phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục công trình khoa học của tác gia liên quan đến luận án, Tài liệu tham khảo, luận án gồm 4 chương, 11 tiết. 10 CHUONG 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU LIEN QUAN DE TÀI 1. Nghiên cứu về phong cách lãnh đạo dân chủ Hồ Chí Minh Các công trình nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh Cuốn sách Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh do Đặng Xuan Kỳ chủ biên (Nxb. Nội dung cuốn sách được chia thành hai phần chính bàn về phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh và phong cách Hồ Chí Minh.
Đây là công trình nghiên cứu đầy đủ và toàn diện đầu tiên về phong cách Hồ Chi Minh. Các tác giả đã khái quát quá trình nhận thức của Đảng về vai trò của phong cách Hồ Chí Minh. Cuốn sách cũng đã đưa ra những nhận định ban đầu về phong cách Hồ Chí Minh. Theo các tác giả: Phong cách còn được hiểu theo nghĩa rộng là lề lối, cung cách, cách thức, phong thái, phong độ và phẩm cách đã trở thành nén nếp ổn định của một người hoặc một lớp người, được thể hiện trong tất cả các mặt hoạt động như lao động, học tập, sinh hoạt, ứng xử, diễn đạt (nói và viết).
tạo nên những giá trị, những nét riêng biệt của chủ thé đó [73, tr. Mặc dù chưa đưa ra khái niệm về phong cách Hồ Chí Minh nhưng cuốn sách đã chỉ ra hệ thống phong cách Hồ Chí Minh gồm có: phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt, phong cách ứng xử, phong cách sinh hoạt. Đây là những định hướng quan trọng dé các nhà nghiên cứu tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về phong cách Hồ Chí Minh nói chung và phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh nói riêng. Tiếp tục làm rõ quan điểm của các tác giả trong cuốn Phương pháp và phong cách Hồ Chí Minh, tác giả Mach Quang Thắng trong cuốn sách Góp phan tìm hiểu tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chi Minh (NXB.
Lý luận chính trị, 2017) cũng cho rằng: “Phong cách là cái riêng, cái độc đáo, có 11 tính hệ thong, trở thành nén nếp ổn định của một người hoặc một lớp người được thể hiện trong tất cả các mặt của cuộc sống” [129, tr. Từ những luận giải về phong cách, tác giả đưa ra nhận định riêng về phong cách Hồ Chí Minh. Theo tác giả, “phong cách Hồ Chí Minh là những đặc điểm riêng có, cái độc đáo, có tính hệ thống, trở thành nền nếp én định được phản ánh trong toàn bộ cuộc sống của Hồ Chí Minh” [129, tr. Cuốn sách Hồ Chí Minh — Sự hình thành một nhân cách lớn của tác giả Trần Thái Bình (NXb.
Cuốn sách đã đề cập đến những ảnh hưởng từ truyền thống quê hương, gia đình, từ quá trình hoạt động thực tiễn đến việc hình thành nhân cách Hồ Chí Minh. Tác giả sử dụng thuật ngữ “tác phong” đồng nhất với khái niệm “phong cách”. Cuốn sách đã phân tích hệ thống phong cách Hồ Chí Minh, trong đó có phong cách làm việc Hồ Chí Minh với bốn nội dung chính: thận trọng, thiết thực, chủ động; luôn luôn nắm vững đường lối quần chúng; tác phong tap thể, dân chủ; tác phong khoa học. Cuốn sách Hoc tập tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chi Minh (Nxb.
Chính trị quốc gia, 2017) [101] tập hợp nhiều bải viết, bài nghiên cứu của các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà nghiên cứu về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Tác giả Bùi Đình Phong khang định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh thống nhất với phong cách, thể hiện qua phong cách và phong cách của Người chứa đựng những tư tưởng lớn” [101, tr. Tác giả Nguyễn Thi Kim Dung cũng cho rằng: “Phong cách Hồ Chí Minh là một hệ thống, một chỉnh thé gan bó chặt chẽ với nhau, phát triển theo logic, đi từ suy nghĩ đến nói, viết và biểu hiện qua việc làm, qua ứng xử, sinh hoạt hàng ngày” [101, tr. Từ những nghiên cứu về phong cách Hồ Chi Minh, có thé thay các nhà nghiên cứu đều nhất quán coi phong cách Hồ Chí Minh là nét độc đáo, là cái riêng của Hồ Chí Minh, được biểu hiện trong toàn bộ hoạt động cuộc sống 12 của Người.
Việc nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh không thể tách rời việc nghiên cứu tư tưởng, đạo đức của Người. Các công trình nghiên cứu vẻ phong cách lãnh đạo dân chủ Hồ Chí Minh Các nghiên cứu chuyên sâu về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh nói chung và phong cách lãnh đạo dân chủ Hồ Chí Minh nói riêng không nhiều, đa phần các nhà nghiên cứu đề cập đến phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh với tư cách là một phần nội dung của phong cách làm việc. Cuốn sách Hồ Chí Minh — một con người, một dân tộc, một thời đại, một sự nghiệp của Phạm Văn Đồng (Nxb. Cuốn sách đã nêu lên sự thống nhất giữa lý luận và hành động, giữa tư duy và phong cách của Hồ Chí Minh.
