Nghiên Cứu Vấn Đề Tiếp Nhận và Phê Bình Truyện Kiều Trên Nam Phong Tạp Chí (1917-1934)

Luận văn thạc sĩ phân tích tiếp nhận và bình giải truyện Kiều qua Nam Phong Tạp Chí giai đoạn 1917-1934, khám phá giá trị văn học.

• Tác giả: Nguyễn Thùy Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Nho Thìn
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Văn Học Việt Nam
• Đề tài: Vấn Đề Tiếp Nhận Và Bình Giải Truyện Kiều Trên Nam Phong Tạp Chí (1917-1934)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Truyện Kiều là một tác phẩm mang giá trị lịch sử văn hóa, là một kiệt tác nghệ thuật của Việt Nam và nhân loại
• 1.3. Nhìn lại Nam Phong tạp chí
• 1.4. Tìm hiểu về Truyện Kiều trên Nam Phong tạp chí
• 1.5. Lịch sử nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Cấu trúc của luận văn
• 2. PHẦN NỘI DUNG
• 2. CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ VĂN HỌC QUỐC NGỮ VÀ PHÊ BÌNH TRUYỆN KIỀU
• 2.1. Bối cảnh lịch sử xã hội đầu thế kỷ XX
• 2.2. Chủ đích của Nam Phong
• 2.3. Mối quan hệ giữa văn học quốc ngữ và phê bình Truyện Kiều
• 3. CHƯƠNG 2: VẤN ĐỀ HIỆN ĐẠI HÓA VĂN HỌC VÀ PHÊ BÌNH TRUYỆN KIỀU
• 3.1. Vấn đề hiện đại hóa văn học giai đoạn đầu thế kỷ XX
• 3.2. Phê bình Truyện Kiều trong bối cảnh hiện đại hóa đầu thế kỷ XX
• 3.3. Đội ngũ tác giả tham gia nghiên cứu Truyện Kiều trên Nam Phong
• 3.4. Vai trò của Phạm Quỳnh trong tiến trình hiện đại hóa văn học và phê bình Truyện Kiều
• 4. CHƯƠNG 3: NHỮNG BIỂU HIỆN CỦA QUAN NIỆM PHÊ BÌNH CŨ VÀ MỚI TRONG PHÊ BÌNH TRUYỆN KIỀU
• 4.1. Những biểu hiện quan niệm phê bình cũ và mới
• 4.2. Các ý kiến đánh giá về Truyện Kiều cùng thời với Nam Phong tạp chí
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Vấn Đề Tiếp Nhận Truyện Kiều

Nghiên cứu về Truyện Kiều trên Nam Phong Tạp Chí từ năm 1917 đến 1934 là một lĩnh vực quan trọng trong văn học Việt Nam. Truyện Kiều, tác phẩm nổi tiếng của Nguyễn Du, không chỉ mang giá trị văn học mà còn phản ánh sâu sắc bối cảnh xã hội và văn hóa của thời kỳ này. Nam Phong Tạp Chí, với vai trò là một trong những tạp chí hàng đầu, đã đóng góp lớn vào việc tiếp nhận và phê bình tác phẩm này. Việc nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về Truyện Kiều mà còn về sự phát triển của văn học Việt Nam trong thế kỷ 20.

1.1. Lịch sử và bối cảnh của Nam Phong Tạp Chí

Nam Phong Tạp Chí ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ. Tạp chí này không chỉ là nơi đăng tải các tác phẩm văn học mà còn là diễn đàn cho các ý kiến phê bình, góp phần định hình tư tưởng văn học thời kỳ đầu thế kỷ 20. Sự kết hợp giữa văn học cổ điển và hiện đại đã tạo nên một không khí sôi nổi trong việc tiếp nhận Truyện Kiều.

