Nghiên cứu thành phần hóa học phân đoạn cao ethyl acetate từ cây chìa vôi (Cissus modeccoides)

Nghiên cứu thành phần hóa học phân đoạn cao ethyl acetate EA1 từ cây chìa vôi Cissus modeccoides Planch, cung cấp thông tin quý giá cho y học.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Tín
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ánh Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Hóa Hữu Cơ
• Đề tài: Nghiên Cứu Thành Phần Hóa Học Của Cây Chìa Vôi (Cissus modeccoides)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Các nghiên cứu về đặc điểm thực vật
• 1.2. Các nghiên cứu về dược tính
• 1.2.1. Dược tính theo y học cổ truyền
• 1.2.2. Dược tính theo y học hiện đại
• 1.3. Các nghiên cứu về thành phần hóa học
• 2. CHƯƠNG 2: Hóa chất, thiết bị, phương pháp
• 2.1. Hóa chất
• 2.2. Thiết bị
• 2.3. Phương pháp tiến hành
• 2.4. Nguyên liệu
• 2.5. Điều chế các loại cao
• 2.6. Phân lập một số hợp chất hữu cơ trong phân đoạn cao ethyl acetate EA1
• 2.6.1. Sắc kí cột silica gel trên phân đoạn cao ethyl acetate EA1
• 2.6.2. Sắc kí cột silica gel trên phân đoạn HEA2
• 2.6.3. Sắc kí cột silica gel trên phân đoạn HEA6
• 3. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM1
• 3.2. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM2
• 3.3. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM3
• 3.4. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM4
• 3.5. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM6
• 3.6. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM8
• 3.7. Khảo sát cấu trúc hợp chất CM9
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về cây chìa vôi Cissus modeccoides

Cây chìa vôi (Cissus modeccoides) là một loài thực vật thuộc họ Nho (Vitaceae), được biết đến với nhiều công dụng trong y học cổ truyền. Cây có hình dáng nhỏ, mọc leo, với chiều dài từ 2 đến 4 mét. Lá cây có hình dạng đặc trưng, thường được sử dụng để điều trị các bệnh như đau nhức xương và tê thấp. Mặc dù cây có nhiều ứng dụng trong y học, nhưng các nghiên cứu về thành phần hóa học của cây vẫn còn hạn chế. Do đó, việc khảo sát thành phần hóa học của cây chìa vôi là cần thiết để làm rõ các hợp chất có hoạt tính sinh học trong cây, từ đó góp phần vào việc phát triển các sản phẩm từ thiên nhiên có giá trị trong điều trị bệnh.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện thông qua việc chiết xuất các hợp chất hữu cơ từ cây chìa vôi bằng dung môi ethanol. Sau đó, các phân đoạn cao được tách ra bằng phương pháp sắc ký cột với dung môi có độ phân cực tăng dần. Phân đoạn cao ethyl acetate EA1 được lựa chọn để phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất. Các phương pháp sắc ký lớp mỏng và sắc ký cột được sử dụng để theo dõi và phân lập các hợp chất. Đặc biệt, phương pháp phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR) được áp dụng để xác định cấu trúc của các hợp chất đã phân lập, giúp làm rõ các hợp chất hóa học có trong cây.

III. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy phân đoạn cao ethyl acetate EA1 chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học. Qua quá trình sắc ký, một số hợp chất như CM1, CM2, CM3 đã được phân lập và xác định cấu trúc. Các hợp chất này có thể có tác dụng kháng viêm, chống oxi hóa và kháng khuẩn, phù hợp với các ứng dụng truyền thống của cây chìa vôi trong y học cổ truyền. Việc xác định các hợp chất hóa học này không chỉ làm phong phú thêm kiến thức về cây Cissus modeccoides mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới cho việc phát triển các sản phẩm từ thiên nhiên có giá trị trong điều trị bệnh.

