Khóa luận tốt nghiệp phát triển nông thôn nghiên cứu hiện trạng và phương hướng sử dụng đất nông nghiệp tại huyện hòa thành tỉnh tây ninh giai đoạn 2005 2010

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp phát triển nông thôn nghiên cứu hiện trạng và phương hướng sử dụng đất nông, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Huyện Hoa Thành, Tây Ninh (2005-2010)
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Tây Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM TẠ
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích tổng quát
• 1.2.2. Mục đích cụ thể
• 1.3. Nội dung nghiên cứu
• 1.4. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lí
• 2.1.2. Địa hình
• 2.1.3. Khí hậu
• 2.1.4. Thủy văn
• 2.2. Tài nguyên thiên nhiên
• 2.2.1. Tài nguyên nước
• 2.2.2. Tài nguyên khoáng sản
• 2.2.3. Tài nguyên nhân văn
• 2.2.4. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 2.3. Các điều kiện kinh tế xã hội
• 2.3.1. Cơ cấu kinh tế chung của huyện
• 2.3.2. Dân số, lao động
• 2.3.3. Văn hoá thể thao
• 2.3.4. Hiện trạng sản xuất ngành trồng trọt và chăn nuôi
• 2.3.5. Tình hình quản lý đất đai
• 2.3.5.1. Công tác quản lý nhà nước về đất đai
• 2.3.5.2. Tình hình biến động đất đai từ năm 2001 - 2005
• 3. CHƯƠNG 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm của đất
• 3.2. Những vấn đề sản xuất nông nghiệp
• 3.3. Nguồn tài liệu kế thừa
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5. Phạm vi nghiên cứu
• 3.5.1. Phạm vi thời gian
• 3.5.2. Phạm vi không gian
• 3.6. Những thuận lợi và khó khăn
• 3.6.1. Khó khăn
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp
• 4.1.1. Những đặc điểm sản xuất nông nghiệp của huyện Hòa Thành
• 4.1.2. Hiện trạng sử dụng đất đai
• 4.1.3. Tình hình biến động đất nông nghiệp
• 4.2. Đánh giá tiềm năng đất nông nghiệp
• 4.2.1. Khái quát các nhóm đất và tính nông học của đất
• 4.2.2. Đánh giá khả năng thích nghi
• 4.2.3. Đánh giá hiệu quả một số cây trồng chủ yếu
• 4.2.3.1. Hiệu quả kinh tế cho 1 ha lúa
• 4.2.3.2. Kết quả - hiệu quả kinh tế 1 ha rau
• 4.3. Dự báo nhu cầu sử dụng đất nông nghiệp
• 4.3.1. Xây dựng quan điểm khai thác sử dụng đất
• 4.3.2. Dự báo dân số
• 4.3.3. Dự báo lương thực - thực phẩm - thị trường tiêu thụ
• 4.3.4. Dự báo đô thị hoá và phát triển các cụm kinh tế
• 4.4. Phương hướng sử dụng đất đai
• 4.4.1. Phương hướng sử dụng đất nông nghiệp
• 4.4.1.1. Mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp
• 4.4.1.2. Phương hướng sử dụng đất nông nghiệp
• 4.4.1.3. Thay thế các loại cây trồng chủ yếu
• 4.4.2. Đánh giá hiệu quả một số loại cây trồng chủ yếu theo định hướng
• 4.4.2.1. Hiệu quả xã hội
• 4.4.2.2. Hiệu quả kinh tế
• 4.4.3. Đánh giá tính khả thi của phương hướng
• 4.4.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến phương hướng và giải pháp
• 4.4.4.1. Các nhân tố về kinh tế
• 4.4.4.2. Các nhân tố xã hội
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận
• 5.2. Kiến nghị
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Danh Sách Các Hộ Điều Tra
• Phụ lục 2. Bảng Câu Hỏi
• Phụ lục 3. Phân bố dân số và lao động của huyện Hoà Thành
• Phụ lục 4. Phân bố diện tích đất nông nghiệp huyện Hoà Thành theo đơn vị hành chính

Tóm tắt

I. Toàn cảnh sử dụng đất nông nghiệp tại Hòa Thành 2005 2010

Giai đoạn 2005-2010 đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong việc quản lý đất đai và phát triển kinh tế tại huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh. Đất đai, với vai trò là tài nguyên đất không thể thay thế và là tư liệu sản xuất cốt lõi, đã trở thành trung tâm của các chính sách phát triển. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết về một công trình nghiên cứu sử dụng đất nông nghiệp bài bản, nhằm đánh giá đúng hiện trạng và đề ra phương hướng phát triển bền vững. Hòa Thành, với vị trí địa lý trung tâm tỉnh Tây Ninh và là cửa ngõ giao thương quan trọng, chịu áp lực lớn từ quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Do đó, việc sử dụng hiệu quả quỹ đất nông nghiệp không chỉ đảm bảo an ninh lương thực mà còn là nền tảng cho sự ổn định xã hội và tăng trưởng kinh tế địa phương. Luận văn sử dụng đất này tập trung vào việc phân tích các yếu tố tự nhiên, kinh tế-xã hội ảnh hưởng đến việc khai thác đất, từ đó làm cơ sở khoa học cho công tác quy hoạch sử dụng đất Tây Ninh trong tương lai. Nghiên cứu cung cấp một cái nhìn tổng thể, chi tiết về những biến động, thách thức và cơ hội, là tài liệu tham khảo giá trị cho các nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách và những ai quan tâm đến lĩnh vực phát triển nông thôn.

1.1. Vị trí chiến lược và vai trò của tài nguyên đất Hòa Thành

Huyện Hòa Thành (nay là thị xã Hòa Thành) có vị trí trung tâm tỉnh Tây Ninh, là cầu nối giao thông quan trọng giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Campuchia qua Quốc lộ 22B. Vị trí này tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, phát triển dịch vụ, nhưng đồng thời cũng tạo ra sức ép lớn lên quỹ đất, đặc biệt là đất nông nghiệp. Đất đai tại đây không chỉ là tư liệu sản xuất chính mà còn là không gian sống và nền tảng của các hoạt động kinh tế - xã hội. Việc hiểu rõ và khai thác hợp lý tài nguyên đất là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững. Địa hình tương đối bằng phẳng, khí hậu nhiệt đới gió mùa thuận lợi cho nông nghiệp đa dạng hóa, tuy nhiên sự phân hóa mùa khô và mùa mưa cũng đặt ra những thách thức về thủy lợi và quản lý mùa vụ.

