Luận án tiến sĩ: Ứng xử của nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép và cột bê tông cốt thép

Luận án tiến sĩ nghiên cứu ứng xử của nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép, phân tích hiệu quả kết cấu.

Trường đại học

Đại học Giao thông Vận tải

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận án tiến sĩ

2022

162
4
0

Phí lưu trữ

45 Point

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu và ứng dụng của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép

Nghiên cứu tập trung vào nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép - cột bê tông cốt thép (RCS). Kết cấu liên hợp này kết hợp ưu điểm của cả thép và bê tông, mang lại hiệu quả kinh tế và kỹ thuật cao. Nút khung biên là vị trí quan trọng, chịu tác động phức tạp của lực cắt, uốn và kéo nén. Các nghiên cứu trước đây đã đề xuất nhiều dạng cấu tạo nút, nhưng vẫn tồn tại hạn chế về khả năng chịu lực và độ phức tạp trong thi công. Mục tiêu của nghiên cứu là tìm ra giải pháp tối ưu, đảm bảo sức kháng, độ cứng và khả năng tiêu tán năng lượng của nút.

1.1. Tình hình nghiên cứu nút khung trên thế giới

Các nghiên cứu quốc tế về nút khung biên trong kết cấu liên hợp đã được thực hiện từ nhiều thập kỷ. Các dạng cấu tạo nút như liên kết dạng khóa chịu cắt, gia cường bằng thép tấm đã được đề xuất. Tuy nhiên, các giải pháp này thường phức tạp trong thi công và khó dự đoán ứng xử kết cấu. Các nghiên cứu gần đây tập trung vào việc tối ưu hóa cấu tạo nút để đảm bảo tính đơn giản và hiệu quả.

1.2. Tình hình nghiên cứu nút khung ở Việt Nam

Tại Việt Nam, việc ứng dụng kết cấu liên hợp trong công trình xây dựng đang ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, các nghiên cứu về nút khung biên còn hạn chế, chủ yếu dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế. Nghiên cứu này nhằm bổ sung kiến thức và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam.

II. Xây dựng mô hình ứng xử nút khung liên hợp

Nghiên cứu đề xuất mô hình phân tích kết cấu để đánh giá ứng xử kết cấu của nút khung biên. Mô hình này xem xét các yếu tố như sức kháng cắt, biến dạng và phản ứng không đàn hồi của nút. Các công thức tính toán sức kháng của các thành phần trong nút như bản bụng thép, bản cánh thép và bê tông cốt thép được xây dựng chi tiết. Mô hình này giúp dự đoán chính xác hơn ứng xử kết cấu trong điều kiện tải trọng thực tế.

2.1. Phân tích cơ cấu truyền lực trong nút

Cơ cấu truyền lực trong nút khung biên được phân tích chi tiết, bao gồm lực kéo, nén từ dầm thép truyền vào cột bê tông cốt thép. Các thành phần tham gia vào quá trình truyền lực như thép hình, cốt thép đai và bê tông được xem xét kỹ lưỡng. Kết quả phân tích cho thấy sự tương tác phức tạp giữa các thành phần này.

2.2. Mô hình tính toán sức kháng của nút

Mô hình tính toán sức kháng của nút khung biên được xây dựng dựa trên các công thức lý thuyết và kết quả thực nghiệm. Các yếu tố như sức kháng nén cục bộ, sức kháng kéo của bản bụng thép và sức kháng cắt của cột được tính toán chi tiết. Mô hình này giúp đánh giá chính xác khả năng chịu lực của nút trong các điều kiện tải trọng khác nhau.

III. Nghiên cứu thực nghiệm xác định ứng xử chịu lực của nút khung

Nghiên cứu thực nghiệm được thực hiện để xác định ứng xử kết cấu của nút khung biên dưới tác động của tải trọng tĩnh và tải trọng đổi chiều. Các mẫu thí nghiệm được thiết kế và chế tạo theo các thông số kỹ thuật cụ thể. Kết quả thí nghiệm cho thấy sự suy giảm độ cứng và khả năng tiêu tán năng lượng của nút khi chịu tải trọng lặp. Các dạng phá hoại như nứt bê tông và chảy dẻo thép cũng được ghi nhận.

