MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tệ nạn xã hội, mà những loại hình cụ thể của nó như nghiện hút ma túy, mại dâm, cờ bạc, say rượu, các loại bệnh xã hội, quậy phá do quá khích, đua đòi ăn chơi thái quá., về bản chất, là những hành vi sai lệch tiêu cực, thể hiện thái độ lệch lạc, coi thường các giá trị truyền thống đạo lý, xem nhẹ các nguyên tắc, quy định của pháp luật hiện hành. Nó đã và đang là những vấn nạn gây nhức nhối, bức xúc trong dư luận xã hội, sự lo lắng trong các gia đình, nhà trường và là mối bận tâm của các cơ quan chức năng nhà nước. Hậu quả tiêu cực mà tệ nạn xã hội có thể gây ra là rất khó lường.
Mot mat, người dính líu vào các tệ nạn xã hội có thể tự hủy hoại sức khỏe, đánh mất danh dự, nhân cách của chính mình; buông thả mình theo lối sống phóng túng, trụy lạc và thực dụng. Mat khác, khoảng cách giữa tệ nạn xã hội và hành vi phạm pháp, phạm tội chỉ gần nhau trong gang tấc. Để thoả mãn các nhu cầu ảo, bất chính, lợi ích phi pháp của bản thân, người ta có thể dính líu vào các hành vi phạm tội như trộm cắp, lừa đảo, cướp giật tài sản. Sinh viên nói chung, sinh viên Đại học Luật Hà Nội nói riêng, thuộc lớp thanh niên có độ tuổi từ 18 đến 23 - 25, đang trong giai đoạn chuyển từ sự chín mudi về thể chất sang sự trưởng thành về phương diện tam lý - xã hội.
Day là giai đoạn phát triển mạnh nhất về tình cảm, đạo đức và thẩm mỹ; hình thành, ổn định về tính cách và có vai trò “người lớn” thực sự (có các quyền công dan, chịu 99 trách nhiệm về hành vi của mình, độc lập trong suy nghĩ, phán đoán. Đây cũng là thời kỳ ở mỗi sinh viên có nhiều biến động mạnh mẽ về thái độ, động cơ và thang giá tri xã hội, xác định con đường sống va lập nghiệp trong tương lai. Tuy nhiên, thời kỳ sinh viên còn được gọi là “thor ky bao táp và căng thẳng”. Tri thức tích lũy chưa đầy đủ, tự ý thức còn thấp, thiếu kinh nghiệm đối 1 nhân xử thế, dễ “nổi khùng” khi bị phê bình, ham muốn khám phá những điều “mới lạ” một cách thái quá cùng với cuộc sống xa gia đình, thiếu sự quản lý của cha mẹ.
thường là nguyên nhân khiến sinh viên dễ dính líu vào các thói hư, tật xấu, tham gia vào các loại tệ nạn xã hội, thậm chí là phạm tội. Chính vì vậy, giáo dục, định hướng để sinh viên nhận thức đầy đủ về thực trạng, nguyên nhân và những tác hại của tệ nạn xã hội trong sinh viên, xây dựng các giải pháp có tính khả thi và hiệu quả nhằm phòng chống tệ nạn xã hội trong sinh viên là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn rất quan trọng và mang tính cấp thiết. Đó cũng là lý do chúng tôi chọn vấn dé “Phong chống tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội - thực trạng và giai pháp làm đề tài nghiên cứu khoa hoc. Tình hình nghiên cứu đề tài Tệ nạn xã hội là chủ đề thu hút được sự quan tâm của đông đảo các tầng lớp xã hội.
Trên bình diện chung, đã có nhiều bài viết nhằm cảnh bỏo về những tác hại mà tệ nạn xã hội có thể gay ra. Chang hạn, Nguyễn Thị Hằng, 7£ nan xã hội - nỗi lo không của riêng ai, Tạp chi Cộng sản, số 3 (489), năm 1996. Bài viết nay tập trug phân tích tình hình, nguyên nhân của tệ nạn xã hội và gióng lên hồi chuông cảnh báo về trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội trong phòng ngừa tệ nan xã hội; Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Cục Phòng chống tệ nạn xã hội, Hỏi đáp chính sách pháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội và HIV/AIDS, Nxb. Công an nhân dân, Hà Nội, 1997.
Cuốn sách này tập trung làm rõ một số van đề về chính sách pháp luật đối với công tác phòng chống tệ nạn xã hội. Trên phương diện cụ thể, đã có những cuốn sách, nhiều bài viết đăng trên các bỏo, tạp chí viết về từng loại tệ nạn xã hội cụ thể, như viết về nạn nghiện hút ma túy, mai dâm, cờ bạc., như Bộ Giáo dục và Dao tạo, Giáo duc phòng chống ma túy và chất gây nghiện trong trường và khoa sư phạm đào tạo giáo viên trung học phổ thông, Hà Nội, tháng 9-2006; Bộ Giáo dục và Đào tạo, Gido duc phòng chong ma túy và chất gây nghiện trong trường sư phạm đào tạo giáo viên tiểu học, Hà Nội, tháng 9-2006. Trong các cuốn sách này, Bộ Giáo dục và đào tạo đề cập và phân tích việc lồng ghép nội dung giáo dục phòng chống ma túy, các chất gây nghiện trong nội dung các môn học trong đào tạo giáo viên tiểu học, trung học phô thông. Về tệ nạn xã hội trong sinh viên các trường đại học, chủ yếu là các bài viết về các vụ việc cụ thể đăng trên các loại hình báo chí, như báo viết, báo điện tử.