1.2. Bối cảnh kinh tế xã hội ảnh hưởng đến quản lý đất đai

Trong giai đoạn 2005-2010, kinh tế Hòa Thành có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Mặc dù nông nghiệp vẫn đóng vai trò quan trọng, chiếm khoảng 15% GDP của huyện vào năm 2003, nhưng áp lực từ các ngành công nghiệp, dịch vụ và đô thị hóa ngày càng tăng. Dân số đông, mật độ cao (1.676 người/km² vào năm 2005) tạo ra nhu cầu lớn về đất ở và đất chuyên dùng. Chính bối cảnh này đã thúc đẩy các hoạt động chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đòi hỏi công tác quản lý đất đai phải chặt chẽ và có tầm nhìn xa. Các chính sách đất đai giai đoạn 2005-2010 của nhà nước cũng tác động trực tiếp, yêu cầu địa phương phải có quy hoạch cụ thể để vừa phát triển kinh tế, vừa đảm bảo ổn định đời sống người dân nông thôn.

II. Phân tích thực trạng sử dụng đất nông nghiệp và thách thức

Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại Hòa Thành giai đoạn 2005-2010 phản ánh rõ nét sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Tổng diện tích đất nông nghiệp năm 2005 là 5.716,48 ha, chiếm gần 70% diện tích tự nhiên toàn huyện. Tuy nhiên, cơ cấu sử dụng đất cho thấy nhiều bất cập. Đất trồng lúa vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhưng hiệu quả chưa cao, đặc biệt là diện tích lúa 1 vụ. Trong khi đó, đất vườn tạp còn nhiều, chưa được khai thác triệt để tiềm năng. Một trong những thách thức lớn nhất là sự biến động sử dụng đất nông nghiệp không ngừng do áp lực đô thị hóa. Diện tích đất nông nghiệp có xu hướng giảm để nhường chỗ cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng và khu dân cư. Điều này không chỉ làm giảm quỹ đất sản xuất mà còn ảnh hưởng đến sinh kế của một bộ phận lớn nông dân. Việc đánh giá chính xác hiện trạng đất nông nghiệp Hòa Thành là bước đi tiên quyết để nhận diện các điểm nghẽn, từ đó xây dựng các giải pháp khai thác tài nguyên đất một cách tối ưu và bền vững, hướng tới nâng cao hiệu quả kinh tế đất nông nghiệp.

2.1. Hiện trạng cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp năm 2005

Theo số liệu thống kê đất đai năm 2005 (Bảng 4.1), cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp của Hòa Thành khá đa dạng nhưng chưa tối ưu. Đất trồng cây hàng năm chiếm phần lớn, trong đó đất lúa là chủ đạo (khoảng 2.064 ha). Tuy nhiên, hệ số quay vòng sử dụng đất chỉ đạt 1,83 lần, cho thấy hiệu quả canh tác chưa cao. Đất trồng cây lâu năm, chủ yếu là cây ăn quả, có diện tích 2.126,23 ha (37,19%), thể hiện tiềm năng phát triển kinh tế vườn nhưng mức độ đầu tư chưa đồng đều. Đáng chú ý, diện tích đất vườn tạp còn khá lớn (931,88 ha), là một nguồn tài nguyên chưa được khai thác hiệu quả, cần có giải pháp cải tạo hoặc chuyển đổi mục đích hợp lý.

2.2. Phân tích biến động sử dụng đất nông nghiệp 2001 2006

Quá trình biến động sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2001-2006 (Bảng 2.5 và 4.2) cho thấy một xu hướng rõ ràng: diện tích cây hàng năm, đặc biệt là lúa, giảm dần. Ngược lại, diện tích cây lâu năm (chủ yếu là cây ăn quả) tăng mạnh. Sự thay đổi này phản ánh quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất và chuyển dịch cơ cấu cây trồng tự phát của người dân, hướng đến các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, sự biến động này cũng cho thấy diện tích đất nông nghiệp tổng thể đang bị thu hẹp dần do chuyển sang đất phi nông nghiệp, đặt ra bài toán cân bằng giữa phát triển và bảo vệ quỹ đất sản xuất.

III. Phương pháp đánh giá tiềm năng đất nông nghiệp Hòa Thành

Để có cơ sở khoa học cho việc tái cơ cấu, nghiên cứu sử dụng đất nông nghiệp đã tiến hành đánh giá tiềm năng đất đai một cách toàn diện. Công tác này không chỉ dựa trên bản đồ hiện trạng sử dụng đất mà còn đi sâu phân tích các đặc tính thổ nhưỡng, khí hậu và thủy văn. Kết quả phân loại cho thấy Hòa Thành có ba nhóm đất chính: đất xám, đất phèn và đất phù sa, mỗi loại có những đặc tính nông học và khả năng thích nghi riêng. Việc xác định mức độ phù hợp của từng loại đất với các loại cây trồng khác nhau là nền tảng để xây dựng một mô hình phát triển nông nghiệp bền vững. Ví dụ, nhóm đất xám thích hợp cho cây công nghiệp và cây ăn quả lâu năm nếu chủ động được tưới tiêu, trong khi đất phèn và đất phù sa phù hợp với canh tác lúa nước. Quá trình đánh giá tiềm năng đất đai này giúp nhận diện rõ các vùng có lợi thế, từ đó đề xuất các giải pháp quy hoạch sử dụng đất Tây Ninh một cách hợp lý, tránh đầu tư dàn trải và khai thác sai mục đích, gây lãng phí tài nguyên đất.

