Nghiên Cứu Một Số Đặc Điểm Dịch Tễ và Hiệu Quả Vắc Xin Cúm A/H5N1 Tại Tỉnh Thái Nguyên

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ virus cúm gia cầm H5N1 và hiệu quả vắc xin tại tỉnh Thái Nguyên, cung cấp thông tin quan trọng cho công tác phòng bệnh.

• Tác giả: Nguyễn Trường Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Đức Hạnh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Virus Cúm Gia Cầm A/H5N1 Tại Thái Nguyên: Đặc Điểm Dịch Tễ và Hiệu Quả Vắc Xin
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. KHÁI NIỆM VỀ BỆNH CÚM GIA CẦM
• 1.2. TÌNH HÌNH BỆNH CÚM GIA CẦM TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 1.2.1. Tình hình thế giới
• 1.2.2. Tình hình dịch cúm ở Việt Nam
• 1.3. VIRUS HỌC BỆNH CÚM GIA CẦM TYPE A
• 1.3.1. Cấu trúc chung của virus cúm. Nét đặc trưng về cấu trúc hệ gen
• 1.3.2. Kháng nguyên của virus
• 1.3.3. Độc lực của virus
• 1.3.4. Cơ chế xâm nhập, nhân lên và gây bệnh của virus
• 1.3.5. Sức đề kháng của virus
• 1.4. TRUYỀN NHIỄM HỌC
• 1.4.1. Động vật cảm nhiễm
• 1.4.2. Sự truyền lây bệnh
• 1.5. TRIỆU CHỨNG, BỆNH TÍCH
• 1.6. CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN
• 1.6.1. Dựa vào dịch tễ
• 1.6.2. Dựa vào triệu chứng, bệnh tích
• 1.6.3. Phân lập và định danh virus
• 1.7. PHÒNG BỆNH
• 1.7.1. Phòng bệnh bằng vệ sinh
• 1.7.2. Phòng bệnh bằng vắc xin
• 1.8. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.8.1. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 1.8.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.1.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.8.1.3. Địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 1.8.2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.8.2.1. Xác định một số đặc điểm dịch tễ bệnh cúm gia cầm tại tỉnh Thái Nguyên
• 1.8.2.2. Giám sát sự lưu hành của virus cúm gia cầm type A/H5N1 của tỉnh Thái Nguyên
• 1.8.2.3. Đánh giá tác dụng của vắc xin cúm A/H5N1 tại Thái Nguyên
• 1.8.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.8.3.1. Điều tra một số chỉ tiêu và tình hình dịch cúm gia cầm trong 4 năm gần đây (2015 - 2018)
• 1.8.3.2. Phương pháp nghiên cứu dịch tễ
• 1.8.3.3. Phương pháp lấy mẫu và xử lý mẫu
• 1.8.3.4. Thực hiện các phản ứng
• 1.8.3.5. Phương pháp RT - PCR
• 1.8.4. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU
• 1.9. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 1.9.1. KẾT QUẢ XÁC ĐỊNH MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ BỆNH CÚM GIA CẦM TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
• 1.9.1.1. Tình hình chăn nuôi gia cầm tại Thái Nguyên từ năm 2015 đến tháng 6/2018
• 1.9.1.2. Diễn biến tình hình dịch cúm gia cầm tại tỉnh Thái Nguyên từ năm 2015 đến nay
• 1.9.1.3. Tỷ lệ mắc bệnh cúm gia cầm theo mùa
• 1.9.1.4. Tỷ lệ mắc bệnh cúm theo loại gia cầm
• 1.9.1.5. Tỷ lệ mắc bệnh cúm gia cầm theo quy mô đàn
• 1.9.2. KẾT QUẢ GIÁM SÁT SỰ LƯU HÀNH CỦA VIRUS CÚM A VÀ CÚM A/H5N1 TẠI TỈNH THÁI NGUYÊN
• 1.9.3. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ CỦA VẮC XIN PHÒNG BỆNH CÚM GIA CẦM TẠI THÁI NGUYÊN
• 1.9.3.1. Kết quả tiêm phòng vắc xin cúm cho đàn gia cầm của tỉnh Thái Nguyên năm 2017
• 1.9.3.2. Kết quả khảo sát độ an toàn của vắc xin cúm gia cầm qua lâm sàng
• 1.9.3.3. Giám sát huyết thanh học của gà sau khi được tiêm phòng vắc xin
• 2. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Virus Cúm Gia Cầm A H5N1 Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu về virus cúm gia cầm A/H5N1 tại Thái Nguyên là vô cùng cấp thiết. Bệnh cúm gia cầm, đặc biệt là chủng độc lực cao (HPAI), lây lan nhanh và gây tử vong cao cho gia cầm. Virus này không chỉ đe dọa ngành chăn nuôi mà còn có nguy cơ lây sang người. Việc nghiên cứu đặc điểm dịch tễ và hiệu quả vắc xin là chìa khóa để kiểm soát dịch bệnh. Theo Cục Thú y (2004), Tổ chức Thú y Thế giới (IOE) xếp bệnh cúm gia cầm vào bảng A, bảng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Cúm Gia Cầm A H5N1

Bệnh cúm gia cầm A/H5N1 gây ra những thiệt hại to lớn cho ngành chăn nuôi gia cầm trên toàn thế giới. Theo Nguyễn Trường Sơn, virus cúm gia cầm thường xuyên biến đổi, gây khó khăn cho việc phòng bệnh bằng vắc xin. Việc nghiên cứu tác dụng của vắc xin cúm A/H5N1 tiêm phòng tại tỉnh Thái Nguyên là hết sức cần thiết, từ đó có những giải pháp nhanh chóng, triệt để giảm thiểu nguy cơ hình thành ổ dịch mới trên địa bàn.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Virus Cúm A H5N1 Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu này tập trung vào ba mục tiêu chính: xác định đặc điểm dịch tễ của bệnh cúm gia cầm tại Thái Nguyên, giám sát sự lưu hành của virus cúm gia cầm trong đàn gia cầm nuôi, và đánh giá tác dụng của vắc xin cúm A/H5N1 thông qua đáp ứng miễn dịch của đàn gia cầm sau tiêm phòng. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc phòng chống dịch bệnh hiệu quả.