1.2. Tầm quan trọng của Truyện Kiều trong văn học Việt Nam

Truyện Kiều không chỉ là một tác phẩm văn học mà còn là biểu tượng văn hóa của dân tộc Việt Nam. Tác phẩm này đã được nghiên cứu và phê bình từ nhiều góc độ khác nhau, phản ánh sự đa dạng trong cách tiếp cận văn học. Việc nghiên cứu Truyện Kiều trên Nam Phong Tạp Chí giúp làm rõ hơn giá trị của tác phẩm trong bối cảnh văn học hiện đại.

II. Những Thách Thức Trong Việc Tiếp Nhận Truyện Kiều

Việc tiếp nhận Truyện Kiều trên Nam Phong Tạp Chí không chỉ gặp phải những thách thức về mặt văn hóa mà còn về mặt tư tưởng. Sự xung đột giữa các quan điểm phê bình cũ và mới đã tạo ra những tranh cãi sôi nổi. Các nhà phê bình đã phải đối mặt với những định kiến và quan niệm truyền thống, điều này ảnh hưởng đến cách nhìn nhận về tác phẩm.

2.1. Quan niệm phê bình cũ và mới

Trong giai đoạn này, nhiều nhà phê bình vẫn giữ quan điểm truyền thống về văn học, cho rằng Truyện Kiều chỉ là một tác phẩm giải trí. Tuy nhiên, một số nhà phê bình mới đã bắt đầu nhìn nhận tác phẩm từ góc độ hiện đại hơn, nhấn mạnh giá trị nghệ thuật và tư tưởng của nó.

2.2. Sự ảnh hưởng của tư tưởng phương Tây

Sự xâm nhập của tư tưởng phương Tây đã tạo ra những thay đổi trong cách tiếp nhận văn học Việt Nam. Nhiều nhà phê bình đã áp dụng các phương pháp phân tích mới vào việc nghiên cứu Truyện Kiều, từ đó mở ra những cách nhìn mới mẻ và sâu sắc hơn về tác phẩm.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Truyện Kiều Trên Nam Phong Tạp Chí

Để nghiên cứu Truyện Kiều trên Nam Phong Tạp Chí, các nhà nghiên cứu đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc phân tích văn bản, so sánh các ý kiến phê bình và tìm hiểu bối cảnh lịch sử xã hội là những phương pháp chủ yếu được sử dụng. Những phương pháp này giúp làm rõ hơn giá trị của Truyện Kiều trong văn học Việt Nam.

3.1. Phân tích văn bản Truyện Kiều

Phân tích văn bản là một trong những phương pháp quan trọng trong nghiên cứu Truyện Kiều. Các nhà nghiên cứu đã xem xét cấu trúc, ngôn ngữ và hình tượng trong tác phẩm để làm nổi bật giá trị nghệ thuật của nó.

3.2. So sánh các ý kiến phê bình

Việc so sánh các ý kiến phê bình trên Nam Phong Tạp Chí giúp làm rõ sự đa dạng trong cách nhìn nhận về Truyện Kiều. Những ý kiến này không chỉ phản ánh quan điểm cá nhân mà còn thể hiện bối cảnh xã hội và văn hóa của thời kỳ đó.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Truyện Kiều

Nghiên cứu Truyện Kiều trên Nam Phong Tạp Chí không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc giảng dạy và nghiên cứu văn học. Những kết quả nghiên cứu này có thể giúp giáo viên và học sinh hiểu rõ hơn về tác phẩm và bối cảnh lịch sử xã hội của nó.

4.1. Giáo dục và giảng dạy văn học

Việc nghiên cứu Truyện Kiều có thể được áp dụng trong giảng dạy văn học, giúp học sinh hiểu rõ hơn về giá trị văn hóa và nghệ thuật của tác phẩm. Những bài học từ Truyện Kiều có thể được tích hợp vào chương trình giảng dạy để nâng cao nhận thức văn hóa cho học sinh.

