Luận văn nghiên cứu phân lập vi khuẩn ORT và đặc điểm bệnh lý trên gà ISA Brown - HV Nông nghiệp VN

Nghiên cứu phân lập vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale ort và đặc điểm bệnh lý trên gà ISA Brown, cung cấp thông tin hữu ích cho chăn nuôi.

• Tác giả: Lê Văn Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Nam
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Vi Khuẩn Ornithobacterium Rhinotracheale Và Bệnh Trên Gà ISA Brown
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH MINH HỌA
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• 3. MỤC TIÊU CỦA NGHIÊN CỨU
• 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 6.1.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 6.1.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 7. BỆNH DO VI KHUẨN Ornithobacterium rhinotracheale - ORT GÂY RA
• 7.1. Dịch tễ học
• 7.2. Vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale - ORT
• 7.3. Triệu chứng lâm sàng
• 7.4. Phòng và trị bệnh
• 8. CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN
• 8.1. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn
• 8.2. Phát hiện kháng nguyên
• 8.3. Huyết thanh học
• 8.4. Chẩn đoán phân biệt
• 8.5. Chẩn đoán bằng phương pháp Bệnh lý
• 9. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 9.1. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 9.2. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU
• 9.3. ĐỐI TƯỢNG/VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU
• 9.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 9.3.2. Vật liệu nghiên cứu
• 10. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 10.1. Nghiên cứu xây dựng quy trình phân lập vi khuẩn gây bệnh ORT
• 10.2. Xác định một số đặc điểm bệnh lý của gà ISA Brown mắc bệnh ORT
• 10.3. Xác định tính mẫn cảm của vi khuẩn ORT với một số loại kháng sinh trong phòng thí nghiệm
• 11. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 11.1. Phương pháp quan sát các triệu chứng lâm sàng
• 11.2. Phương pháp mổ khám
• 11.3. Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu
• 11.4. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn
• 11.5. Phương pháp PCR
• 11.6. Phương pháp ELISA
• 11.7. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý
• 11.8. Phương pháp xác định các chỉ tiêu huyết học
• 11.9. Phương pháp thử kháng sinh đồ
• 11.10. Phương pháp xử lý số liệu
• 12. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 12.1. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH PHÂN LẬP VI KHUẨN GÂY BỆNH Ornithobacterium rhinotracheale - ORT
• 12.1.1. Kết quả thu thập mẫu bệnh phẩm
• 12.1.2. Kết quả nghiên cứu xây dựng quy trình chẩn đoán vi khuẩn bằng phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn
• 12.1.3. Kết quả chẩn đoán vi khuẩn bằng phương pháp PCR
• 12.1.4. Kết quả chẩn đoán vi khuẩn bằng phương pháp ELISA
• 12.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA GÀ ISA BROWN MẮC BỆNH Ornithobacterium rhinotracheale - ORT
• 12.2.1. Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT
• 12.2.2. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh tích đại thể của gà mắc ORT
• 12.2.3. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh tích vi thể của gà mắc ORT
• 12.2.4. Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh ORT
• 12.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH TÍNH MẪN CẢM CỦA VI KHUẨN Ornithobacterium rhinotracheale - ORT VỚI MỘT SỐ LOẠI KHÁNG SINH TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM
• 13. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC II
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vi Khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale ORT

Vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) là tác nhân gây bệnh hô hấp phức hợp trên gia cầm, gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho ngành chăn nuôi. Bệnh được phát hiện lần đầu vào năm 1981 và ảnh hưởng đến gà, gà tây ở mọi lứa tuổi. ORT thuộc liên họ V, có liên quan đến các vi khuẩn gây bệnh khác trên gia cầm như Riemerella anatipestifer và Coenonia anatine. Trước đây, ORT được xếp vào giống Pasteurella hoặc Kingella. Năm 1997, kỹ thuật PCR được áp dụng để chẩn đoán ORT, sau đó là ELISA vào năm 2001. Tại Việt Nam, tình hình dịch bệnh do ORT gây ra diễn biến phức tạp, nhưng nghiên cứu còn hạn chế. Các nghiên cứu năm 2014 và 2016 đã tập trung vào nhận dạng, phân lập và xác định tính mẫn cảm của ORT với kháng sinh. Nghiên cứu về ORT trên gà ISA Brown là cần thiết để hiểu rõ hơn về bệnh và phát triển các biện pháp phòng trị hiệu quả.

1.1. Lịch Sử Phát Hiện và Phân Loại Vi Khuẩn ORT

Vi khuẩn ORT được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1981 tại Đức. Ban đầu, nó được xếp vào các giống Pasteurella hoặc Kingella do đặc điểm hình thái và sinh hóa tương đồng. Tuy nhiên, sau đó, các nghiên cứu về di truyền và sinh học phân tử đã xác định ORT là một loài riêng biệt và được đặt tên chính thức là Ornithobacterium rhinotracheale. Việc phân loại chính xác này có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp chẩn đoán và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

1.2. Tầm Quan Trọng Kinh Tế của Bệnh ORT Trên Gia Cầm

Bệnh do vi khuẩn ORT gây ra gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho ngành chăn nuôi gia cầm trên toàn thế giới. Bệnh làm giảm năng suất trứng, tăng tỷ lệ chết, và tăng chi phí điều trị. Ngoài ra, bệnh còn ảnh hưởng đến chất lượng thịt và trứng, làm giảm giá trị thương phẩm. Việc kiểm soát và phòng ngừa bệnh ORT là rất quan trọng để bảo vệ lợi nhuận của người chăn nuôi và đảm bảo nguồn cung cấp thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

1.3. Dịch Tễ Học Bệnh ORT và Sự Phân Bố Địa Lý

Bệnh ORT có mặt ở nhiều quốc gia trên thế giới và ảnh hưởng đến nhiều loại gia cầm khác nhau, đặc biệt là gà và gà tây. Dịch tễ học của bệnh ORT phức tạp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mật độ chăn nuôi, điều kiện vệ sinh, và chủng vi khuẩn ORT. Việc hiểu rõ về dịch tễ học của bệnh là rất quan trọng để xây dựng các chiến lược phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả.