II. Dịch Tễ Học Cúm Gia Cầm A H5N1 Thách Thức Tại Thái Nguyên

Dịch tễ học cúm gia cầm là một lĩnh vực phức tạp, đặc biệt khi xem xét sự biến đổi liên tục của virus. Tại Thái Nguyên, việc xác định các yếu tố nguy cơ, đường lây truyền và đặc điểm dịch tễ của bệnh là rất quan trọng. Nghiên cứu cần tập trung vào việc phân tích dữ liệu về tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ tử vong, và sự phân bố của bệnh theo thời gian và không gian. Điều này giúp các nhà quản lý và chuyên gia thú y đưa ra các quyết định chính xác và kịp thời để kiểm soát dịch bệnh. Theo Alexander D., bệnh cúm gia cầm đang ngày càng trở nên nguy hiểm.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Dịch Tễ Cúm Gia Cầm

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến dịch tễ của cúm gia cầm, bao gồm mật độ chăn nuôi, phương thức chăn nuôi, điều kiện vệ sinh, và việc sử dụng vắc xin. Nghiên cứu cần xem xét các yếu tố này để xác định các biện pháp can thiệp hiệu quả. Ví dụ, việc cải thiện điều kiện vệ sinh và tăng cường tiêm phòng vắc xin có thể giúp giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh.

2.2. Giám Sát Dịch Tễ Học Cúm Gia Cầm Tại Thái Nguyên

Giám sát dịch tễ học là một hoạt động quan trọng để phát hiện sớm các ổ dịch và ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Hoạt động này bao gồm việc thu thập và phân tích dữ liệu về các trường hợp mắc bệnh, giám sát sự lưu hành của virus trong đàn gia cầm, và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng chống dịch bệnh. Giám sát dịch tễ học cần được thực hiện một cách liên tục và có hệ thống để đảm bảo tính chính xác và kịp thời.

2.3. Tình Hình Chăn Nuôi Gia Cầm Tại Thái Nguyên

Tình hình chăn nuôi gia cầm tại Thái Nguyên từ năm 2015 đến tháng 6/2018 cho thấy sự biến động về số lượng và cơ cấu đàn gia cầm. Việc nắm bắt thông tin này giúp đánh giá nguy cơ dịch bệnh và đưa ra các biện pháp phòng ngừa phù hợp. Cần phân tích chi tiết về số lượng gia cầm, loại hình chăn nuôi (trang trại, hộ gia đình), và các biện pháp phòng bệnh đang được áp dụng.

III. Cách Đánh Giá Hiệu Quả Vắc Xin Cúm A H5N1 Cho Gia Cầm

Đánh giá hiệu quả vắc xin cúm gia cầm A/H5N1 là một bước quan trọng để đảm bảo rằng vắc xin đang được sử dụng có khả năng bảo vệ đàn gia cầm khỏi bệnh. Việc đánh giá này bao gồm việc theo dõi đáp ứng miễn dịch của đàn gia cầm sau khi tiêm phòng, đánh giá độ an toàn của vắc xin, và xác định tỷ lệ bảo hộ của vắc xin trong điều kiện thực tế. Kết quả đánh giá sẽ giúp các nhà quản lý và chuyên gia thú y đưa ra các quyết định về việc sử dụng vắc xin một cách hiệu quả nhất. Theo khuyến cáo của WHO, FAO, OIE, vắc xin nên sử dụng như một biện pháp chiến lược, toàn diện để phòng chống bệnh cúm gia cầm ở Việt Nam.

3.1. Giám Sát Huyết Thanh Học Sau Tiêm Phòng Vắc Xin

Giám sát huyết thanh học là một phương pháp quan trọng để đánh giá đáp ứng miễn dịch của đàn gia cầm sau khi tiêm phòng vắc xin. Phương pháp này bao gồm việc đo nồng độ kháng thể trong máu của gia cầm để xác định xem chúng đã phát triển miễn dịch với virus cúm gia cầm hay chưa. Giám sát huyết thanh học cần được thực hiện định kỳ để theo dõi sự thay đổi của nồng độ kháng thể theo thời gian.

3.2. Theo Dõi Độ An Toàn Của Vắc Xin Cúm Gia Cầm

Độ an toàn của vắc xin là một yếu tố quan trọng cần được xem xét khi đánh giá hiệu quả của vắc xin. Việc theo dõi độ an toàn bao gồm việc quan sát các phản ứng phụ có thể xảy ra sau khi tiêm phòng, chẳng hạn như sốt, sưng tấy, hoặc giảm ăn. Nếu có bất kỳ phản ứng phụ nghiêm trọng nào xảy ra, cần phải ngừng sử dụng vắc xin và báo cáo cho cơ quan chức năng.

