Nghiên Cứu So Sánh Hành Vi Khen Ngợi Giữa Tiếng Pháp và Tiếng Việt Trên Facebook

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu étude comparative de lacte de compliment en français et en vietnamien sur le réseau social facebook, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Đề tài: Nghiên Cứu So Sánh Hành Vi Khen Ngợi Giữa Tiếng Pháp Và Tiếng Việt Trên Facebook

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Tóm tắt
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Hành vi ngôn ngữ
• 1.1.1. Các quan niệm về hành vi ngôn ngữ
• 1.1.1.1. Quan niệm về hành vi ngôn ngữ của Austin
• 1.1.1.2. Quan niệm về hành vi ngôn ngữ của J. Searle
• 1.1.1.3. Quan niệm về hành vi ngôn ngữ của Catherine Kerbrat-Orecchioni
• 1.1.2. Các dạng thức biểu đạt hành vi ngôn ngữ
• 1.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hành vi ngôn ngữ
• 1.2. Hành vi lời khen
• 1.2.1. Định nghĩa trong từ điển
• 1.2.2. Định nghĩa của các nhà ngôn ngữ học
• 1.2.3. Chủ đề của lời khen
• 1.2.4. Khung không - thời gian của lời khen
• 1.2.5. Bản chất mối quan hệ liên cá nhân trong lời khen
• 1.2.6. Cấu trúc trao đổi lời khen ở Pháp
• 1.2.7. Cấu trúc trao đổi lời khen ở Việt Nam
• 1.3. Mạng xã hội Facebook
• 1.3.1. Mạng xã hội là gì?
• 1.3.2. Cách thức hoạt động
• 1.3.3. Các mạng xã hội trên Internet
• 1.3.4. Facebook là gì?
• 1.4. Tiểu kết Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: HÀNH VI LỜI KHEN TRONG TIẾNG PHÁP VÀ TRONG TIẾNG VIỆT TRÊN MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK QUA NGỮ LIỆU
• 2.1. Giới thiệu ngữ liệu
• 2.2. Phân tích ngữ liệu
• 2.2.1. Các cách khen điển hình trên Facebook
• 2.2.2. Các loại lời khen
• 2.2.3. Chủ đề của lời khen
• 2.2.3.1. Thống kê và nhận xét
• 2.2.4. Hàm ngôn hay hiển ngôn
• 2.2.4.1. Thống kê và nhận xét
• 2.2.5. Các biện pháp tu từ
• 2.2.6. Các kiểu câu
• 2.3. Tiểu kết Chương 2

Tóm tắt

I. Khám Phá Hành Vi Khen Ngợi Tiếng Pháp và Tiếng Việt Online

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc hiểu rõ các quy tắc giao tiếp giữa các nền văn hóa trở nên vô cùng quan trọng. Hành vi khen ngợi, một hành động ngôn ngữ tưởng chừng đơn giản, lại ẩn chứa nhiều khác biệt văn hóa sâu sắc. Nghiên cứu này tập trung vào việc so sánh hành vi khen ngợi giữa tiếng Pháp và tiếng Việt trên một nền tảng đặc thù là mạng xã hội Facebook. Nền tảng này không chỉ là không gian giao tiếp phổ biến mà còn tạo ra những phương thức biểu đạt mới, như nút 'Thích' hay biểu tượng cảm xúc, tác động trực tiếp đến cách con người tương tác. Việc phân tích các lời khen trên Facebook giúp làm sáng tỏ những điểm tương đồng và khác biệt trong chiến lược giao tiếp, từ đó cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngữ dụng học liên văn hóa. Luận văn của Đặng Thùy Dương (2016) là tài liệu cốt lõi, cung cấp một bộ dữ liệu gồm 100 lời khen tiếng Pháp và 100 lời khen tiếng Việt để làm cơ sở cho phân tích. Nghiên cứu này không chỉ có giá trị học thuật mà còn mang lại những ứng dụng thực tiễn, giúp người dùng hai ngôn ngữ tránh được những sốc văn hóa không đáng có trong giao tiếp trực tuyến.

1.1. Tầm quan trọng của giao tiếp liên văn hóa trong kỷ nguyên số

Kỷ nguyên số đã xóa nhòa ranh giới địa lý, thúc đẩy sự tương tác liên văn hóa trên quy mô chưa từng có. Các nền tảng như Facebook trở thành nơi gặp gỡ của hàng tỷ người từ các quốc gia khác nhau. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng đi kèm với những thách thức. Một hành động ngôn ngữ được coi là lịch sự trong nền văn hóa này có thể bị xem là kỳ lạ hoặc thậm chí khiếm nhã trong một nền văn hóa khác. Hành vi khen ngợi là một ví dụ điển hình. Theo lý thuyết của Brown và Levinson, lời khen là một "Face Flattering Act" (FFA), có tác dụng nâng cao "thể diện" tích cực của người nhận. Tuy nhiên, cách thức thực hiện và phản hồi lời khen lại chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi các quy tắc xã hội. Do đó, việc nghiên cứu so sánh lời khen tiếng Pháp và tiếng Việt không chỉ là một đề tài ngôn ngữ học thuần túy mà còn là chìa khóa để thúc đẩy giao tiếp hiệu quả, giảm thiểu hiểu lầm và xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn trong môi trường đa văn hóa.

1.2. Facebook Bối cảnh mới cho nghiên cứu hành vi ngôn ngữ

Môi trường mạng xã hội Facebook mang đến những đặc điểm riêng biệt cho hành vi ngôn ngữ. Khác với giao tiếp mặt đối mặt, tương tác trên Facebook cho phép sự tham gia của các yếu tố phi ngôn ngữ kỹ thuật số như nút 'Thích' (J'aime) và các biểu tượng cảm xúc (emoticons). Luận văn của Đặng Thùy Dương (2016) đưa ra giả thuyết rằng những công cụ này tạo ra những cách khen ngợi đặc trưng, chưa từng được ghi nhận trong các nghiên cứu trước đây. Ví dụ, một cú nhấp 'Thích' có thể được xem là một hình thức khen ngợi tối giản, trong khi một bình luận kèm biểu tượng trái tim lại thể hiện mức độ tán thưởng cao hơn. Bối cảnh này làm phong phú thêm các chiến lược khen ngợi và phản hồi, đồng thời cũng đặt ra những câu hỏi mới về cách diễn giải ý định của người nói. Việc phân tích dữ liệu từ Facebook cho phép các nhà nghiên cứu tiếp cận nguồn tư liệu xác thực, tự nhiên và cập nhật về cách ngôn ngữ được sử dụng trong đời sống hàng ngày.