3.1. Kết quả thí nghiệm tải trọng tĩnh

Kết quả thí nghiệm tải trọng tĩnh cho thấy nút khung biên có khả năng chịu lực tốt, với sự xuất hiện của các vết nứt trên bê tông và biến dạng dẻo trên thép. Các giá trị lực và chuyển vị được ghi nhận để đánh giá ứng xử kết cấu của nút.

3.2. Kết quả thí nghiệm tải trọng đổi chiều

Thí nghiệm tải trọng đổi chiều cho thấy sự suy giảm độ cứng và khả năng tiêu tán năng lượng của nút khung biên. Các đường cong trễ lực - chuyển vị được phân tích để đánh giá độ dẻo và khả năng phục hồi của nút.

IV. Nghiên cứu mô phỏng số theo phương pháp phần tử hữu hạn

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phần tử hữu hạn để mô phỏng ứng xử kết cấu của nút khung biên. Mô hình số được xây dựng dựa trên các thông số vật liệu và điều kiện biên thực tế. Kết quả mô phỏng cho thấy sự tương đồng cao với kết quả thí nghiệm, khẳng định tính chính xác của mô hình. Các tham số như chiều dài thép hình và chiều dày thép tấm gia cường được nghiên cứu để tối ưu hóa thiết kế nút.

4.1. Xây dựng mô hình mô phỏng số

Mô hình mô phỏng số được xây dựng trên phần mềm Abaqus, với các thông số vật liệu và điều kiện biên được xác định chính xác. Mô hình này giúp dự đoán ứng xử kết cấu của nút khung biên trong các điều kiện tải trọng khác nhau.

4.2. Kết quả mô phỏng và so sánh với thực nghiệm

Kết quả mô phỏng cho thấy sự tương đồng cao với kết quả thí nghiệm, đặc biệt là về sự phân bố ứng suất và biến dạng trong nút khung biên. Điều này khẳng định tính chính xác của mô hình và khả năng ứng dụng trong thực tế.

01/03/2025
Luận án tiến sĩ nghiên cứu ứng xử của nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng hợp và phân tích các nghiên cứu trong và ngoài nước về dạng kết cấu khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép. Đặc biệt, ứng xử chịu cắt của vị trí cục 4 bộ nút khung được nghiên cứu để làm cơ sở đề xuất dạng nút khung liên kết giữa dầm thép với cột bê tông cốt thép, nhằm phát huy được các đặc tính của kết cấu khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép. - Chương 2: Trình bày một cách tổng hợp cơ sở để nghiên cứu, đánh giá về sức kháng và tính năng của kết cấu nút. Việc thiết lập mô hình tính toán xác định ứng xử chịu cắt cho dạng nút khung liên hợp dầm thép-cột BTCT đề xuất nghiên cứu cũng được trình bày trong chương này.

- Chương 3: Trình bày nghiên cứu thực nghiệm với hai nội dung chính là: (a) Thí nghiệm nút khung chịu tải trọng không đổi chiều (tải trọng tĩnh) để xác định cơ cấu truyền lực giữa các thành phần bằng thực nghiệm, dựa trên: trình tự và cấu trúc của các vết nứt, sự chảy của cốt thép, sự chảy của thép hình và vùng bê tông bị ép vỡ. Các cơ cấu hư hỏng sẽ được so sánh và kiểm chứng với các mô hình tính toán đã được thiết lập ở chương 2. (b) Thí nghiệm nút khung chịu tải trọng đổi chiểu để xác định tính năng của dạng kết cấu dựa trên các thông số: khả năng tiêu tán năng lượng, độ dẻo, sự suy giảm độ cứng và tương quan biến dạng giữa các thành phần cấu thành nút. Giá trị của các thông số từ thí nghiệm được so sánh với giá trị trong Tiêu chuẩn thiết kế hiện hành để đánh giá sự đáp ứng của dạng kết cấu về tính năng khi chịu lực.