3.3. Kết Quả Tiêm Phòng Vắc Xin Cúm Năm 2017 Tại Thái Nguyên

Kết quả tiêm phòng vắc xin cúm cho đàn gia cầm của tỉnh Thái Nguyên năm 2017 cung cấp thông tin quan trọng về tỷ lệ tiêm phòng và hiệu quả bảo vệ của vắc xin. Cần phân tích chi tiết về số lượng gia cầm được tiêm phòng, loại vắc xin được sử dụng, và tỷ lệ mắc bệnh ở đàn gia cầm đã được tiêm phòng so với đàn gia cầm chưa được tiêm phòng.

IV. Phân Tích Di Truyền Virus Cúm A H5N1 Bí Quyết Phòng Bệnh

Phân tích di truyền virus cúm A/H5N1 là một công cụ quan trọng để hiểu rõ hơn về sự biến đổi của virus và xác định nguồn gốc của các ổ dịch. Phân tích di truyền có thể giúp xác định các chủng virus đang lưu hành, theo dõi sự lây lan của virus, và dự đoán khả năng kháng thuốc của virus. Thông tin này rất quan trọng để lựa chọn vắc xin phù hợp và xây dựng các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả. Theo Tô Long Thành (2005), virus cúm gia cầm là virus ARN phân mảnh có khả năng đột biến mạnh với hai kháng nguyên bề mặt H (từ H1 đến H16) và N (từ N1 đến N9) đóng vai trò quan trọng trong sinh bệnh học và miễn dịch học.

4.1. Xác Định Chủng Virus Cúm A H5N1 Lưu Hành

Việc xác định chủng virus cúm A/H5N1 đang lưu hành là rất quan trọng để lựa chọn vắc xin phù hợp. Các chủng virus khác nhau có thể có các đặc điểm di truyền khác nhau, và vắc xin được thiết kế để chống lại một chủng virus có thể không hiệu quả chống lại các chủng virus khác.

4.2. Theo Dõi Sự Biến Đổi Di Truyền Của Virus

Sự biến đổi di truyền của virus cúm A/H5N1 là một quá trình liên tục, và việc theo dõi sự biến đổi này là rất quan trọng để dự đoán khả năng lây lan và gây bệnh của virus. Theo dõi sự biến đổi di truyền có thể giúp các nhà khoa học phát triển các vắc xin mới và các biện pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả hơn.

4.3. Ứng Dụng RT PCR Trong Nghiên Cứu Virus Cúm

Phương pháp RT-PCR (Reverse Transcription Polymerase Chain Reaction) là một kỹ thuật quan trọng trong việc phát hiện và phân tích virus cúm. RT-PCR cho phép các nhà khoa học khuếch đại và định lượng vật liệu di truyền của virus, giúp xác định sự hiện diện của virus trong mẫu bệnh phẩm và theo dõi sự biến đổi di truyền của virus.

V. Thực Trạng Cúm Gia Cầm A H5N1 Tại Thái Nguyên Giải Pháp

Thực trạng cúm gia cầm A/H5N1 tại Thái Nguyên đòi hỏi các giải pháp toàn diện và bền vững. Việc tăng cường giám sát dịch bệnh, cải thiện điều kiện vệ sinh, và sử dụng vắc xin một cách hiệu quả là rất quan trọng. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, người chăn nuôi, và cộng đồng để đảm bảo rằng các biện pháp phòng chống dịch bệnh được thực hiện một cách hiệu quả nhất. Theo Cục Thú y (2018), năm 2017, nước ta có 40 ổ dịch cúm tại 83 hộ của 31 huyện thuộc 21 tỉnh, thành phố, gây thiệt hại kinh tế nặng nề.

5.1. Chính Sách Phòng Chống Cúm Gia Cầm Hiệu Quả

Chính sách phòng chống cúm gia cầm cần được xây dựng dựa trên các bằng chứng khoa học và kinh nghiệm thực tế. Chính sách cần bao gồm các biện pháp giám sát dịch bệnh, kiểm soát lây lan, và hỗ trợ người chăn nuôi bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh. Chính sách cũng cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với tình hình dịch bệnh thực tế.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Về Cúm Gia Cầm Cho Cộng Đồng

Nâng cao nhận thức về cúm gia cầm cho cộng đồng là rất quan trọng để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Cộng đồng cần được cung cấp thông tin về các triệu chứng của bệnh, cách phòng tránh bệnh, và cách báo cáo các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh. Nâng cao nhận thức có thể được thực hiện thông qua các chiến dịch truyền thông, các buổi tập huấn, và các tài liệu giáo dục.

5.3. Ảnh Hưởng Của Cúm Gia Cầm Đến Kinh Tế Địa Phương

Dịch cúm gia cầm có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế địa phương, đặc biệt là ngành chăn nuôi gia cầm. Dịch bệnh có thể dẫn đến giảm sản lượng, giảm giá, và tăng chi phí phòng chống dịch bệnh. Cần có các biện pháp hỗ trợ người chăn nuôi bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh để giúp họ phục hồi sản xuất và ổn định kinh tế.

VI. Nghiên Cứu Cúm Gia Cầm A H5N1 Kết Luận Và Hướng Phát Triển

Nghiên cứu về cúm gia cầm A/H5N1 tại Thái Nguyên đã cung cấp những thông tin quan trọng về đặc điểm dịch tễ, sự lưu hành của virus, và hiệu quả của vắc xin. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi cần được giải đáp và nhiều lĩnh vực cần được nghiên cứu sâu hơn. Việc tiếp tục nghiên cứu về cúm gia cầm là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và phát triển kinh tế địa phương. Theo Lê Thanh Hòa (2004), Indonesia và Việt Nam được WHO xác định là quốc gia có các điều kiện thuận lợi để virus cúm A/H5N1 tiến hoá thích nghi lây nhiễm và trở thành virus của người.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Cúm Gia Cầm

Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu về đặc điểm dịch tễ, sự lưu hành của virus cúm gia cầm, và hiệu quả của vắc xin. Nhấn mạnh những phát hiện quan trọng và những đóng góp của nghiên cứu cho lĩnh vực phòng chống dịch bệnh.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Virus Cúm A H5N1

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về cúm gia cầm A/H5N1, chẳng hạn như nghiên cứu về sự biến đổi di truyền của virus, nghiên cứu về các yếu tố nguy cơ lây nhiễm, và nghiên cứu về các biện pháp phòng chống dịch bệnh mới. Khuyến khích các nhà khoa học tiếp tục nỗ lực để giải quyết các thách thức liên quan đến cúm gia cầm.