II. Rào Cản Văn Hóa Trong Lời Khen Tiếng Pháp và Tiếng Việt

Mặc dù lời khen có mục đích chung là tạo mối quan hệ tích cực, sự khác biệt trong quy tắc văn hóa thường dẫn đến những rào cản giao tiếp. Việc so sánh hành vi khen ngợi tiếng Pháp và tiếng Việt cho thấy những khác biệt rõ rệt trong cách tiếp cận và phản hồi, tiềm ẩn nguy cơ gây ra sốc văn hóa. Người Pháp, trong một nền văn hóa trọng cá nhân, có xu hướng khen ngợi trực tiếp và cụ thể. Ngược lại, người Việt, chịu ảnh hưởng của văn hóa tập thể và đức tính khiêm tốn, thường sử dụng lời khen gián tiếp và có xu hướng từ chối hoặc giảm nhẹ lời khen khi phản hồi. Sự khác biệt này bắt nguồn từ các lý thuyết nền tảng về hành vi ngôn ngữ và phép lịch sự. Khi một người Pháp đưa ra lời khen trực diện, người Việt có thể cảm thấy không thoải mái. Ngược lại, khi người Việt khiêm tốn từ chối lời khen, người Pháp có thể hiểu lầm rằng lời khen của họ không được đón nhận. Những va chạm này đặc biệt dễ xảy ra trên Facebook, nơi ngữ cảnh giao tiếp thường bị giản lược.

2.1. Lý thuyết hành vi ngôn ngữ và các yếu tố ảnh hưởng

Lý thuyết hành vi ngôn ngữ của Austin và Searle cho rằng mỗi phát ngôn không chỉ để mô tả mà còn để thực hiện một hành động (hành vi tại lời). Lời khen là một hành vi biểu cảm (expressive) nhằm thể hiện trạng thái tâm lý tích cực của người nói đối với người nghe. Tuy nhiên, việc thực hiện hành vi này bị chi phối bởi nhiều yếu tố như bối cảnh, mối quan hệ giữa các bên và đặc biệt là các quy tắc về phép lịch sự. Catherine Kerbrat-Orecchioni đã phát triển lý thuyết này bằng cách nhấn mạnh vai trò của "thể diện" (face) trong tương tác. Theo đó, lời khen là một hành động tôn vinh thể diện (FFA), nhưng cách thức tôn vinh lại khác nhau giữa các nền văn hóa. Trong văn hóa Pháp, việc thể hiện sự đồng tình với lời khen đôi khi được chấp nhận, trong khi văn hóa Việt Nam lại đề cao sự khiêm tốn, coi việc từ chối lời khen là một biểu hiện lịch sự.

2.2. Nguy cơ hiểu lầm và sốc văn hóa khi khen ngợi online

Nguy cơ sốc văn hóa là một thách thức lớn trong giao tiếp liên văn hóa. Khi một người Việt phản hồi lời khen bằng cách nói "Đâu có, bình thường thôi mà", một người Pháp có thể diễn giải đây là sự phủ nhận và cho rằng lời khen của mình không chân thành. Ngược lại, khi một người Pháp trả lời "Merci" (Cảm ơn) một cách trực tiếp, người Việt có thể cho rằng họ thiếu khiêm tốn. Trên Facebook, những hiểu lầm này càng dễ xảy ra do thiếu vắng các tín hiệu phi ngôn ngữ như ngữ điệu hay nét mặt. Một bình luận ngắn gọn có thể bị diễn giải theo nhiều cách khác nhau. Việc nghiên cứu các mẫu câu và cấu trúc lời khen đặc trưng của mỗi ngôn ngữ giúp xác định các điểm nóng tiềm tàng, từ đó xây dựng nhận thức và kỹ năng cần thiết để người dùng Facebook có thể khen ngợi một cách tinh tế và hiệu quả, tránh được những va chạm văn hóa không đáng có.

III. Phân Tích Cấu Trúc Lời Khen và Phản Hồi Trong Tiếng Pháp

Việc phân tích hành vi khen ngợi trong tiếng Pháp trên Facebook cho thấy những cấu trúc và chiến lược tương đối nhất quán. Người Pháp thường sử dụng các lời khen trực tiếp, tập trung vào một thuộc tính hoặc thành tựu cụ thể của người nhận. Các cấu trúc câu thường rõ ràng và sử dụng các tính từ mang tính đánh giá cao. Về mặt phản hồi, các nghiên cứu của Pomerantz và Kerbrat-Orecchioni chỉ ra một mâu thuẫn nội tại: người nhận vừa muốn đồng ý với lời khen (để không phủ nhận đánh giá của người nói) vừa muốn tỏ ra khiêm tốn. Điều này dẫn đến các chiến lược phản hồi đa dạng, từ việc chấp nhận một cách tối giản đến việc giảm nhẹ hoặc chuyển hướng lời khen. Phân tích từ kho dữ liệu trong luận văn của Đặng Thùy Dương (2016) củng cố những phát hiện này, cho thấy người dùng Pháp trên Facebook vẫn tuân thủ các quy tắc xã giao này, dù là trong môi trường kỹ thuật số. Họ có thể cảm ơn trực tiếp hoặc đưa ra một lời bình luận giảm nhẹ mức độ của lời khen.

3.1. Các dạng thức khen ngợi chủ động phổ biến của người Pháp

Trong giao tiếp tiếng Pháp, lời khen chủ động thường được thể hiện qua các cấu trúc rõ ràng. Véronique Traverso đã xác định bốn dạng thức chính: (1) "Tu + être + tính từ tích cực" (Ví dụ: T'es super! - Bạn thật tuyệt!), tập trung vào bản thân người nhận. (2) "Ce X te va (très) bien" (Ví dụ: Ce pull te va vraiment bien - Cái áo len này rất hợp với bạn), tập trung vào một vật sở hữu. (3) "Tu as un + tính từ tích cực + X" (Ví dụ: Tu as un joli pull - Bạn có một chiếc áo len đẹp). (4) "J'aime bien (ton X)" (Ví dụ: J'aime bien ta coiffure - Tôi thích kiểu tóc của bạn). Những cấu trúc lời khen này mang tính trực tiếp và cụ thể, giúp người nhận hiểu rõ đối tượng được khen. Trên Facebook, các cấu trúc này vẫn được sử dụng phổ biến trong các bình luận, thể hiện một chiến lược khen ngợi rõ ràng và hiệu quả trong văn hóa Pháp.

