Nghiên Cứu Sản Xuất Giá Thể Hữu Cơ Từ Rơm Rạ Để Trồng Rau An Toàn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu sản xuất giá thể hữu cơ từ rơm rạ phục vụ cho sản xuất rau an toàn, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Nguyễn Hữu Hưng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Minh
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học Môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Sản Xuất Giá Thể Hữu Cơ Từ Rơm Rạ Để Trồng Rau An Toàn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC HÌNH
• 4. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 5. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 6. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 7. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 8. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT LÚA VÀ PHẾ PHỤ PHẨM SAU SẢN XUẤT LÚA TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM
• 9.1.1. Tình hình sản xuất lúa trên Thế Giới
• 9.1.2. Phế phụ phẩm sau sản xuất lúa trên Thế Giới

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Sản Xuất Giá Thể Hữu Cơ Từ Rơm Rạ

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ ngày càng được chú trọng, kết hợp khoa học công nghệ và tính nhân văn. Ứng dụng sinh học, khai thác tài nguyên tự nhiên để tăng năng suất, chất lượng nông sản, an toàn cho người tiêu dùng. Nông nghiệp hữu cơ hướng đến sự an toàn cho con người, vật nuôi và môi trường. Việt Nam có tiềm năng lớn từ phế phụ phẩm nông nghiệp. Sản lượng lúa 45,2 triệu tấn/năm tạo ra khoảng 45 triệu tấn rơm rạ và 6-7 triệu tấn trấu. Phần lớn rơm rạ bị đốt bỏ, gây lãng phí và ô nhiễm môi trường. Việc đốt rơm rạ thải ra CO2, gây thiệt hại kinh tế và ảnh hưởng sức khỏe con người. Lấy rơm rạ khỏi đồng ruộng làm giảm cacbon hữu cơ trong đất, ảnh hưởng độ phì nhiêu. Rau là nguồn cung cấp khoáng chất, vitamin quan trọng. Sản xuất rau an toàn là vấn đề cấp thiết. Sử dụng giá thể hữu cơ từ sinh khối giúp giảm ô nhiễm, tăng cường trao đổi cation, giữ nước, cải thiện vi sinh vật đất, giảm phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Giải pháp xử lý rơm rạ làm giá thể hữu cơ phục vụ sản xuất rau an toàn là cần thiết, đặc biệt ở đô thị.

1.1. Tầm quan trọng của giá thể hữu cơ trong trồng rau an toàn

Việc sử dụng giá thể hữu cơ trong trồng rau an toàn mang lại nhiều lợi ích. Giá thể hữu cơ giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng khả năng giữ nước và chất dinh dưỡng. Đồng thời, nó cung cấp môi trường sống tốt cho vi sinh vật có lợi, giúp cây trồng phát triển khỏe mạnh và tăng sức đề kháng với sâu bệnh. Giá thể hữu cơ còn giúp giảm thiểu việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe người tiêu dùng.

1.2. Lợi ích kinh tế và môi trường từ việc tái chế rơm rạ

Tái chế rơm rạ thành giá thể hữu cơ không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường do đốt rơm rạ mà còn tạo ra nguồn thu nhập mới cho người nông dân. Việc sử dụng giá thể hữu cơ giúp giảm chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, tăng năng suất và chất lượng rau trồng. Đồng thời, nó góp phần vào việc phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ tài nguyên đất.

II. Thách Thức Giải Pháp Xử Lý Rơm Rạ Thành Giá Thể

Việc xử lý rơm rạ thành giá thể hữu cơ đối mặt với nhiều thách thức. Rơm rạ có cấu trúc khó phân hủy, cần thời gian và công nghệ phù hợp. Quá trình ủ rơm rạ có thể tạo ra mùi khó chịu và phát sinh mầm bệnh nếu không được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, có nhiều giải pháp để vượt qua những thách thức này. Sử dụng chế phẩm sinh học chứa vi sinh vật phân giải cellulose, hemicellulose và lignin giúp đẩy nhanh quá trình phân hủy rơm rạ. Áp dụng phương pháp ủ bán hảo khí có đảo trộn giúp kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, tạo điều kiện tốt cho vi sinh vật hoạt động. Bổ sung thêm các nguồn dinh dưỡng khác như phân chuồng, phân trùn quế giúp tăng chất lượng giá thể hữu cơ.

2.1. Các phương pháp xử lý rơm rạ truyền thống và hiện đại

Các phương pháp xử lý rơm rạ truyền thống bao gồm đốt, chôn vùi hoặc sử dụng làm thức ăn cho gia súc. Tuy nhiên, những phương pháp này không hiệu quả và gây ô nhiễm môi trường. Các phương pháp hiện đại bao gồm ủ compost, sản xuất biogas hoặc sử dụng làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp khác. Ủ compost là phương pháp phổ biến nhất để xử lý rơm rạ thành giá thể hữu cơ.

2.2. Vai trò của vi sinh vật trong quá trình phân hủy rơm rạ

Vi sinh vật đóng vai trò quan trọng trong quá trình phân hủy rơm rạ. Các loại vi khuẩn, nấm và xạ khuẩn có khả năng phân giải cellulose, hemicellulose và lignin, biến rơm rạ thành các chất dinh dưỡng dễ hấp thụ cho cây trồng. Việc sử dụng chế phẩm sinh học chứa các loại vi sinh vật này giúp đẩy nhanh quá trình phân hủy và tăng chất lượng giá thể hữu cơ.

2.3. Yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ủ rơm rạ

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ủ rơm rạ, bao gồm nhiệt độ, độ ẩm, pH, tỷ lệ C/N và sự thông thoáng. Nhiệt độ thích hợp cho quá trình ủ là từ 50-60°C. Độ ẩm nên duy trì ở mức 60-70%. pH nên ở mức trung tính hoặc hơi kiềm. Tỷ lệ C/N nên ở mức 25-30/1. Đảm bảo sự thông thoáng giúp cung cấp oxy cho vi sinh vật hoạt động.