6.3. Đề Xuất Các Giải Pháp Phòng Chống Cúm Gia Cầm

Đề xuất các giải pháp phòng chống cúm gia cầm dựa trên kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế. Các giải pháp có thể bao gồm tăng cường giám sát dịch bệnh, cải thiện điều kiện vệ sinh, sử dụng vắc xin một cách hiệu quả, và nâng cao nhận thức cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh cúm gia cầm là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi gia cầm toàn cầu và có khả năng lây sang người. Theo báo cáo của ngành thú y Việt Nam, từ năm 2015 đến tháng 6/2018, tỉnh Thái Nguyên ghi nhận tổng đàn gia cầm tăng từ khoảng 10.676 con lên hơn 12.000 con, trong đó gà chiếm tỷ lệ chủ yếu từ 85,81% đến 89,32%. Dịch cúm gia cầm tại địa phương này có diễn biến phức tạp, đặc biệt với sự xuất hiện của virus cúm A/H5N1 thể độc lực cao (HPAI) gây tỷ lệ tử vong gần như 100% trong đàn gia cầm nhiễm bệnh. Năm 2017, tỉnh Thái Nguyên ghi nhận một ổ dịch cúm A/H5N1 với 777 con gia cầm và 80 quả trứng bị tiêu hủy, chiếm tỷ lệ 0,01% tổng đàn.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định đặc điểm dịch tễ, giám sát sự lưu hành của virus cúm gia cầm type A/H5N1 và đánh giá hiệu quả phòng bệnh của vắc xin cúm A/H5N1 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2015-2018. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu khoa học làm cơ sở cho các biện pháp phòng chống dịch bệnh, góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế và nguy cơ lây nhiễm sang người. Kết quả nghiên cứu cũng hỗ trợ nâng cao hiệu quả tiêm phòng vắc xin, từ đó cải thiện sức khỏe đàn gia cầm và đảm bảo an toàn dịch bệnh cho cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình dịch tễ học về bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là dịch tễ học mô tả, phân tích và thực nghiệm nhằm làm rõ sự phân bố, nguyên nhân và cơ chế lây lan của virus cúm gia cầm. Các khái niệm chính bao gồm:

• Virus cúm gia cầm type A: Virus ARN phân mảnh, có khả năng biến chủng cao với các kháng nguyên bề mặt Hemagglutinin (HA) và Neuraminidase (NA), trong đó chủng H5N1 là thể độc lực cao.
• Đặc điểm dịch tễ học: Phân tích sự phân bố theo không gian, thời gian và đối tượng cảm nhiễm, bao gồm các yếu tố môi trường, mùa vụ và quy mô chăn nuôi.
• Hiệu quả vắc xin: Đánh giá đáp ứng miễn dịch của đàn gia cầm sau tiêm phòng vắc xin cúm A/H5N1 thông qua hiệu giá kháng thể HI (Hemagglutination Inhibition).
• Phương pháp chẩn đoán: Sử dụng kỹ thuật RT-PCR để phát hiện virus và phản ứng HI để đo lường hiệu giá kháng thể.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu báo cáo dịch tễ từ Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015-2018, mẫu huyết thanh và mẫu dịch ổ nhớp lấy từ đàn gia cầm tại các hộ chăn nuôi và chợ trên địa bàn tỉnh.

Phương pháp phân tích gồm:

• Dịch tễ học mô tả: Mô tả đặc điểm phân bố dịch bệnh theo mùa, loại gia cầm và quy mô đàn.
• Dịch tễ học phân tích: Phân tích mối liên hệ giữa các yếu tố nguy cơ và tỷ lệ mắc bệnh.
• Dịch tễ học thực nghiệm: Thử nghiệm đáp ứng miễn dịch của đàn gà sau tiêm vắc xin cúm A/H5N1.
• Kỹ thuật xét nghiệm: RT-PCR để phát hiện virus cúm A/H5N1 trong mẫu dịch; phản ứng HI để xác định hiệu giá kháng thể bảo hộ.

Cỡ mẫu huyết thanh được lấy từ gà, vịt có trọng lượng khác nhau, với phương pháp lấy máu tĩnh mạch cánh hoặc tĩnh mạch cổ, đảm bảo quy chuẩn quốc gia về lấy mẫu và bảo quản. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Microsoft Excel và phương pháp thống kê sinh học, với ngưỡng bảo hộ hiệu giá HI ≥ 4 log2.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 7/2017 đến tháng 7/2018, tại các cơ sở chăn nuôi và chợ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, phối hợp với Trung tâm Chẩn đoán Thú y Trung ương và Chi cục Thú y vùng II.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình chăn nuôi và dịch bệnh: Tổng đàn gia cầm tỉnh Thái Nguyên tăng từ khoảng 10.676 con năm 2015 lên hơn 12.000 con đến giữa năm 2018, trong đó gà chiếm 85,81-89,32%. Dịch cúm gia cầm diễn biến ổn định, chỉ ghi nhận một ổ dịch A/H5N1 năm 2017 với 777 con gia cầm bị tiêu hủy, chiếm 0,01% tổng đàn.

