Nghiên Cứu Quy Trình Công Nghệ Sản Xuất Giống Rươi (Tylorrhynchus heterochaetus Quatrefages, 1865)

Nghiên cứu quy trình công nghệ sản xuất giống rươi Tylorrhynchus heterochaetus Quatrefages 1865, góp phần bảo tồn và phát triển nguồn lợi thủy sản.

• Tác giả: Nguyễn Công Hòa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Tuấn
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Nuôi trồng thủy sản
• Đề tài: Nghiên Cứu Quy Trình Công Nghệ Sản Xuất Giống Rươi (Tylorrhynchus heterochaetus Quatrefages, 1865)
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC HÌNH
• 4. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. THESIS ABSTRACT
• 7. MỞ ĐẦU
• 8. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 8.1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI
• 8.2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM
• 9. NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 9.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 9.2. Nội dung nghiên cứu
• 9.3. Nghiên cứu nuôi vỗ rươi
• 9.4. Nghiên cứu cho rươi sinh sản bằng phương pháp nhân tạo
• 9.5. Nghiên cứu ảnh hưởng thức ăn lên sinh trưởng của ấu trùng rươi trong giai đoạn trôi nổi
• 9.6. Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ lên sinh trưởng và tỷ lệ sống của ấu trùng rươi trong giai đoạn trôi nổi
• 9.7. Chăm sóc và quản lý sức khỏe ấu trùng và bể nuôi
• 9.8. Phương pháp nghiên cứu
• 9.8.1. Phương pháp xác định sức sinh sản tuyệt đối và tương đối của rươi
• 9.8.2. Phương pháp theo dõi tốc độ tăng trưởng của ấu trùng
• 9.8.3. Phương pháp xác định các thông số môi trường
• 9.8.4. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu
• 10. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 10.1. Kết quả nghiên cứu nuôi vỗ thành thục của rươi
• 10.2. Tốc độ sinh trưởng, tỷ lệ sống, tỷ lệ thành thục và sức sinh sản tuyệt đối của rươi nuôi vỗ
• 10.3. Kết quả tuyển chọn rươi tham gia sinh sản
• 10.4. Tỷ lệ thành thục của rươi
• 10.5. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của độ mặn tới tỷ lệ thụ tinh của ấu trùng
• 10.6. Hình thái của rươi bố mẹ tham gia sinh sản
• 10.6.1. Xác định tỷ lệ đực cái rươi
• 10.6.2. Sức sinh sản tương đối và tuyệt đối của rươi
• 10.7. Kết quả diễn biến các yếu tố môi trường
• 10.8. Kết quả quan sát các giai đoạn biến thái của ấu trùng rươi
• 10.9. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của thức ăn lên sinh trưởng của ấu trùng giai đoạn trôi nổi
• 10.10. Kết quả các yếu tố môi trường trong bể ương
• 10.11. Kết quả ảnh hưởng của mật độ đến tăng trưởng của ấu trùng rươi
• 11. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quy Trình Sản Xuất Giống Rươi

Nghiên cứu về quy trình sản xuất giống rươi Tylorrhynchus heterochaetus là một lĩnh vực quan trọng trong ngành nuôi trồng thủy sản. Rươi không chỉ là một đặc sản ẩm thực mà còn có giá trị dinh dưỡng cao và tiềm năng kinh tế lớn. Tuy nhiên, nguồn cung rươi hiện nay chủ yếu dựa vào khai thác tự nhiên, dẫn đến sự phụ thuộc vào mùa vụ và nguy cơ cạn kiệt. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển quy trình sản xuất giống rươi nhân tạo là rất cần thiết để chủ động nguồn cung, đáp ứng nhu cầu thị trường và bảo tồn nguồn lợi tự nhiên. Nghiên cứu này tập trung vào các khía cạnh như chọn lọc rươi bố mẹ, kích thích sinh sản, ương nuôi ấu trùng và quản lý môi trường nuôi. Mục tiêu là xây dựng một quy trình sản xuất giống rươi hiệu quả, bền vững và có khả năng ứng dụng rộng rãi trong thực tế.