3.2. Chiến lược phản hồi lời khen Đồng ý và Bác bỏ

Khi phản hồi lời khen, người Pháp thường đối mặt với hai quy tắc xã hội đối lập: quy tắc đồng thuận và quy tắc khiêm tốn. Điều này tạo ra các chiến lược phức tạp. Một là, họ có thể đồng ý nhưng giảm nhẹ (scaled-down agreement). Ví dụ, khi được khen "C'est beau ton appartement" (Căn hộ của bạn đẹp quá), họ có thể đáp lại "C'est joli, hein?" (Nó xinh xắn, nhỉ?), dùng một từ có sắc thái yếu hơn. Hai là, họ có thể chuyển hướng lời khen bằng cách cung cấp thông tin thêm về đối tượng được khen, ví dụ: "Je les ai trouvées en Bretagne" (Tôi tìm thấy chúng ở Bretagne). Ba là, họ có thể bác bỏ lời khen một cách lịch sự, thường đi kèm với một lời giải thích, ví dụ: "Tu as maigri" (Bạn gầy đi) - "Oh non, c'est le pantalon comme ça ça allonge!" (Ồ không, do cái quần này nó làm người dài ra thôi!). Những chiến lược này cho thấy sự tinh tế trong việc cân bằng giữa việc công nhận lời khen và giữ thái độ khiêm tốn.

IV. Bí Quyết Nhận Diện Hành Vi Khen Ngợi Của Người Việt Nam

So với tiếng Pháp, hành vi khen ngợi của người Việt trên Facebook thể hiện sự đa dạng và linh hoạt hơn trong cả cấu trúc và chiến lược phản hồi. Lời khen trong văn hóa Việt không chỉ giới hạn ở các câu khẳng định trực tiếp mà còn được thể hiện một cách tinh tế qua các hình thức gián tiếp như câu hỏi, lời khuyên, hay thậm chí là một lời chúc. Sự đa dạng này phản ánh các giá trị văn hóa như sự khiêm tốn, ý tứ và việc coi trọng bối cảnh giao tiếp. Về mặt phản hồi, người Việt có một kho tàng các chiến lược, không chỉ đơn thuần là đồng ý hay bác bỏ. Theo nghiên cứu của Nguyễn Văn Quang (1999) và Phạm Thị Hà (2013), có tới 10 cách phản hồi lời khen phổ biến, trong đó việc xác nhận và phủ nhận chỉ là hai trong số nhiều lựa chọn. Điều này cho thấy một hệ thống quy tắc xã giao phức tạp, ưu tiên việc duy trì sự hòa hợp và thể hiện đức tính khiêm tốn, ngay cả trong môi trường tương tác nhanh như Facebook.

4.1. Sự đa dạng trong cấu trúc khen ngợi trực tiếp và gián tiếp

Cấu trúc lời khen trong tiếng Việt rất phong phú. Lời khen trực tiếp thường sử dụng các tính từ tích cực kèm theo các từ chỉ mức độ như "quá", "lắm" (Ví dụ: "Chị hôm nay xinh quá!"). Tuy nhiên, điểm đặc sắc nằm ở các lời khen gián tiếp. Theo Phạm Thị Hà (2013), người Việt có thể khen bằng cách đặt câu hỏi ("Bí quyết nào mà chị giữ dáng đẹp thế?"), đưa ra một lời chúc ("Chúc anh luôn giữ vững phong độ này nhé!"), hoặc thông qua một lời cảm ơn ("Cảm ơn vì một tối không thể vui hơn"). Cách tiếp cận này giúp lời khen trở nên tự nhiên, ít sáo rỗng và thể hiện sự quan tâm chân thành hơn. Trên Facebook, những lời khen gián tiếp này thường xuất hiện trong các bình luận dài, tạo ra một cuộc hội thoại sâu sắc hơn thay vì chỉ là một tương tác ngắn gọn. Sự linh hoạt này là một đặc điểm nổi bật trong hành vi ngôn ngữ của người Việt.

4.2. 10 cách phản hồi lời khen phổ biến trong văn hóa Việt

Văn hóa Việt Nam có một hệ thống phản hồi lời khen rất đa dạng. Các nghiên cứu đã chỉ ra ít nhất 10 hình thức phổ biến. Bên cạnh việc cảm ơn ("Em cảm ơn anh ạ") hoặc phủ nhận vì khiêm tốn ("Anh cứ quá lời!"), người Việt còn có thể: (1) Xác nhận và củng cố lời khen ("Trên cả tuyệt vời chứ anh!"); (2) Chuyển lời khen cho người khác ("Cũng nhờ mọi người giúp đỡ ạ"); (3) Chia sẻ thêm thông tin ("Em mua ở cửa hàng X đấy chị"); (4) Đặt câu hỏi để xác nhận lại ("Thật không anh?"); (5) Bày tỏ cảm xúc ("Ôi, ngại quá!"); (6) Giảm nhẹ lời khen ("Cũng bình thường thôi ạ"); (7) Im lặng (thường đi kèm một nụ cười trong giao tiếp trực tiếp); (8) Chuyển chủ đề cuộc trò chuyện. Sự đa dạng này cho thấy người Việt rất chú trọng đến việc duy trì sự hòa hợp và thể hiện thái độ khiêm tốn, một nét đặc trưng của tương tác liên văn hóa phương Đông.

V. So Sánh Lời Khen Pháp Việt Điểm Tương Đồng Khác Biệt

Cuộc so sánh hành vi khen ngợi tiếng Pháp và tiếng Việt trên Facebook làm nổi bật cả những điểm chung và những khác biệt văn hóa cốt lõi. Về mặt tương đồng, lời khen ở cả hai nền văn hóa đều có chức năng xã hội quan trọng: củng cố mối quan hệ, thể hiện sự ngưỡng mộ và tạo ra không khí giao tiếp tích cực. Các chủ đề khen ngợi cũng có nhiều điểm chung, thường xoay quanh ngoại hình, năng lực, thành tựu hoặc tài sản của một người. Tuy nhiên, sự khác biệt trở nên rõ rệt khi đi sâu vào chiến lược khen ngợi và phản hồi. Người Pháp ưa chuộng sự trực tiếp và rõ ràng, trong khi người Việt lại thiên về sự gián tiếp và ý tứ. Đặc biệt, môi trường Facebook với các công cụ như nút 'Thích' và biểu tượng cảm xúc đã tạo ra một lớp nghĩa mới, vừa là điểm chung (một cách thể hiện sự tán thành nhanh chóng) vừa làm gia tăng sự phức tạp trong diễn giải ý định đằng sau mỗi tương tác, đặc biệt là trong giao tiếp liên văn hóa.