2. Tỷ lệ mắc bệnh theo mùa: 100% các ca mắc cúm gia cầm xảy ra vào vụ Đông – Xuân, khi điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm cao, thuận lợi cho virus phát triển. Vụ Hè – Thu không ghi nhận ổ dịch nào, phù hợp với đặc tính virus giảm sức đề kháng ở nhiệt độ cao.

3. Tỷ lệ mắc bệnh theo loại gia cầm: Gà chiếm tỷ lệ mắc bệnh cao nhất với 81,98%, tiếp theo là ngan 15,45%, vịt thấp nhất 2,57%. Điều này phản ánh sức đề kháng khác nhau giữa các loài gia cầm với virus cúm A/H5N1.

4. Tỷ lệ mắc bệnh theo quy mô đàn: Đàn gia cầm quy mô nhỏ dưới 200 con chiếm 77,78% số đàn mắc bệnh, đàn từ 200-500 con chiếm 22,22%, không có đàn trên 500 con mắc bệnh. Điều này cho thấy quy mô chăn nuôi lớn thường đi kèm với biện pháp phòng bệnh và vệ sinh tốt hơn.

5. Giám sát sự lưu hành virus: Qua xét nghiệm RT-PCR tại các chợ trên địa bàn tỉnh năm 2015, tỷ lệ mẫu dương tính với virus cúm A là khoảng 6,94%, trong đó virus A/H5N1 chiếm tỷ lệ thấp hơn, cho thấy virus vẫn lưu hành nhưng được kiểm soát tốt.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy dịch cúm gia cầm tại Thái Nguyên được kiểm soát tương đối hiệu quả trong giai đoạn nghiên cứu, nhờ vào các biện pháp phòng chống dịch đồng bộ như tiêm phòng vắc xin, vệ sinh chuồng trại và giám sát dịch tễ. Tỷ lệ mắc bệnh theo mùa phù hợp với đặc tính sinh học của virus cúm A/H5N1, phát triển mạnh trong điều kiện lạnh ẩm. Tỷ lệ mắc bệnh cao ở gà phản ánh tính nhạy cảm của loài này với virus, trong khi vịt có sức đề kháng tốt hơn, phù hợp với các nghiên cứu trước đây.

Việc tỷ lệ mắc bệnh cao ở đàn quy mô nhỏ cho thấy ý thức phòng bệnh và điều kiện chăn nuôi còn hạn chế, cần tăng cường hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ cho các hộ nhỏ lẻ. Kết quả giám sát virus tại chợ cho thấy virus vẫn tồn tại trong môi trường buôn bán, đòi hỏi duy trì các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt.

Dữ liệu về hiệu giá kháng thể sau tiêm phòng vắc xin cúm A/H5N1 sẽ được trình bày chi tiết trong phần đánh giá hiệu quả vắc xin, giúp minh chứng cho khả năng tạo miễn dịch bảo hộ của vắc xin trong điều kiện thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường tiêm phòng vắc xin cúm A/H5N1: Đẩy mạnh chiến dịch tiêm phòng định kỳ, đặc biệt vào vụ Đông – Xuân, nhằm nâng tỷ lệ bảo hộ miễn dịch trên 70% đàn gia cầm. Thời gian thực hiện: hàng năm trước mùa dịch, chủ thể thực hiện là Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh phối hợp với các trạm thú y cơ sở.

2. Nâng cao công tác giám sát dịch tễ và xét nghiệm: Thiết lập hệ thống giám sát chủ động tại các chợ và cơ sở chăn nuôi, sử dụng kỹ thuật RT-PCR để phát hiện sớm virus cúm A/H5N1, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời. Thời gian: liên tục hàng năm, chủ thể: cơ quan thú y địa phương và trung ương.

3. Tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức người chăn nuôi: Tổ chức các lớp tập huấn về phòng chống dịch, vệ sinh chuồng trại, cách nhận biết triệu chứng bệnh và quy trình tiêm phòng vắc xin đúng cách, đặc biệt cho các hộ chăn nuôi quy mô nhỏ. Thời gian: định kỳ hàng năm, chủ thể: ngành thú y và các tổ chức nông nghiệp.

4. Cải thiện điều kiện chăn nuôi và an toàn sinh học: Hỗ trợ kỹ thuật xây dựng chuồng trại hợp vệ sinh, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học nhằm hạn chế lây lan virus, đặc biệt tại các vùng có nguy cơ cao. Thời gian: liên tục, chủ thể: chính quyền địa phương và các tổ chức hỗ trợ nông nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngành thú y và cán bộ quản lý dịch bệnh: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, kế hoạch phòng chống dịch cúm gia cầm hiệu quả, nâng cao năng lực giám sát và xử lý dịch bệnh.

2. Người chăn nuôi gia cầm, đặc biệt hộ nhỏ lẻ: Áp dụng các biện pháp phòng bệnh, tiêm phòng vắc xin đúng quy trình, nâng cao nhận thức về dịch tễ và vệ sinh chăn nuôi nhằm giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành thú y, y tế công cộng: Tham khảo dữ liệu dịch tễ, phương pháp nghiên cứu và kết quả đánh giá hiệu quả vắc xin để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về bệnh truyền nhiễm và phòng chống dịch.

4. Cơ quan quản lý và tổ chức quốc tế về an toàn sinh học và y tế thú y: Sử dụng thông tin để hỗ trợ các chương trình kiểm soát dịch bệnh, đánh giá nguy cơ và xây dựng chiến lược phòng chống dịch cúm gia cầm trên phạm vi rộng.

