Luận văn thạc sĩ về tội vi phạm quy định khai thác và bảo vệ rừng trong pháp luật hình sự Việt Nam

Khám phá luận văn thạc sĩ về tội vi phạm quy định khai thác và bảo vệ rừng trong pháp luật hình sự Việt Nam, phân tích và đánh giá hiệu quả pháp lý.

• Tác giả: Hầu Tuyết Ngân
• Người hướng dẫn: GS.TS Lê Thị Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự
• Đề tài: Nghiên Cứu Tội Vi Phạm Quy Định Khai Thác Và Bảo Vệ Rừng Trong Pháp Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ RỪNG
• 1.1. Khái niệm tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
• 1.2. Khái quát lịch sử lập pháp hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
• 2. CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VỀ TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ RỪNG TRONG SỰ SO SÁNH VỚI QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC, BẢO VỆ
• 2.1. Quy định của BLHS năm 1999 về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
• 2.2. Dấu hiệu định tội của tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
• 2.3. Dấu hiệu định khung hình phạt của tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
• 2.4. Những điểm mới trong quy định của BLHS năm 2015 về tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH VỀ TỘI VI PHẠM CÁC QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC VÀ BẢO VỆ RỪNG VÀ CÁC BIỆN PHÁP ĐẢM BẢO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG QUY ĐỊNH VỀ TỘI VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ KHAI THÁC, BẢO VỆ RỪNG VÀ LÂM SẢN
• 3.1. Thực tiễn áp dụng quy định của BLHS năm 1999 về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng
• 3.2. Các biện pháp đảm bảo hiệu quả áp dụng quy định của BLHS 2015 về tội vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản
• 3.3. Kết luận chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về tội vi phạm quy định khai thác và bảo vệ rừng

Tội vi phạm quy định khai thác và bảo vệ rừng là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong pháp luật hình sự Việt Nam. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho xã hội. Việc nghiên cứu và hiểu rõ về tội phạm này là cần thiết để có những biện pháp ngăn chặn hiệu quả.

1.1. Khái niệm tội vi phạm quy định khai thác rừng

Tội vi phạm quy định khai thác rừng được định nghĩa là hành vi nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm các quy định của Nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng. Hành vi này có thể bao gồm khai thác trái phép, vận chuyển và buôn bán gỗ trái phép.

1.2. Lịch sử lập pháp về tội vi phạm quy định khai thác rừng

Lịch sử lập pháp hình sự về tội vi phạm quy định khai thác rừng bắt đầu từ năm 1945. Các quy định này đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những văn bản pháp luật hành chính đến các quy định cụ thể trong Bộ luật hình sự.

II. Vấn đề và thách thức trong việc bảo vệ rừng

Việc bảo vệ rừng đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, bao gồm sự gia tăng của tội phạm khai thác rừng và sự thiếu hụt trong việc thực thi pháp luật. Những vấn đề này cần được giải quyết kịp thời để bảo vệ tài nguyên rừng.

2.1. Tình hình vi phạm quy định khai thác rừng hiện nay

Tình hình vi phạm quy định khai thác rừng đang diễn ra phức tạp, với nhiều hình thức khác nhau. Các hành vi này không chỉ gây thiệt hại cho tài nguyên rừng mà còn ảnh hưởng đến môi trường sống của con người.

2.2. Thách thức trong việc thực thi pháp luật

Việc thực thi pháp luật về bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa hiệu quả. Điều này dẫn đến tình trạng vi phạm quy định khai thác rừng gia tăng.

III. Phương pháp và giải pháp ngăn chặn tội vi phạm quy định khai thác rừng

Để ngăn chặn tội vi phạm quy định khai thác rừng, cần có những phương pháp và giải pháp hiệu quả. Các biện pháp này không chỉ tập trung vào việc xử lý vi phạm mà còn cần nâng cao nhận thức cộng đồng.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền về bảo vệ rừng

Tuyên truyền về tầm quan trọng của rừng và các quy định pháp luật liên quan đến khai thác và bảo vệ rừng là rất cần thiết. Điều này giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng và giảm thiểu hành vi vi phạm.

3.2. Cải cách pháp luật về bảo vệ rừng

Cần cải cách các quy định pháp luật hiện hành để phù hợp với thực tiễn. Việc này bao gồm việc xác định rõ ràng các hành vi vi phạm và hình phạt tương ứng, nhằm tăng cường tính răn đe.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về bảo vệ rừng

Nghiên cứu về tội vi phạm quy định khai thác và bảo vệ rừng đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các kết quả nghiên cứu này có thể được ứng dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả bảo vệ rừng.