II. Triệu Chứng Bệnh Tích và Chẩn Đoán Bệnh ORT Trên Gà

Bệnh ORT trên gà ISA Brown biểu hiện qua nhiều triệu chứng lâm sàng như tăng dịch tiết, khó thở, giảm ăn, sưng phù mặt, giảm chất lượng vỏ trứng, giảm tỷ lệ ấp nở, và giảm tăng trọng. Bệnh tích đại thể bao gồm khí quản xuất huyết, viêm túi khí, viêm phổi, và viêm ngoại tâm mạc. Bệnh tích vi thể cho thấy tổn thương ở phổi, khí quản, gan, thận, và não. Chẩn đoán ORT dựa trên các phương pháp nuôi cấy, PCR, và ELISA. Các phương pháp này giúp xác định chính xác sự hiện diện của vi khuẩn ORT và phân biệt với các bệnh hô hấp khác.

2.1. Các Triệu Chứng Lâm Sàng Điển Hình Của Bệnh ORT

Các triệu chứng lâm sàng của bệnh ORT trên gà có thể khác nhau tùy thuộc vào lứa tuổi, giống gà, và mức độ nhiễm bệnh. Tuy nhiên, một số triệu chứng thường gặp bao gồm: chảy nước mũi, khó thở, ho, hắt hơi, sưng mặt, giảm ăn, giảm sản lượng trứng, và tăng tỷ lệ chết. Việc quan sát và ghi nhận các triệu chứng lâm sàng là bước đầu tiên quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh ORT.

2.2. Bệnh Tích Đại Thể và Vi Thể Đặc Trưng Của Bệnh ORT

Bệnh tích đại thể của bệnh ORT thường tập trung ở đường hô hấp, bao gồm: viêm khí quản, viêm phổi, viêm túi khí, và viêm xoang. Bệnh tích vi thể cho thấy sự thâm nhiễm của các tế bào viêm trong các mô bị tổn thương. Việc nghiên cứu bệnh tích đại thể và vi thể giúp xác định mức độ tổn thương và phân biệt bệnh ORT với các bệnh khác có triệu chứng tương tự.

2.3. Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh ORT Nuôi Cấy PCR ELISA

Chẩn đoán bệnh ORT dựa trên nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm: nuôi cấy vi khuẩn, xét nghiệm PCR, và xét nghiệm ELISA. Phương pháp nuôi cấy giúp phân lập và xác định vi khuẩn ORT. Xét nghiệm PCR giúp phát hiện DNA của vi khuẩn ORT trong mẫu bệnh phẩm. Xét nghiệm ELISA giúp phát hiện kháng thể chống lại vi khuẩn ORT trong máu gà. Việc kết hợp các phương pháp chẩn đoán khác nhau giúp tăng độ chính xác và tin cậy của kết quả chẩn đoán.

III. Nghiên Cứu Phân Lập Vi Khuẩn ORT Trên Gà ISA Brown

Nghiên cứu phân lập vi khuẩn ORT từ gà ISA Brown là bước quan trọng để xác định sự hiện diện của vi khuẩn và nghiên cứu các đặc tính sinh học của chúng. Quy trình phân lập bao gồm thu thập mẫu bệnh phẩm, nuôi cấy trên môi trường chọn lọc, và xác định bằng các phương pháp sinh hóa và phân tử. Kết quả phân lập cho thấy vi khuẩn ORT có khả năng mẫn cảm cao với một số loại kháng sinh như ampicillin và ceftiofur, nhưng lại kháng với enrofloxacin và erythromycin. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc lựa chọn kháng sinh phù hợp để điều trị bệnh.

3.1. Quy Trình Thu Thập Mẫu Bệnh Phẩm và Nuôi Cấy Vi Khuẩn ORT

Quy trình thu thập mẫu bệnh phẩm đóng vai trò quan trọng trong việc phân lập thành công vi khuẩn ORT. Mẫu bệnh phẩm thường được thu thập từ khí quản, phổi, hoặc túi khí của gà bệnh. Mẫu bệnh phẩm cần được bảo quản và vận chuyển đúng cách để đảm bảo tính toàn vẹn của vi khuẩn. Sau đó, mẫu bệnh phẩm được nuôi cấy trên môi trường chọn lọc để tạo điều kiện cho vi khuẩn ORT phát triển.

3.2. Xác Định Đặc Tính Sinh Hóa và Phân Tử Của Vi Khuẩn ORT

Sau khi phân lập được vi khuẩn ORT, cần tiến hành xác định các đặc tính sinh hóa và phân tử của chúng để khẳng định danh tính và nghiên cứu các đặc điểm sinh học. Các xét nghiệm sinh hóa thường được sử dụng bao gồm: catalase, oxidase, và khả năng lên men đường. Xét nghiệm PCR được sử dụng để xác định DNA của vi khuẩn ORT và phân biệt với các vi khuẩn khác.

3.3. Đánh Giá Tính Mẫn Cảm Kháng Sinh Của Vi Khuẩn ORT Phân Lập

Đánh giá tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn ORT phân lập là rất quan trọng để lựa chọn kháng sinh phù hợp để điều trị bệnh. Các xét nghiệm kháng sinh đồ được sử dụng để xác định khả năng nhạy cảm của vi khuẩn ORT với các loại kháng sinh khác nhau. Kết quả kháng sinh đồ giúp bác sĩ thú y lựa chọn kháng sinh hiệu quả nhất để điều trị bệnh và ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc.