Năm 2009, Bộ Giáo dục và Dao tạo đã tô chức Hội thảo với chủ đề: “Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo duc đạo đức, lối sống phòng chống tội phạm, bạo lực trong học sinh pho thông”; các tham luận trong hội thao nay đề cập đến tình hình tệ nạn xã hội trong hoc sinh các trường trung học phố thông, bàn về các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức, lối sống phòng chống tội phạm, bạo lực trong học sinh phổ thông. Cho đến nay, vẫn chưa có một đề tài nào khảo sát chi tiết về các loại tệ nạn xã hội trong sinh viên nói chung, sinh viên Đại học Luật Hà Nội nói riêng làm cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất, xây dựng các giải pháp phòng chống tệ nạn xã hội trong sinh viên. Đề tài “Phong chống tê nạn xã hội trong sinh viên Dai học Luật Hà Noi - thực trạng va giải phá?” được nhóm tác giả lựa chọn với mong muốn góp một tiếng nói vào khoảng trống này. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Muc đích của đề tài là nghiên cứu lý luận và khảo sát thực tiễn nhằm làm sáng tỏ thực trạng, phân tích các nguyên nhân làm phát sinh cũng như những hậu quả tiêu cực mà các loại hình tệ nạn xã hội có thể gây ra trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội hiện nay; trên cơ sở đó, đề tài đề xuất và luận giải một số giải pháp khả thi nhằm ngăn chặn, phòng chống các tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội hiện nay.
Đề đạt được mục đích nghiên cứu đặt ra trên đây, đề tài tập trung giải quyết các nhiệm Vụ sau: - Nghiên cứu lý luận một số vấn đề chung về tệ nạn xã hội, tình hình tệ nạn xã hội nói chung ở nước ta hiện nay cũng như tình hình tệ nạn xã hội trong sinh viên ở nước ta hiện nay; các quy định của pháp luật Việt Nam về phòng chống tệ nạn xã hội. - Khảo sát thực tiễn nhằm thu thập thông tin phục vụ việc đánh giá thực trạng các loại tệ nạn xã hội xảy ra trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội, ý thức phòng chống tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội, phân tích các nguyên nhân của những vân đê nói trên. - Đề xuất và luận chứng tính khả thi của một số giải pháp nhằm phòng chống có hiệu quả các loại tệ nạn xã hội và nâng cao ý thức phòng chống tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật trong giai đoạn hiện nay. Phương pháp nghiên cứu của đề tái Đây là một đề tài vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tiễn; vì vậy, phương pháp nghiên cứu của đề tài bao gồm: - Sử dụng các phương pháp phân tích và tổng hợp, khái quát hóa, trừu tượng hóa.
để nghiên cứu các vấn đề lý luận. - Sử dụng phương pháp điều tra xã hội học (kết hợp giữa phương pháp ankét và phương pháp phỏng vấn) để thu thập thông tin thực nghiệm nhằm làm rõ thực trạng tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu của đề tài Ngoài các vấn đề lý luận về tệ nạn xã hội nói chung, phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ giới hạn trong chủ đề phòng chống tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội. Đối tượng khảo sát của đề tài là sinh viên các khóa 32, 33, 34 và 35 hệ chính quy đang học tập tại Trường Đại học Luật Hà Nội.
Nội dung nghiên cứu của đề tài Nội dung nghiên cứu của đề tài gồm ba nhóm vấn đề: - Nghiên cứu lý luận về tệ nạn xã hội nói chung và các biểu hiện của tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội nói riêng. - Điều tra xã hội học với đối tượng là sinh viên hệ chính quy đang học tập tại trường nhằm tìm hiểu thực trạng tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội, các nguyên nhân làm phát sinh các tệ nạn xã hội trong sinh viên. - Đề xuất các giải pháp phòng chống tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội. Với nội dung nêu trên, ngoài Boo cáo tổng thuật (phúc trình) về đề tài, đề tài có ba nhóm chuyên đề sau: 6.
Cúc chuyên đề lý luận Chuyên đề 1: Một số vẫn đề chung về tệ nạn xã hội. Chuyên đề 2: Tình hình tệ nạn xã hội và tệ nạn xã hội trong sinh viên ở nước ta hiện nay. Chuyên đề 3: Pháp luật Việt Nam về phòng chống các loại tệ nạn xã hội. Các chuyên đề khảo sát thực tế Chuyên đề 4: Báo cáo kết quả điều tra xã hội học của đề tài.
Chuyên dé 5: Thực trạng tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội hiện nay. Chuyên dé 6: Một số nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội trong sinh viên Đại học Luật Hà Nội hiện nay. Các chuyên đề về giảipháp Chuyên đề 7: Tạo môi trường văn hóa - xã hội lành mạnh phục vụ các hoạt động học tập, rèn luyện, vui chơi, giải trí của sinh viên Đại học Luật Hà Nội. Chuyên dé 8: Tăng cường vai trò, trách nhiệm của gia đình và các cơ quan chức năng bên ngoài nhà trường trong việc giáo dục, quản lý sinh viên Đại học Luật Hà Nội.
Chuyên dé 9: Phát huy vai trò, trách nhiệm của các đơn vị, hội và đoàn thể trong trường đối với việc quản lý, giáo dục, định hướng sinh viên luật phòng chống tệ nạn xã hội.