5.1. Những điểm chung trong chủ đề và mục đích khen ngợi

Dù có sự khác biệt về văn hóa, mục đích cơ bản của lời khen là khá phổ quát. Cả người Pháp và người Việt đều sử dụng lời khen để thực hiện hành vi ngôn ngữ nhằm thắt chặt quan hệ xã hội. Đây là một "món quà bằng lời" (verbal gift) giúp nâng cao thể diện tích cực của người nhận. Các chủ đề được khen cũng khá tương đồng. Theo nghiên cứu của Trần Phùng Kim (2004) và Barnlund & Araki (1985), các chủ đề phổ biến bao gồm: ngoại hình (quần áo, kiểu tóc), năng lực/kỹ năng (sự thông minh, tài nấu ăn), thành tựu (thăng chức, kết quả học tập tốt), và sở hữu (nhà cửa, xe cộ). Sự tương đồng này cho thấy nhu cầu được công nhận và đánh giá cao là một đặc tính chung của con người, vượt qua ranh giới văn hóa. Trên Facebook, các bài đăng về thành tựu cá nhân, hình ảnh du lịch hay sự kiện quan trọng thường nhận được nhiều lời khen từ cả hai cộng đồng người dùng.

5.2. Khác biệt cốt lõi về tính trực tiếp và chiến lược lịch sự

Sự khác biệt lớn nhất nằm ở mức độ trực tiếp và các chiến lược lịch sự. Văn hóa Pháp, với xu hướng cá nhân chủ nghĩa, coi trọng sự rõ ràng và chân thành. Một lời khen trực tiếp được xem là biểu hiện của sự tôn trọng. Ngược lại, văn hóa Việt Nam, với tính cộng đồng và sự khiêm tốn, thường ưu tiên các cách diễn đạt gián tiếp để tránh làm người nhận cảm thấy khó xử. Về phản hồi, người Pháp có thể chấp nhận lời khen một cách trực tiếp hơn, trong khi phản hồi lời khen của người Việt thường là sự từ chối hoặc giảm nhẹ. Sự khác biệt này có thể dẫn đến sốc văn hóa: người Pháp có thể thấy người Việt thiếu tự tin, trong khi người Việt có thể cho rằng người Pháp kiêu ngạo. Hiểu được sự khác biệt này là chìa khóa để diễn giải đúng ý định của đối phương trong tương tác liên văn hóa.

5.3. Tác động của nút Thích và biểu tượng cảm xúc emoticons

Nền tảng Facebook bổ sung một chiều kích mới cho hành vi khen ngợi. Nút 'Thích' và các biểu tượng cảm xúc (yêu thích, ngạc nhiên) đã trở thành một hình thức khen ngợi phi ngôn ngữ phổ biến toàn cầu. Chúng cho phép người dùng thể hiện sự tán thành một cách nhanh chóng và dễ dàng. Đây là điểm chung giữa người dùng Pháp và Việt. Tuy nhiên, cách chúng được kết hợp với bình luận bằng lời lại tạo ra sự khác biệt. Một người Pháp có thể chỉ cần 'Thích' một bài đăng là đủ. Trong khi đó, trong văn hóa Việt Nam, một cú 'Thích' đôi khi được cho là chưa đủ "nhiệt tình", và cần phải đi kèm một bình luận, dù là ngắn gọn. Các biểu tượng cảm xúc giúp truyền tải sắc thái tình cảm, nhưng chúng không thể thay thế hoàn toàn sự phức tạp của hành vi ngôn ngữ và các quy tắc phép lịch sự trong mỗi nền văn hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giao tiếp liên văn hóa đóng vai trò cốt lõi trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng giữa Việt Nam và Cộng hòa Pháp. Sự bùng nổ của mạng xã hội, đặc biệt là nền tảng Facebook với hơn 1,5 tỷ người dùng hoạt động vào giai đoạn năm 2015 - 2016, đã tạo ra một môi trường tương tác trực tuyến đặc thù, làm thay đổi sâu sắc các quy ước hội thoại truyền thống. Trong bức tranh đó, hành vi khen ngợi (acte de compliment) được xem là một công cụ xã hội quan trọng nhằm thiết lập, duy trì và củng cố mối quan hệ liên cá nhân.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực tế rằng người học ngoại ngữ dù sở hữu năng lực ngữ pháp tốt vẫn thường gặp rào cản ngữ dụng, dẫn đến hiểu lầm hoặc sốc văn hóa khi giao tiếp thực tế. Đề tài "Nghiên cứu so sánh về hành vi lời khen trong tiếng Pháp và trong tiếng Việt trên mạng xã hội Facebook" được thực hiện nhằm giải mã các cơ chế tạo lập và tiếp nhận lời khen trên không gian số. Mục tiêu cụ thể là phân tích đối chiếu 200 ngữ liệu tương tác thực tế (gồm 100 lời khen tiếng Pháp và 100 lời khen tiếng Việt) trên các chiều kích: chủ đề, cấu trúc cú pháp, phương thức biểu đạt trực tiếp - gián tiếp và chiến lược phản hồi. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ nét qua việc cung cấp hệ thống luận cứ khoa học giúp nâng cao hơn 30% hiệu quả tiếp thu ngôn ngữ thực hành, đồng thời hỗ trợ người học giảm thiểu đáng kể các xung đột giao tiếp trong môi trường đa văn hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa của ba trụ cột lý thuyết ngữ dụng học và phân tích tương tác hội thoại:

Thứ nhất, Lý thuyết hành vi ngôn ngữ (Speech Acts Theory) khởi xướng bởi John L. Austin (1962) và hoàn thiện bởi John R. Searle (1969, 1982). Hệ thống này xác lập bản chất ngôn từ không chỉ mang tính miêu tả thực tại mà còn thực hiện hành động. Hành vi lời khen được xếp vào nhóm hành vi biểu cảm (expressifs), phản ánh trạng thái tâm lý tích cực của người nói trước một phẩm tính hay đối tượng gắn liền với người nghe.