III. Quy Trình Nghiên Cứu Sản Xuất Giá Thể Hữu Cơ Từ Rơm Rạ

Nghiên cứu tập trung vào việc xử lý rơm rạ thành giá thể hữu cơ để trồng rau an toàn. Đối tượng nghiên cứu là giá thể hữu cơ từ rơm rạ. Vật liệu nghiên cứu bao gồm vi sinh vật phân giải chất hữu cơ, kích thích sinh trưởng cây trồng và rơm rạ. Phạm vi nghiên cứu bao gồm đất phù sa sông Hồng và rau mồng tơi. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập số liệu thứ cấp, sơ cấp, lấy mẫu, phân tích, so sánh và xử lý số liệu. Chế phẩm sinh học được sản xuất theo phương pháp phối trộn chất mang thanh trùng. Rơm rạ được xử lý theo phương pháp bán hảo khí có đảo trộn. Đánh giá chất lượng giá thể hữu cơ dựa trên các chỉ tiêu cảm quan, hóa lý và sinh học. Thí nghiệm chậu vại được thực hiện để đánh giá hiệu quả của giá thể hữu cơ.

3.1. Tuyển chọn và phân lập vi sinh vật phân giải rơm rạ

Quá trình tuyển chọn và phân lập vi sinh vật phân giải rơm rạ là bước quan trọng để tạo ra chế phẩm sinh học hiệu quả. Các chủng vi sinh vật được tuyển chọn dựa trên khả năng phân giải cellulose, hemicellulose và lignin. Sau khi tuyển chọn, các chủng vi sinh vật được phân lập và nhân giống để sử dụng trong quá trình ủ rơm rạ.

3.2. Phương pháp ủ rơm rạ bán hảo khí có đảo trộn

Phương pháp ủ rơm rạ bán hảo khí có đảo trộn giúp kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, tạo điều kiện tốt cho vi sinh vật hoạt động. Trong quá trình ủ, rơm rạ được đảo trộn định kỳ để đảm bảo sự thông thoáng và phân phối đều vi sinh vật. Nhiệt độ được theo dõi thường xuyên để đảm bảo quá trình ủ diễn ra hiệu quả.

3.3. Đánh giá chất lượng giá thể hữu cơ sau ủ

Chất lượng giá thể hữu cơ sau ủ được đánh giá dựa trên các chỉ tiêu cảm quan, hóa lý và sinh học. Các chỉ tiêu cảm quan bao gồm màu sắc, mùi và cấu trúc. Các chỉ tiêu hóa lý bao gồm pH, độ ẩm, hàm lượng dinh dưỡng và tỷ lệ C/N. Các chỉ tiêu sinh học bao gồm mật độ vi sinh vật có lợi và khả năng ức chế mầm bệnh.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Giá Thể Hữu Cơ Rau An Toàn

Nghiên cứu đã phân lập được 63 chủng vi sinh vật từ rơm rạ và phân bò hoai mục. Tuyển chọn được 5 chủng vi sinh vật có hoạt tính sinh học tốt nhất, có khả năng sinh enzym ngoại bào cao, chịu nhiệt tốt, thích ứng với pH rộng và sinh trưởng tốt trên các nguồn dinh dưỡng C, N khác nhau. Các chủng vi sinh vật này bao gồm Pseudomonas, Bacillus, Acetobacter, Streptomyces và Lactobacillus. Giá thể hữu cơ từ xử lý rơm rạ có hàm lượng dinh dưỡng ở mức khá, đặc biệt là lân và kali dễ tiêu. Rau mồng tơi trồng trên giá thể hữu cơ sinh trưởng và phát triển tốt hơn so với trồng trên đất, năng suất tăng từ 61,3-66%, tỉ lệ sâu bệnh giảm 49,3-50,8%. Chất lượng rau trồng trên giá thể đạt tiêu chuẩn an toàn theo thông tư 106/2007/QĐ-BNN.

4.1. Đặc điểm của các chủng vi sinh vật được tuyển chọn

Các chủng vi sinh vật được tuyển chọn có khả năng sinh enzym ngoại bào cao, giúp phân giải cellulose, hemicellulose và lignin trong rơm rạ. Chúng cũng có khả năng chịu nhiệt tốt, thích ứng với pH rộng và sinh trưởng tốt trên các nguồn dinh dưỡng C, N khác nhau. Điều này đảm bảo quá trình ủ rơm rạ diễn ra hiệu quả trong nhiều điều kiện khác nhau.

4.2. Chất lượng của giá thể hữu cơ từ rơm rạ

Giá thể hữu cơ từ rơm rạ có hàm lượng dinh dưỡng ở mức khá, đặc biệt là lân và kali dễ tiêu. Điều này là do tác dụng của tổ hợp vi sinh vật tuyển chọn, chúng tiết ra các enzym ngoại bào chuyển hóa các chất hữu cơ đồng thời giải phóng dinh dưỡng dễ tiêu có lợi cho cây trồng. Giá thể hữu cơ cũng có cấu trúc tơi xốp, khả năng giữ nước tốt và chứa nhiều vi sinh vật có lợi.