Câu hỏi thường gặp

1. Virus cúm gia cầm A/H5N1 có nguy hiểm như thế nào đối với người?
   Virus A/H5N1 có thể lây sang người và gây bệnh nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong cao, lên đến khoảng 52,8% theo thống kê WHO giai đoạn 2003-2018. Do đó, kiểm soát dịch trên gia cầm là biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ lây nhiễm cho người.

2. Tại sao tỷ lệ mắc bệnh cúm gia cầm lại cao vào mùa Đông – Xuân?
   Mùa Đông – Xuân có điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm cao, nhiệt độ thấp tạo môi trường thuận lợi cho virus phát triển và tồn tại lâu hơn, đồng thời làm giảm sức đề kháng của gia cầm, dẫn đến tỷ lệ mắc bệnh tăng cao.

3. Hiệu quả của vắc xin cúm A/H5N1 được đánh giá như thế nào?
   Hiệu quả được đánh giá qua hiệu giá kháng thể HI, với ngưỡng bảo hộ là ≥ 4 log2. Nghiên cứu tại Thái Nguyên cho thấy sau tiêm phòng, tỷ lệ bảo hộ cá thể và đàn đạt mức yêu cầu, giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và ngăn chặn sự lây lan dịch.

4. Tại sao đàn gia cầm quy mô nhỏ lại dễ mắc bệnh hơn?
   Hộ chăn nuôi nhỏ thường thiếu điều kiện vệ sinh chuồng trại, ít áp dụng biện pháp an toàn sinh học và tiêm phòng không đầy đủ, dẫn đến nguy cơ lây nhiễm và bùng phát dịch cao hơn so với các trang trại quy mô lớn.

5. Phương pháp RT-PCR có ưu điểm gì trong chẩn đoán cúm gia cầm?
   RT-PCR cho phép phát hiện nhanh, chính xác virus cúm A/H5N1 ngay cả với lượng mẫu nhỏ, giúp phát hiện sớm ổ dịch và kiểm soát kịp thời, giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh gây ra.

Kết luận

• Dịch cúm gia cầm tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2015-2018 được kiểm soát tốt, với tổng đàn gia cầm tăng và tỷ lệ mắc bệnh thấp, chủ yếu xảy ra vào mùa Đông – Xuân.
• Gà là loài gia cầm nhạy cảm nhất với virus cúm A/H5N1, trong khi vịt có sức đề kháng cao hơn.
• Đàn gia cầm quy mô nhỏ có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn do điều kiện chăn nuôi và phòng bệnh hạn chế.
• Việc giám sát virus cúm A/H5N1 tại các chợ cho thấy virus vẫn lưu hành nhưng được kiểm soát hiệu quả nhờ các biện pháp phòng chống dịch đồng bộ.
• Hiệu quả tiêm phòng vắc xin cúm A/H5N1 được chứng minh qua đáp ứng miễn dịch bảo hộ, góp phần quan trọng trong công tác phòng chống dịch bệnh.

Next steps: Tiếp tục duy trì và mở rộng chương trình tiêm phòng, nâng cao năng lực giám sát dịch tễ, đồng thời tăng cường tuyên truyền, đào tạo cho người chăn nuôi nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống dịch cúm gia cầm tại Thái Nguyên và các tỉnh lân cận.

Call to action: Các cơ quan chức năng và người chăn nuôi cần phối hợp chặt chẽ, áp dụng các biện pháp phòng chống dịch đồng bộ để bảo vệ sức khỏe đàn gia cầm và cộng đồng, góp phần phát triển bền vững ngành chăn nuôi gia cầm Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. KHÁI NIỆM VỀ BỆNH CÚM GIA CẦM Cúm gia cầm có tên khoa học là Avian influanza, là một bệnh truyền nhiễm cấp tính gây ra bởi virus cúm type A thuộc họ Orthomyxovirideae với nhiều subtype khác nhau (trong đó chủ yếu là H5, H7 và H9) gây nên có tốc độ lây lan nhanh với tỉ lệ chết cao trong đàn gia cầm nhiễm bệnh. Trong những năm gần đây, dịch cúm gia cầm chủng độc lực cao (HPAI – Highly Pathogenic Avian Influenza) xuất hiện và đã giết chết hàng chục triệu gia cầm trên thế giới, đồng thời khiến hàng tỷ gia cầm khác phải tiêu hủy bắt buộc để tránh lây lan, gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi. Tính nguy hiểm của bệnh còn thể hiện ở khả năng biến chủng của virus, gây bệnh cho cả con người và có thể thành đại dịch, vì thế bệnh cúm gia cầm đang ngày càng trở nên nguy hiểm hơn bao giờ hết (Alexander D.

Theo Tô Long Thành (2005) [34], virus cúm gia cầm là virus ARN phân mảnh có khả năng đột biến mạnh với hai kháng nguyên bề mặt H (từ H1 đến H16) và N (từ N1 đến N9) đóng vai trò quan trọng trong sinh bệnh học và miễn dịch học. Tác giả Lê Văn Năm (2004) [28] cho biết đây là bệnh rất nguy hiểm, có tốc độ lây lan nhanh với tỷ lệ chết rất cao trong đàn gia cầm bị nhiễm. Virus gây bệnh cúm gia cầm chủ yếu là loại H5, H7, H9 và có thể trở thành đại dịch. (1993) [37] tính nguy hiểm của bệnh còn thể hiện ở khả năng biến chủng của virus và khả năng gây bệnh cho cả con người.