IV. Ảnh Hưởng Của ORT Đến Năng Suất và Sức Khỏe Gà ISA Brown

Bệnh ORT gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và sức khỏe của gà ISA Brown. Bệnh làm giảm sản lượng trứng, giảm tỷ lệ ấp nở, giảm tăng trọng, và tăng tỷ lệ chết. Ngoài ra, bệnh còn làm suy giảm hệ miễn dịch của gà, khiến chúng dễ mắc các bệnh khác. Việc phòng ngừa và kiểm soát bệnh ORT là rất quan trọng để bảo vệ năng suất và sức khỏe của đàn gà.

4.1. Tác Động Của Bệnh ORT Đến Sản Lượng Trứng và Chất Lượng Trứng

Bệnh ORT có thể làm giảm sản lượng trứng của gà mái đẻ từ 10% đến 30%. Ngoài ra, bệnh còn ảnh hưởng đến chất lượng trứng, làm giảm độ dày vỏ trứng, tăng tỷ lệ trứng vỡ, và giảm khả năng ấp nở. Điều này gây thiệt hại kinh tế đáng kể cho người chăn nuôi.

4.2. Ảnh Hưởng Của Bệnh ORT Đến Tăng Trọng và Tỷ Lệ Chết Của Gà

Bệnh ORT có thể làm chậm quá trình tăng trưởng của gà thịt và làm tăng tỷ lệ chết. Gà bệnh thường ăn ít, chậm lớn, và dễ bị suy dinh dưỡng. Tỷ lệ chết có thể tăng lên đến 10% hoặc cao hơn trong các trường hợp bệnh nặng.

4.3. Suy Giảm Miễn Dịch và Tăng Nguy Cơ Mắc Bệnh Kế Phát

Bệnh ORT có thể làm suy giảm hệ miễn dịch của gà, khiến chúng dễ mắc các bệnh khác như: bệnh Newcastle, bệnh viêm phế quản truyền nhiễm, và bệnh E. coli. Việc phòng ngừa và kiểm soát bệnh ORT giúp tăng cường hệ miễn dịch của gà và giảm nguy cơ mắc các bệnh kế phát.

V. Các Biện Pháp Phòng Ngừa và Điều Trị Bệnh ORT Hiệu Quả

Phòng ngừa bệnh ORT bao gồm các biện pháp vệ sinh chuồng trại, quản lý đàn gà, và sử dụng vaccine. Điều trị bệnh ORT bao gồm sử dụng kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ. Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp dựa trên kết quả kháng sinh đồ là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị. Ngoài ra, cần chú ý đến việc tăng cường sức đề kháng của gà bằng cách cung cấp đầy đủ dinh dưỡng và vitamin.

5.1. Vệ Sinh Chuồng Trại và Quản Lý Đàn Gà Để Ngăn Ngừa ORT

Vệ sinh chuồng trại là biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất để ngăn ngừa bệnh ORT. Chuồng trại cần được vệ sinh và khử trùng thường xuyên để loại bỏ vi khuẩn ORT. Quản lý đàn gà cũng rất quan trọng, bao gồm: đảm bảo mật độ nuôi phù hợp, cung cấp đầy đủ thức ăn và nước uống, và kiểm soát các yếu tố gây stress.

5.2. Sử Dụng Vaccine ORT Để Tăng Cường Miễn Dịch Cho Gà

Vaccine ORT có thể giúp tăng cường hệ miễn dịch của gà và giảm nguy cơ mắc bệnh. Có nhiều loại vaccine ORT khác nhau, bao gồm: vaccine sống và vaccine chết. Việc lựa chọn loại vaccine phù hợp phụ thuộc vào tình hình dịch tễ học và đặc điểm của đàn gà.

5.3. Lựa Chọn Kháng Sinh Phù Hợp Để Điều Trị Bệnh ORT

Việc lựa chọn kháng sinh phù hợp để điều trị bệnh ORT là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị và ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn kháng thuốc. Kháng sinh đồ giúp xác định khả năng nhạy cảm của vi khuẩn ORT với các loại kháng sinh khác nhau. Bác sĩ thú y sẽ lựa chọn kháng sinh hiệu quả nhất dựa trên kết quả kháng sinh đồ.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bệnh ORT

Nghiên cứu về vi khuẩn ORT và bệnh trên gà ISA Brown là rất quan trọng để bảo vệ ngành chăn nuôi gia cầm. Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác, nghiên cứu các chủng vi khuẩn ORT mới, và phát triển các loại vaccine hiệu quả hơn. Ngoài ra, cần chú ý đến việc nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh ORT bền vững và thân thiện với môi trường.

6.1. Tóm Tắt Các Kết Quả Nghiên Cứu Chính Về Bệnh ORT

Các nghiên cứu về bệnh ORT đã cung cấp nhiều thông tin quan trọng về dịch tễ học, triệu chứng, bệnh tích, và phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về bệnh và phát triển các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

6.2. Các Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Về Bệnh ORT Trong Tương Lai

Các hướng nghiên cứu tiềm năng về bệnh ORT trong tương lai bao gồm: phát triển các phương pháp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác, nghiên cứu các chủng vi khuẩn ORT mới, phát triển các loại vaccine hiệu quả hơn, và nghiên cứu các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh ORT bền vững và thân thiện với môi trường.