IV. Giá trị và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu về thành phần hóa học của cây chìa vôi có giá trị lớn trong việc phát triển các sản phẩm dược phẩm từ thiên nhiên. Các hợp chất được phân lập có thể được ứng dụng trong việc điều chế thuốc chữa bệnh, đặc biệt là trong các lĩnh vực như kháng viêm và chống oxi hóa. Hơn nữa, việc nghiên cứu này cũng góp phần bảo tồn và phát triển các loài thực vật có giá trị trong y học, đồng thời khuyến khích việc sử dụng các sản phẩm thiên nhiên an toàn và hiệu quả trong điều trị bệnh. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho sức khỏe cộng đồng mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành dược liệu tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cây Chìa vôi (Cissus modeccoides Planch.), thuộc họ Nho (Vitaceae), là một loại cây leo nhỏ phân bố rộng rãi tại các tỉnh miền Bắc và miền Nam Việt Nam. Theo ước tính, cây này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị các chứng đau nhức xương, đau đầu và tê thấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu về thành phần hóa học của cây Chìa vôi còn rất hạn chế, trong khi các loài cùng chi Cissus đã được chứng minh có nhiều hoạt tính sinh học quan trọng như kháng viêm, chống loãng xương, kháng khuẩn và chống oxy hóa. Mục tiêu của nghiên cứu là phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất hữu cơ trong phân đoạn cao ethyl acetate EA1 của cây Chìa vôi, nhằm làm sáng tỏ thành phần hóa học và góp phần phát triển nguồn tài liệu cho ngành hóa dược.

Nghiên cứu được thực hiện trên mẫu cây Chìa vôi thu hái tại huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương vào tháng 8 năm 2017. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào phân đoạn cao ethyl acetate EA1, được điều chế từ cao ethanol thô chiết xuất từ bột cây khô. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc phát hiện các hợp chất mới lần đầu tiên được tìm thấy trong chi Cissus, mở ra cơ hội ứng dụng trong phát triển dược liệu và nghiên cứu hoạt tính sinh học. Các chỉ số như khối lượng cao thu được (khoảng 417 g cao ethanol thô, 60,7 g phân đoạn EA1) và số lượng hợp chất cô lập (7 hợp chất) cho thấy quy trình chiết tách và phân lập đạt hiệu quả cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình phân tích hóa học hữu cơ, đặc biệt là hóa hữu cơ thiên nhiên và kỹ thuật sắc ký phân lập hợp chất. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết sắc ký cột silica gel: sử dụng nguyên tắc phân tách dựa trên độ phân cực của các hợp chất trong hỗn hợp, kết hợp với dung môi có độ phân cực tăng dần để tách chiết các phân đoạn khác nhau.
• Phổ cộng hưởng từ hạt nhân (NMR): bao gồm phổ 1H-NMR, 13C-NMR, HSQC, HMBC và COSY, giúp xác định cấu trúc phân tử thông qua các tín hiệu cộng hưởng của proton và carbon, cũng như các tương quan không gian và liên kết hóa học.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: phân đoạn cao ethyl acetate EA1, hợp chất triterpenoid, flavonoid, anthraquinone, isocoumarin, và các kỹ thuật sắc ký lớp mỏng (TLC) và sắc ký cột (SKC).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính là mẫu cây Chìa vôi thu hái tại huyện Bến Cát, Bình Dương, được xác định bởi chuyên gia sinh học nhiệt đới. Cỡ mẫu ban đầu là 10,5 kg cây khô, nghiền mịn. Phương pháp chiết xuất sử dụng dung môi ethanol 96% theo phương pháp ngâm dầm, thu được 417 g cao ethanol thô. Tiếp theo, chiết lỏng-lỏng với dung môi hexane, ethyl acetate và methanol để thu các phân đoạn cao khác nhau, trong đó phân đoạn ethyl acetate EA1 có khối lượng 60,7 g được chọn để phân lập.

Phân lập hợp chất thực hiện bằng sắc ký cột silica gel pha thường và pha đảo RP-18, kết hợp sắc ký lớp mỏng để theo dõi quá trình tách chiết. Các phân đoạn được giải ly với hệ dung môi có độ phân cực tăng dần từ hexane đến methanol. Cỡ mẫu phân đoạn nhỏ nhất để phân lập hợp chất là vài mg đến vài chục mg.