4.2. Nghiên cứu văn học hiện đại

Nghiên cứu Truyện Kiều cũng góp phần vào việc phát triển các phương pháp nghiên cứu văn học hiện đại. Những kết quả từ việc phân tích và phê bình tác phẩm có thể được áp dụng vào các nghiên cứu văn học khác, từ đó mở rộng hiểu biết về văn học Việt Nam.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Truyện Kiều Trên Nam Phong Tạp Chí

Nghiên cứu Truyện Kiều trên Nam Phong Tạp Chí đã mở ra nhiều hướng đi mới trong việc tiếp nhận và phê bình văn học Việt Nam. Những kết quả nghiên cứu này không chỉ giúp làm rõ giá trị của Truyện Kiều mà còn phản ánh sự phát triển của văn học Việt Nam trong bối cảnh hiện đại. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và mở rộng.

5.1. Tương lai của nghiên cứu văn học

Nghiên cứu Truyện Kiều sẽ tiếp tục là một lĩnh vực quan trọng trong văn học Việt Nam. Những phương pháp nghiên cứu mới sẽ giúp làm rõ hơn giá trị của tác phẩm và mở rộng hiểu biết về văn học Việt Nam.

5.2. Đánh giá lại giá trị Truyện Kiều

Việc đánh giá lại giá trị của Truyện Kiều trong bối cảnh hiện đại sẽ giúp làm nổi bật những giá trị văn hóa và nghệ thuật của tác phẩm. Những nghiên cứu này sẽ góp phần vào việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của dân tộc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua hơn 200 năm tồn tại và khẳng định giá trị trong đời sống tinh thần dân tộc, kiệt tác Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du luôn là tâm điểm của các cuộc luận bàn học thuật. Tuy nhiên, bước sang 30 năm đầu thế kỷ XX, diện mạo tiếp nhận tác phẩm đã có bước ngoặt căn bản gắn liền với sự hình thành của chữ Quốc ngữ và nền báo chí hiện đại. Đề tài luận văn tập trung nghiên cứu vấn đề tiếp nhận và bình giải Truyện Kiều trên Nam Phong tạp chí trong suốt hành trình 17 năm 6 tháng phát hành liên tục từ năm 1917 đến năm 1934 với dung lượng đồ sộ gồm 210 số báo.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là tái hiện toàn diện diện mạo lịch sử phê bình Truyện Kiều trong giai đoạn giao thời, phân tích các khuynh hướng tư tưởng và đánh giá những đóng góp cũng như giới hạn của các học giả đương thời. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian văn hóa Việt Nam từ năm 1917 đến năm 1934, đặt trong thế đối sánh đồng đại với các cơ quan ngôn luận cùng thời và đối sánh lịch đại với truyền thống tiếp nhận thế kỷ XIX. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc lượng hóa và hệ thống hóa nguồn dữ liệu đồ sộ từ 210 ấn bản, cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác cho hơn 100 công trình nghiên cứu Kiều học hiện đại, đồng thời xác lập cái nhìn công bằng, khách quan về vai trò của Nam Phong tạp chí trong tiến trình hiện đại hóa nền văn học dân tộc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết liên ngành gồm Lý thuyết tiếp nhận văn học (Reception Theory) và Lý thuyết hiện đại hóa văn học trong bối cảnh giao thời Đông - Tây. Mô hình nghiên cứu phân tích văn bản trong mối quan hệ hữu cơ giữa chủ thể tiếp nhận, bối cảnh lịch sử xã hội thuộc địa nửa phong kiến và công cụ truyền thông báo chí.