- Chương 4: Xây dựng các mô hình mô phỏng bằng phần mềm phần tử hữu hạn để phân tích chi tiết ứng xử cơ học của dạng nút khung được nghiên cứu. Dựa trên các mô hình mô phỏng đã được kiểm chứng với kết quả thí nghiệm, một số tham số liên quan đến cấu tạo nút sẽ được khảo sát để đánh giá ảnh hưởng của các tham số này đến ứng xử tổng thể của nút. - Phần kết luận và kiến nghị: Trình bày các kết luận chính của luận án và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. Đóng góp mới về khoa học - Luận án đã phân tích được ứng xử cơ học của một dạng nút khung có cấu tạo mới sử dụng cho kết cấu khung liên hợp có dầm thép liên kết với cột bê tông cốt thép.

Cấu tạo của nút khung được nghiên cứu hướng tới việc khai thác được tối đa khả năng kháng 5 cắt của thép hình và tăng được tính năng cho nút khung khi chịu tải trọng lặp. Cụ thể, nút khung có thể hình thành được các vùng biến dạng dẻo mà vẫn đảm bảo được tính toàn vẹn của nút khung để các cấu kiện liên kết với nút khung (dầm, cột) có thể đạt tới trạng thái cực hạn khi thiết kế theo trạng thái giới hạn về cường độ. Luận án cũng đã xem xét đến cấu tạo của cốt đai ở vùng nút khung, qua đó, đề xuất phương án giảm/thay thế cốt đai kín ở vùng nút theo yêu cầu của các Tiêu chuẩn thiết kế hiện hành nhằm hướng tới tính đơn giản trong công tác lắp dựng. - Luận án đã thiết lập được mô hình xác định sức kháng cắt cho dạng nút khung được nghiên cứu ở trạng thái giới hạn về cường độ dựa trên các Tiêu chuẩn Eurocode 2, Eurocode 3, Eurocode 4 và Hướng dẫn của Ủy ban Châu Âu cho các dạng kết cấu liên hợp mới, kết cấu lai.

- Luận án đã cung cấp được một bộ dữ liệu về ứng xử chịu tải trọng tĩnh và tải trọng lặp của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép sử dụng liên kết dạng khóa chịu cắt. Các thí nghiệm nút khung chịu tải trọng tĩnh đã đánh giá được cơ cấu chịu lực và sự tương tác giữa các thành phần cấu thành nút. Các thí nghiệm nút khung chịu tải trọng đổi chiều đã xác định được các thông số về tính năng của nút đáp ứng được yêu cầu của các Tiêu chuẩn thiết kế hiện đại cho kết cấu khung chịu tải trọng lặp. - Luận án đã xây dựng được mô hình mô phỏng số có xét đến tính phi tuyến của vật liệu, nhằm xác định sự làm việc của nút khung liên hợp dầm thép cột bê tông cốt thép.

Đồng thời, các tham số cấu tạo ảnh hưởng đến ứng xử nút khung cũng đã được khảo sát để đưa ra được cấu tạo hợp lý về mặt chịu lực và có tính năng tốt khi chịu tải trọng lặp. 6 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG CỦA NÚT KHUNG LIÊN HỢP DẦM THÉP CỘT BÊ TÔNG CỐT THÉP 1.1 Tình hình sử dụng kết cấu khung liên hợp. Kết cấu khung là loại kết cấu hệ thanh. Kết cấu khung bao gồm các thanh ngang gọi là dầm, các thanh đứng gọi là cột, thanh ngang và thanh đứng liên kết với nhau tại nút khung.

Kết cấu khung là loại hình kết cấu rất phổ biến và được sử dụng để làm kết cấu chịu lực chính trong hầu hết các công trình nhà. Kết cấu khung có dạng thuần túy hoặc kết hợp với các loại hình kết cấu khác như vách, lõi để chịu lực. Kết cấu khung có tính đa dạng. Có thể phân loại kết cấu khung theo cấu tạo hình học, vật liệu sử dụng hoặc cách thức chế tạo.