Như vậy, bệnh cúm gia cầm đang ngày càng trở nên nguy hiểm. TÌNH HÌNH BỆNH CÚM GIA CẦM TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM 1. Tình hình thế giới Bệnh đã được mô tả đầu tiên ở Italya vào năm 1878 và nó được nhìn nhận là một bệnh quan trọng và nguy hiểm. Năm 1955, virus gây bệnh mới được xác 4 định thuộc type A thông qua kháng nguyên bề mặt H7N1 và H7N7 gây chết nhiều gà, gà tây và các loại chim khác.

Vào năm 1971, bệnh đã được mô tả kỹ qua đợt dịch cúm khá lớn trên gà tây ở Mỹ. Các năm tiếp theo bệnh được phát hiện ở Nam Mỹ, Bắc Mỹ, Nam Phi. Đặc biệt những năm 1983 – 1984 ở Mỹ, dịch cúm gia cầm do chủng H5N2 ở bang Pensylvania, Virginia, Newtersey làm chết và tiêu hủy hơn 19 triệu con gà. Cũng trong thời gian này tại Irelan người ta phải tiêu hủy 270.000 con vịt, tuy không có triệu chứng lâm sàng nhưng đã phân lập được virus H5N8 và bệnh đã được loại trừ một cách nhanh chóng (Đào Yến Khanh, 2005) [22].

Đến năm 2004, bệnh cúm gia cầm đã xảy với quy mô lớn và với tốc độ bùng phát nhanh ở các nước châu Á với tổng số 11 quốc gia. Dịch xuất hiện đầu tiên ở Hàn Quốc từ đầu tháng 12/2003, sau đó dịch xảy ra nhiều nước khác với diễn biến khá phức tạp. Đến cuối tháng 2/2004 đã có 10 nước công bố dịch là Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Lào, Campuchia, Việt Nam, Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan và Pakistan. Chủng virus độc lực cao đã được phân lập và định type là H5N1 đây là type chủ yếu, bên cạnh đó còn có H5N2 ở Đài Loan và H7N3, H9N2 ở Pakistan.

Ngoài ra, tại một số nước khác đã phân lập được một số chủng khác như H6 ở Nam Phi, chủng H10N7 ở Ai Cập, H7N3 ở Canada, H7N2 ở Hoa Kì. Trong đợt dịch này, khoảng 120 triệu gia cầm gồm: gà, gà tây, gà sao, gà lôi, vịt, ngan, ngỗng, chim cút, bồ câu và một số chim hoang dã đã bị nhiễm bệnh và nằm trong vùng dịch phải tiêu hủy. Cùng với diễn biến bệnh trên gia cầm, hàng trăm người cũng đã bị lây nhiễm, trong đó có trên 20 người bị chết (Phạm Sỹ Lăng, 2004b) [26]. Dịch cúm gia cầm ngày càng lan rộng.

Tại Thái Lan, đợt dịch thứ nhất kéo dài từ ngày 23/01/2004 đến giữa tháng 3/2004 đã phải tiêu hủy 30 triệu con. Vừa chấm dứt thì đợt dịch thứ hai xuất hiện kéo dài từ ngày 03/07/2004 đến 14/02/2005. Ở Indonesia, dịch xuất hiện đợt dịch thứ hai vào ngày 23/03/2005. Trong tháng 02/2004 một số nước đã tuyên bố khống chế được dịch xong có một số nước dịch lại tái phát lần 2 như Thái Lan, Campuchia, Hàn Quốc, Nhật Bản và 5 Việt Nam.

Có thể nói đây là lần đầu tiên trong lịch sử bệnh cúm gia cầm xảy ra nhanh trên diện rộng với diễn biến khá phức tạp. Số lượng các ca nhiễm cúm gia cầm trên người Tính đến năm 2008, tổng số có trên 60 nước và vùng lãnh thổ bùng phát dịch cúm gia cầm, hàng trăm triệu gia cầm bị chết và tiêu hủy, gây thiệt hại nặng nề cho ngành chăn nuôi và kinh tế (Duan và cs, 2008) [41]. Virus cúm A là loại có độc lực cao và gây bệnh trên người trong các đợt dịch cúm gia cầm những năm 1996-2008, đặc biệt là do virus cúm A/H5N1 thể độc lực cao (HPAI, highly pathogenic avian influenza) gây ra kể từ năm 2003 cho đến nay. Số người nhiễm và tử vong do virus cúm A/H5N1 mỗi năm một cao hơn, theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) số người nhiễm cúm gia cầm H5N1 giai đoạn 2003 - 7/2012 là 607 trường hợp, trong đó 358 đã tử vong chiếm tới 58,97%.

Indonesia, Ai Cập và Việt Nam là ba quốc gia có số người nhiễm và tử vong do virus cúm A/H5N1 cao nhất thế giới. Trong số 15 nước có người nhiễm cúm gia cầm, Indonesia và Việt Nam được WHO xác định là quốc gia có các điều kiện thuận lợi để virus cúm A/H5N1 tiến hoá thích nghi lây nhiễm và trở thành virus của người (Lê Thanh Hòa, 2004) [21]. Năm 2013: Dịch cúm gia cầm A(H7N9, H10N8, H5N1, H5N2, H6N1) xảy ra tại nhiều nước và vùng lãnh thổ trong khu vực và các nước giáp biên giới với Việt Nam. Dịch cúm gia cầm diễn biến rất phức tạp, với sự xuất hiện của nhiều chủng virus cúm khác nhau cả trên người và động vật.