4.1. Kết quả nghiên cứu về thực tiễn áp dụng pháp luật

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng pháp luật về bảo vệ rừng còn nhiều hạn chế. Cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, từ việc nâng cao năng lực cho các cơ quan chức năng đến việc tăng cường phối hợp giữa các bên liên quan.

4.2. Các biện pháp đảm bảo hiệu quả áp dụng quy định

Để đảm bảo hiệu quả áp dụng quy định về bảo vệ rừng, cần có sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức mà còn tạo ra sức ép đối với các hành vi vi phạm.

V. Kết luận và tương lai của bảo vệ rừng trong pháp luật hình sự Việt Nam

Bảo vệ rừng là một nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển bền vững. Tương lai của việc bảo vệ rừng trong pháp luật hình sự Việt Nam phụ thuộc vào sự cải cách và thực thi hiệu quả các quy định pháp luật.

5.1. Tầm quan trọng của việc bảo vệ rừng

Bảo vệ rừng không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Việc này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Định hướng tương lai cho pháp luật về bảo vệ rừng

Trong tương lai, cần có những định hướng rõ ràng cho pháp luật về bảo vệ rừng. Điều này bao gồm việc hoàn thiện các quy định pháp luật và tăng cường công tác thực thi để ngăn chặn tội vi phạm quy định khai thác rừng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam là quốc gia có diện tích rừng lớn, tuy nhiên trong khoảng một thế kỷ qua, rừng đã bị suy thoái nghiêm trọng. Sau chiến tranh, diện tích rừng chỉ còn khoảng 9,5 triệu ha, chiếm 29% diện tích cả nước, giảm mạnh so với trước đây. Tình trạng khai thác rừng trái phép và vi phạm các quy định về bảo vệ rừng ngày càng gia tăng, gây ra những hậu quả nghiêm trọng như mất cân bằng sinh thái, suy giảm đa dạng sinh học và ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống. Trước thực trạng này, việc nghiên cứu tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng trong pháp luật hình sự Việt Nam trở nên cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm, bảo vệ tài nguyên rừng bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích, đánh giá các quy định pháp luật hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng, so sánh sự khác biệt giữa Bộ luật Hình sự (BLHS) năm 1999 và BLHS năm 2015, đồng thời khảo sát thực tiễn áp dụng các quy định này trong giai đoạn 2010-2016. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật hình sự Việt Nam liên quan đến tội phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ rừng, với trọng tâm là các quy định tại Điều 175 BLHS 1999 và Điều 232 BLHS 2015.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật hình sự về bảo vệ rừng, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý các hành vi vi phạm, từ đó bảo vệ tài nguyên rừng, duy trì cân bằng sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Các số liệu về diện tích rừng và mức độ thiệt hại do khai thác trái phép được sử dụng làm cơ sở đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết pháp luật hình sự, đặc biệt là lý thuyết về cấu thành tội phạm, trách nhiệm hình sự và các nguyên tắc xử lý tội phạm trong lĩnh vực quản lý kinh tế và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

1. Mô hình cấu thành tội phạm: Phân tích các dấu hiệu cấu thành tội phạm vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng, bao gồm khách thể, chủ thể, mặt khách quan và mặt chủ quan của tội phạm.

2. Mô hình so sánh pháp luật: So sánh các quy định pháp luật hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng giữa BLHS năm 1999 và BLHS năm 2015 nhằm nhận diện điểm mới, hạn chế và đề xuất hoàn thiện.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng, trách nhiệm hình sự, dấu hiệu định tội, dấu hiệu định khung hình phạt, chủ thể chịu trách nhiệm hình sự, và các biện pháp phòng chống tội phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, cụ thể:

• Phương pháp lịch sử: Nghiên cứu quá trình phát triển của quy định pháp luật hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng từ năm 1945 đến nay.

• Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân tích các quy định pháp luật, tổng hợp các quan điểm lý luận và thực tiễn áp dụng pháp luật.

• Phương pháp so sánh: So sánh các quy định của BLHS năm 1999 và BLHS năm 2015 để nhận diện điểm mới và hạn chế.

• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Thu thập và phân tích số liệu về việc áp dụng quy định pháp luật trong các vụ án từ năm 2010 đến 2016 tại một số địa phương.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn bản pháp luật, tài liệu nghiên cứu khoa học, báo cáo ngành và hồ sơ vụ án liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu thực tiễn khoảng vài chục vụ án điển hình được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất nhằm đảm bảo tính đại diện cho các trường hợp vi phạm phổ biến.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2017, tập trung vào việc tổng hợp, phân tích và đánh giá các quy định pháp luật cũng như thực tiễn áp dụng trong giai đoạn 2010-2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khái niệm và đặc điểm tội phạm: Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng được xác định là hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý, xâm phạm chế độ quản lý nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng. Hành vi này bao gồm khai thác trái phép, vận chuyển, buôn bán lâm sản trái phép và các hành vi vi phạm khác. Lỗi của người phạm tội chủ yếu là lỗi cố ý, thể hiện qua việc nhận thức rõ hậu quả nhưng vẫn thực hiện hành vi.

2. So sánh quy định pháp luật giữa BLHS 1999 và BLHS 2015: BLHS 2015 có nhiều điểm mới nổi bật như mở rộng chủ thể chịu trách nhiệm hình sự bao gồm cả pháp nhân thương mại, quy định chi tiết hơn về dấu hiệu định tội và định khung hình phạt dựa trên các tiêu chí định lượng về khối lượng và giá trị lâm sản vi phạm. Ví dụ, BLHS 2015 quy định mức phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm tùy theo mức độ thiệt hại, trong khi BLHS 1999 có khung phạt tù từ 3 tháng đến 10 năm nhưng chưa chi tiết về định lượng thiệt hại.

3. Thực tiễn áp dụng pháp luật (2010-2016): Qua phân tích khoảng 30 vụ án điển hình, việc áp dụng quy định tại Điều 175 BLHS 1999 còn nhiều hạn chế như mức phạt chưa tương xứng với thiệt hại thực tế, việc xử lý pháp nhân thương mại chưa được quy định rõ ràng, dẫn đến hiệu quả răn đe chưa cao. Tỷ lệ vụ án được xử lý hình sự chiếm khoảng 60% trong tổng số các vụ vi phạm được phát hiện, còn lại chủ yếu xử lý hành chính.

4. Hạn chế và vướng mắc: Quy định pháp luật còn chung chung, chưa phân biệt rõ mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng hình phạt phù hợp. Việc xác định hậu quả thiệt hại chưa có tiêu chí khoa học rõ ràng, gây khó khăn cho cơ quan tố tụng. Ngoài ra, việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong xử lý vi phạm còn thiếu đồng bộ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc BLHS 1999 chưa cập nhật kịp thời các diễn biến phức tạp của tội phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ rừng, đặc biệt là sự gia tăng của các tổ chức, pháp nhân thương mại tham gia vào hoạt động khai thác trái phép. BLHS 2015 đã khắc phục phần nào bằng cách bổ sung chủ thể pháp nhân và quy định chi tiết hơn về dấu hiệu định tội, định khung hình phạt.

So với các nghiên cứu trước đây, luận văn cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về sự phát triển của quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng, đồng thời đưa ra các số liệu cụ thể về tình hình xử lý vi phạm trong giai đoạn 2010-2016. Việc phân tích chi tiết các dấu hiệu định tội và định khung hình phạt giúp làm rõ cơ sở pháp lý cho việc xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các loại hình phạt áp dụng, bảng so sánh mức phạt giữa BLHS 1999 và BLHS 2015, cũng như biểu đồ phân bố các vụ án theo mức độ thiệt hại để minh họa hiệu quả áp dụng pháp luật.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật: Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng trong BLHS để làm rõ hơn các dấu hiệu định tội, đặc biệt là tiêu chí định lượng hậu quả thiệt hại, phân biệt rõ mức độ nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng nhằm tăng tính chính xác và công bằng trong xử lý hình sự. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Quốc hội, Bộ Tư pháp.

2. Mở rộng trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại: Tăng cường quy định và hướng dẫn xử lý trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại vi phạm nhằm nâng cao hiệu quả răn đe, ngăn chặn các hành vi lợi dụng pháp nhân để khai thác trái phép. Thời gian thực hiện: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, các cơ quan tố tụng.

3. Nâng cao năng lực cho cơ quan chức năng: Tổ chức đào tạo, tập huấn chuyên sâu cho cán bộ điều tra, kiểm sát, tòa án về các quy định mới, kỹ năng xác định thiệt hại và áp dụng hình phạt phù hợp. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: Bộ Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý rừng, công an, kiểm sát và tòa án để xử lý kịp thời, triệt để các vụ vi phạm, tránh tình trạng giải quyết chậm trễ, ứ đọng. Thời gian thực hiện: ngay lập tức; Chủ thể: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công an.

5. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình tuyên truyền về pháp luật bảo vệ rừng, hậu quả của khai thác trái phép nhằm nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên rừng trong nhân dân. Thời gian thực hiện: liên tục; Chủ thể: UBND các địa phương, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ pháp luật và tư pháp: Giúp hiểu rõ các quy định pháp luật hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng, từ đó áp dụng chính xác trong công tác điều tra, truy tố và xét xử.

2. Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về bảo vệ rừng và phòng chống tội phạm trong lĩnh vực này.

3. Giảng viên và sinh viên ngành luật: Là tài liệu tham khảo chuyên sâu về pháp luật hình sự liên quan đến bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, phục vụ giảng dạy và nghiên cứu.

4. Các tổ chức bảo vệ môi trường và quản lý rừng: Hỗ trợ trong việc đánh giá thực trạng vi phạm pháp luật, đề xuất các biện pháp phòng ngừa và nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên rừng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng được hiểu như thế nào?
   Tội này là hành vi cố ý vi phạm các quy định của Nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng, gây thiệt hại đến chế độ quản lý rừng và tài nguyên lâm sản. Ví dụ như khai thác trái phép, vận chuyển, buôn bán lâm sản không có giấy phép.

2. Sự khác biệt chính giữa BLHS 1999 và BLHS 2015 về tội này là gì?
   BLHS 2015 quy định chi tiết hơn về dấu hiệu định tội, mở rộng chủ thể chịu trách nhiệm hình sự bao gồm cả pháp nhân thương mại, và áp dụng các tiêu chí định lượng về khối lượng, giá trị lâm sản để xác định mức độ nghiêm trọng của tội phạm.

3. Pháp nhân thương mại có thể bị xử lý hình sự về tội này không?
   Có. BLHS 2015 bổ sung quy định pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự nếu thực hiện hành vi vi phạm quy định về khai thác và bảo vệ rừng nhằm lợi ích của pháp nhân.

4. Hình phạt đối với tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng như thế nào?
   Hình phạt có thể là phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 10 năm tùy theo mức độ thiệt hại và tính chất nghiêm trọng của hành vi vi phạm.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về tội này?
   Cần hoàn thiện quy định pháp luật, tăng cường đào tạo cán bộ, phối hợp liên ngành chặt chẽ, xử lý nghiêm minh các vụ vi phạm và đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng.

Kết luận

• Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng là hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy định rõ trong BLHS với các dấu hiệu cấu thành cụ thể.
• BLHS 2015 có nhiều điểm mới quan trọng, đặc biệt là mở rộng chủ thể chịu trách nhiệm hình sự và quy định chi tiết về dấu hiệu định tội, định khung hình phạt.
• Thực tiễn áp dụng pháp luật từ 2010-2016 cho thấy còn nhiều hạn chế, cần có giải pháp nâng cao hiệu quả xử lý.
• Luận văn đề xuất các biện pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ và tăng cường phối hợp liên ngành để bảo vệ tài nguyên rừng hiệu quả hơn.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện dự thảo sửa đổi pháp luật, tổ chức tập huấn và triển khai các chương trình tuyên truyền, đồng thời giám sát chặt chẽ việc thực thi pháp luật.

Để góp phần bảo vệ rừng và phát triển bền vững, các cơ quan chức năng và cộng đồng cần phối hợp chặt chẽ, áp dụng nghiêm minh các quy định pháp luật hình sự về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng là hành vi vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng được quy định trong BLHS, do người có năng lực TNHS thực hiện một cách cô ý, xâm phạm đến chế độ quản lý về khai thác và bảo vệ rừng. Quy định về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng trong pháp luật hình sự Việt Nam từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 cho đến nay đã trải qua nhiều giai đoạn và có những bước tiến đáng kể. Từ việc được quy định là hành vi vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng trong Pháp lệnh số 147 ngày 11/9/1972 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định việc bảo vệ rừng, đến việc lần đầu tiên được quy định riêng tại một điều luật độc lập - Điều 181 BLHS năm 1985 với tội danh “Tội vi phạm các quy định về quản lý và bảo vệ rừng” thì đến BLHS năm 1999, tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng đã được quy định cụ thê hơn rõ ràng hơn tại Điều 175, góp phần không nhỏ trong công cuộc đấu tranh chống và phòng ngừa tội phạm này ở nước ta hiện nay. 18 Chương 2 QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 1999 VE TOI VI PHAM CÁC QUY ĐỊNH VE KHAI THAC VÀ BẢO VỆ RUNG TRONG SỰ SO SANH VỚI QUY ĐỊNH CUA BỘ LUẬT HÌNH SỰ NĂM 2015 VE TOI VI PHAM QUY ĐỊNH VE KHAI THÁC, BẢO VE RUNG VA LAM SAN 2.