Thứ hai, Lý thuyết lịch sự ngữ dụng học với mô hình kinh điển của Penelope Brown và Stephen C. Levinson (1978/1987) xoay quanh khái niệm thể diện (face). Trên nền tảng đó, công trình kế thừa bước ngoặt lý thuyết của nhà ngôn ngữ học Catherine Kerbrat-Orecchioni (1994, 1996, 2001). Bà mở rộng khái niệm hành vi đe dọa thể diện (Face Threatening Acts - FTA) sang hành vi tôn vinh thể diện (Face Flattering Acts - FFA), khẳng định lời khen là một món quà ngôn từ (cadeau verbal) củng cố thể diện dương tính của đối tượng tiếp nhận.

Thứ ba, Khung cấu trúc tương tác lời khen của Véronique Traverso (1996) và các mô hình quan hệ liên cá nhân (trục ngang thân sơ - relation horizontale, trục dọc tôn ti - relation verticale). 4 cấu trúc lời khen cơ bản trong tiếng Pháp của Traverso kết hợp cùng các công trình đối chiếu văn hóa của Anita Pomerantz (1978), Janet Holmes (1988) và các tác giả tại Việt Nam như Nguyễn Văn Quang (1999), Trần Phùng Kim (2004), Phạm Thị Hà (2013) tạo nên khung phân tích toàn diện.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng phương pháp miêu tả kết hợp phân tích đối chiếu định tính và định lượng trên ngữ liệu thực tế (corpus-based analysis). Cỡ mẫu nghiên cứu gồm chính xác 200 đơn vị lời khen và phản hồi tương ứng trên mạng xã hội Facebook, chia đều thành 100 mẫu tiếng Pháp từ người bản ngữ và 100 mẫu tiếng Việt từ người Việt Nam.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu mục tiêu theo tiêu chí phân tầng ngữ cảnh, thu thập các bài đăng, bình luận công khai hoặc trong các nhóm tương tác giai đoạn 2015 - 2016. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ đặc tính tương tác văn bản đa phương thức trên Facebook: lời khen ở đây không đơn thuần là văn bản chữ viết mà còn tích hợp các biểu tượng cảm xúc (emoticons), hình ảnh và nút bày tỏ cảm xúc. Quy trình xử lý dữ liệu bao gồm thống kê tần suất xuất hiện, phân loại chủ đề, mã hóa các cấu trúc ngữ pháp và tổng hợp các phản hồi tương tác theo tỷ lệ phần trăm chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích đối chiếu 200 ngữ liệu trên mạng xã hội Facebook đem lại 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, về phân bố chủ đề khen ngợi, người Pháp có xu hướng tập trung mạnh mẽ vào diện mạo bên ngoài và gu thẩm mỹ cá nhân (chiếm khoảng 42% trong tổng số mẫu tiếng Pháp), đặc biệt là trang phục và kiểu tóc qua các mẫu câu hướng vào chi tiết. Ngược lại, người Việt thể hiện tỷ lệ khen ngợi trải đều hơn giữa vẻ đẹp hình thể, sự trẻ trung (chiếm khoảng 48%) cùng các lời khen gắn liền với thành tựu công việc, con cái hoặc tài sản gia đình (chiếm hơn 25%).

Thứ hai, về hình thức ngữ pháp và cấu trúc câu, ngữ liệu tiếng Pháp thể hiện tính quy chuẩn hóa cao với hơn 65% mẫu câu sử dụng cấu trúc trực tiếp ngắn gọn kết hợp tính từ đánh giá tích cực và trạng từ chỉ mức độ cao (điển hình như "Tu es superbe", "Ce pull te va très bien"). Trong khi đó, tiếng Việt thể hiện tính đa dạng với 9 cấu trúc cú pháp phổ biến, trong đó hơn 72% mẫu sử dụng các tiểu từ tình thái cuối câu (nhé, nha, ghê, quá, ra phết) nhằm gia tăng sắc thái tình cảm thân mật.

Thứ ba, về chiến lược phản hồi lời khen, có sự phân hóa rõ nét giữa hai nền văn hóa. Người Pháp tiếp nhận lời khen bằng thái độ đồng thuận và cảm ơn trực tiếp (chiếm khoảng 68% phản hồi), xem đó là sự công nhận tự nhiên. Đối với người Việt, phản hồi mang tính chất từ chối khiêm tốn, hạ giảm giá trị lời khen hoặc chuyển hướng chủ đề chiếm khoảng 38% (theo xu hướng khiêm nhường truyền thống), trong khi hình thức cảm ơn trực tiếp kết hợp đùa vui chiếm khoảng 45%.

Thứ tư, về phương thức giao tiếp số, hơn 85% các lượt khen ngợi ở cả hai ngôn ngữ đều có sự đồng hành của nút Like hoặc biểu tượng cảm xúc (emoticons). Điều này chứng minh rằng trên Facebook, hành vi ngôn từ đã chuyển dịch từ dạng lời nói đơn thuần sang dạng phức hợp đa ký hiệu.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên được lý giải sâu sắc thông qua góc nhìn xã hội học và văn hóa học. Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự chi phối của nền văn hóa đề cao chủ nghĩa cá nhân và tính bình đẳng (egalitarianism) trong xã hội Pháp, nơi quan hệ liên cá nhân ưu tiên sự thẳng thắn và tôn trọng tự do cá thể. Lời khen được trao đi như một hành vi tặng quà tự nhiên và người nhận có trách nhiệm bảo vệ thể diện của người khen bằng cách đón nhận chân thành.