Phân tích cấu trúc hợp chất sử dụng phổ NMR hiện đại tại Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, với tần số 500 MHz cho 1H-NMR và 125 MHz cho 13C-NMR. Các phổ HSQC, HMBC và COSY được sử dụng để xác định các liên kết và cấu trúc không gian của phân tử. Timeline nghiên cứu kéo dài từ thu hái mẫu (tháng 8/2017) đến hoàn thành phân tích và báo cáo (năm 2019).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân lập thành công 7 hợp chất hữu cơ từ phân đoạn cao ethyl acetate EA1, bao gồm: Emodin (CM1), Oleanolic acid (CM2), Lasiodiplodin (CM3), Vitexin 4'-methyl ether (CM4), trans-4-Hydroxymellein (CM6), Lup-20(29)-en-3-one (CM8), và 3-Hydroxy-D:B-friedo-olean-5-ene (CM9). Mỗi hợp chất được phân lập với khối lượng từ 3,5 mg đến 13,5 mg.

2. Xác định cấu trúc chi tiết bằng phổ NMR: Ví dụ, Emodin (CM1) có tín hiệu proton vòng thơm tại δH 7.67 ppm với hằng số ghép J = 1.0 Hz, cùng các tín hiệu carbon đặc trưng ở δC 191.0 ppm (carbonyl) và δC 165.8 ppm (carbon gắn oxy). Oleanolic acid (CM2) được xác định dựa trên tín hiệu proton olefin và nhóm oxymethine, với 30 carbon trong phổ 13C-NMR, tương đồng với dữ liệu tham khảo.

3. Phát hiện các hợp chất lần đầu tiên trong chi Cissus, mở rộng hiểu biết về thành phần hóa học của cây Chìa vôi. Ví dụ, hợp chất vitexin 4'-methyl ether (CM4) được xác định với nhóm methoxy gắn ở vị trí C-4' trên cấu trúc flavonoid, và trans-4-Hydroxymellein (CM6) là dẫn xuất isocoumarin với nhóm methyl và hydroxyl đặc trưng.

4. So sánh phổ NMR với tài liệu tham khảo cho thấy độ tương đồng cao, khẳng định độ chính xác của việc xác định cấu trúc. Ví dụ, phổ NMR của CM8 tương đồng với lup-20(29)-en-3-one, một triterpene khung lupane, với tín hiệu carbonyl tại δC 218.1 ppm và các tín hiệu olefin đặc trưng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công trong việc phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất là do quy trình chiết xuất và sắc ký được tối ưu hóa, sử dụng dung môi có độ phân cực tăng dần giúp tách chiết hiệu quả các phân đoạn cao. Việc sử dụng phổ NMR đa chiều (HSQC, HMBC, COSY) cho phép xác định chính xác các liên kết và cấu trúc không gian, vượt trội so với các phương pháp phổ đơn chiều.

So với các nghiên cứu trước đây về chi Cissus, việc phát hiện các hợp chất như emodin, oleanolic acid và vitexin 4'-methyl ether trong cây Chìa vôi là bước tiến quan trọng, bổ sung vào kho dữ liệu hóa học của chi này. Kết quả cũng phù hợp với các báo cáo về hoạt tính sinh học của các hợp chất tương tự trong các loài Cissus khác, như kháng viêm, chống oxy hóa và kháng khuẩn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ phổ NMR minh họa tín hiệu proton và carbon, bảng so sánh dữ liệu phổ với tài liệu tham khảo, cũng như sơ đồ quy trình chiết xuất và phân lập. Điều này giúp minh bạch và dễ dàng kiểm chứng kết quả nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tiếp tục phân lập các hợp chất từ các phân đoạn cao chưa được khảo sát của cây Chìa vôi nhằm khai thác triệt để nguồn dược liệu, nâng cao số lượng và đa dạng hóa các hợp chất có hoạt tính sinh học.