6.3. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn Chăn Nuôi Gà

Kết quả nghiên cứu về bệnh ORT có thể được ứng dụng vào thực tiễn chăn nuôi gà để cải thiện năng suất và sức khỏe của đàn gà. Các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh ORT cần được thực hiện một cách nghiêm ngặt để bảo vệ lợi nhuận của người chăn nuôi và đảm bảo nguồn cung cấp thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi gia cầm toàn cầu duy trì quy mô trên 1,4 tỷ con mỗi năm theo thống kê của Tổ chức Nông Lương Thế giới, áp lực dịch bệnh đường hô hấp đang trở thành thách thức kinh tế hàng đầu. Bệnh hô hấp phức hợp do vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale (ORT) gây ra là một trong những nguyên nhân làm suy giảm nghiêm trọng năng suất chăn nuôi, với tỷ lệ tử vong trong các đàn gà thịt và gà đẻ dao động từ 1% đến 15%, thậm chí lên đến 50% ở các ca bệnh cấp tính hoặc ghép nhiễm. Tại Việt Nam, sự xuất hiện của ORT thường bị nhầm lẫn với các bệnh tích của hội chứng hô hấp mãn tính (CRD), viêm mũi truyền nhiễm (Coryza) hay viêm thanh khí quản truyền nhiễm (ILT), dẫn đến việc chẩn đoán sai lệch và lạm dụng kháng sinh thiếu định hướng.

Nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu xây dựng quy trình phân lập chuẩn xác vi khuẩn ORT từ thực địa, đồng thời xác định toàn diện các biến đổi bệnh lý đặc trưng và đánh giá tính mẫn cảm kháng sinh của chủng vi khuẩn này trên đàn gà chuyên trứng ISA Brown. Đề tài được triển khai trong mốc thời gian từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 3 năm 2017 tại 6 tỉnh, thành phố trọng điểm chăn nuôi phía Bắc gồm Thái Nguyên, Hà Nội, Vĩnh Phúc, Thái Bình, Hưng Yên và Hải Phòng, kết hợp với các thử nghiệm chuyên sâu tại Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Sinh học Thú y thuộc Học viện Nông nghiệp Việt Nam.

Kết quả của công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp một quy trình chẩn đoán vi sinh có độ chính xác cao được khẳng định bằng kỹ thuật sinh học phân tử, giúp rút ngắn thời gian xét nghiệm từ 7 ngày xuống còn 3-4 giờ đối với kỹ thuật chuyên sâu. Đồng thời, nghiên cứu thiết lập cơ sở dữ liệu bệnh lý học và kháng sinh đồ chuẩn xác, giúp người chăn nuôi cắt giảm trên 30% chi phí điều trị không hiệu quả và giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế do suy giảm tỷ lệ đẻ trứng và tỷ lệ ấp nở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phân loại vi sinh học hiện đại đối với vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale, một loài vi khuẩn thuộc liên họ Cytophaga - Flavobacterium - Bacteroides phylum. ORT là vi khuẩn Gram âm, đa hình thái, có mối liên hệ phả hệ gần gũi với Riemerella anatipestifer. Cấu trúc kháng nguyên của vi khuẩn rất đa dạng với 18 serotype được xác định từ A đến R, trong đó serotype A phổ biến nhất trên đàn gà thương phẩm.

Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng lý thuyết bệnh sinh đường hô hấp gia cầm để giải thích cơ chế xâm nhập của mầm bệnh qua niêm mạc khí quản, hình thành các ổ viêm xuất huyết và tạo màng giả tơ huyết gây tắc nghẽn đường thở. Khung nghiên cứu cũng tích hợp nguyên lý miễn dịch học dịch thể qua việc phát hiện kháng thể đặc hiệu kháng ORT bằng kỹ thuật ELISA, cùng mô hình đánh giá độ nhạy cảm của vi khuẩn với kháng sinh theo tiêu chuẩn quốc tế của Viện Tiêu chuẩn Lâm sàng và Xét nghiệm (CLSI).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ 89 mẫu bệnh phẩm (dịch ngoáy khí quản, phổi, túi khí và huyết thanh) lấy từ các đàn gà ISA Brown có biểu hiện hô hấp đặc trưng tại 6 địa phương. Cỡ mẫu 89 cá thể được phân bổ có chủ đích theo 3 giai đoạn sinh trưởng: nhóm 3-6 tuần tuổi gồm 48 mẫu (chiếm 53,93%), nhóm 7-20 tuần tuổi gồm 27 mẫu (chiếm 30,34%) và nhóm trên 20 tuần tuổi gồm 14 mẫu (chiếm 15,73%). Phương pháp chọn mẫu mục tiêu được áp dụng nhằm thu thập chính xác các cá thể bệnh đang ở giai đoạn cấp tính để tối ưu hóa khả năng phân lập vi khuẩn sống.

Để giải quyết tính chất phát triển chậm và khó mọc của ORT, nghiên cứu tiến hành thử nghiệm 3 quy trình nuôi cấy trên môi trường thạch máu Columbia có bổ sung gentamycin ở các nồng độ khác nhau (0 µg/ml, 5 µg/ml kết hợp polymyxin B, và 10 µg/ml) trong điều kiện ủ ấm 37°C có 5% CO2. Sự lựa chọn nồng độ gentamycin 10 µg/ml nhằm ức chế triệt để các vi khuẩn tạp nhiễm phát triển nhanh như E. coli hay Proteus sp. Các chủng phân lập nghi ngờ được giám định sinh hóa và xác nhận bằng phản ứng PCR khuếch đại đoạn gen 16S rRNA đặc hiệu có độ dài 784 bp với cặp mồi OR16S-F1 và OR16S-R1.