1.1. Giới thiệu về loài rươi Tylorrhynchus heterochaetus

Loài rươi Tylorrhynchus heterochaetus, còn được biết đến với tên gọi giống rươi, là một loài giun nhiều tơ phân bố ở các vùng nước lợ và nước ngọt ven biển Đông Á. Tại Việt Nam, rươi được tìm thấy ở các tỉnh như Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, và Nam Định. Rươi có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái vùng triều, tham gia vào quá trình phân hủy chất hữu cơ và cung cấp thức ăn cho nhiều loài động vật khác. Ngoài ra, rươi còn là một đặc sản ẩm thực được ưa chuộng, có giá trị kinh tế cao. Theo Phạm Đình Trọng (2000), rươi chỉ xuất hiện vào những thời điểm nhất định trong năm, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố môi trường như thủy triều, thời tiết, và tuần trăng.

1.2. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu sản xuất giống rươi

Việc nghiên cứu sản xuất giống rươi có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo nguồn cung ổn định và bền vững cho thị trường. Hiện nay, nguồn rươi chủ yếu dựa vào khai thác tự nhiên, dẫn đến sự phụ thuộc vào mùa vụ và nguy cơ cạn kiệt do khai thác quá mức. Sản xuất giống rươi nhân tạo giúp chủ động nguồn cung, giảm áp lực lên nguồn lợi tự nhiên và tạo ra cơ hội phát triển kinh tế cho người dân địa phương. Ngoài ra, việc nghiên cứu sản xuất giống rươi còn góp phần vào việc bảo tồn loài và duy trì sự cân bằng sinh thái trong các vùng đất ngập nước.

II. Thách Thức Trong Quy Trình Sản Xuất Giống Rươi Hiện Nay

Mặc dù có tiềm năng lớn, quy trình sản xuất giống rươi vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những khó khăn lớn nhất là việc nắm vững các yếu tố sinh học và sinh thái của rươi, đặc biệt là các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sinh sản và phát triển của ấu trùng. Việc tạo ra môi trường nuôi phù hợp, cung cấp thức ăn đầy đủ và kiểm soát dịch bệnh cũng là những thách thức không nhỏ. Ngoài ra, chi phí đầu tư ban đầu cho quy trình sản xuất giống rươi có thể cao, đòi hỏi người nuôi phải có kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm thực tế. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và người nuôi, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ mới vào quy trình sản xuất giống rươi.

2.1. Khó khăn trong việc kiểm soát các yếu tố môi trường

Kiểm soát các yếu tố môi trường như nhiệt độ, độ mặn, pH và oxy hòa tan là rất quan trọng trong quy trình sản xuất giống rươi. Rươi là loài nhạy cảm với sự thay đổi của môi trường, do đó việc duy trì các thông số ổn định là rất cần thiết để đảm bảo tỷ lệ sống và tăng trưởng của ấu trùng. Theo nghiên cứu của Sato and Tsuchiya (1987), độ mặn thích hợp cho sự phát triển của phôi rươi dao động từ 22.5 – 30‰, trong khi đó độ mặn thích hợp cho quá trình thụ tinh dao động từ 10 – 34 ‰. Việc kiểm soát các yếu tố này đòi hỏi hệ thống thiết bị hiện đại và quy trình quản lý chặt chẽ.

2.2. Vấn đề dinh dưỡng cho ấu trùng rươi giai đoạn đầu

Dinh dưỡng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của ấu trùng rươi. Trong giai đoạn đầu, ấu trùng rươi cần được cung cấp thức ăn phù hợp về kích thước, thành phần dinh dưỡng và khả năng tiêu hóa. Việc lựa chọn và sử dụng thức ăn không phù hợp có thể dẫn đến tỷ lệ sống thấp và chậm lớn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vi tảo và thức ăn công nghiệp có thể được sử dụng làm thức ăn cho ấu trùng rươi, tuy nhiên cần phải điều chỉnh liều lượng và thành phần để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của từng giai đoạn phát triển.