3.1. Khái quát các nhóm đất chính và đặc tính nông học

Nghiên cứu chỉ ra Hòa Thành có 3 nhóm đất chính. Nhóm đất xám (Haplic Acrisols) chiếm diện tích lớn nhất (88,6%), phân bố rộng khắp, thích hợp với nhiều loại cây trồng cạn nhưng nghèo dinh dưỡng và cần chủ động tưới. Nhóm đất phèn (Thionic Gleysols) chiếm 7,76%, tập trung ở vùng trũng, thích hợp cho lúa nước nhưng cần có hệ thống thủy lợi để rửa phèn. Nhóm đất phù sa (Fluvisols) chiếm diện tích nhỏ (1,22%), màu mỡ, phù hợp cho luân canh lúa và hoa màu. Việc phân loại này là cơ sở quan trọng để đánh giá tiềm năng đất đai và bố trí cây trồng khoa học.

3.2. Đánh giá khả năng thích nghi của đất với cây trồng chủ lực

Dựa trên đặc tính đất, nghiên cứu đã đánh giá khả năng thích nghi cho từng loại cây trồng. Đất chuyên lúa được quy hoạch trên vùng đất phù sa và đất phèn đã được cải tạo. Đất chuyên màu và cây công nghiệp ngắn ngày được bố trí trên đất xám và đất phù sa cao, có nguồn nước tưới. Đặc biệt, đất trồng cây lâu năm và cây ăn quả có tiềm năng mở rộng lớn trên các vùng đất xám, nơi có tầng canh tác dày và khả năng chịu hạn tốt. Việc đánh giá này giúp định hình các vùng chuyên canh, tối ưu hóa hiệu quả kinh tế đất nông nghiệp và tạo ra sản phẩm hàng hóa tập trung.

IV. Định hướng quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2010

Từ kết quả phân tích thực trạng và tiềm năng, một phương hướng chiến lược cho nghiên cứu sử dụng đất nông nghiệp tại Hòa Thành đã được xây dựng. Mục tiêu cốt lõi là chuyển đổi từ nền nông nghiệp thuần nông, độc canh sang sản xuất hàng hóa đa dạng, gắn với thị trường và có hiệu quả kinh tế cao. Định hướng này không chỉ là một bản quy hoạch sử dụng đất Tây Ninh ở cấp độ vi mô, mà còn là một lộ trình phát triển toàn diện. Theo đó, tổng diện tích đất nông nghiệp dự kiến giảm xuống còn 5.113,58 ha vào năm 2010 do quá trình đô thị hóa. Tuy nhiên, phần diện tích còn lại sẽ được tái cơ cấu mạnh mẽ: giảm diện tích lúa 1 vụ kém hiệu quả, cải tạo vườn tạp, và mở rộng diện tích các loại cây trồng có giá trị cao như cây ăn quả và rau màu. Đây là một bước đi chiến lược nhằm phát triển nông nghiệp bền vững, tối ưu hóa giá trị trên từng đơn vị diện tích và nâng cao thu nhập cho người nông dân.

4.1. Mục tiêu và quan điểm khai thác sử dụng đất bền vững

Phương hướng đề ra quan điểm cốt lõi: Nâng cao vai trò quản lý đất đai của nhà nước, xóa bỏ thế độc canh cây lúa, chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa theo cơ chế thị trường. Mục tiêu là phát triển nông nghiệp đô thị, đầu tư theo chiều sâu, áp dụng khoa học kỹ thuật để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Phát triển nông nghiệp bền vững được đặt lên hàng đầu, gắn liền với bảo vệ môi trường sinh thái, tạo việc làm và nâng cao thu nhập ổn định cho nông dân, góp phần thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn.

4.2. Kế hoạch chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất chi tiết

Theo Bảng 4.8, kế hoạch chuyển đổi mục đích sử dụng đất được lượng hóa rõ ràng. Đất trồng lúa giảm 255,39 ha, chủ yếu là đất 1 vụ kém hiệu quả. Đất vườn tạp giảm 221,97 ha thông qua cải tạo thành vườn cây ăn quả. Ngược lại, đất trồng cây lâu năm (chủ yếu cây ăn quả) tăng 209,1 ha. Sự điều chỉnh này cho thấy một cuộc cách mạng trong cơ cấu sử dụng đất, tập trung nguồn lực vào các loại hình sản xuất mang lại hiệu quả kinh tế đất nông nghiệp vượt trội, phù hợp với lợi thế của địa phương.

V. Cách đánh giá hiệu quả kinh tế sử dụng đất nông nghiệp

Để chứng minh tính khả thi của phương hướng đề ra, luận văn sử dụng đất đã tiến hành đánh giá chi tiết về hiệu quả kinh tế - xã hội. Việc so sánh các chỉ số tài chính trước và sau khi áp dụng phương hướng mới là một phần quan trọng của nghiên cứu sử dụng đất nông nghiệp. Kết quả phân tích cho thấy, mặc dù tổng diện tích giảm, thu nhập thuần từ nông nghiệp dự kiến tăng lên đáng kể, ước tính khoảng 2.679,73 triệu đồng. Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí (LN/TCP) của các cây trồng chủ lực đều tăng. Ví dụ, đối với cây lúa, tỷ suất này tăng từ 0,16 lên 0,29; đối với cây rau, tăng từ 0,62 lên 0,76. Những số liệu thống kê đất đai và kinh tế này khẳng định rằng việc tái cơ cấu theo hướng thâm canh, chuyên môn hóa và lựa chọn cây trồng phù hợp sẽ mang lại hiệu quả kinh tế đất nông nghiệp cao hơn rõ rệt. Đây là minh chứng thuyết phục cho thấy định hướng quy hoạch là đúng đắn và khả thi, góp phần cải thiện đời sống người dân một cách bền vững.

5.1. Phân tích hiệu quả kinh tế thông qua tỷ suất lợi nhuận

Hiệu quả kinh tế được đo lường bằng cách so sánh tỷ suất lợi nhuận và thu nhập trước và sau khi thực hiện phương hướng (Bảng 4.19 và 4.20). Kết quả cho thấy, việc chuyển từ lúa 1 vụ sang rau màu hoặc cây ăn quả giúp tăng lợi nhuận trên một đơn vị chi phí. Cụ thể, tỷ suất thu nhập/chi phí (TN/TCP) của cây lúa tăng từ 0,27 lên 0,40, và của cây rau tăng từ 0,69 lên 0,82. Điều này chứng tỏ hiệu quả kinh tế đất nông nghiệp được cải thiện rõ rệt nhờ việc bố trí cây trồng hợp lý và thâm canh.