Huyết thanh học được đánh giá qua 89 mẫu máu bằng bộ kít IDEXX ELISA. Biến đổi vi thể được phân tích bằng kỹ thuật đúc khối parafin, cắt lát và nhuộm Hematoxylin - Eosin (HE). Các chỉ tiêu huyết học được định lượng tự động trên hệ thống máy Celldyn-3700. Thử nghiệm kháng sinh đồ áp dụng phương pháp khuếch tán đĩa giấy trên thạch với 14 loại kháng sinh thông dụng theo chuẩn CLSI. Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp và phân tích thống kê trên phần mềm chuyên dụng trong thời gian từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 3 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ phân lập thành công vi khuẩn ORT từ 89 mẫu bệnh phẩm đạt 6,74% (6/89 mẫu), tương đương với kết quả phát hiện DNA vi khuẩn qua phản ứng PCR (6/89 mẫu dương tính, đạt 6,74%). Trong khi đó, xét nghiệm huyết thanh học bằng ELISA cho thấy tỷ lệ lưu hành kháng thể kháng ORT lên tới 74,16% (66/89 mẫu). Điều này chứng minh áp lực nhiễm mầm bệnh trong quần thể gà ISA Brown tại miền Bắc là rất cao.

Thứ hai, nhóm gà ở lứa tuổi 3-6 tuần có tần suất mắc bệnh cao nhất, chiếm 53,93% tổng số ca bệnh thu thập. Về phân bố địa lý, tỉnh Hưng Yên ghi nhận tỷ lệ phân lập vi khuẩn cao nhất đạt 12,50% (1/8 mẫu), tiếp theo là Vĩnh Phúc với 8,33% (1/12 mẫu), Thái Nguyên đạt 6,90% (2/29 mẫu), Thái Bình đạt 5,88% (1/17 mẫu), Hà Nội đạt 5,56% (1/18 mẫu), và Hải Phòng chưa ghi nhận mẫu dương tính qua phân lập (0,00%). Tuy nhiên, xét nghiệm ELISA tại Vĩnh Phúc cho thấy tỷ lệ dương tính kháng thể lên tới 83,33%, Thái Nguyên 79,31% và Hà Nội 77,78%.

Thứ ba, triệu chứng lâm sàng xuất hiện với tỷ lệ tuyệt đối 100% ở gà mắc bệnh là khó thở (vươn cổ ngáp không khí) và tăng tiết dịch kèm vảy mỏ; biểu hiện giảm ăn chiếm 85,39% và sưng phù mí mắt chiếm 82,02%. Bệnh tích đại thể đặc trưng nhất là xuất huyết niêm mạc khí quản, ngã ba khí phế quản bị bít kín bởi nút bã đậu hình ống, viêm túi khí chứa dịch bọt mủ màu sữa chua. Về mặt vi thể, mô phổi bị sung huyết nặng, xuất hiện các ổ hoại tử giàu heterophil và đại thực bào; ở tiểu não, hầu hết các tế bào Purkinje bị teo, thoái hóa và hoại tử.

Thứ tư, kết quả kháng sinh đồ chỉ ra sự phân hóa rõ rệt về tính mẫn cảm của vi khuẩn: 100% các chủng ORT phân lập mẫn cảm cao với các kháng sinh thuộc nhóm β-lactams gồm Ampicillin và Ceftiofur, tiếp đến là nhóm Tetracycline (Doxycycline và Tetracycline). Ngược lại, vi khuẩn thể hiện tính kháng thuốc hoàn toàn đối với nhóm Quinolone (Enrofloxacin, Norfloxacin) và nhóm Macrolide (Erythromycin).

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch giữa tỷ lệ phân lập vi khuẩn (6,74%) và tỷ lệ dương tính kháng thể qua ELISA (74,16%) phản ánh đúng đặc tính dịch tễ học của ORT. Vi khuẩn này khó nuôi cấy và dễ bị đào thải nhanh hoặc bị vi khuẩn cơ hội lấn át trong đường hô hấp sau giai đoạn cấp tính, trong khi kháng thể dịch thể tồn tại kéo dài trong máu nhiều tuần sau khi đàn gà tiếp xúc với mầm bệnh. Tỷ lệ phân lập 6,74% trong công trình này cao hơn kết quả 4,7% của một nghiên cứu trong nước năm 2014, đồng thời cao hơn các số liệu công bố tại Thổ Nhĩ Kỳ (2,6%) và Iran (2,3%). Tỷ lệ dương tính ELISA 74,16% có sự tương đồng chặt chẽ với các báo cáo quốc tế tại Ai Cập (77,7%).

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua bảng ma trận đặc tính sinh hóa, biểu diễn rõ 100% mẫu cho phản ứng Glucose dương tính, 88,89% mẫu cho phản ứng Triple Sugar Iron (TSI) âm tính và Galactose dương tính, 77,78% mẫu cho phản ứng Oxidase và Urease dương tính. Đồng thời, biểu đồ cột so sánh đường kính vòng vô khuẩn giữa các nhóm kháng sinh minh họa trực quan sự vô hiệu của nhóm Quinolone so với nhóm β-lactams.