2.3. Quản lý dịch bệnh trong quy trình sản xuất giống rươi

Dịch bệnh là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại lớn trong quy trình sản xuất giống rươi. Rươi có thể bị nhiễm bệnh do vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng. Việc phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh đòi hỏi quy trình quản lý chặt chẽ, bao gồm kiểm tra sức khỏe định kỳ, vệ sinh bể nuôi và sử dụng các biện pháp phòng bệnh an toàn. Trong trường hợp phát hiện bệnh, cần phải có biện pháp xử lý kịp thời để ngăn chặn sự lây lan và giảm thiểu thiệt hại.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Quy Trình Sản Xuất Giống Rươi

Nghiên cứu quy trình sản xuất giống rươi đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau, từ nghiên cứu sinh học và sinh thái đến ứng dụng công nghệ và quản lý sản xuất. Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm: (1) Nghiên cứu đặc điểm sinh học của rươi, bao gồm quá trình sinh sản, phát triển và dinh dưỡng; (2) Xây dựng các mô hình nuôi thử nghiệm để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường và dinh dưỡng đến sinh sản rươi; (3) Áp dụng các kỹ thuật sinh học phân tử để xác định giới tính và đánh giá chất lượng giống rươi; (4) Sử dụng các phương pháp thống kê để phân tích dữ liệu và đưa ra kết luận khoa học. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để xây dựng quy trình sản xuất giống rươi hiệu quả và bền vững.

3.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học và sinh thái của rươi

Nghiên cứu đặc điểm sinh học và sinh thái của rươi là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình sản xuất giống rươi. Các nghiên cứu này tập trung vào các khía cạnh như: (1) Quá trình sinh sản của rươi, bao gồm thời gian sinh sản, số lượng trứng và tỷ lệ thụ tinh; (2) Quá trình phát triển của ấu trùng, bao gồm các giai đoạn phát triển, tốc độ tăng trưởng và tỷ lệ sống; (3) Nhu cầu dinh dưỡng của rươi ở các giai đoạn phát triển khác nhau; (4) Các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của rươi, như nhiệt độ, độ mặn, pH và oxy hòa tan.

3.2. Xây dựng mô hình nuôi thử nghiệm giống rươi

Xây dựng mô hình nuôi thử nghiệm là một phương pháp quan trọng để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố môi trường và dinh dưỡng đến sinh sản rươi. Các mô hình này thường được thiết kế để kiểm soát các yếu tố môi trường và dinh dưỡng, đồng thời theo dõi sự sinh trưởng và phát triển của rươi. Kết quả từ các mô hình nuôi thử nghiệm sẽ cung cấp thông tin quan trọng để tối ưu hóa quy trình sản xuất giống rươi.

3.3. Ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử trong nghiên cứu rươi

Kỹ thuật sinh học phân tử có thể được sử dụng để xác định giới tính và đánh giá chất lượng giống rươi. Việc xác định giới tính sớm giúp người nuôi lựa chọn rươi bố mẹ phù hợp, trong khi đó việc đánh giá chất lượng giống rươi giúp đảm bảo tỷ lệ sống và tăng trưởng cao. Các kỹ thuật sinh học phân tử thường được sử dụng bao gồm PCR, giải trình tự DNA và phân tích marker di truyền.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Quy Trình Sản Xuất Giống Rươi

Các nghiên cứu về quy trình sản xuất giống rươi đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Các nhà khoa học đã xác định được các yếu tố môi trường và dinh dưỡng tối ưu cho sự sinh trưởng và phát triển của rươi. Các kỹ thuật kích thích sinh sản nhân tạo cũng đã được phát triển, giúp chủ động nguồn giống rươi. Ngoài ra, các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh cũng đã được nghiên cứu và áp dụng, giúp giảm thiểu thiệt hại trong quá trình nuôi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn, như tối ưu hóa quy trình sản xuất giống rươi để giảm chi phí và tăng năng suất.