Tùy thuộc vào công năng sử dụng, công nghệ chế tạo và yêu cầu sức kháng mà lựa chọn dạng khung phù hợp với công trình. Kết cấu khung liên hợp cũng có rất nhiều dạng khác nhau theo cách thức thi công chế tạo hoặc thực tế sử dụng, có thể kể đến như: khung thép, sàn bê tông cốt thép; cột, dầm đều liên hợp thép – BTCT; cột hoặc dầm liên hợp; dầm thép, cột bê tông cốt thép. Dạng liên hợp khung thép sàn BTCT là dạng kết cấu liên hợp đơn giản nhất. Trong đó, kết cấu khung được cấu tạo từ dầm thép và cột thép.

Kết cấu sàn là kết cấu liên hợp hoặc kết cấu BTCT thuần túy.1 thể hiện dạng khung thép – sàn liên hợp thép BTCT. Kết cấu khung thép sàn BTCT có thể sử dụng cho công trình từ thấp cho đến cao tầng. Dạng kết cấu này rất phù hợp với công trình yêu cầu có diện tích mặt bằng lớn, thi công nhanh, các công trình tạm.1 Khung thép, sàn liên hợp thép – BTCT/sàn BTCT.2 Khung có cột và dầm là kết cấu liên hợp. 7 Dạng thứ hai trong kết cấu khung liên hợp có cột và dầm đều thuộc dạng kết cấu liên hợp, (xem Hình 1.

Đây là dạng khung liên hợp được phát triển từ yêu cầu đặt cốt cứng cho dầm, cột hoặc trong trường hợp cần bọc bê tông cho các cấu kiện thép để bảo vệ kết cấu thép khỏi ăn mòn và tăng khả năng chống cháy. Một dạng kết cấu liên hợp khác được sử dụng cho kết cấu khung có cột thép hoặc cột liên hợp, dầm và sàn là kết cấu bê tông cốt thép.2b thể hiện khung liên hợp có cột ống thép nhồi bê tông, kết cấu dầm sàn là bê tông cốt thép thuần túy. Trong dạng liên hợp này, dầm và sàn là cấu kiện chịu uốn lại dùng kết cấu bê tông cốt thép thuần túy nên kích thước lớn, trọng lượng lớn ảnh hưởng đến kết cấu móng và tổng thể công trình. Dạng liên hợp này chỉ sử dụng ở một vị trí cục bộ cụ thể như khi cần giảm kích thước cột hoặc cần tăng khả năng chịu cắt tại đầu dầm.

Kết cấu khung liên hợp đang được sử dụng nhiều trong thực tế hiện nay có cột BTCT thuần túy hoặc cột liên hợp thép – BTCT, dầm là kết cấu thép, sàn là kết cấu liên hợp hoặc sàn BTCT thuần túy. Dạng này có nhiều ưu điểm nhất nên được nghiên cứu và sử dụng nhiều cho công trình nhà cao cho đến siêu cao tầng. Đây cũng là dạng kết cấu khung được hướng đến trong nghiên cứu của luận án.2c thể hiện kết cấu khung sử dụng cột liên hợp, dầm thép và sàn liên hợp thép-BTCT đang trong giai đoạn thi công. Như vậy, kết cấu khung liên hợp thép – bê tông cốt thép khá đa dạng về cấu tạo và được ứng dụng vào thực tế thiết kế.

Trong các dạng nêu trên, kết cấu khung liên hợp có cấu tạo từ cột bê tông cốt thép (Reinforced Concrete - RC) và dầm thép (steel - S), gọi tắt là khung RCS. Khung RCS có nhiều ưu điểm như: độ cứng ngang lớn, kích thước cấu kiện thanh mảnh, độ dẻo cao dẫn đến hiệu quả kinh tế từ việc tiết kiệm vật liệu và phù hợp khi kết hợp được với nhiều loại hình kết cấu khác. Kết cấu khung liên hợp RCS xuất hiện muộn hơn so với các dạng kết cấu khung liên hợp khác, song với nhiều ưu điểm và ứng xử riêng nên đã được quan tâm nghiên cứu cũng như ứng dụng vào nhiều công trình thực tế. Kết cấu khung RCS bắt đầu được sử dụng ở Mỹ và Nhật Bản vào đầu thập kỷ 80.