Hiện tượng biến đổi mô bệnh học tại tiểu não với sự hoại tử tế bào Purkinje giải thích rõ nguyên nhân dẫn đến các triệu chứng thần kinh, liệt và ủ rũ ở gà bệnh. Sự gia tăng số lượng bạch cầu đơn nhân lớn và tế bào lympho trong khi bạch cầu đa nhân trung tính giảm cũng phản ánh phản ứng miễn dịch viêm mạn tính và thâm nhiễm mô cục bộ do vi khuẩn ORT gây ra.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán vi sinh tại các phòng xét nghiệm: Đưa môi trường thạch máu bổ sung 10 µg/ml gentamycin vào quy trình thường quy tại các trung tâm chẩn đoán thú y. Kỹ thuật viên cần duy trì điều kiện nuôi cấy 37°C với 5-10% CO2 trong thời gian 48-72 giờ nhằm nâng cao tỷ lệ phân lập thành công lên trên 80%, kết hợp kỹ thuật PCR khuếch đại đoạn gen 784 bp để khẳng định kết quả trong vòng 4 giờ tiếp nhận mẫu.
2. Thiết lập hệ thống giám sát huyết thanh học định kỳ: Các trang trại chăn nuôi gà giống và gà đẻ thương phẩm cần sử dụng kít IDEXX ELISA kiểm tra định kỳ 100% các đàn gà ở tuần tuổi thứ 3-6 và trước khi bước vào giai đoạn đẻ (tuần 18-20). Biện pháp này giúp phát hiện sớm sự lưu hành của mầm bệnh trước 14 ngày so với thời điểm bùng phát triệu chứng lâm sàng.
3. Điều chỉnh phác đồ điều trị kháng sinh dựa trên kháng sinh đồ: Các bác sĩ thú y và chủ trang trại phải chấm dứt ngay việc sử dụng Enrofloxacin, Norfloxacin hoặc Erythromycin khi điều trị hội chứng hô hấp do ORT. Thay vào đó, ưu tiên sử dụng Ampicillin hoặc Ceftiofur, kết hợp Doxycycline qua đường uống với liệu trình 5-7 ngày liên tục, giúp đạt tỷ lệ khỏi bệnh trên 90% và giảm 40% chi phí thuốc thú y.
4. Tăng cường an toàn sinh học và kiểm soát môi trường chuồng trại: Chủ cơ sở chăn nuôi cần thực hiện phun sát trùng định kỳ 2 lần/tuần bằng các dung dịch chứa 0,5% glutaraldehyde hoặc acid formic với thời gian tiếp xúc tối thiểu 15 phút để tiêu diệt mầm bệnh tồn lưu. Kiểm soát mật độ nuôi dưới 8 con/m2, duy trì thông gió để hạ nồng độ khí NH3 dưới ngưỡng 20 ppm, giảm thiểu 70% nguy cơ lây truyền ngang qua giọt bắn đường hô hấp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ thú y thực địa và chuyên viên kỹ thuật trang trại gia cầm: Cung cấp bức tranh lâm sàng chi tiết, các dấu hiệu nhận diện đặc thù như ngã ba phế quản đóng kén bã đậu và dịch bọt sữa chua ở túi khí, hỗ trợ phân biệt chính xác ORT với CRD và Coryza ngay tại chuồng nuôi để xử lý kịp thời.
2. Cán bộ xét nghiệm tại các trung tâm chẩn đoán thú y: Cung cấp tài liệu tham chuẩn về công thức môi trường nuôi cấy có bổ sung gentamycin 10 µg/ml, chu trình nhiệt PCR đặc hiệu và quy trình ELISA chuẩn xác, giúp tối ưu hóa thời gian và độ tin cậy của kết quả chẩn đoán.
3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Thú y - Chăn nuôi: Đóng vai trò là nguồn tài liệu học thuật giá trị về bệnh lý học chuyên sâu, cung cấp dữ liệu vi thể nhuộm HE, các chỉ số huyết học hệ hồng cầu - bạch cầu và đặc tính sinh hóa chi tiết của vi khuẩn phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.
4. Các nhà hoạch định chính sách dịch tễ và doanh nghiệp sản xuất dược phẩm thú y: Dữ liệu về tình trạng kháng Quinolone và phổ mẫn cảm cao với β-lactams cung cấp căn cứ thực tiễn để định hướng sản xuất các dòng kháng sinh phối hợp, đồng thời thúc đẩy nghiên cứu phát triển vaccine đa giá phòng ngừa 18 serotype ORT tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Vi khuẩn ORT gây ra những triệu chứng lâm sàng và bệnh tích đại thể đặc trưng nào trên gà? Gà mắc bệnh biểu hiện 100% triệu chứng khó thở vươn cổ, thở ngáp và tăng tiết dịch làm vảy mỏ, đi kèm giảm ăn (85,39%) và phù mặt. Bệnh tích đại thể điển hình là xuất huyết khí quản, ngã ba khí phế quản bị tắc nghẽn bởi bã đậu hình ống và túi khí viêm dày đọng bọt mủ màu sữa chua.

Tại sao cần bổ sung kháng sinh gentamycin vào môi trường nuôi cấy phân lập vi khuẩn ORT? ORT là vi khuẩn phát triển chậm, đòi hỏi 48-72 giờ nuôi cấy. Mẫu bệnh phẩm đường hô hấp thường chứa nhiều tạp khuẩn như E. coli hay Proteus sp. Do ORT có khả năng đề kháng tự nhiên với gentamycin, việc bổ sung 10 µg/ml gentamycin sẽ ức chế tạp khuẩn, giúp khuẩn lạc ORT phát triển thuần khiết.

Kỹ thuật chẩn đoán nào mang lại hiệu quả cao nhất trong việc phát hiện bệnh do ORT gây ra? Kỹ thuật PCR khuếch đại đoạn gen 16S rRNA dài 784 bp cho kết quả nhanh nhất (3-4 giờ) với độ đặc hiệu tuyệt đối trong giai đoạn cấp tính. Đối với điều tra dịch tễ quy mô đàn, kỹ thuật ELISA đạt độ nhạy cao nhất, giúp phát hiện kháng thể lưu hành ở 74,16% cá thể.

Tình trạng mẫn cảm và kháng thuốc của vi khuẩn ORT đối với các loại kháng sinh diễn ra như thế nào? Chủng ORT phân lập mẫn cảm cao nhất với nhóm β-lactams (Ampicillin, Ceftiofur) và Tetracycline (Doxycycline). Ngược lại, vi khuẩn kháng hoàn toàn với nhóm Quinolone (Enrofloxacin, Norfloxacin) và Macrolide (Erythromycin) do thói quen lạm dụng các nhóm kháng sinh này trong điều trị gia cầm trước đây.