2. Khảo sát hoạt tính sinh học của các hợp chất đã phân lập, đặc biệt là hoạt tính kháng khuẩn, kháng viêm và chống oxy hóa, nhằm đánh giá tiềm năng ứng dụng trong y học và dược phẩm.

3. Ứng dụng kỹ thuật sắc ký hiện đại hơn, như sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) và sắc ký khối phổ (LC-MS), để tăng độ chính xác và hiệu quả trong phân tích thành phần hóa học.

4. Phát triển quy trình chiết xuất và điều chế cao dược liệu quy mô lớn, đảm bảo tính ổn định và chất lượng sản phẩm, phục vụ cho nghiên cứu sâu hơn và ứng dụng thực tiễn.

Các giải pháp trên nên được thực hiện trong vòng 2-3 năm tới, với sự phối hợp giữa các phòng thí nghiệm hóa học, sinh học và các đơn vị nghiên cứu dược liệu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu hóa học hữu cơ thiên nhiên: Luận văn cung cấp dữ liệu chi tiết về thành phần hóa học và phương pháp phân lập hợp chất từ cây Chìa vôi, hỗ trợ nghiên cứu phát hiện hợp chất mới.

2. Chuyên gia dược liệu và phát triển thuốc: Thông tin về các hợp chất có cấu trúc xác định và tiềm năng hoạt tính sinh học giúp phát triển sản phẩm dược liệu và thuốc từ nguồn nguyên liệu tự nhiên.

3. Sinh viên và học viên cao học ngành Hóa học, Dược học: Đây là tài liệu tham khảo quý giá về quy trình nghiên cứu, kỹ thuật sắc ký và phổ nghiệm hiện đại trong phân tích hợp chất thiên nhiên.

4. Các tổ chức bảo tồn và phát triển nguồn gen thực vật: Nghiên cứu góp phần làm rõ giá trị dược liệu của cây Chìa vôi, hỗ trợ công tác bảo tồn và khai thác bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chọn phân đoạn cao ethyl acetate EA1 để nghiên cứu?
   Phân đoạn EA1 có độ phân cực trung gian, chứa nhiều hợp chất hữu cơ có hoạt tính sinh học. Khối lượng thu được khoảng 60,7 g, đủ lớn để phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất.

2. Phương pháp sắc ký nào được sử dụng để phân lập hợp chất?
   Sắc ký cột silica gel pha thường và pha đảo RP-18 được sử dụng kết hợp với sắc ký lớp mỏng để theo dõi quá trình phân lập, giúp tách chiết hiệu quả các hợp chất trong phân đoạn.

3. Các hợp chất phân lập có ý nghĩa gì trong y học?
   Các hợp chất như emodin, oleanolic acid và vitexin 4'-methyl ether đã được chứng minh có hoạt tính kháng viêm, chống oxy hóa và kháng khuẩn, phù hợp với công dụng truyền thống của cây Chìa vôi.

4. Phổ NMR giúp xác định cấu trúc hợp chất như thế nào?
   Phổ NMR cung cấp tín hiệu cộng hưởng của proton và carbon, các tương quan qua phổ HSQC, HMBC và COSY giúp xác định vị trí các nhóm chức và liên kết trong phân tử, từ đó dựng cấu trúc chính xác.

5. Có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này vào sản xuất dược liệu không?
   Có thể, kết quả cung cấp cơ sở khoa học để phát triển quy trình chiết xuất và điều chế cao dược liệu từ cây Chìa vôi, đồng thời mở hướng nghiên cứu hoạt tính sinh học và ứng dụng trong y học hiện đại.

Kết luận

• Đã phân lập và xác định cấu trúc 7 hợp chất hữu cơ trong phân đoạn cao ethyl acetate EA1 của cây Chìa vôi, bao gồm các hợp chất anthraquinone, triterpenoid, flavonoid và isocoumarin.
• Các hợp chất này lần đầu tiên được phát hiện trong chi Cissus, góp phần làm phong phú kho dữ liệu hóa học của thực vật bản địa.
• Phương pháp sắc ký cột silica gel kết hợp phổ NMR đa chiều là công cụ hiệu quả trong phân tích và xác định cấu trúc hợp chất thiên nhiên.
• Kết quả nghiên cứu mở ra hướng phát triển dược liệu từ cây Chìa vôi với tiềm năng ứng dụng trong y học cổ truyền và hiện đại.
• Đề xuất tiếp tục nghiên cứu các phân đoạn cao khác và khảo sát hoạt tính sinh học để khai thác tối đa giá trị dược liệu của cây.