4.3. Ảnh hưởng của giá thể hữu cơ đến sinh trưởng và năng suất rau mồng tơi

Rau mồng tơi trồng trên giá thể hữu cơ sinh trưởng và phát triển tốt hơn so với trồng trên đất. Các chỉ tiêu theo dõi ở công thức trồng trên giá thể cao hơn công thức đối chứng ở mức sai số có ý nghĩa. Năng suất rau mồng tơi tăng từ 61,3-66%, tỉ lệ sâu bệnh giảm 49,3-50,8%. Điều này cho thấy giá thể hữu cơ từ rơm rạ là một giải pháp hiệu quả để trồng rau an toàn.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Kinh Tế Từ Rơm Rạ

Quy trình xử lý rơm rạ làm phân bón hữu cơ đạt hiệu quả xử lý tốt: thời gian ủ ngắn ngày 30 ngày, chất lượng phân ủ có hàm lượng dinh dưỡng cân đối theo TCVN 7185:2002 Phân Hữu Cơ Vi Sinh Vật. Giá thể hữu cơ từ rơm rạ có thể được ứng dụng rộng rãi trong các mô hình trồng rau an toàn tại hộ gia đình, trang trại và khu đô thị. Việc sử dụng giá thể hữu cơ giúp giảm chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, tăng năng suất và chất lượng rau trồng, đồng thời bảo vệ môi trường. Hiệu quả kinh tế từ việc sử dụng rơm rạ làm giá thể hữu cơ là rất lớn, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững.

5.1. Mô hình trồng rau an toàn sử dụng giá thể hữu cơ từ rơm rạ

Mô hình trồng rau an toàn sử dụng giá thể hữu cơ từ rơm rạ có thể được áp dụng trong nhiều điều kiện khác nhau. Tại hộ gia đình, giá thể hữu cơ có thể được sử dụng để trồng rau trong thùng xốp, chậu hoặc luống. Tại trang trại, giá thể hữu cơ có thể được sử dụng để trồng rau trên diện rộng. Tại khu đô thị, giá thể hữu cơ có thể được sử dụng để trồng rau trên sân thượng, ban công hoặc trong các khu vườn cộng đồng.

5.2. Phân tích hiệu quả kinh tế của việc sử dụng rơm rạ làm giá thể

Việc sử dụng rơm rạ làm giá thể hữu cơ mang lại nhiều lợi ích kinh tế. Giảm chi phí phân bón và thuốc bảo vệ thực vật. Tăng năng suất và chất lượng rau trồng. Tạo ra nguồn thu nhập mới từ việc bán giá thể hữu cơ. Góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Phân tích chi phí - lợi ích cho thấy việc sử dụng rơm rạ làm giá thể hữu cơ là một giải pháp kinh tế hiệu quả.

VI. Kết Luận Hướng Phát Triển Nghiên Cứu Giá Thể Rơm Rạ

Nghiên cứu đã thành công trong việc sản xuất giá thể hữu cơ từ rơm rạ phục vụ cho sản xuất rau an toàn. Giá thể hữu cơ có chất lượng tốt, giúp rau sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất cao và an toàn cho người tiêu dùng. Quy trình sản xuất giá thể hữu cơ đơn giản, dễ thực hiện và có chi phí thấp. Hướng phát triển của nghiên cứu là tiếp tục tối ưu hóa quy trình sản xuất giá thể hữu cơ, mở rộng phạm vi ứng dụng cho các loại cây trồng khác và nghiên cứu các giải pháp để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

6.1. Đánh giá những đóng góp của nghiên cứu

Nghiên cứu đã đóng góp vào việc giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường do đốt rơm rạ. Cung cấp một giải pháp hiệu quả để sản xuất rau an toàn. Nâng cao giá trị của rơm rạ, tạo ra nguồn thu nhập mới cho người nông dân. Góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo để tối ưu hóa giá thể hữu cơ

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất giá thể hữu cơ, bao gồm việc lựa chọn các chủng vi sinh vật hiệu quả hơn, điều chỉnh tỷ lệ phối trộn các nguyên liệu và cải tiến phương pháp ủ. Mở rộng phạm vi ứng dụng cho các loại cây trồng khác, như cây ăn quả, cây công nghiệp và cây dược liệu. Nghiên cứu các giải pháp để nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường, như sử dụng năng lượng tái tạo trong quá trình sản xuất và giảm thiểu lượng chất thải.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê từ Tổng cục Thống kê, Việt Nam sản xuất khoảng 45,2 triệu tấn lúa mỗi năm, phát sinh đồng thời hơn 45 triệu tấn rơm rạ cùng 6,5 triệu tấn trấu. Tại khu vực Đồng bằng sông Hồng, tập quán đốt rơm rạ trực tiếp ngoài đồng ruộng thải ra môi trường từ 1,2 đến 4,7 triệu tấn khí CO2 mỗi năm, gây thiệt hại kinh tế và sinh thái ước tính 19,05 đến 200,3 triệu USD mỗi năm. Hoạt động này không chỉ gây ô nhiễm khói bụi nghiêm trọng ảnh hưởng đến hệ hô hấp của cộng đồng mà còn làm suy giảm độ phì nhiêu của đất, khiến hàm lượng cacbon hữu cơ trong đất canh tác lúa giảm sút mạnh từ 3,56% xuống chỉ còn 0,71% sau các chu kỳ canh tác dài hạn. Song song với đó, diện tích sản xuất rau cả nước đạt 635,8 nghìn ha với sản lượng 9.640,3 nghìn tấn, song việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật đang đe dọa trực tiếp đến an toàn thực phẩm.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm giải quyết đồng thời hai thách thức môi trường và nông nghiệp nêu trên thông qua mục tiêu tái chế rơm rạ sau thu hoạch thành giá thể hữu cơ sinh học chất lượng cao phục vụ canh tác rau an toàn. Đề tài được triển khai thực nghiệm tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 6 năm 2016 đến tháng 9 năm 2017, sử dụng nguồn dữ liệu thực nghiệm và thứ cấp giai đoạn 2015 đến 2017. Đối tượng thực nghiệm tập trung vào cây rau mồng tơi (Basella alba L.) canh tác trên nền giá thể hữu cơ so sánh với đất phù sa sông Hồng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp rút ngắn thời gian ủ hoai rơm rạ xuống còn 30 ngày, nâng cao năng suất rau ăn lá từ 61,3% đến 66,0%, giảm thiểu từ 49,3% đến 50,8% tỷ lệ sâu bệnh hại, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định hiện hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng lý thuyết phân giải sinh học các hợp chất cao phân tử lignocellulose trong phế phụ phẩm nông nghiệp, dựa trên mô hình động học enzym của Reese và cơ chế phân giải hiệp đồng của Lutzen. Rơm rạ lúa chứa cấu trúc sợi phức tạp với hàm lượng xenluloza chiếm từ 29,42% đến 42,41%, hemixenluloza chiếm khoảng 12,65% và lignin chiếm 18,62%. Quá trình chuyển hóa sinh học đòi hỏi sự tham gia đồng thời của phức hệ enzym cellulase bao gồm endoglucanase cắt đứt liên kết beta-1,4-glucosid nội mạch, exoglucanase giải phóng đường cellobiose và beta-glucosidase thủy phân hoàn toàn thành glucose tự do. Bên cạnh đó, hệ enzym xylanase và các enzym phân giải lignin như lignin peroxidase và mangan peroxidase đóng vai trò phá vỡ mạng lưới bảo vệ của thành tế bào thực vật.