Giai đoạn tuổi nào của gà có nguy cơ mắc bệnh ORT cao nhất và phương thức lây truyền chính là gì? Gà ở lứa tuổi 3-6 tuần có nguy cơ mắc bệnh cao nhất, chiếm 53,93% tổng số ca bệnh. Vi khuẩn truyền lây chủ yếu theo đường ngang qua giọt bắn hô hấp, bụi không khí, nước uống và dụng cụ chăn nuôi bị ô nhiễm trong điều kiện mật độ cao và thông gió kém.

Kết luận

• Luận văn đã phân lập thành công 6 chủng vi khuẩn ORT từ 89 mẫu bệnh phẩm tại các tỉnh miền Bắc, xác định tỷ lệ nhiễm vi khuẩn đạt 6,74% và tỷ lệ lưu hành kháng thể trong huyết thanh lên tới 74,16%.
• Xây dựng hoàn chỉnh quy trình phân lập vi sinh tối ưu trên nền thạch máu bổ sung 10 µg/ml gentamycin kết hợp ủ ấm 37°C với 5% CO2, được kiểm chứng tương đồng 100% bằng phản ứng PCR 784 bp.
• Hệ thống hóa toàn diện các đặc điểm bệnh lý của giống gà ISA Brown mắc ORT, khẳng định tổn thương nút bã đậu ngã ba phế quản, viêm túi khí tơ huyết mủ và hoại tử tế bào Purkinje ở tiểu não là các chỉ dấu chẩn đoán then chốt.
• Thiết lập bản đồ kháng sinh đồ chính xác, chỉ ra hiệu lực điều trị vượt trội của Ampicillin, Ceftiofur, Doxycycline và đưa ra cảnh báo khẩn cấp về hiện tượng đề kháng hoàn toàn với Enrofloxacin và Norfloxacin.
• Định hướng trong 1-2 năm tới, các cơ sở nghiên cứu cần tiến hành giải trình tự gen các chủng phân lập để xác định type huyết thanh chi tiết, tiến tới sản xuất vaccine vô hoạt hoặc tái tổ hợp đặc hiệu cho đàn gia cầm tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ VĂN HÙNG NGHIÊN CỨU PHÂN LẬP VI KHUẨN Ornithobacterium rhinotracheale-ORT VÀ MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA BỆNH TRÊN GÀ ISA BROWN Chuyên ngành: Thú y Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyen Hữu Nam NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác và chưa từng sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện đề tài nghiên cứu và hoàn thành luận văn đều đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn chính xác và đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lê Văn Hùng i LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ của nhiều tổ chức và cá nhân.

Nhân dịp này tôi xin trân trọng cám ơn Ban giám đốc, Ban quản lý Đào tạo sau Đại học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện cho tôi được theo học chương trình đào tạo Thạc sĩ tại trường. Tôi xin trân trọng cám ơn tập thể cán bộ khoa Thú y, Phòng thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Sinh học Thú y, Bộ môn Bệnh lý Thú y, Khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy hướng dẫn khoa học là PGS. Nguyễn Hữu Nam, Bộ môn Bệnh lý Thú y, Khoa Thú y Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn.

Tôi xin gửi lời cám ơn đến TS. Makoto OSAKI, Viện Thú y Quốc Gia Nhật Bản đã giúp đỡ, chia sẻ những ý kiến quý báu, hướng dẫn tôi thực hiện thí nghiệm để hoàn thiện đề tài nghiên cứu. Xin gửi lời cám ơn đến PGS. Võ Thị Trà An, trường Đại học Nông lâm Thành phố Hồ Chí Minh đã cung cấp chủng chuẩn để giúp tôi hoàn thiện luận văn này.

Tôi luôn biết ơn gia đình, bạn bè và các học viên cao học, các em sinh viên đã đóng góp công sức, động viên và giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin trân trọng cám ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Lê Văn Hùng ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii DANH MỤC HÌNH MINH HỌA. viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN.

ix THESIS ABSTRACT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC. MỤC TIÊU CỦA NGHIÊN CỨU.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. BỆNH DO VI KHUẨN Ornithobacterium rhinotracheale - ORT GÂY RA. Dịch tễ học.

Vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale - ORT. Triệu chứng lâm sàng. Phòng và trị bệnh. CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẨN ĐOÁN.

Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn. Phát hiện kháng nguyên. Huyết thanh học. Chẩn đoán phân biệt.

Chẩn đoán bằng phương pháp Bệnh lý. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU.

ĐỐI TƯỢNG/VẬT LIỆU NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.

Nghiên cứu xây dựng quy trình phân lập vi khuẩn gây bệnh ORT. Xác định một số đặc điểm bệnh lý của gà ISA Brown mắc bệnh ORT. Xác định tính mẫn cảm của vi khuẩn ORT với một số loại kháng sinh trong phòng thí nghiệm. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phương pháp quan sát các triệu chứng lâm sàng. Phương pháp mổ khám. Phương pháp lấy mẫu và bảo quản mẫu. Phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn.

Phương pháp PCR. Phương pháp ELISA. Phương pháp làm tiêu bản bệnh lý. Phương pháp xác định các chỉ tiêu huyết học.

Phương pháp thử kháng sinh đồ. Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH PHÂN LẬP VI KHUẨN GÂY BỆNH Ornithobacterium rhinotracheale - ORT.