5.2. Đánh giá tác động xã hội và tính khả thi của phương hướng

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, phương hướng còn mang lại tác động xã hội tích cực. Việc hình thành các vùng chuyên canh giúp tạo thêm việc làm, thu hút lao động nông nhàn và ổn định thu nhập cho người dân. Tính khả thi của phương hướng được củng cố bởi các chính sách đất đai giai đoạn 2005-2010 của nhà nước, khuyến khích phát triển nông nghiệp hàng hóa và sự đồng thuận của người dân. Các yếu tố như vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ cũng được phân tích, cho thấy phương hướng này hoàn toàn có thể triển khai thành công trong thực tiễn.

VI. Bài học từ nghiên cứu sử dụng đất kiến nghị cho tương lai

Công trình nghiên cứu sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Hòa Thành giai đoạn 2005-2010 đã cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu. Bài học lớn nhất là tầm quan trọng của công tác quy hoạch dựa trên cơ sở khoa học, kết hợp giữa đánh giá tiềm năng đất đai và dự báo xu hướng thị trường. Việc chuyển đổi không thể tự phát mà cần có sự định hướng và hỗ trợ từ nhà nước. Để phương hướng quy hoạch đi vào thực tiễn, một số kiến nghị quan trọng được đề xuất. Trước hết, cần tăng cường công tác quản lý đất đai, giám sát chặt chẽ việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo đúng quy hoạch. Nhà nước cần có các chính sách đất đai ưu đãi về vốn, thuế và hỗ trợ giá nông sản để ổn định sản xuất cho nông dân. Bên cạnh đó, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống thủy lợi và giao thông nội đồng, là yếu tố sống còn. Cuối cùng, cần đẩy mạnh công tác khuyến nông, chuyển giao khoa học kỹ thuật để nâng cao năng lực sản xuất cho người dân, đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững và lâu dài.

6.1. Tổng kết những phát hiện chính từ nghiên cứu

Nghiên cứu khẳng định việc chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất từ giảm diện tích cây trồng giá trị thấp (lúa 1 vụ, vườn tạp) sang cây trồng giá trị cao (cây ăn quả, rau màu) là hướng đi tất yếu và hiệu quả. Nó chứng minh rằng quy hoạch sử dụng đất Tây Ninh cần dựa trên phân tích khoa học về thổ nhưỡng và thị trường. Thành công của mô hình này không chỉ nằm ở việc tăng năng suất mà còn ở việc tối ưu hóa giá trị kinh tế trên quỹ đất ngày càng hạn hẹp, đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế và ổn định xã hội.

6.2. Các kiến nghị chính sách về quản lý và sử dụng đất đai

Để đảm bảo thành công, nghiên cứu kiến nghị nhà nước cần có chính sách hỗ trợ cụ thể. Cần xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ cho các vùng chuyên canh. Chính sách tín dụng ưu đãi cần được triển khai để nông dân có vốn đầu tư cải tạo đất và mua giống mới. Công tác khuyến nông và ứng dụng khoa học kỹ thuật phải được tăng cường. Quan trọng nhất, công tác quản lý đất đai phải được siết chặt để tránh tình trạng sử dụng đất tự phát, phá vỡ quy hoạch chung, đảm bảo mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Hòa Thành là đơn vị hành chính có diện tích tự nhiên nhỏ nhất tỉnh Tây Ninh với 8.177,81 ha, nhưng sở hữu mật độ dân số cao lên tới 1.676 người/km² vào năm 2005, gấp 1,7 lần mức bình quân toàn tỉnh. Trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra mạnh mẽ, quỹ đất nông nghiệp của địa phương là 5.716,48 ha (chiếm 69,90% diện tích tự nhiên) đang chịu sức ép rất lớn từ quá trình mở rộng không gian xây dựng và công nghiệp. Bình quân đất sản xuất nông nghiệp trên đầu người chỉ đạt mức khiêm tốn khoảng 417 m²/người. Thực trạng này đặt ra vấn đề cấp bách về việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất, xóa bỏ tình trạng sản xuất thuần nông độc canh manh mún và cải tạo diện tích vườn tạp kém hiệu quả vốn chiếm tới 16,30% quỹ đất nông nghiệp.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là đánh giá toàn diện các điều kiện tự nhiên, tài nguyên thổ nhưỡng và hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2001 - 2005, từ đó xây dựng phương hướng phân bổ và chuyển đổi cơ cấu cây trồng tối ưu cho giai đoạn 2005 - 2010. Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 7 xã và 1 thị trấn trực thuộc huyện Hòa Thành, với mốc thời gian phân tích tập trung vào chu kỳ phát triển 2005 - 2010. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để gia tăng tổng thu nhập thuần của ngành nông nghiệp địa phương thêm 2.679,73 triệu đồng, đồng thời xác lập các vùng chuyên canh hàng hóa giá trị cao, bảo đảm an ninh lương thực và phát triển hệ sinh thái nông nghiệp bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng khung lý thuyết đánh giá đất đai tiêu chuẩn theo hướng dẫn của Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc kết hợp bản đồ phân loại đất FAO/UNESCO. Thổ nhưỡng huyện Hòa Thành được phân chia khoa học thành ba nhóm đất chính với các đặc tính nông học riêng biệt: nhóm đất xám chiếm ưu thế tuyệt đối với diện tích 7.245 ha (chiếm 88,6% diện tích tự nhiên), nhóm đất phèn chiếm 635 ha (tỷ lệ 7,76%) và nhóm đất phù sa chiếm 100 ha (tỷ lệ 1,22%).

Song song đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết kinh tế tài nguyên đất và lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Các khái niệm cốt lõi được vận dụng xuyên suốt bao gồm: đánh giá mức độ thích nghi đất đai đối với từng loại cây trồng, hệ số quay vòng sử dụng đất canh tác, hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích và chỉ số chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp đô thị.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp đa tầng, kết hợp giữa số liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Hòa Thành, báo cáo của Phòng Địa chính, Phòng Kinh tế và tài liệu quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh với dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa.