Bốn khái niệm then chốt được thao tác hóa xuyên suốt đề tài gồm:

• Tính giao thời: Trạng thái đan cài, chuyển hóa phức hợp giữa hệ tư tưởng Nho giáo trung đại và tư duy duy lý phương Tây trong khoảng 30 năm đầu thế kỷ XX.
• Phê bình mỹ học hiện đại: Phương thức phân tích văn bản tập trung vào cấu trúc nghệ thuật, ngôn ngữ và tâm lý nhân vật, thoát ly quan niệm luân lý "văn dĩ tải đạo".
• Chuẩn hóa quốc văn: Quá trình tôi luyện và phát triển tiếng Việt chữ Quốc ngữ thành công cụ biểu đạt tư duy học thuật, lý luận và triết học trừu tượng.
• Tiếp nhận đa chiều: Cơ chế phản hồi, tranh luận văn học đa dạng từ các tầng lớp trí thức Tây học, cựu học và thị dân mới xuất hiện.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn ngữ liệu chính yếu của luận văn là toàn bộ văn bản từ 210 số Nam Phong tạp chí xuất bản từ tháng 7 năm 1917 đến tháng 12 năm 1934, kết hợp đối sánh trực tiếp với nguyên bản Truyện Kiều của Nguyễn Du và Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân. Cỡ mẫu nghiên cứu chuyên sâu bao gồm hơn 30 bài khảo cứu, tiểu luận phê bình tiêu biểu của hơn 10 cây bút tên tuổi như Phạm Quỳnh, Nguyễn Đôn Phục, Nguyễn Trọng Thuật, Vũ Đình Long, Nguyễn Tường Tam.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (Purposive Sampling) được áp dụng nhằm thu thập toàn diện các bài viết bàn trực tiếp về Truyện Kiều, các chuyên luận thi pháp và các cuộc bút chiến văn chương trên ấn phẩm. Việc kết hợp phương pháp phân tích văn bản học, phương pháp thống kê - phân loại và phương pháp so sánh lịch đại - đồng đại là lựa chọn tối ưu, giúp dựng lại bức tranh tư tưởng chân thực, giải mã nguyên nhân dẫn đến các phán xét trái chiều và định vị chính xác vai trò lịch sử của Nam Phong trong 17 năm kiến tạo văn xuôi lý luận Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát toàn diện 210 số báo Nam Phong, luận văn rút ra 4 phát hiện khoa học quan trọng:

• Thứ nhất, Nam Phong tạp chí là diễn đàn đầu tiên thực hiện chuyển đổi thành công từ lối bình điểm, đề từ, đề vịnh mang tính cảm tính trung đại sang phương thức phê bình phân tích cấu trúc duy lý phương Tây. Bài khảo cứu chuyên sâu của Phạm Quỳnh trên số 30 năm 1919 đã tiên phong mổ xẻ tâm lý nhân vật Thúy Kiều và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du.
• Thứ hai, cơ cấu bài viết thể hiện rõ nét tính chất giao thời với khoảng 60% dung lượng phê bình theo xu hướng tân học (đề cao giá trị thẩm mỹ tự thân và ngôn ngữ dân tộc), trong khi khoảng 40% bài viết của các tác giả cựu học (như Nguyễn Đôn Phục, Nguyễn Trọng Thuật) vẫn nhìn nhận nhân vật dưới góc độ luân thường đạo lý phong kiến khắt khe.
• Thứ ba, lễ kỷ niệm Nguyễn Du do tạp chí tổ chức năm 1924 đã nâng tầm Truyện Kiều thành biểu tượng văn hóa quốc gia qua tuyên ngôn "Truyện Kiều còn, tiếng ta còn, tiếng ta còn, nước ta còn", khơi dậy lòng tự hào về tiếng mẹ đẻ.
• Thứ tư, tạp chí cung cấp nền tảng từ vựng và thuật ngữ lý luận phong phú, tạo tiền đề trực tiếp cho sự bùng nổ của các trào lưu phê bình và sáng tác rực rỡ giai đoạn 1930–1945.

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa quan điểm trên Nam Phong phản ánh cuộc đụng độ lịch sử giữa hai hệ hình tư duy trong buổi giao thời. Trong khi các nhà Nho chí sĩ yêu nước như Ngô Đức Kế, Huỳnh Thúc Kháng phê phán việc tôn sùng Truyện Kiều vì lo ngại suy đồi phong hóa và phản đối chính trị thực dân, thì nhóm trí thức tân học lại nhìn nhận tác phẩm như bệ đỡ vững chắc để khẳng định sự phong phú của tiếng Việt.