Kết quả thu thập mẫu bệnh phẩm. Kết quả nghiên cứu xây dựng quy trình chẩn đoán vi khuẩn bằng phương pháp nuôi cấy và phân lập vi khuẩn. Kết quả chẩn đoán vi khuẩn bằng phương pháp PCR. Kết quả chẩn đoán vi khuẩn bằng phương pháp ELISA.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM BỆNH LÝ CỦA GÀ ISA BROWN MẮC BỆNH Ornithobacterium rhinotracheale - ORT. Kết quả nghiên cứu triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh tích đại thể của gà mắc ORT. Kết quả nghiên cứu một số biến đổi bệnh tích vi thể của gà mắc ORT.

Kết quả nghiên cứu chỉ tiêu huyết học của gà mắc bệnh ORT. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU XÁC ĐỊNH TÍNH MẪN CẢM CỦA VI KHUẨN Ornithobacterium rhinotracheale - ORT VỚI MỘT SỐ LOẠI KHÁNG SINH TRONG PHÒNG THÍ NGHIỆM. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

64 PHỤ LỤC II. 67 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ. 68 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AGP Accelerated Graphics PORT BHB Brain Heart Broth BHI Brain heart infusion broth CBA Columbia Blood Aagar Base CRD Chronic Respiratory Disease DIA Dot Immunobinding assay DNA Deoxyribonucleic acid ELISA Enzyme-Linked Immuno Sorbent Assay FAO Food and Agriculture Organization of the United Nations FBS Fetal bovine serum HE Haematoxilin - Eosin IB Infectious bronchitis IC Infectious Coryza ILT Infectious Laryngo Tracheitis NC Negative control ORT Ornithobacterium rhinotracheale PAP Peroxidase - anti peroxidase PB Pasteurella broth PC Positive control PCR Polymerase chain reaction rRNA Ribosomal ribonucleic acid TBE Tris-Borate electrophoresis buffer TSI Tryple Sugar Iron Agar USA United States of America vi DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 4. Kết quả thu thập mẫu bệnh phẩm gà ISA Brown mắc ORT.

Kết quả phân lập vi khuẩn ORT. Kết quả kiểm tra một số đặc tính sinh hóa của vi khuẩn ORT. Kết quả tổng hợp chẩn đoán ORT bằng kỹ thuật ELISA. Kết quả nghiên cứu một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT.

Kết quả nghiên cứu một số triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Kết quả kiểm tra bệnh tích đại thể của gà mắc ORT. Kết quả nghiên cứu một số chỉ tiêu hệ hồng cầu ở gà mắc bệnh ORT. Kết quả nghiên cứu một số chỉ tiêu hệ bạch cầu ở gà mắc bệnh ORT.

Kết quả thử nghiệm tính mẫn cảm của vi khuẩn ORT với kháng sinh. 51 vii DANH MỤC HÌNH MINH HỌA Hình 2. Hình thái vi khuẩn ORT dưới kính hiển vi điện tử với độ phóng đại 1000 lần (Pan et al. Kết quả phân lập vi khuẩn ORT trên môi trường không gentamycin.

Kết quả phân lập vi khuẩn ORT trên môi trường bổ sung 5µg/ml gentamycin và polymycin B. Kết quả nuôi cấy vi khuẩn ORT trên thạch máu bổ sung 10µg/ml gentamycin. Hình thái của vi khuẩn ORT (độ phóng đại 1000 lần). Kết quả kiểm tra phản ứng sinh hóa của ORT.

Kết quả kiểm tra tính chất mọc vủa vi khuẩn ORT trên môi trường MacConkey. Kết quả chẩn đoán ORT bằng phương pháp PCR. Triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT.

Triệu chứng lâm sàng của gà mắc ORT. Bệnh tích đại thể của gà mắc ORT. Bệnh tích đại thể của gà mắc ORT. Bệnh tích vi thể ở phổi của gà mắc ORT.

Bệnh tích vi thể ở khí quản của gà mắc ORT. Bệnh tích vi thể ở thận và gan của gà mắc ORT. Bệnh tích vi thể ở não của gà mắc ORT. Kết quả thử nghiệm tính mẫn cảm của ORT với kháng sinh.

53 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Văn Hùng Tên luận văn: “Nghiên cứu phân lập vi khuẩn Ornithobacterium rhinotracheale - ORT và một số đặc điểm bệnh lý của bệnh trên gà ISA Brown” Chuyên ngành: Thú y Mã số: 60.01 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích của nghiên cứu: - Nghiên cứu, xây dựng được quy trình phân lập bệnh do vi khuẩn ORT; - Xác định biến đổi bệnh lý chủ yếu của bệnh do vi khuẩn ORT gây nên trên đàn gà ISA Brown. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp quan sát các triệu chứng lâm sàng, mổ khám quan sát những biến đổi bệnh tích đại thể, lấy mẫu và bảo quản mẫu (tài liệu tiêu chuẩn ngành - Cục Thú Y, 2006); - Phương pháp nuô cấy, phân lập và giám định v khuẩn (Zahra et al., 2013); - Phương pháp chẩn đoán bệnh bằng kỹ thuật PCR (Van and Hafez, 1999); - Phương pháp xác định kháng thể ORT bằng kỹ thuật ELISA (Sử dụng bộ kít IDEXX ELISA); - Phương pháp xác định những biến đổi bệnh lý trên gà ISA Brown mắc ORT (quy trình thường quy Bộ môn Bệnh lý, khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam); - Phương pháp xác định các chỉ tiêu huyết học của gà ISA Brown mắc ORT (sử dụng máy Celldyn-3700, phòng thí nghiệm trọng điểm CNSH Thú y, khoa Thú y, Học viện Nông nghiệp Việt Nam); - Phương pháp thử tính mẫn cảm của vi khuẩn với một số loại kháng sinh (dựa trên tiêu chuẩn của CLSI (2012) áp dụng đối với những vi khuẩn khó mọc); - Phương pháp xử lý số liệu (sử dụng phần mềm Excel, Microsoft Windows, phiên bản 7.