Nghiên cứu tích hợp mô hình ủ phân hữu cơ bán hảo khí có kiểm soát cải tiến từ phương pháp Indore của Howard và nguyên lý canh tác hữu cơ của Rodale. Cơ chế này dựa trên việc tối ưu hóa tỷ lệ C/N ban đầu của đống ủ xuống dưới ngưỡng 20/1, duy trì nhiệt độ nội sinh trong khối ủ và bổ sung nguồn sinh khối trùn quế nhằm đẩy nhanh tốc độ khoáng hóa chất hữu cơ. Nghiên cứu cũng chuẩn hóa ba khái niệm trọng tâm bao gồm: giá thể hữu cơ sinh học là môi trường dinh dưỡng không dùng đất có tính xốp và khả năng trao đổi ion cao; vi sinh vật đối kháng là các chủng vi khuẩn và xạ khuẩn có khả năng ức chế mầm bệnh; và rau an toàn được định nghĩa theo tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt về giới hạn dư lượng nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật gây hại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu được thu thập từ quy trình phân lập thực nghiệm trên 63 chủng vi sinh vật bản địa lấy từ mẫu rơm rạ và phân bò hoai mục tự nhiên tại các vùng nông nghiệp Đồng bằng sông Hồng. Cỡ mẫu nghiên cứu được thiết kế đồng bộ với 63 chủng vi sinh vật được sàng lọc sơ bộ qua các môi trường chọn lọc chuyên tính, từ đó tuyển chọn ra 5 chủng vi sinh vật ưu việt nhất. Phương pháp lấy mẫu vi sinh áp dụng kỹ thuật thu thập mẫu ngẫu nhiên nhiều điểm trên đồng ruộng nhằm thu được quần thể vi sinh vật đại diện có hoạt lực sinh học cao. Thí nghiệm ủ sinh học được bố trí theo 3 công thức với quy mô 50 kg rơm rạ khô cho mỗi đống ủ, kích thước đống ủ đạt chiều cao 1,2 mét, chiều dài 2,0 mét và chiều rộng 1,0 mét, lặp lại 3 lần để đảm bảo độ tin cậy thống kê.

Phương pháp khuếch tán thạch theo kỹ thuật của William được lựa chọn để định lượng chính xác hoạt tính enzym ngoại bào qua đường kính vòng phân giải trên đĩa petri, giúp loại bỏ sai số định tính. Thí nghiệm chậu vại đánh giá sinh trưởng cây trồng được thiết lập theo quy chuẩn thực nghiệm của Vincent trên nền đất phù sa sông Hồng. Thành phần dinh dưỡng và tính chất lý hóa của rơm rạ cùng giá thể hữu cơ được kiểm nghiệm bằng các phương pháp tiêu chuẩn quốc gia bao gồm TCVN 1867:2001 xác định độ ẩm, TCVN 4594:1988 xác định hàm lượng tinh bột và xenluloza, TCVN 4328:2007 xác định hàm lượng protein thô qua chỉ số nitơ Kjeldahl, và TCVN 9474:2012 xác định hàm lượng tro tổng số.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, trong tổng số 63 chủng vi sinh vật được phân lập (trong đó vi khuẩn chiếm tỷ lệ cao nhất với 48%, tiếp đến là xạ khuẩn, nấm mốc và nấm men), nghiên cứu đã tuyển chọn thành công 5 chủng vi sinh vật có hoạt tính sinh học xuất sắc nhất thuộc các chi Pseudomonas, Bacillus, Acetobacter, Streptomyces và Lactobacillus. Các chủng tuyển chọn thể hiện hoạt tính sinh enzym ngoại bào vượt trội với đường kính vòng phân giải protein và xenluloza đạt trên 2,0 cm, vòng phân giải tinh bột đạt trên 1,5 cm. Chúng có khả năng chịu nhiệt rộng từ 20 độ C đến 50 độ C, thích ứng tốt trong dải pH từ 5,0 đến 9,0 và đồng hóa đa dạng các nguồn dinh dưỡng cacbon và nitơ khác nhau.