Quy định cia BLHS năm 1999 về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng 2. Dấu hiệu định tội của tội vi phạm các quy định về khai thác va bao vé rung Dấu hiệu định tội là những dấu hiệu đặc trưng điển hình, phan ánh được day đủ tinh chất nguy hiểm của một tội phạm và dé phân biệt tội phạm này với tội phạm khác. Đó là những dấu hiệu trong cấu thành tội phạm cơ bản của một tội phạm cụ thê được quy định trong Phần các tội phạm Bộ luật hình sự. Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng được quy định tại Điều 175 BLHS năm 1999 như sau: 1.

Người nào có một trong các hành vi sau đây gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về toi này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm triệu đông đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ ba tháng đến ba năm: a) Khai thác trái phép cây rừng hoặc có hành vì khác vi phạm các quy định của Nhà nước vê khai thác và bảo vệ rừng, nếu 19 không thuộc trường họp quy định tại Diéu 189 của Bộ luật này. b) Vận chuyển, buôn bán gỗ trái phép, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Diéu 153 và Diéu 154 của Bộ luật nay. Phạm tội trong trường hop rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ hai năm đến mười năm. Người phạm tội con có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến hai mươi triệu dong.

Theo đó, tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng có những dấu hiệu định tội như sau: Về khách thể của tội phạm Khách thé của tội phạm là những quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại!°. Với nội dung là những quan hệ xã hội bi tội phạm gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại, khách thé của tội phạm có vi trí tương đối đặc biệt trong bốn yếu tố cầu thành tội phạm. Tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng được quy định tại Điều 175 nằm trong chương XVI Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế. Khách thể trực tiếp của tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng chính là các QHXH thể hiện chế độ quản lý của Nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng, thông qua việc bảo vệ các quan hệ xã hội này Nhà nước bảo vệ được trật tự quản lý kinh tế.

Chế độ quản lý về khai thác và bảo vệ rừng của Nhà nước thể hiện ở các quy định khai thác và bảo vệ rừng được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành. Dau hiệu về khách thé của tội vi phạm các quy định về '0 Trường đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam phần chung, Nxb. CAND, Hà Nội, tr. 20 khai thác và bảo vệ rừng được phản ánh qua quy định về các hành vi vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng.

Cần phân biệt khách thể của tội phạm với đối tượng tác động của tội phạm. Đối tượng tác động của tội phạm là bộ phận của khách thê của tội phạm, bị hành vi phạm tội tác động đến để gây thiệt hại hoặc đe doạ gây thiệt hai cho khách thé của tội phạm. Tại Điều luật quy định về tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng, đối tượng tác động của tội phạm là rừng và lâm sản. Về mặt khách quan của tội phạm Mặt khách quan của tội phạm là mặt bên ngoài của tội phạm, bao gồm những biểu hiện của tội phạm diễn ra hoặc tồn tại bên ngoài thế giới khách quan.

Bat kỳ tội phạm nào cũng được thé hiện ra bên ngoài, phan ánh trong thế giới khách quan. Mặt khách quan của tội phạm có những dấu hiệu: hành vi nguy hiểm cho xã hội, hậu quả thiệt hại cho xã hội do hành vi đó gây ra, mối quan hệ nhân quả giữa hành vi khách quan và hậu quả của tội phạm, thời gian, địa điểm, phương pháp, phương tiện và công cụ thực hiện tội phạm. - Dau hiệu về hành vi khách quan: Trong số các dấu hiệu của mặt khách quan, dấu hiệu hành vi nguy hiểm cho xã hội là dấu hiệu bắt buộc phải có trong mọi C TP. Các nội dung biéu hiện khác của mặt khách quan chỉ được phản ánh trong một số CTTP nhất định.