Theo thông báo của Tổ chức Thú y Thế giới và cơ quan thú y các nước: Năm 2013, dịch cúm gia cầm A/H5N1 đã xuất hiện tại 13 nước, đặc biệt ngày 21/12/2013 6 virus cúm A/H5N2 chủng độc lực cao đã lây nhiễm cho đàn gia cầm tại tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc (Bộ Nông nghiệp và PTNT, 2014) [5]. Trong năm 2014, nhiều chủng virus cúm gia cầm nguy hiểm đã xuất hiện, gây bệnh tại nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ và số gia cầm phải tiêu hủy hàng triệu con các loại, cụ thể: - Virus cúm A/H5N1 gây dịch tại Bungari, Campuchia, Lào, Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Isaren, Nepan, Nigieria, Ai Cập, Lybi, Nga, Việt Nam. - Virus cúm A/H5N6 đã được phát hiện tại Trung Quốc, Lào, Việt Nam. - Virus cúm A/H5N8 được phát hiện tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ, Đức, Ý, Hà Lan, Anh.

- Virus cúm A/H5N2 và A/H5N3 được phát hiện hiện tại Trung Quốc, Đài Loan, Mỹ, Canada. - Virus cúm A/H7N2 tại Úc, vi rút cúm A/H7N3 xuất hiện tại Mexico, (Bộ Nông nghiệp & PTNT, 2015) [6]. Theo thông tin từ Tổ chức WHO: Malaysia đã xác nhận ca bệnh cúm A/H7N9 trên người đầu tiên. Bệnh nhân là cụ bà 67 tuổi đi du lịch từ Trung Quốc sang Malaysia từ ngày 03/02/2014 và được phát hiện nhiễm virus cúm.

Năm 2014, dịch cúm gia cầm H5N1 đã xảy ra tại Campuchia, Lào, Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ, Nepal, Ai Cập, Lybia, Nga, Việt Nam; chủng virus H5N6 đã được phát hiện tại Trung Quốc, Lào; virus H5N8 được phát hiện tại Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Mỹ, Đức, Ý, Hà Lan, Anh; virus H5N2 và H5N3 có tại Trung Quốc, Hoa Kỳ, Canada; virus H7N2 có tại Úc; virus H7N3 xuất hiện tại Mexico (Cục Thú y, 2014) [15]. Năm 2015, dịch cúm gia cầm H5N1 đã xảy ra tại 23 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm: Bhutan, Bungaria, Burkina Faso, Cam-pu-chia, Canada, Trung Quốc, Bờ Biển Ngà, Pháp, Ghana, Ấn Độ, Iran, Isreal, Kazakhstan, Libya, Miến Điện, Niger, Nigeria, Palestine, Romania, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ và Việt Nam; dịch cúm H5N6 đã xảy ra tại Trung Quốc, Hồng Kông (Trung Quốc), Lào và Việt Nam. Các chủng virus cúm gia cầm độc lực cao gồm H5N2 gây ra các ổ dịch tại Canada, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Pháp, Mỹ; chủng H5N3 có tại Đài Loan (Trung Quốc); chủng H5N8 có tại Canada, Đài Loan (Trung Quốc), Đức, 7 Hungary, Ý, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan, Nga, Thụy Điển, Anh và Mỹ; chủng H5N9 có tại Pháp; chủng H7N3 có tại Mexico; chủng H7N7 có tại Đức và Anh (Cục Thú y, 2015) [16]. Theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế thế giới đến tháng 5/2018, tổng cộng có 860 người bị nhiễm virus cúm A/H5N1 tại 16 quốc gia, trong đó có 454 (52,8%) trường hợp tử vong, được tổng hợp như sau: - Giai đoạn từ năm 2003 - 2009: Virus cúm gia cầm đã lây nhiễm cho 468 người của 16 quốc gia, trong đó 282 người đã tử vong (bao gồm cả Việt Nam).

- Giai đoạn từ năm 2010 - 2014: Virus A/H5N1 cúm gia cầm đã lây nhiễm cho 233 người tại 7 quốc gia, trong đó 125 người đã tử vong (bao gồm cả Việt Nam). - Giai đoạn từ năm 2015 - 2018: Virus cúm gia cầm A/H5N1 đã lây nhiễm cho 159 người tại 4 quốc gia, trong đó 47 người đã tử vong (không có Việt Nam). Tình hình dịch cúm ở Việt Nam Theo Nguyễn Tiến Dũng và cs (2004) [18] dịch cúm gia cầm xuất hiện đầu tiên ở Việt Nam vào cuối tháng 12/2003 tại trại giống của công ty CP (Thái Lan) làm 8.000 gà ốm chết trong 4 ngày. Từ đó đến nay đã xảy ra các đợt dịch chính như sau: Đợt dịch thứ nhất: từ tháng 12/2003 đến 30/3/2004 Trong thời gian này, dịch bệnh đầu tiên được báo cáo xảy ra vào cuối tháng 12/2003 ở một xã thuộc Hà Tây.

Cùng thời điểm đó, các ổ bệnh cũng xảy ra tại các tỉnh Tiền Giang và Long An. Sau thời điểm này, bệnh đã lây lan nhanh từ tỉnh này sang tỉnh khác thuộc miền Trung, Tây Nguyên và một số tỉnh phía Bắc. Đây là đợt dịch đầu tiên xảy ra tại Việt Nam nên ngành thú y gặp nhiều khó khăn trong công tác khống chế bệnh. Đồng thời, dịch lây lan một cách nhanh chóng với nhiều ổ bệnh xuất hiện cùng một lúc ở nhiều địa phương khác nhau đã gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.

Chính vì thế, chỉ trong 2 tháng đợt dịch đã làm cho gia cầm của 2.574 xã/phường thuộc 381 huyện/thị trấn của 51 tỉnh/thành phố của Việt Nam bị mắc bệnh.