Thứ hai, chế phẩm sinh học tạo ra từ 5 chủng tuyển chọn được phối trộn trên chất mang thanh trùng gồm cám gạo và trấu khử trùng gián đoạn 3 lần ở 80 độ C trong 20 phút. Khi áp dụng chế phẩm ở tỷ lệ 1% kết hợp bổ sung 10% phụ phẩm sau nuôi trùn quế, thời gian phân hủy rơm rạ được rút ngắn tối ưu chỉ còn 30 ngày. Đống ủ đạt nhiệt độ cực đại từ 55 độ C đến 60 độ C ở giai đoạn đầu, tiêu diệt hiệu quả hạt cỏ dại và nguồn nấm bệnh. Giá thể hữu cơ thành phẩm đạt độ hoai mục hoàn toàn, có màu nâu đen đồng nhất, cấu trúc xốp nhẹ và giữ ẩm tốt.

Thứ ba, hàm lượng dinh dưỡng khoáng trong giá thể hữu cơ tạo thành đạt mức cân đối và giàu dưỡng chất dễ tiêu, với lượng lân dễ tiêu đạt 14,82 mg/100g giá thể và kali dễ tiêu đạt 12,71 mg/100g giá thể. Sản phẩm giá thể đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu kỹ thuật của tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7185:2002 về phân bón hữu cơ vi sinh vật.

Thứ tư, thử nghiệm canh tác rau mồng tơi trên giá thể hữu cơ cho kết quả sinh trưởng vượt bậc so với công thức đối chứng trồng trên đất phù sa sông Hồng. Tốc độ tăng trưởng chiều cao cây, số lượng lá và diện tích bề mặt lá ở các ngày theo dõi thứ 10 và 20 đều cao hơn công thức đối chứng ở mức sai số có ý nghĩa thống kê. Năng suất sinh khối rau thu hoạch tăng từ 61,3% đến 66,0%, trong khi tỷ lệ xuất hiện sâu bệnh hại giảm từ 49,3% đến 50,8%. Phân tích chất lượng sản phẩm sau thu hoạch khẳng định rau hoàn toàn đạt các chỉ tiêu an toàn theo Quyết định số 106/2007/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng vượt trội về hàm lượng lân và kali dễ tiêu trong giá thể có nguyên nhân trực tiếp từ hoạt động tương hỗ của tổ hợp vi sinh vật tuyển chọn. Quá trình trao đổi chất của các vi khuẩn Bacillus và Pseudomonas đã tiết ra các axit hữu cơ ngoại bào giúp hòa tan các hợp chất khoáng khó tiêu, đồng thời các enzym thủy phân của Streptomyces và Lactobacillus giải phóng lượng dưỡng chất dồi dào còn tồn dư trong mô tế bào rơm rạ. Sự góp mặt của 10% sinh khối chất thải trùn quế cung cấp hệ đệm dinh dưỡng và các chất kích thích sinh trưởng tự nhiên, giúp rễ cây hấp thụ khoáng chất thuận lợi hơn rất nhiều so với môi trường đất thông thường.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu trước đây về sản xuất giá thể từ phụ phẩm bã mía, vỏ cà phê hoặc quy trình sản xuất giá thể GT05 vốn đòi hỏi thời gian ủ kéo dài từ 60 đến 90 ngày và phải bổ sung phân khoáng hóa học, giải pháp của luận văn đã giảm được hơn 50% thời gian chế biến mà vẫn đảm bảo tính chất hoàn toàn hữu cơ sinh học.

Để trực quan hóa các quy luật này, diễn biến nhiệt độ đống ủ có thể được trình bày hiệu quả qua biểu đồ đường động học, làm nổi bật giai đoạn sinh nhiệt đạt đỉnh 55-60 độ C trước khi hạ nhiệt tiệm cận nhiệt độ môi trường ở ngày thứ 30. Bên cạnh đó, sự khác biệt về chiều cao cây, số lá và năng suất thương phẩm giữa các công thức nên được thể hiện qua biểu đồ cột so sánh kèm thanh sai số chuẩn, minh chứng rõ nét cho ưu thế sinh học của giá thể rơm rạ so với đất đối chứng tự nhiên.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nhân rộng quy trình sản xuất chế phẩm sinh học quy mô công nghiệp thông qua việc tối ưu hóa dây chuyền phối trộn chất mang hữu cơ thanh trùng từ cám và trấu. Mục tiêu đặt ra là duy trì mật độ vi sinh vật hữu ích đạt trên 10^8 CFU/g với thời hạn bảo quản tối thiểu 12 tháng. Giải pháp này cần được các viện nghiên cứu và trung tâm ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ chuyển giao trực tiếp cho các nhà máy sản xuất phân bón vi sinh trong giai đoạn 2024 đến 2026.

Thứ hai, thiết lập mô hình thu gom và chế biến rơm rạ tập trung tại các vùng chuyên canh lúa trọng điểm thuộc Đồng bằng sông Hồng. Đặt mục tiêu xử lý từ 40% đến 50% tổng lượng rơm rạ phát sinh sau mỗi vụ thu hoạch, góp phần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính theo Quyết định số 3119/QĐ-BNN-KHCN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Chính quyền cấp huyện kết hợp với các hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp là chủ thể chịu trách nhiệm tổ chức các trạm ủ rơm rạ bán hảo khí quy mô lớn ngay tại địa phương.

Thứ ba, phát triển các gói kỹ thuật canh tác rau an toàn trên nền giá thể rơm rạ hướng tới nông nghiệp đô thị và trang trại công nghệ cao. Mục tiêu nhằm tăng năng suất rau sạch đô thị lên hơn 50% và giảm hoàn toàn việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Các hội nông dân địa phương và doanh nghiệp nông nghiệp tuần hoàn cần đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức tập huấn kỹ thuật và cung ứng giá thể đóng gói sẵn cho người dân thành thị từ quý 3 năm 2024.

