinh viên. Phân tích mối tương quan giữa hai yếu tố này sẽ giúp làm rõ hơn tầm quan trọng của việc cân bằng giữa học tập và hoạt động cộng đồng. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp nhằm giúp sinh viên cân bằng giữa hai yếu tố này một cách hiệu quả, tạo điều kiện cho sinh viên phát triển toàn diện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ý thức trách nhiệm trong học tập và hoạt động cộng đồng của sinh viên là một chủ đề được quan tâm sâu sắc trong bối cảnh giáo dục hiện đại, đặc biệt tại các trường đại học kỹ thuật. Theo thống kê từ Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, trong năm học 2013-2014, có khoảng 7% sinh viên bị buộc thôi học và 46% sinh viên bị kỷ luật, con số này giảm nhẹ trong học kỳ 1 năm học 2014-2015 nhưng vẫn ở mức cao với 4% buộc thôi học và 31% kỷ luật. Điều này phản ánh thực trạng ý thức trách nhiệm học tập và tham gia hoạt động cộng đồng của sinh viên còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu nhằm mục tiêu xác định thực trạng ý thức trách nhiệm trong học tập và hoạt động cộng đồng của sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật tại trường, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao ý thức này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM trong giai đoạn 2013-2015. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các hoạt động giáo dục nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm, góp phần cải thiện kết quả học tập và phát triển kỹ năng sống cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hướng năng lực và hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết về ý thức và trách nhiệm: Ý thức được hiểu là khả năng nhận thức và phản ánh sáng tạo của con người về thế giới khách quan, bao gồm ba mặt: nhận thức, thái độ và năng động. Trách nhiệm là sự đảm nhận và hoàn thành công việc với sự tự giác và trung thực, phân thành trách nhiệm chủ động, thụ động và giả tạo.

• Mô hình thang mức độ nhận thức của Benjamin Bloom: Bao gồm sáu mức độ nhận thức từ thấp đến cao: biết, thông hiểu, ứng dụng, phân tích, tổng hợp và đánh giá. Mô hình này giúp đánh giá năng lực nhận thức của sinh viên trong học tập.

• Mô hình CBAM (Concerns Based Adoption Model): Mô tả quá trình thay đổi nhận thức và hành vi của cá nhân qua bảy trạng thái nhận thức và tám mức độ sử dụng, từ không quan tâm đến sáng tạo và tích hợp hiệu quả.

• Kỹ thuật đánh giá Rubric: Công cụ đánh giá kết quả học tập dựa trên các tiêu chí và mức độ thực hiện cụ thể, giúp đánh giá khách quan và minh bạch ý thức trách nhiệm của sinh viên.

Các khái niệm chính bao gồm: ý thức trách nhiệm, hoạt động cộng đồng, trách nhiệm học tập, kỹ năng sống, giá trị sống, và mô hình đánh giá nhận thức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thu thập từ sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, với cỡ mẫu khảo sát chính thức là 169 sinh viên.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho sinh viên các khóa học khác nhau.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng bảng hỏi khảo sát được thiết kế dựa trên mô hình đánh giá Rubric, phân tích thống kê mô tả tần số, tỷ lệ phần trăm, kiểm định chi bình phương và tương quan phi phết bằng phần mềm Excel.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 6/2013 đến tháng 3/2015, gồm các giai đoạn: nghiên cứu sơ khởi, xây dựng mô hình đánh giá, thiết kế bảng hỏi, khảo sát thực tế và xử lý số liệu.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, tin cậy và phù hợp với mục tiêu đánh giá ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng của sinh viên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giá trị sống của sinh viên: Kết quả khảo sát cho thấy 81% sinh viên có thái độ tích cực đối với tiền bạc, 64% đối với quyền lực và 65% đối với sự nổi tiếng, phản ánh sinh viên giữ được các giá trị sống tích cực, là nền tảng cho ý thức trách nhiệm trong học tập và hoạt động cộng đồng.