4.1. Xác định các yếu tố môi trường tối ưu cho rươi

Nhiều nghiên cứu đã tập trung vào việc xác định các yếu tố môi trường tối ưu cho sự sinh trưởng và phát triển của rươi. Kết quả cho thấy rằng nhiệt độ, độ mặn, pH và oxy hòa tan là những yếu tố quan trọng nhất. Theo nghiên cứu của Nguyễn Công Hòa (2017), độ mặn phù hợp nhất cho ấp nở ấu trùng rươi trong giai đoạn trôi nổi là S= 100/00. Việc duy trì các yếu tố này ở mức tối ưu giúp tăng tỷ lệ sống và tăng trưởng của rươi.

4.2. Phát triển kỹ thuật kích thích sinh sản rươi nhân tạo

Kỹ thuật kích thích sinh sản rươi nhân tạo giúp chủ động nguồn giống rươi và giảm sự phụ thuộc vào khai thác tự nhiên. Các kỹ thuật thường được sử dụng bao gồm sử dụng hormone, thay đổi độ mặn và nhiệt độ. Theo nghiên cứu của Nguyễn Công Hòa (2017), tỷ lệ đực cái (đực/cái) khi rươi tham gia sinh sản là 1/4,1. Việc nắm vững các yếu tố này giúp tăng hiệu quả kích thích sinh sản rươi.

4.3. Nghiên cứu biện pháp phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh

Phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh là một phần quan trọng trong quy trình sản xuất giống rươi. Các biện pháp thường được sử dụng bao gồm vệ sinh bể nuôi, kiểm tra sức khỏe định kỳ và sử dụng các chất khử trùng an toàn. Việc áp dụng các biện pháp này giúp giảm thiểu thiệt hại do dịch bệnh và đảm bảo năng suất cao.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Trình Sản Xuất Giống Rươi

Quy trình sản xuất giống rươi đã được ứng dụng thành công ở nhiều địa phương, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nuôi. Việc chủ động nguồn giống rươi giúp người nuôi có thể sản xuất quanh năm, không phụ thuộc vào mùa vụ. Ngoài ra, quy trình sản xuất giống rươi còn góp phần vào việc bảo tồn nguồn lợi tự nhiên và phát triển kinh tế bền vững. Tuy nhiên, để ứng dụng rộng rãi quy trình sản xuất giống rươi, cần có sự hỗ trợ từ nhà nước về vốn, kỹ thuật và thị trường.

5.1. Mô hình nuôi rươi kết hợp với trồng lúa

Mô hình nuôi rươi kết hợp với trồng lúa là một giải pháp hiệu quả để tăng thu nhập cho người nông dân. Rươi có thể được nuôi trong ruộng lúa sau khi thu hoạch, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên và giảm chi phí đầu tư. Mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường và phát triển nông nghiệp bền vững.

5.2. Phát triển thị trường rươi và các sản phẩm chế biến

Phát triển thị trường rươi và các sản phẩm chế biến là một yếu tố quan trọng để đảm bảo đầu ra cho người nuôi. Các sản phẩm chế biến từ rươi như chả rươi, mắm rươi và rươi kho có giá trị kinh tế cao và được ưa chuộng trên thị trường. Việc phát triển thị trường rươi cần có sự phối hợp giữa các nhà sản xuất, nhà phân phối và nhà quản lý.