Luận văn là cơ sở quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo và kêu gọi sự hợp tác nghiên cứu đa ngành nhằm phát triển nguồn dược liệu quý giá này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN 1. Các nghiên cứu về đặc điểm thực vật Cây Chìa vôi còn có tên gọi khác là bạch liễm, đau xương, bạch phấn đằng. Tên khoa học: Cissus modeccoides Planch.

Thuộc họ: Nho Vitaceae. Cây Chìa vôi là một loại cây nhỏ, mọc leo, dài chừng 2 đến 4 m, toàn thân nhẵn, có tua cuốn đơn, nhỏ hình sợi Lá đơn, xẻ thùy chân vịt, phía cuống hình tim, dài và rộng từ 6 đến 8 cm, những lá phía gốc hầu như nguyên, hình mác, lá phía trên chìa 5 đến 7 thùy, dài gần bằng nhau, mép hơi có răng cưa. Hoa màu vàng nhạt, mọc đối diện với lá, nhưng ngắn hơn, có cuống. Cây Chìa vôi mọc hoang ở khắp các tỉnh miền Bắc và miền Nam.

Cây thường được thu lấy rễ củ, thái mỏng, phơi hay sấy khô làm thuốc, có thể thu hoạch quanh năm nhưng vào mùa thu đông là tốt nhất [11].1 hoa và lá cây Chìa vôi 2. Các nghiên cứu về dược tính 2. Dược tính theo y học cổ truyền Người dân thường dùng cây Chìa vôi để làm thuốc chữa đau nhức xương, đau nhức đầu, tê thấp (10g đến 30g thuốc sắc/ ngày hoặc ngâm rượu uống) [11]. Dược tính theo y học hiện đại Do cây Chìa vôi chưa được nghiên cứu nhiều nên tôi trình bày dược tính của một số loài cùng chi theo bảng sau Luan van Bảng 1.

Dược tính theo y học hiện đại của một số loài thuộc chi Cissus TL Loài Dược tính Bộ phận dùng TK Tăng trọng lượng tử cung và tăng estrogen Phân đoạn giàu [12] huyết thanh ở chuột cái friedelin (17) Ức chế sự phù nề do EPP gây ra Dịch chiết ethanol ở chuột 2 mg/con Kháng viêm Ức chế sự phù nề do carragenin Dịch chiết ethanol [1] và arachidonic acid gây ra ở 75, 150, 300 mg/kg thể trọng chuột Dịch chiết ether Tăng độ dày của vỏ não và Khôi phục dầu 500 mg/kg thể đặc tính sinh xương chàm ở chuột [2] trọng trong 30 học và cấu trúc xương ngày Dịch chiết ethanol Chống loãng xương ở chuột C. 500 mg/kg thể [3] quadrangularis trọng Linn. Chống loãng Giảm tổn thất xương, gia tăng Dịch chiết ether xương sau trọng lượng xương đùi, chống dầu thời kì mãn loãng xương ở chuột cái đã cắt tửng cung 500 mg/kg thể [13] kinh trọng trong 3 tháng Hoạt tính chống oxi hóa khi thử nghiệm trên dịch chiết [4] chuột methanol của cây Hoạt tính kháng virus HSV1 và HSV2 khi thử Dịch chết nghiệm trong ống nghiệm methanol của cây [5] 100 μg/mL 514 mg mỗi liều Có tác dụng giảm cân và hạn chế hội chứng gồm dịch chiết cây chuyển hóa ở chuột [14] và tá dược khác, dùng trong 8 tuần Dịch chiết Tác dụng bảo vệ dạ dày do HCl/ethanol, methanol của cây piroxicam, ethanol và pylorus gây ra ở chuột [15] C. mg/kg thể trọng verticillata β-sitosterol (10)và (L.) β-sitosterol-3β-O- Kháng khuẩn Bicillus subtlis D-glucopyranoside [6] (11) nồng độ ức chế tối thiểu Luan van (MIC) là 50 mg/mL và 100 mg/mL Chống dị Ức chế sự phóng thích Dịch chiết ứng histamine từ tế bào mast methanol của cây [16] (0,5 mg/mL) Dịch chiết nước từ Hạ đường huyết và chống tăng lipid huyết ở lá của cây (100- chuột (giảm 25% đường huyết và 48% mức triglyceride) 200 mg/kg thể [7] trọng trong 7 ngày) Lupenol (75) và C.