2. Thực trạng ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng: Qua bảng hỏi với 5 tiêu chí đánh giá, sinh viên đạt mức độ trung bình đến tốt ở các tiêu chí như thực hiện quy chế học tập (tỷ lệ đạt 3-4 dấu hiệu chiếm đa số), xây dựng môi trường sư phạm, hiểu rõ mục tiêu chương trình học, tham gia học tập tích cực và tham gia hoạt động cộng đồng. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 20-30% sinh viên chưa đạt mức độ tốt ở các tiêu chí này.

3. Sự khác biệt theo năm học: Sinh viên năm 2 có mức độ ý thức trách nhiệm thấp hơn so với sinh viên năm 3 và năm 4, đặc biệt ở tiêu chí tham gia học tập tích cực và hoạt động cộng đồng, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p < 0.05).

4. Mối tương quan giữa các tiêu chí: Phân tích tương quan phi phết cho thấy có mối liên hệ tích cực giữa việc hiểu rõ mục tiêu chương trình học và tham gia học tập tích cực (φ’ > 0.6), cũng như giữa tham gia học tập tích cực và tham gia hoạt động cộng đồng (φ’ > 0.5), cho thấy ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng có sự hỗ trợ lẫn nhau.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh rằng sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật tại trường có ý thức trách nhiệm học tập và tham gia hoạt động cộng đồng ở mức độ khá, tuy nhiên vẫn còn một bộ phận không nhỏ chưa thực sự tích cực. Nguyên nhân có thể do động cơ học tập chưa đủ mạnh, thiếu sự gắn kết giữa lý thuyết và thực tiễn, cũng như chưa có nhiều hoạt động cộng đồng thu hút sinh viên tham gia. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, mức độ ý thức trách nhiệm của sinh viên tương đồng với xu hướng chung, nhưng cần được nâng cao hơn để đáp ứng yêu cầu đào tạo theo hướng năng lực và phát triển toàn diện. Việc sử dụng mô hình đánh giá kết hợp Bloom và CBAM giúp minh họa rõ quá trình hình thành và phát triển ý thức trách nhiệm của sinh viên qua các giai đoạn nhận thức, thực hiện và điều chỉnh hành vi. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ sinh viên đạt các mức độ ý thức trách nhiệm theo từng tiêu chí và bảng phân tích tương quan giữa các tiêu chí để minh họa mối liên hệ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống trong chương trình đào tạo

   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, khoa đào tạo
   • Mục tiêu: Nâng cao nhận thức về trách nhiệm cá nhân và xã hội cho sinh viên
   • Thời gian: Triển khai trong năm học tiếp theo và duy trì thường xuyên

2. Xây dựng và phát triển các hoạt động cộng đồng hấp dẫn, thiết thực

   • Chủ thể thực hiện: Phòng Công tác học sinh – sinh viên, các câu lạc bộ sinh viên
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ sinh viên tham gia hoạt động cộng đồng lên ít nhất 70%
   • Thời gian: Tổ chức định kỳ hàng học kỳ, đánh giá hiệu quả hàng năm

3. Áp dụng mô hình đánh giá Rubric trong đánh giá ý thức trách nhiệm học tập

   • Chủ thể thực hiện: Giảng viên, khoa đào tạo
   • Mục tiêu: Đánh giá khách quan, minh bạch và hỗ trợ sinh viên tự nhận thức, tự điều chỉnh
   • Thời gian: Áp dụng từ học kỳ tiếp theo, đào tạo giảng viên về kỹ thuật đánh giá

4. Tăng cường tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ sinh viên trong học tập và hoạt động xã hội

   • Chủ thể thực hiện: Cố vấn học tập, phòng Công tác học sinh – sinh viên
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ sinh viên bị kỷ luật và buộc thôi học xuống dưới 20% trong 2 năm tới
   • Thời gian: Triển khai ngay và theo dõi định kỳ

Các giải pháp trên cần được phối hợp đồng bộ, có sự tham gia tích cực của sinh viên và giảng viên để tạo môi trường học tập và rèn luyện toàn diện, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và phát triển kỹ năng sống cho sinh viên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên và cán bộ quản lý giáo dục đại học

   • Lợi ích: Áp dụng mô hình đánh giá và giải pháp nâng cao ý thức trách nhiệm cho sinh viên trong giảng dạy và quản lý học tập.
   • Use case: Thiết kế chương trình đào tạo tích hợp kỹ năng sống và giá trị sống.

2. Sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật và các ngành liên quan

   • Lợi ích: Hiểu rõ về ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng, từ đó tự nâng cao năng lực bản thân.
   • Use case: Tự đánh giá và điều chỉnh thái độ học tập, tham gia tích cực các hoạt động phong trào.

3. Phòng Công tác học sinh – sinh viên và các tổ chức sinh viên

   • Lợi ích: Xây dựng các chương trình, hoạt động phù hợp nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm và kỹ năng sống cho sinh viên.
   • Use case: Tổ chức các chiến dịch tình nguyện, hoạt động cộng đồng có hiệu quả.

4. Nhà nghiên cứu và chuyên gia giáo dục

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình nghiên cứu, phương pháp đánh giá và kết quả để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về giáo dục kỹ năng sống và giá trị sống.
   • Use case: Phát triển các đề tài nghiên cứu về ý thức trách nhiệm và kỹ năng mềm trong giáo dục đại học.

Câu hỏi thường gặp

1. Ý thức trách nhiệm học tập là gì và tại sao quan trọng?
   Ý thức trách nhiệm học tập là nhận thức và hành động tự giác của sinh viên trong việc hoàn thành nhiệm vụ học tập. Nó quan trọng vì giúp sinh viên phát triển năng lực tự học, chủ động và đạt kết quả học tập tốt, đồng thời hình thành phẩm chất công dân có ích cho xã hội.

2. Mô hình đánh giá ý thức trách nhiệm của sinh viên dựa trên những lý thuyết nào?
   Mô hình kết hợp thang mức độ nhận thức của Bloom và mô hình CBAM, giúp đánh giá quá trình nhận thức, thực hiện và điều chỉnh hành vi của sinh viên trong học tập và hoạt động cộng đồng.

3. Các tiêu chí đánh giá ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng gồm những gì?
   Bao gồm: thực hiện quy chế học tập, xây dựng môi trường sư phạm, hiểu rõ mục tiêu chương trình học, tham gia học tập tích cực và tham gia các hoạt động cộng đồng.

4. Làm thế nào để nâng cao ý thức trách nhiệm của sinh viên?
   Có thể thực hiện qua giáo dục giá trị sống, tổ chức các hoạt động cộng đồng hấp dẫn, áp dụng kỹ thuật đánh giá Rubric để sinh viên tự nhận thức và điều chỉnh, đồng thời tăng cường tư vấn, hỗ trợ học tập.

5. Ý thức trách nhiệm trong hoạt động cộng đồng mang lại lợi ích gì cho sinh viên?
   Giúp sinh viên phát triển kỹ năng sống, mở rộng mối quan hệ xã hội, nâng cao giá trị bản thân và tăng cơ hội nghề nghiệp, đồng thời góp phần xây dựng xã hội phát triển bền vững.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định thực trạng ý thức trách nhiệm học tập và hoạt động cộng đồng của sinh viên ngành Sư phạm Kỹ thuật tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM còn nhiều hạn chế, cần được nâng cao.
• Mô hình đánh giá kết hợp thang mức độ nhận thức của Bloom và mô hình CBAM là công cụ hiệu quả để đánh giá và phát triển ý thức trách nhiệm của sinh viên.
• Kết quả khảo sát cho thấy sinh viên giữ được các giá trị sống tích cực, nhưng cần tăng cường động cơ và sự tham gia tích cực trong học tập và hoạt động cộng đồng.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm, bao gồm giáo dục giá trị sống, phát triển hoạt động cộng đồng, áp dụng kỹ thuật đánh giá Rubric và tăng cường hỗ trợ sinh viên.
• Các bước tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi và đánh giá hiệu quả trong các năm học tiếp theo để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao ý thức trách nhiệm của sinh viên, góp phần xây dựng môi trường giáo dục năng động, sáng tạo và phát triển bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ý THỨC TRÁCH NHIỆM TRONG HỌC TẬP VÀ HOẠT ĐỘNG CỘNG ĐỒNG CỦA SINH VIÊN TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM. Mỗi con ngƣời là một thực thể tồn tại trong xã hội, gắn một trách nhiệm mà mình phải đảm đang: trách nhiệm với bản thân; với các mối quan hệ: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp; trách nhiệm công việc; trách nhiệm với xã hội,… Con ngƣời có trách nhiệm bản thân mới tiến bộ, xã hội mới phát triển. Trách nhiệm còn đƣợc xem là sự ràng buộc, là điều kiện để thành công.