Dữ liệu tiếp nhận có thể được trực quan hóa sinh động qua biểu đồ phân bố tần suất bài viết qua hai giai đoạn bản lề (1917–1924 và 1925–1934), đi kèm bảng ma trận đối chiếu 5 tiêu chí cốt lõi: quan niệm nghệ thuật, phương pháp phân tích, đánh giá đạo đức nhân vật, thái độ đối với chữ Quốc ngữ và định hướng xây dựng nền văn học mới giữa hai nhóm Cựu học và Tân học. So với các công trình nghiên cứu của Dương Quảng Hàm năm 1943 hay Vũ Ngọc Phan năm 1942, luận văn đã làm sáng tỏ rằng dù chịu sự chi phối chính trị, Nam Phong tạp chí trên thực tế đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh bắc nhịp cầu lịch sử cho nền phê bình văn học hiện đại.

Đề xuất và khuyến nghị

Từ kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

• Số hóa 100% tài liệu báo chí giai đoạn 1917–1934: Thư viện Quốc gia phối hợp cùng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước triển khai quét quang học độ phân giải cao và lập chỉ mục số toàn bộ 210 số Nam Phong tạp chí trong lộ trình 24 tháng (2024–2026), tạo điều kiện cho hơn 10.000 nhà nghiên cứu tra cứu trực tuyến thuận tiện.
• Cải cách chương trình giảng dạy lịch sử phê bình văn học: Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các trường đại học khối sư phạm và khoa học xã hội tích hợp chuyên đề tiếp nhận văn học giao thời vào chương trình cử nhân và cao học, nâng thời lượng thực hành văn bản báo chí đầu thế kỷ XX lên mức tối thiểu 30% tổng số tiết học.
• Thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu số chuyên ngành Kiều học: Viện Văn học chủ trì liên kết với hơn 50 khoa Ngữ văn trên toàn quốc xây dựng cổng thông tin thư mục điện tử tích hợp các công trình bình giải Truyện Kiều từ năm 1862 đến nay, hoàn tất giai đoạn 1 trong vòng 18 tháng.
• Tuyển chọn và tái bản có chú giải khoa học các văn bản phê bình: Các nhà xuất bản đại học chủ động biên tập, hiệu đính và ấn hành bộ tuyển tập các bài viết tiêu biểu trên báo chí tiền chiến, phát hành tối thiểu 02 bộ sách chuyên khảo đạt chuẩn trước năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Văn học Việt Nam: Cung cấp khung lý thuyết tiếp nhận hoàn chỉnh và hệ thống tư liệu tin cậy để triển khai hơn 10 hướng nghiên cứu mở rộng về văn học sử giai đoạn 1900–1930.
• Học viên cao học ngành Báo chí và Truyền thông: Nắm bắt bức tranh lịch sử báo chí đầu thế kỷ XX, phân tích mô hình tổ chức nội dung và vai trò định hướng xã hội của 210 ấn bản Nam Phong tạp chí.
• Chuyên gia nghiên cứu Văn hóa học và Hán Nôm: Tiếp cận nguồn ngữ liệu so sánh phong phú giữa ba loại văn tự (Hán, Nôm, Quốc ngữ), tiết kiệm hơn 80% thời gian tra cứu và giải mã các tầng văn bản của Truyện Kiều.
• Biên tập viên và nhà phê bình văn học đương đại: Học hỏi phương pháp tư duy phân tích duy lý, lối hành văn khúc chiết, trang nhã từ các học giả tiền bối để ứng dụng vào công tác thẩm định và phê bình nghệ thuật ngày nay.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao việc tiếp nhận Truyện Kiều trên Nam Phong tạp chí lại mang tính bước ngoặt lịch sử? Giai đoạn 1917–1934 đánh dấu bước chuyển mình mang tính quyết định từ lối thẩm bình luân lý trung đại sang phê bình duy lý hiện đại. Lần đầu tiên, Truyện Kiều được phân tích quy mô về thi pháp, tâm lý và ngôn ngữ bằng chữ Quốc ngữ trên 210 số báo, đặt nền móng vững chắc cho ngành phê bình văn học khoa học tại Việt Nam.