5.3. Chính sách hỗ trợ phát triển nghề nuôi rươi

Chính sách hỗ trợ phát triển nghề nuôi rươi đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích người dân tham gia và mở rộng sản xuất. Các chính sách có thể bao gồm hỗ trợ vốn vay, kỹ thuật, thị trường và bảo hiểm rủi ro. Việc có chính sách hỗ trợ phù hợp sẽ tạo động lực cho người nuôi và góp phần vào sự phát triển bền vững của nghề nuôi rươi.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Quy Trình Sản Xuất Giống Rươi

Nghiên cứu quy trình sản xuất giống rươi đã đạt được nhiều tiến bộ quan trọng, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết. Trong tương lai, cần tập trung vào việc tối ưu hóa quy trình sản xuất giống rươi để giảm chi phí và tăng năng suất. Ngoài ra, cần đẩy mạnh nghiên cứu về di truyền và chọn giống để tạo ra các giống rươi có năng suất cao và khả năng chống chịu bệnh tốt. Việc phát triển thị trường rươi và các sản phẩm chế biến cũng là một hướng đi quan trọng để đảm bảo đầu ra cho người nuôi. Với sự nỗ lực của các nhà khoa học, nhà quản lý và người nuôi, nghề nuôi rươi sẽ ngày càng phát triển và đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước.

6.1. Tối ưu hóa quy trình sản xuất giống rươi

Tối ưu hóa quy trình sản xuất giống rươi là một mục tiêu quan trọng để giảm chi phí và tăng năng suất. Các biện pháp có thể được áp dụng bao gồm sử dụng thức ăn tự nhiên, kiểm soát môi trường nuôi và áp dụng các kỹ thuật nuôi tiên tiến. Việc tối ưu hóa quy trình sản xuất giống rươi cần có sự nghiên cứu và thử nghiệm liên tục.

6.2. Nghiên cứu di truyền và chọn giống rươi

Nghiên cứu di truyền và chọn giống rươi là một hướng đi quan trọng để tạo ra các giống rươi có năng suất cao và khả năng chống chịu bệnh tốt. Các kỹ thuật sinh học phân tử có thể được sử dụng để xác định các gen liên quan đến năng suất và khả năng chống chịu bệnh, từ đó chọn ra các cá thể rươi có đặc điểm tốt để lai tạo.

6.3. Phát triển thị trường rươi và sản phẩm chế biến

Phát triển thị trường rươi và các sản phẩm chế biến là một yếu tố quan trọng để đảm bảo đầu ra cho người nuôi. Các sản phẩm chế biến từ rươi như chả rươi, mắm rươi và rươi kho có giá trị kinh tế cao và được ưa chuộng trên thị trường. Việc phát triển thị trường rươi cần có sự phối hợp giữa các nhà sản xuất, nhà phân phối và nhà quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Rươi là loài động vật không xương sống thuộc nhóm Giun nhiều tơ, phân bố ở Việt Nam, Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia. Ở Việt nam gặp ở Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Khánh Hòa, Côn Đảo. Rươi sống trong hang, dưới bùn thường gặp ở vùng nước lợ, cửa sông, rạch hay đồng bằng ven biển, những nơi chịu tác động trực tiếp của chế độ thủy triều. Rươi chỉ xuất hiện vào những thời kỳ nhất định, những ngày nhất định trong năm vì chúng chịu ảnh hưởng của các yếu tố như thủy triều, thời tiết, tuần trăng, nhiệt độ, độ mặn và các yếu tố sinh thái khác (Phạm Đình Trọng, 2000).