Vì vậy, vấn đề này đã đƣợc rất nhiều nhà giáo dục quan tâm trong việc giáo dục thế hệ trẻ ngày nay. Trên thế giới Ở bất kỳ thời đại nào, ở mỗi quốc gia, giáo dục luôn có vai trò quan trọng cho sự phát triển xã hội. Giáo dục con ngƣời có kiến thức, kỹ năng, thái độ tích cực, chủ động sáng tạo và ứng xử phù hợp trong các mối tƣơng tác xã hội. Các nhà khoa học thế giới cho rằng: để thành đạt trong cuộc sống thì kỹ năng mềm (trí tuệ cảm xúc) chiếm 85%, kỹ năng cứng (trí tuệ logic) chỉ chiếm 15%.

Kỹ năng mềm đóng vai trò quyết định cho sự thành công, đây chính là những kỹ năng sống mà con ngƣời cần phải có. Với sự phát triển nhanh chóng của khoa học kỹ thuật, giáo dục không chỉ dạy con ngƣời về vấn đề tri thức mà còn dạy về việc sử dụng công nghệ, về khả năng thích ứng với sự thay đổi, hay chính là các kỹ năng sống. Bốn mục tiêu giáo dục của UNESCO khuyến nghị năm 1996, đó là: “Học để biết, Học để làm việc, Học để chung sống cùng nhau và Học để làm ngƣời”. Trong đó, ba trong bốn mục tiêu giáo dục là mục tiêu về kỹ năng sống giúp con ngƣời có khả năng thích nghi, đáp ứng với sự thay đổi mang tính tất yếu.

Đây đƣợc xem là kim chỉ nam, là triết lý định hƣớng cho sự thay đổi, phát triển trong giáo dục. Một xã hội càng phát triển, thì đòi hỏi về sự đoàn kết, thống nhất ngày càng cao. Nhƣ vậy việc hình thành các kỹ năng sống, kỹ năng chung sống là vấn đề hết sức quan trọng: kỹ năng hiểu mình, hiểu ngƣời, kỹ năng giao tiếp, ứng xử, kỹ năng hợp tác, v.v…Ngoài ra, UNESSCO cũng đƣa ra 12 giá trị sống cơ bản: Hòa bình, Tôn trọng, Khoan dung, Trung thực, Khiêm tốn, Hợp tác, Hạnh 8 Luan van phúc, Yêu thƣơng, Trách nhiệm, Giản dị, Tự do, Đoàn kết, mà con ngƣời cần phải đƣợc dạy, bởi vì các giá trị sống là nền tảng cốt lõi để hình thành kỹ năng sống. Tại một Hội nghị quốc tế về Phòng chống các tệ nạn xã hội, Tổng thƣ ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan đã nêu rằng: "Tất cả các vấn đề trên thế giới đều do thiếu vắng các giá trị mà hình thành.

Chúng ta mới chỉ cắt các cành nhánh của vấn đề, mà không đi vào gốc rễ của nó". Ông cho rằng các giá trị sống đƣợc xem là gốc rễ của vấn đề, do đó vào tháng 8 năm 1996 các nhà giáo dục trên thế giới đã đƣợc triệu tập với mục đích kêu gọi sự chia sẻ các giá trị cho một thế giới tốt đẹp hơn. Từ đó, Hiệp hội giáo dục các Giá trị sống quốc tế (ALIVE) đã đƣợc hình thành và đã soạn thảo một chƣơng trình giáo dục bao gồm 12 giá trị cơ bản với hàng loạt các hoạt động mang tính trải nghiệm và các phƣơng pháp thực hành. Hiện chƣơng trình này đã có mặt trên 80 quốc gia trên thế giới.