repens Có hoạt tính giảm đau, chống viêm ursolic acid (74) [8] Lam. (500 mg/ kg thể trọng) Có tác dụng kháng vi khuẩn Staphylococcus. Dịch chiết cây C. ibuensis aureus, Bacillus subtilis, Escherichia coli, (nồng độ 10 [9] Hook Pseudomonas aeruginosa mg/mL hoặc 5 μ/mL) Bergenin (87), 6- Có tác dụng kháng khuẩn được thử trên khả O-galloylbergenin C.

năng anion superoxide và sự giải phóng bạch (89), 6-O- [10] pteroclada cầu trung tính galloylnorbergenin Hayata (91) được cô lập từ thân và rễ 2. Các nghiên cứu về thành phần hóa học Thành phần hóa học của cây Chìa vôi cũng chưa được khảo sát, tuy nhiên một số loài cùng chi Cissus đã được các nhà khoa học quan tâm, khảo sát và đăng trên các tạp chí uy tín. Tôi xin trình bày thành phần hóa học của một số loài cùng chi trong bảng 1. Luan van Bảng 1.

Một số hợp chất được cô lập từ các cây cùng chi Cissus Bộ Kí Loài Hợp chất phận TLTK hiệu cây 6-O-[2,3-Dimethoxy]-trans-cinnamoyl catalpol 1 [4] 6-O-meta-Methoxy-benzoyl catalpol 2 [4] Picroside 1 3 [4] Quadrangularin A 4 [4] Quadrangularin B 5 [17] Quadrangularin C 6 [17] Pallidol 7 [17] Quercetin 8 [17] Thân Kaempferol 9 [17] β-Sitosterol 10 [4],[17] β-Sitosterol 3-O-β-D-glucopyranoside 11 [4],[17] C. Stigmasterol 12 [17] quadrangularis Linn. sicyoides xylopyranoside cành L. Kaempferol 3-O-L-rhamnoside 24 [18] hoặc C.