Hàng thế kỷ nay loài rươi được biết đến như là một món ăn đặc sản, bổ dưỡng của người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, tuy nhiên thời gian xuất hiện của rươi trong năm không nhiều do vậy chỉ có những người sành ăn mới có được món ăn bổ dưỡng này. Hiện nay giá thành của rươi trên thị trường nước ta rất cao (từ 450 – 500 nghìn đồng/kg), ngoài thị trường tiêu thụ trong nước, phần lớn rươi còn được các lái buôn vận chuyển bán sang Trung Quốc qua cửa khẩu Móng Cái (Báo Quảng Ninh, 2011). Ngoài giá trị chính của rươi là làm thực phẩm, rươi còn được sử dụng làm thức ăn trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi vỗ tôm sú bố mẹ và tôm thẻ chân trắng. Các cơ sở sản xuất giống hiện nay đều sử dụng rươi làm thức ăn chính cho nuôi vỗ, vì sau khi sử dụng, tỷ lệ tôm thành thục cao, chất lượng trứng tốt (Palmer, 2014).

Ngoài ra rươi còn có vai trò quan trọng trong việc chuyển hoá các chất mùn bã hữu cơ và xác động vật chết trong chu trình chu chuyển vật chất của hệ sinh thái vùng triều, xử lý chất thải hữu cơ, tạo nên độ phì nhiêu, tơi xốp và thông thoáng cho các vùng đất ngập nước (Trần Thái Bái, 1970). Chính nhờ khả năng tự làm sạch thuỷ vực nên rươi còn được một số các nhà khoa học xem như là các sinh vật chỉ thị mức ô nhiễm môi trường bằng cách xác định mật độ quần thể, sản lượng và tần xuất xuất hiện (Klawe and Dickie, 1957). Sản lượng rươi đánh bắt được ở ngoài tự nhiên hiện nay là rất ít (Nguyễn Văn Khang, 1991).Một số đầm ở các bãi triều cửa sông đã có những biện pháp thu giống ngoài tự nhiên theo con nước thuỷ triều, tạo điều kiện thuận lợi cho rươi sinh trưởng và phát triển trong đầm và thu hoạch với năng suất cao gấp nhiều lần ngoài tự nhiên. 1 c Đây là đối tượng đang được khai thác hoàn toàn từ tự nhiên, phụ thuộc vào mùa vụ nên năng suất và sản lượng còn hạn chế.

Để chủ động nguồn giống phục vụ nghề nuôi và bảo vệ nguồn lợi thì việc nghiên cứu sản xuất giống rươi là rất cấp thiết, giúp người nuôi chủ động con giống hiện đang phụ thuộc vào tự nhiên như hiện nay. Do vậy đề tài “Nghiên cứu công nghệ sản xuất giống rươi (Tylorrhynchus heterochaetus Quatrefages, 1865) tại Hải Phòng” cần được thực hiện. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu công nghệ sản xuất giống rươi trong điều kiện nhân tạo nhằm chủ động nguồn giống để phát triển nuôi và góp phần bảo vệ nguồn lợi rươi. - Xây dựng quy trình sản xuất giống nhân tạo rươi từ giai đoạn tuyển chọn rươi bố mẹ, ghép sinh sản và ương ấu trùng trôi nổi.

Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI - Kết quả của luận văn là cơ sở khoa học để xây dựng quy trình kỹ thuật sản xuất giống và ương rươi, bổ sung đối tượng nuôi mới trong nghề nuôi trồng thủy sản. - Kết quả của luận văn giúp nâng cao tỉ lệ sống của rươi tạo ra con giống chất lượng tốt phục vụ cho nghề nuôi, góp phần giải quyết việc làm, phát triển kinh tế thuỷ sản và bảo vệ môi trường sinh thái theo hướng hiệu quả, bền vững. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI Trên thế giới lớp giun nhiều tơ có phân bố rất rộng và đã có nhiều công trình nghiên cứu, như tác giả Michael Mazurkiewicz (1975) có công trình nghiên cứu về sự phát triển của ấu trùng và sinh cảnh sống của của loài giun nhiều tơ Laeonereis culveri (Webster) thuộc họ Nereidae ở vùng cửa sông thuộc bờ biển Atlantic, chúng có cơ thể dài, mỏng và có nhiều đốt, sống trong hang, dưới bùn, về dinh dưỡng chúng sử dụng mùn bã hữu cơ làm thức ăn, thời gian sinh sản của chúng chịu ảnh hưởng bởi chế độ thủy triều, sự biến đổi thời tiết, mùa vụ và chu kỳ trăng, chúng tham gia sinh sản trong 3 ngày vào cuối tháng của tháng 10 và tháng 11 và chỉ sinh sản một lần duy nhất trong đời.