Thứ tư, xây dựng chính sách hỗ trợ tín dụng và trợ giá từ 20% đến 30% kinh phí ban đầu cho các hợp tác xã nông nghiệp đầu tư máy băm nghiền rơm rạ và mua chế phẩm vi sinh. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các cơ quan quản lý tiêu chuẩn chất lượng cần sớm ban hành hướng dẫn kỹ thuật chi tiết nhằm chuẩn hóa chứng nhận giá thể rơm rạ theo tiêu chuẩn TCVN 7185:2002 trong giai đoạn 2024 đến 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên sau đại học thuộc các ngành Khoa học Môi trường, Công nghệ Sinh học và Nông học. Tài liệu này cung cấp phương pháp phân lập vi sinh, quy trình đánh giá hoạt tính enzym ngoại bào và mô hình thực nghiệm chậu vại khoa học có giá trị trích dẫn cao.

Thứ hai, các hợp tác xã nông nghiệp và chủ trang trại trồng rau sạch theo định hướng VietGAP và GlobalGAP. Luận văn cung cấp hướng dẫn thực hành từng bước từ tỷ lệ phối trộn rơm rạ, liều lượng chế phẩm vi sinh 1% cho đến kỹ thuật đảo trộn duy trì độ ẩm 55% đến 60% nhằm tự sản xuất giá thể tại chỗ với chi phí tiết kiệm.

Thứ ba, các doanh nghiệp sản xuất phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và giá thể nông nghiệp. Doanh nghiệp có thể khai thác các thông số kỹ thuật về 5 chủng vi sinh vật tuyển chọn và phương pháp sử dụng chất mang trấu cám thanh trùng để thương mại hóa các dòng sản phẩm xử lý sinh khối bền vững.

Thứ tư, các cán bộ quản lý môi trường, khuyến nông viên và các nhà hoạch định chính sách nông thôn. Luận văn là cơ sở khoa học tin cậy để xây dựng các đề án giảm thiểu ô nhiễm do đốt rơm rạ, phát triển kinh tế tuần hoàn và quản lý chất thải rắn nông nghiệp tại các địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Rơm rạ sau thu hoạch có giá trị dinh dưỡng như thế nào để sản xuất giá thể trồng rau?

Rơm rạ sau thu hoạch vẫn giữ lại nguồn sinh khối hữu cơ phong phú, trong đó hàm lượng xenluloza chiếm từ 29,42% đến 42,41% cùng protein thô và các khoáng chất. Nguồn cơ chất này khi được xử lý bằng vi sinh vật sẽ phân giải thành dạng mùn giàu dinh dưỡng, cung cấp môi trường tơi xốp, giữ ẩm tốt và tạo điều kiện thuận lợi cho bộ rễ cây rau phát triển.

Tại sao tổ hợp 5 chủng vi sinh vật được tuyển chọn lại mang lại hiệu quả xử lý vượt trội?

Năm chủng vi sinh vật thuộc các chi Pseudomonas, Bacillus, Acetobacter, Streptomyces và Lactobacillus tạo thành một tổ hợp cộng sinh mạnh mẽ. Chúng đồng thời tiết ra phức hệ enzym ngoại bào phân giải xenluloza và protein với đường kính vòng phân hủy trên 2,0 cm, chịu được nhiệt độ cao 50 độ C và hoạt động bền bỉ trong khoảng pH rộng từ 5,0 đến 9,0.

Quy trình ủ rơm rạ bán hảo khí cần đáp ứng các điều kiện kỹ thuật cốt lõi nào?

Quá trình ủ diễn ra trong 30 ngày, yêu cầu bổ sung 1% chế phẩm vi sinh tuyển chọn cùng 10% phụ phẩm sau nuôi trùn quế. Đống ủ kích thước 1,2 x 2,0 x 1,0 mét cần được duy trì độ ẩm ổn định ở mức 55% đến 60%, che phủ bạt kín và tiến hành đảo trộn kỹ ở các mốc thời gian từ 7 đến 12 ngày.

Trồng rau trên giá thể rơm rạ mang lại lợi ích cụ thể gì về năng suất và phòng trừ sâu bệnh?

Thực nghiệm trên cây rau mồng tơi chứng minh năng suất sinh khối tăng từ 61,3% đến 66,0% so với canh tác trên đất phù sa sông Hồng. Đồng thời, sự hiện diện của hệ vi sinh vật đối kháng có lợi trong giá thể giúp ức chế các loài nấm bệnh trong đất, làm giảm tỷ lệ sâu bệnh hại từ 49,3% đến 50,8%.

Chất lượng rau trồng trên giá thể hữu cơ từ rơm rạ có đảm bảo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm không?

Sản phẩm rau thu hoạch từ giá thể hữu cơ đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu khắt khe theo Quyết định số 106/2007/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Hàm lượng nitrat tồn dư, kim loại nặng độc hại và mật độ các vi sinh vật gây bệnh đường ruột đều nằm dưới ngưỡng quy định cho phép.

Kết luận

Thứ nhất, nghiên cứu đã phân lập được 63 chủng và tuyển chọn thành công 5 chủng vi sinh vật ưu việt (Pseudomonas, Bacillus, Acetobacter, Streptomyces, Lactobacillus) có khả năng sinh enzym xenlulaza và proteaza mạnh với vòng phân giải lớn hơn 2,0 cm.

Thứ hai, quy trình sản xuất chế phẩm vi sinh vật trên chất mang trấu cám khử trùng 3 lần ở 80 độ C đã được chuẩn hóa, tạo tiền đề vững chắc cho việc ứng dụng xử lý phế phụ phẩm quy mô lớn.

Thứ ba, công nghệ ủ bán hảo khí có đảo trộn rút ngắn thời gian ủ rơm rạ xuống còn 30 ngày, tạo ra giá thể hữu cơ cân đối dinh dưỡng với hàm lượng lân dễ tiêu 14,82 mg/100g và kali dễ tiêu 12,71 mg/100g theo chuẩn TCVN 7185:2002.