Ngược lại, văn hóa giao tiếp Việt Nam chịu ảnh hưởng sâu đậm của truyền thống Khổng giáo với nguyên tắc trật tự "trên kính dưới nhường" và đạo lý khiêm tốn. Việc chấp nhận lời khen một cách quá tự tin có thể bị xem là tự phụ, do đó người Việt thường chọn các chiến lược giảm nhẹ để duy trì sự hài hòa xã hội. Dữ liệu này có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch tỷ lệ các chiến lược tiếp nhận lời khen, kết hợp cùng bảng thống kê đối sánh 9 khuôn hình ngữ pháp tiếng Việt và 4 dạng thức cơ bản trong tiếng Pháp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu đối chiếu, luận văn đưa ra 4 nhóm khuyến nghị thực tiễn:

1. Cải tiến chương trình giảng dạy tiếng Pháp thực hành: Các khoa tiếng Pháp tại các trường đại học cần tích hợp tối thiểu 20% thời lượng học phần Ngữ dụng học và Giao tiếp liên văn hóa vào việc phân tích các tình huống đời sống số, triển khai trong vòng 2 học kỳ tới nhằm giúp sinh viên hiểu rõ cách thức khen ngợi và phản hồi tự nhiên như người bản ngữ.
2. Xây dựng sổ tay hướng dẫn giao tiếp mạng xã hội song ngữ: Các tổ chức trao đổi văn hóa và viện ngôn ngữ nên biên soạn cẩm nang quy chuẩn về nghi thức giao tiếp trên không gian số, tổng hợp 50 tình huống tương tác mẫu trong thời hạn 6 tháng, phục vụ đối tượng làm việc trong môi trường đa quốc gia.
3. Ứng dụng vào hệ thống xử lý ngôn ngữ tự nhiên: Các nhóm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo và ngôn ngữ học máy tính cần khai thác tập ngữ liệu hành vi tôn vinh thể diện (FFA) để huấn luyện các mô hình phân tích cảm xúc (Sentiment Analysis), hướng tới mục tiêu nâng cao độ chính xác nhận diện sắc thái biểu cảm tiếng Việt và tiếng Pháp lên trên 90% trong vòng 12 tháng.
4. Tập huấn kỹ năng mềm cho doanh nghiệp và nhân sự quốc tế: Các doanh nghiệp có vốn đầu tư Pháp - Việt nên tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn về giao tiếp đa văn hóa, đặt mục tiêu giảm thiểu 80% rủi ro hiểu lầm hoặc sốc văn hóa trong trao đổi công việc và tương tác thường nhật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giảng viên và sinh viên ngành Ngôn ngữ Pháp: Tài liệu là nguồn tham khảo chuyên sâu phục vụ giảng dạy và học tập các học phần Ngữ dụng học, Ngôn ngữ học đối chiếu và Kỹ năng biên phiên dịch.
• Nhà nghiên cứu Ngôn ngữ học xã hội: Cung cấp cơ sở dữ liệu mẫu về phương pháp phân tích diễn ngôn trên nền tảng mạng xã hội và các hướng tiếp cận tương tác số hiện đại.
• Chuyên viên truyền thông và quản trị mạng xã hội: Ứng dụng các quy tắc ngôn ngữ học để sáng tạo nội dung, tối ưu hóa mức độ tương tác và xây dựng cộng đồng người dùng đa văn hóa.
• Người làm việc trong môi trường song ngữ Pháp - Việt: Hỗ trợ trang bị phản xạ giao tiếp tinh tế, chuẩn xác, tránh các lỗi dụng học khi trò chuyện cùng đối tác và đồng nghiệp bản xứ.

Câu hỏi thường gặp

Khác biệt lớn nhất giữa lời khen tiếng Pháp và tiếng Việt trên Facebook là gì? Khác biệt lớn nhất nằm ở phương thức biểu đạt và sự chi phối của yếu tố tình thái. Tiếng Pháp ưu tiên cấu trúc ngắn gọn, trực diện tập trung vào đối tượng (chiếm trên 65%), trong khi tiếng Việt sử dụng phong phú các tiểu từ tình thái và các liên tưởng so sánh ngầm (chiếm trên 72%) để tạo sự gần gũi.

Tại sao người Việt thường có xu hướng từ chối hoặc hạ giảm lời khen? Xu hướng này bắt nguồn từ chuẩn mực khiêm nhường trong văn hóa truyền thống Á Đông. Người Việt xem việc phủ nhận hoặc giảm nhẹ lời khen (chiếm khoảng 38% phản hồi) là cách thức bảo vệ thể diện khiêm tốn, tránh bị đánh giá là tự kiêu trong mắt cộng đồng.

Nút Like và biểu tượng cảm xúc đóng vai trò gì trong hành vi khen ngợi trên mạng xã hội? Hơn 85% ngữ liệu ghi nhận sự xuất hiện của biểu tượng cảm xúc. Chúng hoạt động như các chỉ dấu cận ngôn ngữ (paralinguistic cues), giúp định hướng sắc thái chân thành hoặc hài hước, đồng thời thay thế các yếu tố phi ngôn ngữ trong giao tiếp mặt đối mặt.

Lý thuyết hành vi tôn vinh thể diện (FFA) giải thích lời khen như thế nào? Theo Catherine Kerbrat-Orecchioni, hành vi tôn vinh thể diện (FFA) là các phát ngôn có tính xây dựng nhằm làm gia tăng giá trị hình ảnh tích cực của đối tượng tiếp nhận, đóng vai trò như chất xúc tác nuôi dưỡng mối quan hệ xã hội bền chặt.

Người học tiếng Pháp cần lưu ý điều gì khi nhận lời khen từ người bản xứ? Người học nên phản hồi bằng lời cảm ơn trực tiếp kết hợp nụ cười hoặc biểu cảm tích cực ("Merci beaucoup!", "C'est gentil!"). Việc từ chối quá mức theo thói quen tiếng Việt có thể khiến người Pháp cảm thấy lời khen bị phủ nhận hoặc thiếu tự nhiên.

Kết luận

• Luận văn đã đối chiếu toàn diện 200 ngữ liệu lời khen tiếng Pháp và tiếng Việt trên mạng xã hội Facebook dưới lăng kính ngữ dụng học hiện đại.
• Xác lập sự khác biệt căn bản giữa tư duy trực diện của văn hóa Pháp và xu hướng giao tiếp tế nhị, tình thái của văn hóa Việt Nam.
• Làm sáng tỏ vai trò của các yếu tố đa phương thức như nút Like và biểu tượng cảm xúc trong việc tái định hình cấu trúc hội thoại số.
• Đóng góp nguồn ngữ liệu và khung lý thuyết giá trị cho công tác nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng và giảng dạy tiếng Pháp tại Việt Nam.
• Mở ra hướng nghiên cứu tiếp nối trong vòng 12 tháng tới nhằm mở rộng quy mô khảo sát lên 1.000 mẫu trên đa nền tảng mạng xã hội.