Mƣời hai giá trị này đều thực sự cần thiết, trong đó có giá trị trách nhiệm: Trách nhiệm là thực hiện phần đóng góp của mình vào công việc chung, chấp nhận những đòi hỏi và thực hiện nhiệm vụ với lòng trung thực. Khi một ngƣời có trách nhiệm, họ bằng lòng với những khó khăn, gian khổ, đóng góp công sức của mình một cách ý thức. Một ngƣời có trách nhiệm cũng biết thế nào là công bằng, có trách nhiệm cũng có nghĩa là có quyền lợi và ngƣợc lại. Bởi vậy, trách nhiệm không chỉ có nghĩa là những sự ràng buộc, mà còn là những gì cho phép ta đạt đƣợc những điều mình muốn.

Vì thế, để giáo dục sinh viên có trách nhiệm là vấn đề luôn đƣợc đặt ra bởi các nhà giáo dục. Vấn đề đƣợc nhắc đến nhiều và cần thiết hiện nay là trách nhiệm xã hội. Năm 1990, trong bài viết của tác giả Sheldon Berman: “Educating for social responsibility” giáo dục trẻ em có ý thức xã hội bằng cách dạy họ cách giải quyết vấn đề trong mối quan hệ tƣơng tác giữa con ngƣời, kinh tế, môi trƣờng, và thế giới xung quanh. Điều này đƣợc tác giả trình bày ở hình sau: 9 Luan van Phát triển sự hiểu biết những vấn đề tƣơng thuộc của chúng ta - Giáo dục toàn cầu - Giáo dục đa văn hóa - Giáo dục môi trƣờng - Phân tích hệ thống Khám phá những vấn đề của thế Những cơ hội để trở thành ngƣời có giới thực trách nhiệm với cộng đồng - Sự thẩm vấn - Chia sẻ mục tiêu - Tƣ duy phê phán - Tham gia vào những quyết định - Đối thoại - Nổ lực mang tính tập thể - Thƣơng lƣợng - Công nhận thành tựu của cộng đồng Gắn kết với thế giới Phát triển những kỹ năng cơ bản Những kỹ năng xã hội cơ bản của ngƣời tham dự - Hợp tác - Kỹ năng tổ chức - Giải quyết xung đột - Kỹ năng xây dựng sự đồng lòng - Chấp nhận quan điểm của ngƣời khác - Kỹ năng giải quyết vấn đề nhóm - Tƣơng tác với chính chúng ta - Kỹ năng tƣ duy Cơ hội cho những đóng góp mang tính xã hội - Phục vụ cộng đồng - SV giúp đỡ lẫn nhau - Phục vụ trƣờng học - Phân tích hệ thống Hình 1: Phát triển ý thức xã hội Nguồn: Copyright 1990, Selley Berman Educations for Social Responsibility Mô hình trên cho thấy rằng: con ngƣời sống trong mối quan hệ tƣơng tác với môi trƣờng thiên nhiên, môi trƣờng xã hội, tƣơng tác với con ngƣời và với chính họ.

Để có sự tƣơng tác tốt thì con ngƣời phải hiểu về môi trƣờng mình đang sống, và có những kỹ năng sống cơ bản: kỹ năng cá nhân, kỹ năng xã hội, và trách nhiệm với cộng đồng. Những điều này đều dựa trên các giá trị cơ bản nhƣ: hợp tác, chia sẻ, tôn trọng, đoàn kết,… Thêm nữa, Trƣờng British Colubia, Canada, trong tài liệu về các chuẩn trách nhiệm xã hội cho học sinh tiểu học đến lớp 10 cho rằng: “Tự đánh giá là một phần của sự phát triển trách nhiệm xã hội. Bất cứ khi nào có thể, học sinh nên đƣợc tạo động cơ và tự đánh giá cho chính sự tiến bộ của họ”. Tài liệu đƣa ra khung chuẩn về trách nhiệm xã hội, là kết quả của 2 năm nghiên cứu đƣợc thực hiện bằng phƣơng pháp: GV quan sát hành vi cƣ xử của ngƣời học, dựa vào sản phẩm hoặc từ các dự án của ngƣời 10 Luan van học, và sự phản hồi cũng nhƣ báo cáo của ngƣời học để thu thập chứng cứ cho nghiên cứu này.