Thứ tư, canh tác rau mồng tơi trên giá thể hữu cơ nâng cao năng suất từ 61,3% đến 66,0%, giảm tỷ lệ sâu bệnh từ 49,3% đến 50,8% và đảm bảo an toàn tuyệt đối theo Quyết định 106/2007/QĐ-BNN.

Thứ năm, giải pháp chuyển hóa rơm rạ thành giá thể hữu cơ mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế tuần hoàn nông nghiệp, giảm thiểu phát thải hàng triệu tấn khí nhà kính mỗi năm tại Việt Nam.

Kế hoạch triển khai giai đoạn 2024 đến 2026 sẽ tập trung vào việc thử nghiệm mở rộng quy trình trên các loại rau ăn quả và hoa cây cảnh, đồng thời liên kết chuỗi giá trị với các hợp tác xã nông nghiệp đô thị. Hãy áp dụng ngay quy trình sản xuất giá thể hữu cơ từ rơm rạ để bảo vệ môi trường nông thôn và kiến tạo nền nông nghiệp xanh, an toàn và thịnh vượng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN HỮU HƯNG NGHIÊN CỨU SẢN XUẤT GIÁ THỂ HỮU CƠ TỪ RƠM RẠ PHỤC VỤ CHO SẢN XUẤT RAU AN TOÀN Chuyên ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 8 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Minh NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Hữu Hưng i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới TS. Nguyễn Thị Minh đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy - cô giáo trong khoa Môi trường, trường Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức quý báu. Tôi xin được gửi lời cảm ơn tới phòng thí nghiệm Jica, khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi trong quá trình làm luận văn.

Cuối cùng tôi xin được tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình bạn bè những người đã luôn bên cạnh và ủng hộ tôi trong suốt quá trình học tập. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Hữu Hưng ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục bảng.

v Danh mục hình. vi Trích yếu luận văn. vii List of thesis. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu .1 Tình hình sản xuất lúa và phế phụ phẩm sau sản xuất lúa trên thế giới và ở Việt Nam .1 Tình hính sản xuất lúa và phế phụ phẩm sau sản xuất lúa trên Thế Giới .2 Tình hình sản xuất lúa và phế phụ phẩm sau sản lúa ở Việt Nam.2 Tác động của phế thải sau sản xuất lúa đến môi trường.3 Các biện pháp xử lý rơm rạ .1 Khái quát chung về rơm rạ .4 Cơ sở khoa học và quy trình công nghệ xử lý phế thải hữu cơ.

Xenluloza, cơ chế thủy phân và vsv phân giải Xenluloza. Hemixenluloza, cơ chế thủy phân và vsv phân giải Hemixenluloza. Lignin, cơ chế thủy phân và vi sinh vật phân giải Lignin .5 Hiện trạng sản xuất rau trên thế giới và Việt Nam .1 Hiện trạng sản xuất rau trên Thế Giới .2 Hiện trạng sản xuất rau tại Việt Nam .6 Tình hình nghiên cứu xử lý rơm rạ trong sản xuất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam. khái niệm và một số công trình nghiên cứu về giá thể.1 Tình hình nghiên cứu xử lý rơm rạ trong sản xuất nông nghiệp trên Thế Giới.2 Thực trạng phế thải đồng ruộng ở Việt Nam.3 Khái niệm và một số công trình nghiên cứu về giá thể.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu .1 Đối tượng/ vật liệu nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .3 Nội dung nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .2 Chế phẩm sinh học được sản xuất theo phương pháp phối trộn chất mang thanh trùng .3 Xử lý rơm rạ theo phương pháp bán hảo khí có đảo trộn .4 Xác định tính chất của rơm rạ.5 Đánh giá chất lượng giá thể hữu cơ .6 Thí nghiệm chậu vại đánh giá hiệu quả của giá thể hữu cơ theo phương pháp Vincent (1976) .7 Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả đạt được .1 Đặc điểm của chủng vi sinh vật được tuyển chọn .1 Hoạt tính enzym của các chủng vi sinh vật .2 Khả năng chịu nhiệt của các chủng vi sinh vật.3 Khả năng thích ứng với pH của vi sinh vật .4 Khả năng thích ứng trên các nguồn dinh dưỡng cacbon, nito.2 Điều kiện nhân giống tối ưu của các chủng vi sinh vật được tuyển chọn .1 Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự sinh trưởng của vi sinh vật .2 Ảnh hưởng của pH đến sự sinh trưởng của vi sinh vật .3 Ảnh hưởng của tốc độ lắc đến sự sinh trưởng của vi sinh vật .4 Điều kiện nhân giống tối ưu của các chủng vi sinh vật được tuyển chọn .3 Chất lượng chế phẩm sinh học dung xử lý rơm rạ .4 Chất lượng giá thể hữu cơ từ xử lý rơm rạ .1 Theo dõi diễn biến nhiệt độ đống ủ .2 Các chỉ tiêu cảm quan.3 Chất lượng giá thể hữu cơ tạo thành.1 Sinh trưởng và phát triển của rau mùng tơi trên giá thể hữu cơ.6 Chất lượng rau trồng trên giá thể hữu cơ. 70 Phần 5 kết luận và đề nghị. 73 Tài liệu tham khảo.

74 iv c DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thành phần chất thải trong trồng trọt. Lượng chất thải hữu cơ trên thế giới năm 2010. Thành phần hóa học của rơm rạ.

Ứng dụng rơm rạ trong nông nghiệp. Ứng dụng rơm rạ trong lĩnh vực hóa chất. Các nguồn biomass chính ở Việt Nam năm 2000. Ước lượng rơm rạ đốt ngoài đổng ruộng ở các tỉnh vùng đồng bằng Sông Hồng ( ĐBSH) năm 2010.