Ở Mỹ, kết cấu khung RCS được sử dụng như một thay thế cho kết cấu khung thép truyền thống trong các công trình có chiều cao từ trung bình đến cao tầng. Giai đoạn đầu của việc áp dụng, nút khung RCS có cấu tạo tương tự với khung thép thông thường trừ kết cấu cột thép được thay thế bằng cột bê tông cường độ cao nhằm giảm chi phí vật liệu. Ở Nhật Bản, kết 8 cấu khung RCS được phát triển như một thay thế cho kết cấu bê tông cốt thép thông thường của các công trình nhà văn phòng, nhà ở xây dựng tại các vùng động đất thấp. Kết cấu RCS được sử dụng cho các công trình nhà có nhịp trong khoảng từ 10 đến 20 mét, khi mà dầm BTCT thuần túy không phù hợp do kích thước lớn và nặng ảnh hưởng đến cả kiến trúc và tổng thể kết cấu.

Các công trình nhà có công năng làm văn phòng, khu trưng bày, bệnh viện, trường học có chiều cao từ 1 đến 20 tầng cũng thường được sử dụng dạng kết cấu này. Kết cấu RCS có thể được xây dựng bằng phương pháp thi công tại tại chỗ, lắp ghép hoặc bán lắp ghép. Việc dùng dầm thép để tăng chiều dài của nhịp, tăng không gian sử dụng và giảm khối lượng nhân công mà vẫn đảm bảo tiết kiệm chi phí vật liệu bằng việc sử dụng cột bê tông cốt thép [27] [28] [41].3 Kết cấu RCS sử dụng cho công trình nhà nhịp lớn và nhà nhiều tầng [37].

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Nghiên cứu ứng xử nút khung biên trong kết cấu liên hợp dầm thép - cột bê tông cốt thép là một tài liệu chuyên sâu tập trung vào việc phân tích và đánh giá hành vi của các nút khung trong kết cấu liên hợp giữa dầm thép và cột bê tông cốt thép. Nghiên cứu này cung cấp những hiểu biết quan trọng về cách các nút khung chịu tải, phân phối lực và ảnh hưởng đến độ bền tổng thể của công trình. Điều này giúp các kỹ sư và nhà thiết kế tối ưu hóa kết cấu, đảm bảo an toàn và hiệu quả trong xây dựng.

Để mở rộng kiến thức về vật liệu và kỹ thuật liên quan, bạn có thể tham khảo Luận văn thạc sĩ kỹ thuật cơ khí nghiên cứu tối ưu độ bền vật liệu gỗ nhựa theo thành phần phụ gia, nghiên cứu này tập trung vào việc cải thiện độ bền của vật liệu gỗ nhựa, một ứng dụng quan trọng trong xây dựng hiện đại. Ngoài ra, Luận án tiến sĩ nghiên cứu nâng cao tính chất nhựa epoxy dian gelr 128 bằng sản phẩm epoxy hóa dầu thực vật và phụ gia ống nano cacbon cung cấp thêm thông tin về việc cải thiện tính chất của vật liệu nhựa epoxy, một thành phần không thể thiếu trong nhiều kết cấu công trình. Cuối cùng, Luận văn thạc sĩ kỹ thuật vật liệu ảnh hưởng của việc hợp kim hóa thêm crom và chế độ nhiệt luyện đến khả năng chịu mài mòn do va đập và ma sát của thép austenite mangan cao sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách xử lý và cải thiện độ bền của thép, một vật liệu chính trong kết cấu liên hợp.

Những tài liệu này không chỉ bổ sung kiến thức chuyên môn mà còn mở ra các góc nhìn mới về ứng dụng vật liệu trong kỹ thuật xây dựng.