Tác giả khăng định, phong cách Hồ Chí Minh là phong cách của người lãnh đạo, người tổ chức; nêu lên điểm đặc biệt trong phong cách Hồ Chí Minh là tin ở dan và dựa vào dân. Cuốn sách của Ban Tuyên giáo Trung ương: Những nội dung cơ bản cua tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chi Minh (NXb. Chính trị quốc gia, 2016) khẳng định: “Là lãnh tụ của cách mạng Việt Nam, phong cách làm việc Hồ Chí Minh được thê hiện trước hết ở phong cách lãnh đạo” [14, tr. Cuốn sách đã chỉ ra nội dung của phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh gồm có: phong cách lãnh đạo dén chủ, tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; tổ chức việc kiểm tra, kiểm soát cụ thể, thường xuyên; phong cách quần chúng, luôn luôn gần dân, tin dân, trọng dân, dựa vào nhân dân gắn bó với nhân dân; phong cách nêu gương.
Tác gia Nguyễn Văn Chính trong bài viết Một số vấn dé về phong cách và phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh (Ñxb. Quân đội nhân dân, 2018) [60] cũng cho rằng: “Phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh là một biểu hiện trước hết của phong cách làm việc Hồ Chí Minh” [60, tr. Theo tác giả, phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh có những đặc trưng cơ bản sau: phong cách lãnh đạo dân chủ, 13 tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thé lãnh đạo cá nhân phụ trách; luôn chú trọng tổ chức việc kiểm tra, kiểm soát cụ thé, thường xuyên; phong cách quần chúng luôn gần dân, tin dân, trọng dân, dựa vào dân, gắn bó với nhân dân; phong cách nêu gương. Cuốn sách Tur tuéng Hô Chi Minh về khoa học — nghệ thuật quan lý và phong cách lãnh đạo (Nxb.
Lao động, 2010) [20] của tác giả Phạm Văn Bảy trình bày sơ lược về phạm trù quản lý, về khoa học và nghệ thuật quản lý của Hồ Chí Minh đối với quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cách mạng Việt Nam. Tác giả tiếp cận vấn đề dựa trên cơ sở giá trị trong lãnh đạo, quản lý của Hồ Chí Minh dé chỉ ra khoa học, nghệ thuật trong lãnh đạo, quản lý. Đặc biệt ở phần II, tác giả có đề cập đến phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh và chỉ ra các đặc trưng nhận biết về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh, bao gồm: tính hệ thống, phép biện chứng, sự tiễn hóa, ma trận phong cách lãnh đạo. Cuốn sách của Ban Tuyên giáo Trung ương: Xây dựng phong cách, tác phong công tác của người đứng dau, của cán bộ, đảng viên trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (Nxb.
Chính trị quốc gia, 2017) [15] cho rằng: Phong cách lãnh đạo là tổng hợp những phương pháp, biện pháp, cách thức riêng, tiêu biểu mà người lãnh đạo sử dung hàng ngày dé thực hiện nhiệm vụ của mình. Phong cách được quy định bởi chức năng, nhiệm vụ, phẩm chất, tri thức, điều kiện chính trị và điều kiện sống của người lãnh đạo [15, tr. Cuốn sách cũng khắng định phong cách là khái niệm rộng hơn phương pháp, biện pháp, cách thức, nó được biểu hiện thông qua phương pháp, biện pháp, cách thức và đồng thời phản ánh các phẩm chất bên trong của con người, phản ánh tư tưởng, đạo đức, năng lực, tính cách, sở trường của người lãnh đạo. Khi đề cập đến phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh, cuốn sách đưa 14 ra một số nội dung cơ bản sau: phong cách dân chủ nhưng quyết đoán, lãnh đạo sâu sát, khéo dùng người, trọng dụng người tài, cách mạng, khoa học, năng động, sáng tạo.
Có thé thấy, việc nghiên cứu phong cách lãnh đạo phải găn với hoạt động lãnh đạo và không thể tách rời với việc nghiên cứu tư tưởng, đạo đức của người lãnh đạo. Cùng với sự phát triển trong nghiên cứu về phong cách Hồ Chí Minh, nhiều nhà nghiên cứu đã tập trung nghiên cứu chuyên sâu về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh, tách bạch nội dung phong cách lãnh đạo ra khỏi phong cách làm việc. Cuốn sách Phong cách lãnh đạo, quản lý Hồ Chi Minh — Giá trị lý luận và thực tiễn (Nxb. Chính tri quốc gia, 2019) [109] của các tác giả Lý Việt Quang và Trần Thị Hợi là công trình nghiên cứu tương đối chuyên sâu và toàn diện về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh.
Các tác giả cho răng: “Phong cách lãnh đạo, quan lý Hồ Chi Minh là những nét đặc trưng, độc đáo mang tinh ồn định, được thể hiện một cách thường xuyên trong hoạt động lãnh đạo, quản lý của Người” [109, tr. Phong cách lãnh đạo, quản lý Hồ Chí Minh được dé cập với những nội dung cơ bản: dân chủ; năng động, sáng tạo; quyết đoán, chủ động; khoa học; nêu gương. Cuốn sách cũng khăng định giá trị trường tồn của phong cách lãnh đạo, quản lý Hồ Chí Minh, đặc biệt là đối với việc xây đựng cán bộ lãnh đạo các cấp. Như vậy, các nghiên cứu về phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh đều khẳng định, phong cách lãnh đạo là những nét riêng, đặc điểm riêng được biểu hiện thường xuyên trong hoạt động lãnh đạo của Người.
Muốn thay rõ về phong cách lãnh đạo của Người thì cách tiếp cận rõ ràng nhất chính là thông qua hoạt động lãnh đạo, đồng thời cần phải kết hợp chặt chẽ với việc nghiên cứu tư tưởng, đạo đức của Người, bởi lẽ phong cách biểu hiện tư tưởng, đạo đức của con người, phong cách chính là con người. 15 Phong cách lãnh đạo dân chủ Hồ Chí Minh được các nhà nghiên cứu thống nhất nhận định coi đây là điểm đặc sắc nhất, nổi bật nhất trong phong cách lãnh đạo Hồ Chí Minh.