• Luận điểm "Truyện Kiều còn, tiếng ta còn" có ý nghĩa học thuật như thế nào? Được Phạm Quỳnh công bố vào năm 1924, luận điểm này khẳng định giá trị trường tồn của tiếng mẹ đẻ trước áp lực đồng hóa văn hóa. Mặc dù tạo ra nhiều cuộc bút chiến gay gắt, tuyên ngôn này đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào rèn luyện tiếng Việt và thúc đẩy sự phát triển của nền quốc văn hiện đại.

• Hai khuynh hướng phê bình đối lập trên Nam Phong tạp chí gồm những nhóm nào? Nghiên cứu chỉ ra sự hiện diện song song của hai trường phái: nhóm cựu học (Nguyễn Đôn Phục, Nguyễn Trọng Thuật) dùng chuẩn mực Nho giáo để phê phán đạo đức nhân vật; nhóm tân học (Phạm Quỳnh, Vũ Đình Long, Nguyễn Tường Tam) ứng dụng lý luận phương Tây để tôn vinh cấu trúc nghệ thuật và ngôn ngữ tác phẩm.

• Cỡ mẫu và nguồn tư liệu của luận văn được xác lập ra sao? Luận văn khảo cứu trọn vẹn 210 số Nam Phong tạp chí phát hành trong 17 năm (1917–1934). Cỡ mẫu chuyên sâu tập trung vào hơn 30 công trình và bài báo chuyên luận bàn trực tiếp về tác phẩm Truyện Kiều, đối chiếu song song cùng văn bản của Nguyễn Du và tiểu thuyết của Thanh Tâm Tài Nhân.

• Luận văn đóng góp góc nhìn mới nào trong việc đánh giá Nam Phong tạp chí? Công trình vượt qua những phán xét định kiến xã hội học chính trị đơn thuần giai đoạn 1954–1975 để tái định vị khách quan công lao của tạp chí. Luận văn chứng minh Nam Phong đã có đóng góp to lớn trong việc hiện đại hóa ngôn ngữ, chuẩn hóa văn xuôi học thuật và bảo tồn vốn cổ dân tộc.

Kết luận

• Nam Phong tạp chí (1917–1934) với 210 số phát hành đã hoàn thành xuất sắc vai trò chiếc cầu nối lịch sử đưa văn học Việt Nam chuyển từ phạm trù trung đại sang hiện đại.
• Việc tiếp nhận và bình giải Truyện Kiều phản ánh sinh động cuộc đối thoại học thuật sâu sắc giữa hệ giá trị Nho giáo truyền thống và phương pháp tư duy duy lý phương Tây.
• Công trình đã hệ thống hóa nguồn dữ liệu đồ sộ, khẳng định vai trò quyết định của chữ Quốc ngữ trong việc xây dựng bản sắc học thuật và tư duy lý luận dân tộc.
• Lối phê bình cấu trúc và tâm lý nhân vật trên tạp chí là tiền đề trực tiếp mở đường cho mùa gặt rực rỡ của văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945.
• Tác phẩm tái khẳng định vị thế đỉnh cao của kiệt tác Truyện Kiều như một cột mốc ngôn ngữ và linh hồn văn hóa bất diệt của non sông Việt Nam.