Việc xác định dấu hiệu hành vi khách quan của CTTP co bản là bắt buộc và có ý nghĩa trong việc định tội. Hành vi khách quan được hiéu là những biêu hiệu của con người ra bên ngoài thê giới khách 21 quan dưới những hình thức cu thê nhằm đạt được những mục đích có chủ định và mong muốn !!, Đối với tội vi phạm các quy định về khai thác và bảo vệ rừng quy định tại Điều 175 BLHS năm 1999, dấu hiệu hành vi khách quan không được mô tả cụ thé, ma được xác định bao gồm các hành vi sau: + Hành vi khai thác trái phép cây rừng Theo Thông tư liên tịch số 19/2007 TTLT-BNN&PTNT-BTP-BCA- VKSNDTC-TANDTC (08/03/2007) hướng dẫn áp dụng một số điều của Bộ luật hình sự về các tội phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng va quản lý lâm sản, khai thác trai phép cây rừng thì hành vi khai thác trai phép cây rừng là những hành vi khai thác cây rừng ở rừng sản xuất, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng mà không được Nhà nước cấp giấy phép hoặc giấy phép đã hết hạn; khai thác cây rừng ngoài khu vực cho phép của Nhà nước; khai thác cây rừng không có dấu búa bài cây (bài chặt) mà các cây rừng đó theo quy định của pháp luật phải có dấu búa bài cây (bài chặt) mới được phép khai thác; khai thác cây rừng vượt quá khối lượng cho phép. + Hành vi vận chuyển, buôn bán gỗ trái phép nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 153 (Tội buôn lậu) và Điều 154 (Tội vận chuyên trái phép hàng hoá qua biên giới) Theo Thông tư liên tịch số 19/2007 TTLT-BNN&PTNT-BTP-BCA- VKSNDTC-TANDTC (08/03/2007) hướng dẫn áp dụng một số điều của Bộ luật hình sự về các tội phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quan ly lâm sản, khai thắc trai phép cây rừng thì được coi là vận chuyền, buôn bán gỗ trái phép khi vận chuyển gỗ không có thủ tục, buôn !! Trường đại học Luật Hà Nội (2016), Giáo trình Luật hình sự Việt Nam, phần chung, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, tr.

22 ban gỗ không có giấy phép kinh doanh hoặc có giấy phép nhưng đã hết hiệu lực. + Hành vi khác vi phạm các quy định của Nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng. Thông tư liên tịch số 19/2007 TTLT-BNN&PTNT-BTP-BCA- VKSNDTC-TANDTC (08/03/2007) cũng hướng dẫn hành vi khác vi phạm các quy định của Nhà nước về khai thác và bảo vệ rừng được hiểu như sau: Chủ rừng khai thác trái phép rừng trồng, rừng khoanh nuôi tái sinh đã được co quan nhà nước có thâm quyền quyết định giao dé sử dụng ôn định lâu đài vào mục đích lâm nghiệp mà người được giao đã bỏ vốn đầu tư trồng rừng, chăm sóc, bảo vệ. Người phạm tội sẽ bị xử lý theo Khoản 1 Điều 175 BLHS năm 1999 nếu thực hiện một trong các hành vi khách quan nêu trên kèm theo một trong các dấu hiệu sau: Gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm.

Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng được hiểu là trường hợp gây thiệt hại về điện tích rừng, khối lượng lâm sản, giá trị các loại lâm sản khác được tính bằng tiền từ trên mức tối đa bị xử phạt vi phạm hành chính đến hai lần mức tối đa bị xử phạt hành chính quy định cho mỗi hành vi vi phạm. Nghĩa là mức tối đa xử phạt hành chính đối với hành vi đó là 20m? thì khi khai phép từ 20m? trở lên đến 40m? là trường hợp gây hậu quả nghiêm trong” Còn có một ý kiến khác cho rằng gây hậu quả nghiêm trọng là những trường hợp ngoài những thiệt hại lớn về vật chất có thé tính đếm được bằng tiền, còn có thé là những thiệt hại khác như gây thiệt hại lớn '? Mục 1. Một số tội phạm cụ thể, Thông tư liên tịch số:19/2007/TTLT-BNN- BTP-BCA -VKSNDTC-TANDTC hướng dân áp dụng một sô điêu của bộ luật hình sự vê các tội phạm trong lĩnh vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản. 23 dén dién tich rung ma nhiều năm sau cũng chưa thé khắc phục được hoặc làm mat cân băng sinh thái, làm đất đai bị bào mòn, xói lở; làm mất nơi cư trú của các loài chim, thú!°.