repens Cissuside A 78 trên [22] Lam. ibuensis D-galactopyranoside Lá Hook Kaempferol-3-O-rutinoside 83 [9] Kaempferol-3-O-α-L-rhamnopyranosyl(1→6)-α-L- 84 [9] rhamnopyranosyl(1→2)-β-D-galactopyranoside C. pteroclada và rễ 6-O-galloylbergenin 89 [10] Hayata 6-O-(4-hydroxy benzoyl) bergenin 90 [10] 6-O-galloylnorbergenin 91 [10] Ursolic acid 74 [24] Lupeol 75 [24] Isolariciresinol-9-O-β-D-glucopyranoside 92 [24] C. asamica Daucosterin 11 [24] Craib 3,3'-O-dimethyl ellagic acid 93 [24] β-sitosterol 10 [24] Bergenin 87 [24] Luan van (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) Luan van (13) (14) (15) (16) (17) (20) (19) (18) (21) (22) (23) (24) R=H; (25) R=OH (27) (26) (28) Luan van (29) R1=H; R2=CH3CO (30) R1=OH; R2=H (31) R1=OH; R2=CH3CO (33) R1=Glc; R2 = H (34) R1=Ara; R2=H (35) R1=H; R2=Rha (36) R1=Rha; R2=Rha (37) R1=Glc; R2=Rha (38) R1=Gal; R2=Rha (32) (39) R1=Ara; R2=Rha (40) R1=Ara (vòng 5); R2=Rha (41) R1=Glc; R2 = H (42) R1=Gal; R2=H (43) R1=Ara; R2=H (44) R1=Ara (vòng 5); R2=H (45) R1=Rut; R2=H (46) R1=Rha; R2=Rha (47) (49) R1=R2=R3=H (50) R1=CH3; R2=R3=H (51) R1=CH3; R2=H; R3=OH (48) (52) (53) (54) Luan van (55) (56) (57) (58) (59) (60) (61) (62) (63) (64) (65) (66) (67) (68) (69) (70) (71) Luan van (72) (73) (74) (75) (76) R1=H; R2=H (78) R1= coumaroyl; R2=H (79) R1= H; R2= coumaroyl (77) (80) (81) (82) R= α-L-rhamnopyranosyl (1→6)-β-D- galactopyranoside (83) R= Rut (84) R= α-L-rhamnopyranosyl(1→6)-α-L- rhamnopyranosyl(1→2)-β-D-galactopyranoside Luan van (85) R=OCH3 (86) R=H (87) (88) (89) R1=R2=OH, R3=OCH3 (92) (93) (90) R1=R2=H; R3=OCH3 (91) R1=R2=R3=OH Chú thích Glc Ara Rha Ara (vòng 5) Gal Rut coumaroyl α-L-rhamnopyranosyl (1→6)-β-D-galactopyranoside Luan van α-L-rhamnopyranosyl(1→6)-α-L-rhamnopyranosyl(1→2)-β-D- galactopyranoside Luan van CHƯƠNG 2.

Hóa chất, thiết bị, phương pháp 2. Hóa chất - Dung môi: n-hexane, chloroform, ethyl acetate, acetone, acetic acid, methanol, ethanol. - Thuốc thử hiện hình vết trên bảng sắc ký lớp mỏng: dung dịch H2SO4 20%, nung nóng. - Sắc ký lớp mỏng pha thường: TLC silica gel 60 F254 (250 µm, Merck, Germany) - Sắc ký lớp mỏng pha đảo: TLC RP-18 F254 (250 µm, Merck, Germany) - Sắc ký cột pha thường: silica gel 60 (40-63 μm, Merck, Germany) 2.

Thiết bị - Các cột sắc ký. - Bình triển khai sắc ký lớp mỏng. - Máy cô quay chân không (Heidolph) - Bếp cách thuỷ (Memmert) - Đèn soi UV: bước sóng 254/ 365 nm (spectroline ENF-240 C/FE, USA) - Cân phân tích (Sartorious BL 210S) - Máy cộng hưởng từ hạt nhân (Bruker Avance) tần số 500 MHz cho phổ 1H-NMR và 125 MHz cho phổ 13C-NMR tại phòng NMR, Viện Hóa học-Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Hà Nội. - Máy đo phổ HSQC, HMBC tại trung tâm các phương pháp phổ ứng dụng, Viện Hóa học-Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Hà Nội.

Phương pháp tiến hành Cô lập các hợp chất hữu cơ bằng phương pháp sắc kí, bao gồm kỹ thuật sắc kí cột silica gel pha thường, pha đảo RP-18 và sắc kí lớp mỏng. Các vết chất hữu cơ trên SKLM được hiện hình bằng đèn tử ngoại ở hai bước sóng 254 nm và 365 nm hoặc dùng thuốc thử là dung dịch H2SO4 20%. Sử dụng phương pháp phổ nghiệm, chủ yếu là phổ NMR để xác định cấu trúc của các hợp chất phân lập được. Nguyên liệu Đối tượng nghiên cứu trong luận văn là cây Chìa vôi được thu hái tại huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương vào tháng 8 năm 2017.

Mẫu cây Chìa vôi được định danh bởi TS. Đặng Văn Sơn, Viện Sinh học nhiệt đới miền Nam. Cây Chìa vôi tươi được rửa sạch và đem phơi khô trong mát. Sau đó, cây được sấy khô ở 60oC (10,5 kg).