Thời kỳ sinh sản khi có sự biến đổi về các yếu tố sinh thái và môi trường như: nhiệt độ, thời tiết và tuần trăng chúng từ dưới đáy bơi lên trên mặt nước để sinh sản, sau khi sinh sản chúng đều bị chết, xác của chúng làm mồi cho các loài tôm cá sinh sống ở gần đó, vào thời kỳ sinh sản chúng tham gia với số lượng cá thể rất đông, đây cũng là đặc tính sinh sản chung của lớp giun nhiều tơ. Khi sinh sản quần đàn như vậy sẽ làm tăng khả năng thụ tinh cho trứng giúp cho chúng nhanh chóng khôi phục và tái tạo lại quần đàn đã bị chết. Nắm bắt được quy luật sinh sản của rươi, vào thời điểm rươi tham gia sinh sản, chúng được người dân khai thác về sử dụng làm thực phẩm, đây là món ăn ưa thích của những người dân địa phương, họ đã sản xuất giống loài này để cung ứng cho các hộ nuôi làm thực phẩm và sử dụng làm mồi câu cá giải trí. Theo một nghiên cứu khác của hai tác giả Bartels and Zeeck (1990) về loài Hediste diversicolortại bãi triều Jadebusen thuộc bờ biển phía Bắc nước Anh, theo tác giả ngoài tự nhiên rươi sinh sản vào đầu mùa xuân với nhiệt độ trung bình 160C, chúng xuất hiện vào thời gian từ tháng 2 đến tháng 5 theo chu kỳ tuần trăng của các tháng, vào thời kỳ sinh sản rất dễ phân biệt đực cái: Con cái có màu xanh nhạt hay màu vàng nâu, con đực có mầu sẫm, vào thời kỳ sinh sản rươi xuất hiện đồng thời với số lượng cá thể rất đông vào tháng hai, tháng ba và xuất hiện rải rác vào tháng tư và tháng năm.Qua nghiên cứu so sánh nhiệt độ trong mùa sinh sản của rươi tác giả đã kết luận rằng 3 c ngưỡng nhiệt độ và thời gian sinh trưởng là yếu tố quyết định đến quá trình sinh sản quần thể của chúng.

Theo một nghiên cứu khác của Adriaan Dorresteijn and Albrecht Fischer (2004) đã có công trình nghiên cứu về loài giun nhiều tơ Platynereis dumeriliithuộc họ Nereidae đã cho chúng sinh sản nhân tạo trong phòng thí nghiệm ở môi trường nước biển có độ mặn trên 20‰, ở nhiệt độ 180C kết quả thu được: Trứng thụ tinh sau 15 phút và quá trình phát triển của phôi từ 2-64 tế bào trong khoảng thời gian 1,5 – 8 giờ, giai đoạn phôi vị từ 8-24 giờ, sau 48 giờ hình thành phôi hình cầu có gai cứng (Phôi luân cầu Trochophora) chiều dài 0,15mm và sau 96 giờ biến thái thành ấu trùng 3 tia cứng (Metatrochophora) có chiều dài 0,27mm, giai đoạn này ấu trùng có thể bơi tự do. Trong các tài liệu trên thế giới đã biết hiện nay qua tài liệu của Gravier and Dantan (1932) đã có công bố: “Loài rươi đã được tác giả Quatrefages mô tả lần đầu tiên vào năm 1865 như một loài giun nhiều tơ sống ở nước lợ với cái tên Nereis heterochaeta”, tác giả đã dựa trên mẫu vật thu được từ đảo Java của Indonexia, tiếp sau đó loài rươi này lại được Grube (1867) mô tả với tên gọi khác Tylorrhynchus chinensis với một mẫu vật duy nhất thu được tại Thượng Hải (Trung Quốc). Osawa (1901) có nói đến một loài giun nhiều tơ thuộc họ Nereidae sống trong nước ngọt và nước mặn vùng Tokyo (Nhật Bản) mà được tác giả gọi tên là Palolo japonais (loài Rươi Nhật Bản) và loài này sau đó được Izuka (1903) nghiên cứu sâu hơn, song tác giả lại đặt nhầm loài này vào giống Ceratocephale với tên loài là Ceratocephaleosawai. Phải tới năm 1914 với công trình nghiên cứu của tác giả Ramsay (1914) thì các tên loài Ceratocephaleosawai (Izuka), Tylorrhynchus chinensis (Grube) mới được coi là tên động vật đồng nhất (Synonyme) với loài Rươi Nereis heterochaeta (Quatrefages) vàvới loài Tylorrhynchus heterochaetus (Quatrefages) đã được tác giả này mô tả năm 1865.