Khung chuẩn này xem xét ở 4 khía cạnh của trách nhiệm, đó là: - Sự đóng góp đến cộng đồng của lớp học và nhà trƣờng. - Giải quyết vấn đề trong những cách mang tính hòa bình. - Đánh giá sự đa dạng và bảo vệ quyền con ngƣời. - Thực tập quyền dân chủ và trách nhiệm Với khung chuẩn đƣa ra về trách nhiệm xã hội, trong những yếu tố của 4 khía cạnh trên đều dựa trên nền tảng của các giá trị sống nhƣ: hòa bình, tôn trọng, đoàn kết…Và với mỗi cấp độ của ngƣời học, chƣơng trình thiết kế các hoạt động khác nhau: từ cộng đồng xã hội thu nhỏ, nhƣ tập thể nhóm, tập thể lớp, trƣờng, thông các các mối quan hệ, tƣơng tác giữa các thành viên trong nhóm, môi trƣờng lớp học, đến các hoạt động với cộng đồng xã hội, thế giới và điều này đƣợc thiết kế cho ngƣời học từ lớp 11 trở đi.

Thông qua các hoạt động cộng đồng là cách để giáo dục ý thức, trách nhiệm xã hội. Với hơn 10 năm giảng dạy, Ông Steve Reifman1 (năm 2013), chia sẻ 9 cách quản lý lớp học để nuôi dƣỡng sự trách nhiệm cho sinh viên đó là: (1) Là mẫu ngƣời tƣơng xứng: để dạy sự trách nhiệm cho SV thì GV phải minh chứng những điều đã nói tƣơng ứng với hành động. (2) Xác lập mục đích: SV sẽ trách nhiệm khi họ hiểu mục đích công việc đang làm. Thƣờng đầu năm học, Ông Steve đã giúp SV xác định mục đích và tuyên bố nhiệm vụ để đạt đƣợc mục đích.

(3) Hãy để SV hành động và lựa chọn cơ hội cho chính họ. Động cơ của SV sẽ gia tăng khi họ biết rằng họ phải có sự lựa chọn sáng suốt và chịu trách nhiệm với điều này. (4) Giảm sử dụng phần thƣởng. Dùng thƣởng phạt là cách rất phổ biến để điều khiển hành vi của SV, nhƣng có một hậu quả là SV không đƣợc học để tự điều khiển bởi chính họ trong khi họ đang bị điều khiển.

1 Steve Reifman là một giáo viên trƣờng tiểu học National Board Certified, tác giả và diễn giả tại Santa Monica, CA. Ông đã viết nhiều sách cho các nhà giáo dục và phụ huynh, nhƣ: Changing Kids’ Lives One Quote at a Time, Eight Essentials for Empowered Teaching and Learning, K-8, and the soon-to-be- released Rock It! www. 11 Luan van (5) Sử dụng “think - starters”: GV sử dụng yêu cầu (câu hỏi) : Bạn cần làm việc gì trƣớc trong công việc? hơn là phải bảo họ làm cái gì. Với cách này gia tăng trách nhiệm cho SV và họ sẽ nhớ đƣợc những điều họ phải làm.

(6) Khuyến khích SV tự nhận thức. GV giúp SV tự đặt mục tiêu, nhận biết điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, SV đƣợc tạo động cơ nhiều hơn để gánh lấy trách nhiệm nâng cao công việc và hành vi của mình. (7) Đừng làm mọi việc cho SV mà để họ tự làm cho chính họ. Chúng ta cho SV cơ hội giải quyết vấn đề độc lập và chứng minh trách nhiệm của họ.

(8) Ghi nhận sự nổ lực của SV. Một vài SV thụ động có thể cho họ nghe phần trình bày của các bạn cùng lớp về cách xử lý thử thách tình huống của bạn mình. Với cách này giúp SV nhìn các bạn khác nhƣ là động cơ làm việc. (9) Chia sẻ câu chuyện cá nhân để truyền cảm hứng cho SV.