Điều chế các loại cao Cây Chìa vôi (Cissus modeccoides Planch.) được phơi khô và nghiền thành bột mịn, sấy khô đến khối lượng không đổi (10. Nguyên liệu bột mịn được trích với ethanol 960 bằng phương pháp ngâm dầm, lọc và cô quay loại dung môi dưới áp suất thấp thu được cao ethanol thô (417. Cao ethanol thô được sắc kí cột hở với dung môi giải ly có độ phân cực tăng dần từ 100% hexane đến 100% methanol thu được Quá trình thực hiện được tóm tắt theo sơ đồ 2.5 kg Ngâm dầm với ethanol Lọc Bã cây Dịch ethanol Cô quay thu hồi dung môi Cao ethanol thô Chiết lỏng – lỏng với các dung Ethanol thu hồi môi hexane, ethyl acetate, 417.0 g methanol Cao hexane Cao ethyl acetate Cao còn lại 96.4 g Sắc kí cột với hệ dung môi H:EA (0-100%), EA:Me (0-50%) EA1 EA2 EA3 60.1 Quy trình điều chế phân đoạn cao ethyl acetate EA1 từ cây Chìa vôi Luan van 2. Phân lập một số hợp chất hữu cơ trong phân đoạn cao ethyl acetate EA1 2.

Sắc kí cột silica gel trên phân đoạn cao ethyl acetate EA1 Phân đoạn cao ethyl acetate EA1 (60,7 g) được sắc kí cột (SKC) silica gel, giải ly với hệ dung H:EA có độ phân cực tăng dần từ 0% đến 100% EA, sau đó giải ly với hệ dung môi EA:Me có độ phân cực tăng dần từ 0% đến 100% Me. Dịch giải ly qua cột được hứng vào các lọ, theo dõi quá trình giải ly bằng sắc kí lớp mỏng (SKLM). Những lọ cho kết quả SKLM giống nhau được gộp chung thành một phân đoạn. Kết quả thu được 12 phân đoạn (HEA 1 - 12), được trình bày trong bảng 2.

Sắc kí cột silica gel trên phân đoạn cao ethyl acetate EA1 Phân Khối lượng Sắc kí lớp STT Dung môi giải ly Ghi chú đoạn (g) mỏng 1 HEA1 H 2.73 Vệt dài Chưa khảo sát 2 HEA2 H:EA 95:5 3.81 Nhiều vết Khảo sát 3 HEA3 H:EA 9:1 5.93 Vệt dài Chưa khảo sát 4 HEA4 H:EA 8:2 4.13 Vệt dài Chưa khảo sát 5 HEA5 H:EA 7:3 2.53 Vệt dài Chưa khảo sát 6 HEA6 H:EA 1:1 2.60 Nhiều vết Khảo sát 7 HEA7 EA 1.09 Vệt dài Chưa khảo sát 8 HEA8 EA:Me 9:1 1.32 Nhiều vết Khảo sát 9 HEA9 EA:Me 85:15 2.68 Nhiều vết Chưa khảo sát 10 HEA10 EA:Me 7:3 2.38 Nhiều vết Chưa khảo sát 11 HEA11 EA:Me 1:1 7.34 Nhiều vết Khảo sát 12 HEA12 Me 18.03 Vệt dài Chưa khảo sát 2. Sắc kí cột silica gel trên phân đoạn HEA2 Phân đoạn HEA2 cho SKLM nhiều vết, tách rõ nên phân đoạn HEA2 được thực hiện SKC sillica gel, giải ly với hệ dung môi H:EA 98:2. Tiến hành các bước tương tự như khi sắc kí cột phân đoạn trước. Kết quả thu được 6 phân đoạn (HEA2.10), được trình bày trong bảng 2.

Luan van Phân đoạn HEA2.2 có sắc kí lớp mỏng cho vết rõ, vàng nâu cùng vết dơ kéo thành đuôi dài. Từ phân đoạn HEA2.