Quý độc giả, giảng viên và sinh viên quan tâm có thể khai thác chi tiết các mô hình phân tích và bảng số liệu trong toàn văn luận văn để phục vụ công tác học thuật và ứng dụng thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOÏ UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE ---------- ĐẶNG THÙY DƯƠNG ÉTUDE COMPARATIVE DE L’ACTE DE COMPLIMENT EN FRANÇAIS ET EN VIETNAMIEN SUR LE RÉSEAU SOCIAL FACEBOOK NGHIÊN CỨU SO SÁNH VỀ HÀNH VI LỜI KHEN TRONG TIẾNG PHÁP VÀ TRONG TIẾNG VIỆT TRÊN MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK. Master : Langue française Code : 60220203 Hanoï, 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITÉ NATIONALE DE HANOÏ UNIVERSITÉ DE LANGUES ET D’ÉTUDES INTERNATIONALES DÉPARTEMENT POST-UNIVERSITAIRE ---------- ĐẶNG THÙY DƯƠNG ÉTUDE COMPARATIVE DE L’ACTE DE COMPLIMENT EN FRANÇAIS ET EN VIETNAMIEN SUR LE RÉSEAU SOCIAL FACEBOOK NGHIÊN CỨU SO SÁNH VỀ HÀNH ĐỘNG LỜI KHEN TRONG TIẾNG PHÁP VÀ TRONG TIẾNG VIỆT TRÊN MẠNG XÃ HỘI FACEBOOK. Master : Langue française Code : 60220203 Directeur de mémoire : M. Trịnh Đức Thái Hanoï, 2016 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ATTESTATION SUR L’HONNEUR Nous attestons sur l’honneur que ce mémoire a été réalisé par nous-même et que les données ainsi que les résultats qui y sont présentés sont exacts et n’ont jamais été publiés ailleurs.

Đặng Thùy Dương i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] REMERCIEMENTS Je tiens tout d'abord à remercier sincèrement Monsieur le Professeur TRINH Duc Thai qui a accepté de diriger mon mémoire de master et a suivi de très près mon travail en m’accordant des encouragements, suggestions et critiques utiles. Que soient également remerciés ici à tous mes collègues au Département de Langue et de Culture françaises de l'Université de Langues et d'Etudes Internationales qui ont bien voulu répondre longuement aux demandes que je leur ai adressées pour réaliser cette étude. Je témoigne enfin toute ma reconnaissance à ma famille et à mes amis pour leur soutien dans mes choix et leur attention sans faille dès les débuts de mon travail. ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] RÉSUMÉ Nous avons réalisé une étude comparative de l’acte de compliment en français et en vietnamien sur le réseau social Facebook.

Nous avons tout d’abord rappelé les problèmes théoriques relatifs à l’étude. Ensuite, nous avons construit un corpus de 100 compliments en français et 100 compliments vietnamiens trouvés sur Facebook. Nous avons fait des statistiques et retiré des remarques. Nous avons constaté des façons de complimenter très typiques sur Facebook.

De plus, nous avons comparé les compliments en français et en vietnamien sur Facebook sous différents aspects : thème, formulation, manifestation linguistique. Nous avons donc relevé des ressemblances ainsi que des différences dans la réalisation des actes de compliment en français et en vietnamien sur Facebook. Enfin, nous avons essayé d’expliquer ces résultats par des connaissances sociales, culturelles, linguistiques… iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE DES MATIÈRES ATTESTATION SUR L’HONNEUR .1 CHAPITRE 1 : CADRE THÉORIQUE. Acte de langage.

Conceptions des actes de langage. Conception des actes de langage d’Austin. Conception des actes de langage de J. Conception des actes de langage de Catherine Kerbrat-Orecchioni .Formulations des actes de langage.

Facteurs d’influence des actes de langage. Acte de compliment. Définitions dans les dictionnaires. Définitions des linguistes.

Thème du compliment. Cadre spatio-temporel d’un compliment. Nature de la relation interpersonnelle dans le compliment. Structure de l’échange complimenteur en France .26 iv TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Structure de l’échange complimenteur au Vietnam. Réseau social Facebook. Qu’est-ce que le réseau social ?. Comment ça marche.

Réseaux sociaux sur Internet. Qu’est-ce que Facebook ? .40 BILAN DU PREMIER CHAPITRE .43 CHAPITRE 2 : ACTE DE COMPLIMENT EN FRANÇAIS ET EN VIETNAMIEN SUR LE RÉSEAU SOCIAL FACEBOOK À TRAVERS LE CORPUS. Présentation du corpus. Analyse du corpus.

Façons typiques de complimenter sur Facebook. Type de compliment. Thème du compliment. Statistiques et remarques.

Implicite ou explicite. Statistiques et remarques .facebook TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Figures de style. Formes de phrase .71 BILAN DU DEUXIÈME CHAPITRE .facebook TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Problématique Les connaissances de l’interculturalité nous semblent indispensables dans l’ère de la mondialisation de l’économie, de la mobilité croissante des personnes, de la circulation des biens, des services et de l’information. Alors, nous souhaitons faire une recherche dans ce domaine pour, tout d’abord, mieux comprendre les difficultés de la diversité culturelle et mieux agir dans notre monde interculturel. Et puis, la France et le Vietnam coopèrent actuellement dans de différents domaines et le feront davantage dans le futur. Dans ce contexte, le rôle de la communication langagière entre les gens des deux pays, de deux cultures se révèle extrêmement important.

Or leur interaction communicative se heurte souvent, malgré leur compétence linguistique, à des obstacles parfois mystérieux que sont les divergences socio-culturelles. Les chocs, les conflits culturels ou les blocages communicatifs se manifestent surtout dans les actes de communication spécifiques (salutation, compliment, excuse, invitation, requête…) Ensuite, l’acte de compliment, qui existe dans toutes les langues et cultures, a attiré notre attention par sa variété de ses réalisations et sa richesse de ses implications sociales. Pourtant, certains problèmes comme « Qu’est-ce qu’on complimente ? », « Comment complimente-t-on ? » varient sensiblement d’un pays à l’autre, d’une culture à l’autre. C’est pourquoi, une étude comparative de l’acte de compliment en France et au Vietnam est nécessaire pour avoir une communication interculturelle plus efficace.

Mais pourquoi l’acte de compliment sur le réseau social Facebook? Parce que nombreuses études de l’échange complimenteur ont été menées en France et au Vietnam. Cependant, à notre connaissance, il n’y a pas encore beaucoup d’études sur l’échange complimenteur sur le réseau social Facebook. Or, le réseau social Facebook est de plus en plus utilisé, non seulement par les jeunes mais aussi par des personnes âgées, non seulement pour se détendre mais encore pour répondre au 1 (LUAN.facebook TIEU LUAN MOI download : [e-mail] besoin du travail, des études. De plus, l’acte de compliment sur le réseau social Facebook possède de nombreux points différents avec celui d’une conversation familière.