Cỡ mẫu khảo sát sơ cấp bao gồm 30 hộ nông dân trực tiếp canh tác tại các địa bàn trọng điểm như xã Trường Hòa, Trường Đông, Hiệp Tân, Long Thành Trung và Long Thành Nam. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm thu thập chính xác các chỉ tiêu định lượng về chi phí vật chất, chi phí lao động, năng suất và doanh thu của các mô hình chuyên lúa, chuyên rau và cây ăn quả.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích kinh tế vi mô so sánh tỷ suất lợi nhuận trên tổng chi phí và tỷ suất thu nhập trên tổng chi phí là nhằm phản ánh trung thực lợi ích tài chính của nông hộ trên từng loại đất. Nghiên cứu cũng áp dụng phương pháp dự báo toán học theo tỷ lệ tăng dân số tự nhiên 1,2%/năm để tính toán nhu cầu lương thực và đất đai đến năm 2010, với mốc triển khai xử lý số liệu chính thức từ tháng 7 năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích hiện trạng năm 2005 cho thấy cơ cấu nội bộ đất nông nghiệp Hòa Thành bộc lộ nhiều điểm bất hợp lý:

• Trong 2.612,88 ha đất trồng cây hàng năm, diện tích trồng lúa chiếm 79% (đạt 2.064,32 ha), nhưng lúa 3 vụ chỉ chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn 13,17% do mạng lưới thủy lợi chưa hoàn chỉnh, lúa 2 vụ chiếm 71,53% và lúa 1 vụ bấp bênh chiếm 15,30%, dẫn đến hệ số quay vòng sử dụng đất chung chỉ đạt 1,83 lần.
• Diện tích đất vườn tạp phân tán trong các khu dân cư còn rất lớn với 931,88 ha, chiếm 16,30% tổng diện tích đất nông nghiệp, tạo ra giá trị kinh tế thấp.
• So sánh hiệu quả tài chính giữa các loại cây trồng năm 2005 khẳng định cây rau vượt trội hoàn toàn so với cây lúa: mô hình canh tác rau đạt tỷ suất lợi nhuận trên chi phí là 0,62 lần và tỷ suất thu nhập trên chi phí là 0,69 lần, trong khi cây lúa 2 vụ chỉ đạt tỷ suất lợi nhuận 0,16 lần và thu nhập 0,27 lần.
• Đến năm 2010, theo phương hướng điều chỉnh, đất nông nghiệp giảm 615,51 ha xuống còn 5.113,58 ha (chiếm 62,53% diện tích tự nhiên). Quỹ đất này được tái cơ cấu mạnh mẽ: diện tích cây lâu năm tăng thêm 209,1 ha đạt 2.489,19 ha (trong đó cây ăn quả chiếm 2.094,72 ha), đất chuyên rau tăng thêm 8,69 ha đạt 35,08 ha, và diện tích vườn tạp giảm mạnh 221,97 ha xuống còn 576,73 ha nhờ chuyển đổi sang cây ăn trái đặc sản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm diện tích đất nông nghiệp là do nhu cầu chuyển mục đích sang đất ở và đất chuyên dùng phục vụ các cụm kinh tế, thương mại dịch vụ xung quanh đô thị trung tâm và chợ Long Hoa. Địa phương có địa hình bằng phẳng và 88,6% là đất xám thoát nước tốt, rất thích hợp với cây công nghiệp ngắn ngày, cây ăn quả và rau màu nếu chủ động được nguồn nước tưới. Việc duy trì diện tích lớn lúa 1 vụ và vườn tạp trong giai đoạn trước là do tập quán canh tác truyền thống và sự thiếu hụt kênh mương nội đồng.

So sánh với giai đoạn trước định hướng, việc bố trí lại cơ cấu cây trồng tạo ra bước nhảy vọt về hiệu quả kinh tế. Dự kiến đến năm 2010, tỷ suất lợi nhuận trên chi phí của cây lúa tăng từ 0,16 lên 0,29 lần (tăng 0,13 điểm), cây rau tăng từ 0,62 lên 0,76 lần (tăng 0,14 điểm); tỷ suất thu nhập của lúa tăng lên 0,40 lần và rau đạt 0,82 lần. Tổng thu nhập thuần toàn ngành nông nghiệp địa phương tăng ròng 2.679,73 triệu đồng. Các kết quả so sánh kinh tế này có thể được mô hình hóa trực quan qua bảng cân đối luân chuyển đất đai và biểu đồ cột so sánh tỷ suất sinh lời, giúp các nhà hoạch định chính sách dễ dàng nhận diện tính ưu việt của phương án chuyển dịch từ độc canh lúa sang đa dạng hóa cây trồng giá trị cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả đánh giá tiềm năng đất đai, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thực hiện thành công phương hướng sử dụng đất nông nghiệp:

• Tái cơ cấu và chuyển đổi không gian cây trồng: Ủy ban nhân dân huyện Hòa Thành cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường chỉ đạo chuyển đổi triệt để 221,97 ha đất vườn tạp và 156,25 ha lúa 1 vụ kém hiệu quả sang phát triển các vùng chuyên canh cây ăn quả đặc sản (nhãn, sầu riêng, xoài) tại các xã Trường Hòa, Trường Đông, Trường Tây và mở rộng vùng rau an toàn tập trung tại Hiệp Tân, Long Thành Trung, đưa diện tích cây lâu năm đạt 2.489,19 ha vào năm 2010.
• Nâng cấp đồng bộ hạ tầng thủy lợi: Ban Quản lý Dự án huyện phối hợp với Công ty Khai thác Thủy lợi Dầu Tiếng kiên cố hóa hệ thống kênh tưới TN1 dài 10,5 km với 33 kênh cấp II và kênh TN5 dài 5 km với 10 kênh cấp II trong giai đoạn 2007 - 2009, bảo đảm cấp nước chủ động để chuyển 125 ha lúa 2 vụ lên 3 vụ, phấn đấu đạt năng suất lúa bình quân toàn huyện 20 tấn/ha/năm vào năm 2010.
• Tăng cường chuyển giao tiến bộ kỹ thuật: Trạm Khuyến nông huyện Hòa Thành triển khai tối thiểu 15 lớp tập huấn chuyên sâu hàng năm về kỹ thuật xử lý ra hoa nghịch vụ trên cây nhãn, quản lý dịch hại tổng hợp IPM và quy trình sản xuất rau sạch, đặt mục tiêu đưa năng suất rau bình quân đạt 10 tấn/ha/vụ vào năm 2010.
• Hoàn thiện chính sách tín dụng và liên kết thị trường: Phòng Kinh tế huyện chủ trì xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản thông qua chợ đầu mối Long Hoa và các kênh phân phối khu vực; đồng thời Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Hòa Thành ưu tiên giải ngân nguồn vốn vay ưu đãi từ Chương trình 120 cho 100% hộ dân có phương án cải tạo vườn tạp và đầu tư cơ giới hóa nông nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn cao và là tài liệu tham khảo quan trọng cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ quy hoạch địa chính: Cung cấp phương pháp luận thực tế và hệ thống chỉ tiêu phân bổ 5.113,58 ha đất nông nghiệp phục vụ công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện, thị xã trong quá trình đô thị hóa.
• Cán bộ khuyến nông và kỹ sư nông nghiệp: Ứng dụng các thông số kỹ thuật và mô hình luân canh cây trồng nhằm hướng dẫn nông dân chuyển đổi từ lúa 1 vụ sang mô hình rau màu và vườn cây ăn trái năng suất cao từ 10 đến 20 tấn/ha.
• Học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn: Khai thác phương pháp khảo sát 30 hộ nông hộ, phương pháp đánh giá đất theo FAO và quy trình hạch toán thu nhập thuần nông nghiệp làm dữ liệu học thuật chuẩn mực.
• Hợp tác xã nông nghiệp và các chủ trang trại: Nắm bắt cơ cấu chi phí sản xuất, doanh thu và tỷ suất lợi nhuận đạt 0,76 lần của các loại cây trồng chủ lực để định hình phương án kinh doanh và tối ưu hóa diện tích đất canh tác hộ gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao diện tích đất nông nghiệp huyện Hòa Thành lại giảm mạnh trong giai đoạn 2005 - 2010?

Diện tích đất nông nghiệp giảm 615,51 ha, từ 5.729,09 ha xuống còn 5.113,58 ha do yêu cầu mở rộng không gian đô thị, xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông và các công trình công cộng. Sự sụt giảm này là tất yếu và được bù đắp bằng việc thâm canh tăng vụ và chuyển sang cây trồng có giá trị cao hơn.

Nhóm đất nào chiếm diện tích lớn nhất tại huyện Hòa Thành và có đặc điểm gì?

Nhóm đất xám chiếm diện tích lớn nhất với 7.245 ha, tương đương 88,6% diện tích tự nhiên toàn huyện. Đất có thành phần cơ giới từ cát pha thịt nhẹ đến thịt trung bình, thoát nước tốt nhưng nghèo dinh dưỡng, rất thích hợp cho cây ăn quả và rau màu khi được bổ sung nguồn nước tưới từ hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng.

Hiệu quả kinh tế của việc trồng rau so với trồng lúa tại Hòa Thành chênh lệch ra sao?

Số liệu điều tra thực tế năm 2005 chỉ rõ trồng rau mang lại tỷ suất lợi nhuận trên chi phí đạt 0,62 lần và tỷ suất thu nhập đạt 0,69 lần. Trong khi đó, mô hình sản xuất lúa 2 vụ chỉ đạt tỷ suất lợi nhuận 0,16 lần và thu nhập 0,27 lần, cho thấy hiệu quả sinh lời của rau cao gấp hơn 3 lần so với lúa.

Luận văn đưa ra giải pháp trọng tâm nào đối với diện tích đất vườn tạp?

Nghiên cứu đề xuất cải tạo 221,97 ha vườn tạp trong tổng số 798,70 ha hiện trạng để chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn trái đặc sản như nhãn, sầu riêng, xoài. Việc chuyển đổi này giúp gia tăng đáng kể thu nhập nông hộ và đóng góp vào mức tăng 2.679,73 triệu đồng thu nhập thuần toàn huyện.

Căn cứ khoa học nào được sử dụng để dự báo quy mô dân số và nhu cầu lương thực đến năm 2010?

Nghiên cứu áp dụng công thức tăng trưởng hàm mũ với tỷ lệ tăng tự nhiên 1,2%/năm, xác định quy mô dân số huyện Hòa Thành tăng từ 144.359 người năm 2005 lên 157.597 người vào năm 2010. Đây là cơ sở cốt lõi để tính toán cân đối nhu cầu tiêu thụ lương thực tại chỗ và quy hoạch 1.688,88 ha đất lúa chất lượng cao.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện hiện trạng 5.716,48 ha đất nông nghiệp huyện Hòa Thành năm 2005, chỉ rõ các hạn chế về độc canh lúa và tỷ lệ vườn tạp cao tới 16,30%.
• Xác lập phương án quy hoạch khoa học 5.113,58 ha đất nông nghiệp đến năm 2010, ưu tiên mở rộng diện tích cây lâu năm lên 2.489,19 ha và vùng chuyên rau lên 35,08 ha.
• Chứng minh tính khả thi kinh tế vượt bậc của định hướng mới với tổng thu nhập thuần toàn ngành nông nghiệp tăng thêm 2.679,73 triệu đồng.
• Nâng cao tỷ suất thu nhập trên chi phí của mô hình chuyên lúa lên 0,40 lần và chuyên rau lên 0,82 lần vào năm 2010 thông qua ứng dụng kỹ thuật thâm canh.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ kết hợp giữa quản lý quy hoạch đất đai, kiên cố hóa hệ thống thủy lợi kênh TN1/TN5 và hỗ trợ vốn vay khuyến nông.