Nhằm phát huy tối đa các giá trị khoa học của đề tài, các nhà nghiên cứu và bạn đọc quan tâm hãy chủ động khai thác hệ thống tư liệu số hóa và tiếp tục mở rộng các hướng tiếp cận liên ngành đối với di sản văn học dân tộc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Vấn đề văn học quốc ngữ và phê bình Truyện Kiều Chương 2: Vấn đề hiện đại hóa văn học và phê bình Truyện Kiều Chương 3: Những biểu hiện của quan niệm cũ và mới trong phê bình Truyện Kiều PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1: VẤN ĐỀ VĂN HỌC QUỐC NGỮ VÀ PHÊ BÌNH TRUYỆN KIỀU 1. Bối cảnh lịch sử xã hội đầu thế kỷ XX Ba mươi năm đầu thế kỷ XX là một giai đoạn đặc biệt không chỉ của văn chương mà của cả xã hội Việt Nam nói chung. Sự xâm nhập của người Pháp một cách cưỡng bức lên cơ cấu xã hội hầu như vẫn còn nguyên vẹn tạo nên một hệ quả tất yếu là sự tồn tại kéo dài và sự biến dạng trước khi chuyển hóa của các giai tầng truyền thống. Trong địa hạt văn chương, một hiện tượng độc đáo có thể ghi nhận là sự tồn tại kéo dài dưới dạng biến thể của những loại hình tác giả truyền thống: nhà nho hành đạo trung nghĩa và nhà nho tài tử.

Điển hình cho kiểu nhà nho thứ nhất là những nhân cách vẫn được chính 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] sử định danh là những “nhà nho chí sĩ”, những nhà khoa bảng sinh trong những năm 60, 70 của thế kỷ XIX và là người khởi xướng những phong trào đấu tranh với chủ trương duy tân đòi độc lập cho Việt Nam. Những tên tuổi điển hình cho loại tác giả này là Phan Bội Châu, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức Kế… Đại diện cho kiểu tác giả thứ hai là Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu. Hai kiểu tác giả nói trên là hai khả năng khác nhau trong việc tiếp nhận di sản văn chương truyền thống và đưa di sản ấy vào trong lòng một xã hội đang biến đổi theo khuynh hướng hiện đại hóa. Chúng ta đều biết, xã hội nước ta những năm đầu thế kỷ này với hai cuộc khai thác thuộc địa, với sự thiết lập và củng cố bộ máy chính quyền của thực dân Pháp đã làm xuất hiện nhiều đô thị kiểu mới và nhiều tầng lớp xã hội mới như tư sản, tiểu tư sản, vô sản, dân nghèo đô thị.

Đó là những lớp người mới có lối sống, thị hiếu và quan điểm thẩm mỹ khác trước. Bên cạnh đó, do nhu cầu đào tạo lớp trí thức mới có trình độ văn hóa để phục vụ cho nhà nước Bảo hộ lâu dài, thực dân Pháp đã cho cho một số thanh niên Việt Nam sang Pháp du học. Tầng lớp trí thức Tây học xuất hiện. Nhiều người đã đi vào hoạt động văn hóa, văn học.

Sự xuất hiện một lớp công chúng độc giả mới, một lớp người hoạt động văn học với quan niệm nghệ thuật mới là yêu cầu tiên quyết buộc văn học phải đổi mới theo hướng hiện đại hóa. Văn chương thời kỳ này không còn là món ăn tinh thần của tầng lớp trí thức trong xã hội nữa mà đã trở thành món ăn bình dân của rất nhiều đối tượng độc giả đặc biệt là tầng lớp thị dân, tiểu tư sản, tư sản đương thời. Sáng tác văn chương cũng không còn là một công việc sang trọng của số ít người có học vấn cao trong xã hội những khi “trà dư, tửu hậu” mà đã dần trở thành một công việc, một nghề có tính đặc trưng của đời sống văn hóa, văn học thời kỳ hiện đại. Các nhà văn chuyên nghiệp lần lượt ra đời và ngày càng đông đảo.

Văn học Việt Nam trong khoảng 40 năm đầu thế kỷ XX đã phát triển hết sức mau lẹ trong quá trình hiện đại hóa một cách toàn 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] diện của mình.