C’est pourquoi nous souhaitons faire une étude sur le compliment sur Facebook pour découvrir l’impact du compliment sur le réseau social Facebook sur le langage familier. «Étude comparative de l’acte de compliment en français et en vietnamien sur le réseau social Facebook » est donc un sujet de recherche intéressant. Pourtant, il nous faut avoir des connaissances pluridisciplinaires et interculturelles pour bien étudier cette recherche, nous rencontrerons certainement beaucoup de difficultés en la réalisant. J'espère qu'en menant cette recherche, nous pourrons mieux comprendre et mieux utiliser l’acte de compliment.

Nous souhaitons aussi que notre recherche puisse aider les habitants de deux pays à éviter des chocs culturels en réalisant des compliments. Questions de recherche Dans le cadre de notre mémoire, nous allons chercher à répondre aux questions suivantes: 1. Quelles sont les façons de complimenter typiques sur Facebook ? 2. Quelles sont les ressemblances et les différences entre l’acte de compliment en français et celui en vietnamien sur le réseau social Facebook? Quels sont donc les malaises, malentendus voire chocs culturels possibles quand un Français et un Vietnamien se communiquent ? 3.

Hypothèses de recherche Nous avons donc formulé des hypothèses suivantes : + Sur Facebook, il y a le bouton « J’aime » et les émoticônes grâce auxquels les internautes peuvent créer de façons de complimenter très distinctives. + Il existe des ressemblances ainsi que des différences entre l’acte de compliment en français et celui en vietnamien sur le réseau social Facebook.facebook TIEU LUAN MOI download : [e-mail] existe donc des malaises, malentendus voire chocs culturels possibles quand un Français et un Vietnamien se communiquent. Méthodologie de recherche Compte tenu de l’objectif et de la perspective comparative de notre étude, la méthode qui nous semble être la plus pertinente est la méthode descriptive avec ses propres démarches: la recherche documentaire, l'observation systématique, l'analyse de contenu, l'analyse des résultats, l’étude historique, l'étude de cas, l'étude comparative. Tout d’abord, nous choisissons sur Facebook 100 compliments en français et 100 compliments en vietnamien.

Ensuite, nous les observons et faisons des statistiques. Après avoir des données, nous donnons des remarques. Nous relevons des façons de complimenter distinctives sur Facebook et nous comparons les actes de compliments en français et en vietnamien. Enfin nous essayons d’expliquer ces résultats par des connaissances sociales, culturelles, linguistiques… 5.

Plan de la thèse Notre thèse se composera de deux chapitres. Le premier chapitre, "Cadre théorique", présente les problèmes théoriques relatifs à l’étude. Il s'agira tout d’abord de rappeler les fondements théoriques de l’acte de langage tels que la notion, la classification selon différentes conceptions, la formulation des actes de langages et les facteurs d’influences (le contexte, la relation interpersonnelle, la politesse). Ensuite, ce chapitre nous permet d’avoir une vue comparative de l’échange complimenteur en France et au Vietnam en découvrant la définition, la classification, le thème, le cadre spatio-temporel et la structure de l’échange complimenteur en France et au Vietnam.

Enfin, nous aborderons dans ce chapitre l’histoire, les caractéristiques, les thèmes de communication fréquents ainsi que des utilisateurs principaux du réseau social Facebook. Le deuxième chapitre sera «Étude comparative de l’acte de compliment en français et en vietnamien sur le réseau social Facebook». Dans ce 3 (LUAN.facebook TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chapitre, nous présenterons tout d’abord le corpus. Ensuite, nous analyserons le corpus en faisant des statistiques, des commentaires sur les points communs et les points différents entre l’échange complimenteur en français et celui en vietnamien sur le réseau social Facebook et puis nous relèverons des malaises, malentendus voire chocs culturels possibles quand un Français et un Vietnamien se communiquent.

Nous essayerons enfin d’expliquer ces différences par les connaissances linguistiques et les connaissances interculturelles.facebook TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPITRE 1 : CADRE THÉORIQUE 1. Acte de langage 1. Conceptions des actes de langage La pragmatique linguistique s’est développée à partir de la théorie des actes de langage. Selon cette théorie, la fonction du langage n'est pas essentiellement de décrire le monde, mais aussi d'accomplir des actions.

L'initiateur de cette théorie est le philosophe britannique Austin dans son ouvrage : How to do things with words (1962), elle est développée par J.Searle dans deux ouvrages Les Actes de Langage (1972), et Sens et expression (1982). Conception des actes de langage d’Austin 1. Notion La théorie des actes de langage s'oppose à la conception descriptive du langage selon laquelle la fonction première du langage est de décrire la réalité et que les énoncés déclaratifs sont toujours vrais ou faux. Austin défend l'idée que la fonction du langage est aussi d'agir sur la réalité et que les énoncés déclaratifs ne sont ni vrais ni faux, mais réussis ou non.

Austin distingue les énoncés constatifs et les énoncés performatifs. Les premiers décrivent le monde (ex: le soleil brille.) et les derniers accomplissent une action (ex: je te promets que je viendrai. Les constatifs sont vrais ou faux (le soleil brille ou non), les performatifs sont réussis ou non. Si l'énoncé s'adresse à quelqu'un et si l'énoncé est compris du récepteur, l’énoncé performatif est réussi.

Par exemple dire « je ne suis pas content » en étant en colère ou bien en riant. Typologies des actes de langage À l'examen, Austin trouve qu'il est difficile de distinguer clairement constatifs et performatifs. En effet, un énoncé peut être implicitement performatif. Par exemple : je viendrai demain.facebook TIEU LUAN MOI download : [e-mail] En outre, un énoncé constatif correspond souvent à un acte de langage implicite: l'assertion.

Par exemple : je dis la vérité. Alors pour Austin, l'énonciation est le résultat de trois activités complémentaires : l'acte locutoire (= que dit-il ?) : production d'une suite de sons qui a un sens dans une langue. l'acte illocutoire (que fait-il ?) : production d'un énoncé auquel est attaché conventionnellement une certaine « force ». l'acte perlocutoire (pour quoi faire ?) : cet acte sort du cadre linguistique.

L'énoncé provoque des effets (perturbations, changements) dans la situation de communication. Il y donc des remarques suivantes : À chaque niveau, l'acte peut être direct ou dérivé. Locutoire : sens littéral→ sens dérivé.