Trong giai đoạn tiếp theo, chính quyền địa phương cần giám sát chặt chẽ lộ trình thực hiện quy hoạch, tránh tình trạng chuyển đổi đất nông nghiệp tự phát. Độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý quan tâm hãy tham khảo chi tiết toàn văn đề tài để áp dụng các mô hình chuyển đổi cây trồng hiệu quả vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý đo chọn đề tài Dat đai là một nguồn tài nguyên quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người và các sinh vật khác trên trái đất. Trong hoạt động kinh tế của mỗi quốc gia, đất đai là nguồn tài nguyên, nguồn lực, là một yếu tố đầu vào không thể thiếu. Diện tích đất đai có hạn, vì vậy việc sử dụng một cách tiết kiệm có hiệu quả nguồn tài nguyên này vào phát triển kinh tế của đất nude có ý nghĩa rất quan trọng.

Trong tiến trình lịch sử của xã hội loài người, con người và đất đai ngày càng gắn liền chặt chẽ với nhau. Đắt đai trở thành nguồn của cải của con người, con người dựa vào đó tạo nên sản phẩm nuôi sống mình. Dat đai luôn là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống. Không có đất đai thì không có bất kì ngành sản xuất nào.

Không có quá trình lao động nào diễn ra và cũng không có sự tồn tại của loài người. Trong nông nghiệp, ruộng đất là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt là không thể thay thế được. Ruộng đất vừa là đối tượng lao động vừa là tư liệu lao động. Nhằm nâng cao hiệu quả khai thác và sử dụng đất ngoài biện pháp cải tạo bồi bổ đất còn có nhân tố quan trong là sự tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Tốc độ tăng dan số và đô thị hóa tăng nhanh đòi hỏi sử dung đất đai rất lớn. Từ đó, dẫn đến biến động đất dai, nhất là đất nông nghiệp nhu cầu sử dụng ngày càng tăng dẫn đến tình trạng lắn chiếm đất đai, sử dụng đất sai mục đích, chuyển nhượng mua bán đất sai pháp luật, giao đất sai thẩm quyền, tranh chấp đất đai ngày càng gây gắt. Quỹ đất có hạn, không thể tạo ra mà chỉ để sử dụng vào mục đích này hoặc mục đích khác. Vì vậy chúng ta sử dụng đất sao cho tiết kiệm nhất nhưng mang lại hiệu quả cao nhật.

Để làm được điều đó chúng ta xem xét hiện trạng sử dung đất nông nghiệp hiện nay như thế nào, có phù hợp đường lối phát triển kinh tế của cả nước nói chung và của Tỉnh Tây Ninh nói riêng. Cùng với xu thế phát triển chung tỉnh Tây Ninh là một trong những địa phương của Đảng và Chính Phủ quan tâm đầu tư đúng hướng bên cạnh ngành du lịch, còn có nông nghiệp không chỉ khuyến khích việc sử dụng tốt các tiềm năng, việc nâng cao đời sống và còn tạo ra sự phát triển kinh tế quốc gia. Quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên diện tích đất phù hợp cùng với xu thế chung cả nước, xuất phát từ tinh hình thực tế khách quan và nhiều báo cáo khoa học của các cơ quan ban ngành của tỉnh Tây Ninh đã đề cập đến vấn đề thiết lập một hành lang pháp lý, khai thác, sử dụng đất đai đi vào khoa học nhằm trở thành nguồn nội lực quan trọng làm nền tảng của sự phát triển của tỉnh Tây Ninh. Để xây dựng và củng cé kiến thức đã học ở nhà trường ứng dụng vào thực tiễn nghiên cức thực tế ở địa phương, được sự đồng ý của Khoa Kinh Tế Trường Đại Học Nông Lâm TP.HCM và sự giúp đỡ tận tình của Thầy Trần Đắc Dân cùng các Cô Chú Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hoà Thành tỉnh Tây Ninh, chúng tôi thực hiện đề 2 tài: “NGHIÊN CỨU HIEN TRANG VÀ PHƯƠNG HƯỚNG SỬ DỤNG DAT NONG NGHIỆP HUYỆN HÒA THÀNH TINH TÂY NINH GIAI DOAN 2005 — 2010”.

Tuy có nhiều cố gắng, do trình độ còn hạn chế, thời gian nghiên cứu có hạn. Kính mong các quý Thầy Cô, các bạn sinh viên đóng góp dé kiến thức ban thân ngày càng hoàn thiện hơn. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu tông quát Tìm hiểu tình hình sử dụng dat của Huyện Hoà Thanh.

Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn của người dân khi sử dụng đất nông nghiệp. Mục tiêu cụ thể Tìm hiểu sự chuyển đổi cơ cầu kinh tế của địa phương với điều kiện đất đai, sinh thái vùng và cơ cấu lao động. Tìm hiểu tình hình sản xuất nông nghiệp của địa phương. Tìm hiểu tiềm năng sử dụng đất nông nghiệp của huyện.

Đề xuất một số giải pháp theo hướng có lợi nhất cho người dân khi sử dụng đất nông nghiệp. Nội dung nghiên cứu Khái quát điều kiện tự nhiên tình hình kinh tế - xã hội và quản H sử dụng đất trên địa bàn Huyện Hòa Thành. Hiện trạng biến động đất nông nghiệp. — “——-nnsssee=rrrrreecttyrea=ni———————— =—=-=- Hiệu qua kinh tế một số loại cây trồng chủ yếu.

Phương hướng sử dụng đất đai. Dự báo nhu cầu sử dụng đất nông nghiệp. Phương hướng sử dụng đất nông nghiệp giai đoạn 2005 — 2010. Đánh giá hiệu quả của phương hướng.

Chương 2 TỎNG QUAN 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lí Huyện Hòa Thành nằm ở trung tâm của tỉnh Tây Ninh, cách Thành Phố Hồ Chí Minh 90 km về phía Tây Bắc, được giới hạn bởi ranh giới hành chính như sau: - Phía Bắc giáp Thị Xã Tây Ninh; - Phía Nam giáp huyện Gò Dầu và huyện Châu Thành; - Phía Đông giáp huyện Dương Minh Châu và huyện Gò Dầu; - Phía Tây giáp Thị Xã Tây Ninh Và huyện Châu Thành. Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện là 8.177,81 ha, là đơn vị hành chánh cấp huyện có điện tích tự nhiên nhỏ nhất tỉnh, bao gồm 7 đơn vị hành chánh cấp xã và 01 thị trấn.