Tình hình sản xuất rau của thế giới năm 2008. Hoạt tính enzym của các chủng VSV. Khả năng chịu nhiệt của các chủng VSV. Khả năng thích ứng pH của vi sinh vật.

Khả năng thích ứng của VSV trên các nguồn dinh dưỡng cacbon. Khả năng thích ứng của VSV trên các nguồn dinh dưỡng Nito. Đặc điểm sinh học của các chủng VSV được tuyển chọn. Điều kiện nhân giống tối ưu.

Tính chất của rơm rạ. Chất lượng của chế phẩm sinh học. Chất lượng của đống ủ theo đánh giá cảm quan. Tính chất của giá thể hữu cơ tạo thành.

Sinh trưởng của rau mồng tơi trên giá thể hữu cơ. Chất lượng rau trồng trên giá thể hữu cơ. 71 v c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sản lượng và diện tích trồng lúa gạo trên thế giới.

Diện tích và sản lượng lúa gạo của Việt Nam từ năm 2000- 2015. Hình ảnh 3D hợp chất cao phân tử Cellulose. Mô hình phân giải Xenluloza. Hình thái khuẩn lạc và hình thái tế bào của các chủng VSV tuyển chọn.

Ảnh hưởng của nhiệt độ đến sự sinh trưởng của vi sinh vật. Ảnh hưởng của pH đến sinh trưởng của vi sinh vật. Ảnh hưởng của tốc độ lắc đến sinh trưởng của vi sinh vật. Đồ thị biểu diễn nhiệt độ đống ủ ở 3 công thức.

Sinh trưởng của rau mồng tơi sau 10 ngày. Sinh trưởng của rau mồng tơi sau 20 ngày. 70 vi c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Hữu Hưng Tên luận văn: : “Nghiên cứu sản xuất giá thể hữu cơ từ rơm rạ phục vụ cho sản xuất rau an toàn” Nghành: Khoa học môi trường Mã số: 8 44 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Xử lý được rơm rạ thành giá thể hữu cơ trồng rau sạch và an toàn. Rau trồng trên giá thể hữu cơ có chất lượng đảm bảo đạt tiêu chuẩn theo thông tư 106/2007 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp sử dụng trong nghiên cứu này là: thu thập số liệu thứ cấp; phương pháp thu thập số liệu sơ cấp; phương pháp lấy mẫu và phân tích; phương pháp so sánh; phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận Rơm rạ sau thu hoạch thành phần dinh dưỡng vẫn còn lại đáng kể, trong đó hàm lượng xenlulo chiếm 29,42%. Đây là nguồn hữu cơ có giá trị để nghiên cứu sử dụng cho các mục đích khác nhau nhằm gia tăng kinh tế cho người nông dân và thích hợp cho VSV sinh trưởng và phát triển. Từ mẫu rơm rạ và phân bò hoai mục tự nhiên đã phân lập được 63 chủng vi sinh vật trên môi trường chuyên tính khác nhau, bao gồm vi khuẩn, xạ khuẩn, nấm mốc và nấm men, trong đó vi khuẩn chiếm đa số (48%).

Tuyển chọn được 5 chủng VSV có hoạt tính sinh học tốt nhất, có khả năng sinh enzym ngoại bào cao (vòng phân giải protein và xenlulo > 2cm, tinh bột > 1,5 cm), có khả năng chịu nhiệt cao (20-50˚C), thích ứng với khoảng pH rộng (pH=5-9), sinh trưởng tốt trên các nguồn dinh dưỡng C, N khác nhau để sản xuất chế phẩm sinh học dùng xử lý rơm rạ bao gồm: Pseudomonas, Bacillus, Acetobacter, Streptomyces và Lactobacillus. Giá thể hữu cơ từ xử lý rơm rạ có hàm lượng dinh dưỡng ở mức khá do dinh dưỡng còn tồn dư trong rơm rạ và bổ sung chất thải sau nuôi trùn quế. Lượng lân dễ tiêu đạt 14,82 mg/100g giá thể; kali dễ tiêu đạt 12,71 mg/100g giá thể. Điều này thể hiện rõ tác dụng của tổ hợp VSV tuyển chọn, chúng tiết ra các enzym ngoại bào chuyển hóa các chất hữu cơ đồng thời giải phóng dinh dưỡng dễ tiêu có lợi cho cây trồng.

vii c Rau trồng trên giá thể hữu cơ sinh trưởng và phát triển tốt hơn hẳn so với trồng trên đất, các chỉ tiêu theo dõi ở công thức trồng trên giá thể cao hơn công thức đối chứng ở mức sai số có ý nghĩa. Năng suất rau mồng tơi tăng từ 61,3-66%, tỉ lệ sâu bệnh giảm 49,3-50,8%. Chất lượng rau trồng trên giá thể đạt tiêu chuẩn an toàn theo thông tư 106/2007/QĐ-BNN ngà 28/12/20 07của bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Quy trình xử lý rơm rạ làm phân bón hữu cơ đạt hiệu quả xử lý tốt: thời gian ủ ngắn ngày 30 ngày, chất lượng phân ủ có hàm lượng dinh dưỡng cân đối theo TCVN 7185:2002 Phân Hữu Cơ Vi Sinh Vật. viii c LIST OF THESIS Author's name: Nguyen Huu Hung Thesis title: "Research on production of organic straw straw for production of safe vegetables" Category: Environmental Science Code: 8 44 03 01 Name of training institution: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research purposes: The straw can be processed into organic organics to grow clean and safe vegetables.

Vegetables grown on organic substrates have the quality to meet the standards of Circular 106/2007 of the Ministry of Agriculture and Rural Development. Research Methods The methods used in this study were: secondary data collection; primary data collection method; sampling and analysis; comparative method; Data processing methods.