Về phân bố, trên thế giới cho tới nay các công trình nghiên cứu của Quatrefages(1865), Osawa (1901), Grube (1867), Izuka (1903, 1905), Gravier and Dantan (1932) cho thấy loài Rươi Tylorrhynchus heterochaetus Quatrefages (1865) 4 c chỉ phân bố ở vùng nước lợ và nước ngọt các vùng ven biển phía đông châu Á, từ nước Nga (Viễn Đông), Nhật Bản (Tokyo), Trung Quốc (Quảng Đông) và Indonexia (đảo Java). Theo tác giả Koya Yasunori et al. (2003) đã tiến hành: "Thụ tinh nhân tạovà theo dõi quan sát quá trình phát triển của loài rươiTylorrhynchus heterochaetus”.Ông đã có công bố rằng loài rươi này thường được gọi là Palolo sống ở trong bùn của bãi triều gần cửa sông Ibi, Mie Prefecture Nhật bản, vào mùa sinh sản, cơ thể của chúng chứa đầy trứng và tinh dịch, trong thời gian 3 ngày sau kỳ trăng sớm và trăng tròn của tháng 11 hàng năm, phần sau cơ thể rươi tách ra và bơi lên trên mặt nước để đẻ trứng vào ban đêm. Ông đã tiến hành phương pháp thụ tinh nhân tạo và quan sát sự phát triển của phôi và ấu trùng.

Ở nhiệt độ từ 22- 30 0C đã cho tỷ lệ thụ tinh đạt 80,5%. Sự phân chia tế bào lần một trong vòng hai giờ sau khi trứng được thụ tinh và sự phân chia tế bào này theo dạng xoắn. Túi phôi trở thành ấu trùng và bắt đầu bơi khi cơ thể xuất hiện lông mao trong vòng 24 giờ, sau khi thụ tinh ba ngày trứng nở, phôi phát triển thành ấu trùng trong vòng 5 ngày. Theo công bố của Zazili et al.

(2005) đã nghiên cứu ba loài giun nhiều tơ Tylorrhynchus osawai, Hediste diadroma và loài H.japonica sinh sống vùng cửa sông Omuta-gawa Nhật Bản, ba loài này thường sinh sản vào ban đêm lúc triều cường, trong suốt mùa xuân từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, vào mùa sinh sản chúng xuất hiện với bầy đàn lớn và sinh sản quần thể, tác giả cũng có nhận định rằng về tập tính sống và hoạt động sinh sản của ba loài giun nhiều tơ này là như nhau. Sato and Tsuchiya (1987), đã nghiên cứu về sự ảnh hưởng của độ mặn đến sự phát triển của giai đoạn phôi của 2 loài Hediste japonica and H. Độ mặn thích hợp dao động từ 22.