Huyện ở vị trí trung tâm của tỉnh nằm sát cạnh Thị xã Tây Ninh. Mạng lưới giao thông hiện trạng của huyện khá hoàn chỉnh. Quốc lộ 22B chạy đọc qua hai đầu Nam - Bắc nối các huyện Châu Thành, Thị xã Tây Ninh với các huyện Gò Dau, Trảng Bàng đồng thời là cầu nối giao thông quan trọng giữa Thành Phố Hồ Chí Minh và Campuchia. Các tỉnh lộ 797, 799, đường tỉnh Nguyễn Thái Học, đường tỉnh Trường Đông — Chà Là liên kết với Thị xã Tây Ninh ở phía Bắc và phía Tây, huyện Gò Dầu, Châu Thành ở phía Nam và huyện Dương Minh Châu ở phía Đông huyện.

Đây là điều kiện rất thuận lợi tạo cho Hòa Thành khả năng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội khá toàn diện, hòa nhập với nền kinh tế khu vực, phát triển các loại hình địch vụ, hình thành các điểm trung chuyến và phân phối hàng hóa cho Thị xã và các huyện lân cận. Do huyện kề cận với trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh nên đồng thời với việc giao lưu về văn hóa, kinh tế, tốc độ đô thị hoá sẽ phát triển mạnh kéo theo nhu cầu sử dụng đất, đặc biệt là đất xây dựng cơ bản, đất đô thị ngày càng lớn, gây sức ép mạnh mẽ đến đất sản xuất nông nghiệp. Địa hình Địa hình nghiêng từ Đông sang Tây hướng ra sông Vàm Cỏ Đông và hướng từ Bắc xuống Nam ra các rạch ngang. Địa hình của huyện có đặc điểm là các thềm sông bậc 1, độ cao trung bình từ 3 — 5 m, cao độ mặt đất thấp nhất dưới 0,5 m nằm đọc theo sông Vàm Cỏ Đông và ra các rạch.

Căn cứ vào cao độ có thé chia ra các loại địa hình chính như sau: Địa hình vàn và vàn cao gồm thị trấn và các xã: Long Thành Bắc, Trường Hòa, Trường Tây, Trường Đông. Khu vực này chủ yếu là đất xám, có thể chủ động tưới tiêu thông qua hệ thống kênh TN1 và TNS. Địa hình từ vàn thấp đến tng trũng: gồm các xã Hiệp Tân, Long Thanh Trung, Long Thành Nam. Đây là khu vực thấp nhất huyện thường bị ngập lũ trong năm, nhóm đất chủ yếu là đất phèn và đất phù sa, không chủ động được tưới tiêu.

Nhìn chung, địa hình của huyện tương đối bằng phẳng, có độ đốc nhỏ nên thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp, bố trí các công trình xây dựng, giao thông, thủy lợi. Bên cạnh đó còn có một phần ít diện tích thấp trững, thường bị ngập úng, nền đất yếu, khó bố trí công trình chủ yếu nằm đọc theo các sông, rạch nên mức độ ảnh hưởng không lớn. Khí hậu Hòa Thành nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, chịu ảnh hưởng của vùng khí hậu Đông Nam Bộ, hàng năm chia thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 11.

Mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. Các chỉ tiêu về thời tiết khí hậu: > Chế độ bức xạ:Tổng bức xạ déi dào, khoảng 136 kcalo/cm2/năm. Tháng có lượng bức xạ cao nhất là tháng 3 với 16 kcalo/em’/nim; tháng thấp nhất là tháng 11 với 9 kcalo/cm/năm. > Chế độ nhiệt Nhiệt độ trung bình năm: 26,8°C.

Nhiệt độ tháng cao nhất: 28,8°C. Nhiệt độ tháng thấp nhất: 25,3°C. Chênh lệch nhiệt độ trung bình giữa các tháng không cao, tuy nhiên vào mùa khô, chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm khá lớn vào khoảng 8 - 10C. Đặc trưng chế độ nhiệt độ cao và én định là yếu tố thuận lợi cho việc phát triển các loại cây trồng và các hoạt động kinh tế khác.

> Độ âm không khí: Độ ẩm không khí trung bình tương đối cao, khoảng 79%, cao nhất là 88% (vào tháng 9), thấp nhất là 70% (vào tháng 1). Mùa ẩm trùng với mùa mưa (từ t Ret ——~ tháng 5 đến tháng 11), âm độ không khí đao động trong khoảng 80 — 88%. Mùa khô độ âm vào khoảng 70 — 72%. >Lượng bốc hơi: các tháng mùa khô có lượng bốc hơi lớn hon các tháng mùa mua.

Lượng bốc hơi trung bình năm khoảng 149mm, cao nhất là tháng 3 (195mm), thấp nhất là tháng 10 (76mm). >Ché độ gió Vận tốc gió trung bình khoảng 1,5m/s và thổi điều hòa ít biến động qua các tháng. Tốc độ gió cực đại khá lớn, cao nhất vào tháng 9, có thé dat tới 28m/s. Hướng gió thịnh hành vào mùa khô là hướng Đông Bắc.

Hướng gió thịnh hành vào mùa mưa là hướng Tây Nam. Vào mùa khô, gió thổi khá mạnh, tốc độ gió bình quân khoảng 1,7m/s làm tăng nhanh quá trình bốc hơi nước trong dat. Vùng không chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió bão nhưng vẫn thường hay có giông, gió lốc gây mưa lớn và ngập úng cục bộ. > Nắng: Nắng khá đồi dào, trung bình số giờ nắng khoảng 2200 — 2400 giờ/năm.

Tháng có số giờ nắng cao nhất là các tháng mùa khô, trung bình khoảng 200 -230 giờ/tháng, bình quân mỗi ngày có từ 8 — 9 giờ nắng, mùa mưa ít hơn, trung bình 170 — 200 giờ/tháng, mỗi ngày khoảng 6 -7 giờ nắng. > Chế độ mưa Huyện Hòa Thành có lượng mưa tương đối lớn nhưng phân bố không đều.