Pháp Luật Bảo Lãnh Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Tại Việt Nam: Hiện Trạng Và Giải Pháp

Chuyên khảo phân tích Luận án nghiên cứu la législation des garanties de crédits pour lentreprise au vietnam etat actuel, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Pham Thi Kim Anh
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Thi Quy
• Trường học: Université François Rabelais de Tours - Ecole Supérieure de Commerce Extérieur de Hanoi
• Chuyên ngành: Droit des affaires internationales
• Đề tài: Nghiên cứu pháp luật về bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp tại Việt Nam: Hiện trạng và giải pháp
• Loại tài liệu: mémoire de recherche
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• REMERCIEMENTS
• INTRODUCTION
• 1. CHAPITRE 1: LES GENERALITES SUR LE DROIT DES GARANTIES DE CREDITS
• 1.1. Section 1 : La notion du droit des garanties de crédits et la nécessité des règles juridiques en la matière
• 1.1.1. I. La notion du droit des garanties de crédits
• 1.1.2. II. La nécessité du droit des garanties de crédits dans l'économie vietnamienne
• 1.2. Section 2 : La notion des mesures de garantie de crédits
• 1.2.1. La notion de la garantie de crédits et du bien mis en garantie
• 1.2.2. Les fonctions des mesures de garantie de crédits
• 1.2.3. La nature juridique, la forme et le contenu du contrat de sûretés
• 1.2.4. IV. Les mesures de Garantie de Crédits
• 2. CHAPITRE 2: L'ÉTAT ACTUEL DE LA LÉGISLATION VIETNAMIENNE DES GARANTIES DE CRÉDITS
• 2.1. Section 1: Quelques observations sur la législation des garanties de crédits
• 2.1.1. I. L'arsenal juridique de la législation des garanties de crédits
• 2.1.2. II. Les réussites de la législation
• 2.1.3. III. Les restrictions de la législation des garanties de crédits
• 2.2. Section 2: Les difficultés dans l'application des dispositions sur les garanties de crédits pendant ce dernier temps au Vietnam
• 2.2.1. I. L'application des mesures de garantie de crédits dans l'opération
• 2.2.2. II. L'inscription des sûretés et privilèges et ses obstacles
• 2.2.3. III. Le traitement des biens mis en garantie et ses obstacles
• 3. CHAPITRE 3 : QUELQUES SOLUTIONS EN VUE D'AMELIORATION DE LA LEGISLATION DES GARANTIES DE CREDITS
• 3.1. Section 1: L'orientation de l'élaboration d'une législation cohérente
• 3.1.1. I. Harmonisation de deux systèmes de règles dites civiles et bancaires
• 3.1.2. II. Le schéma proposé d'une législation des garanties de crédits
• 3.2. Section 2: L'amélioration de quelques dispositions prévues dans le Décret 178/1999 NĐ-CP sur les garanties de prêts bancaires
• 3.2.1. I. L'amélioration du mécanisme de détermination de la valeur des biens
• 3.2.2. II. La modification de la portée de garantie des biens grevés
• 3.2.3. III. L'amélioration de la disposition sur la détention de titres de propriété
• 3.2.4. IV. Le renforcement sur le traitement des infractions au droit des garanties
• 3.2.5. V. La proposition d'ajouter quelques nouvelles dispositions dans le Décret 178/1999 NĐ-CP
• 3.3. Section 3 : L'institution de quelques principes concernant l'inscription des sûretés et privilèges dans le projet de modification du Code civil
• 3.3.1. I. L'enregistrement du droit de propriété des biens de valeur économique
• 3.3.2. II. La définition des biens
• 3.3.3. III. L'effet de l'inscription des sûretés et privilèges
• 3.3.4. IV. L'harmonisation du système de publicité foncière et l'accélération du processus de délivrance des certificats du droit d'usage de terrains
• 3.3.5. V. Le renforcement du rôle du notaire dans la matière de garanties
• ANNEXES

Tóm tắt

I. Bảo lãnh tín dụng và pháp luật về bảo lãnh

Bảo lãnh tín dụng là một công cụ quan trọng trong hoạt động tín dụng, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế thị trường tại Việt Nam. Pháp luật về bảo lãnh tín dụng đóng vai trò thiết yếu trong việc điều chỉnh các mối quan hệ giữa ngân hàng và doanh nghiệp. Các quy định pháp luật này không chỉ bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn. Pháp luật về bảo lãnh cần phải cân bằng giữa lợi ích của các bên, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong các giao dịch tín dụng.

1.1. Khái niệm và vai trò của bảo lãnh tín dụng

Bảo lãnh tín dụng là một hoạt động hỗn hợp, bao gồm cả yếu tố dân sự, kinh tế và tài chính. Nó đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ của doanh nghiệp đối với ngân hàng. Trong bối cảnh doanh nghiệp tại Việt Nam, bảo lãnh tín dụng giúp giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn. Các quy định pháp luật về bảo lãnh tín dụng cần phải linh hoạt, phù hợp với đặc thù của nền kinh tế thị trường.

1.2. Sự cần thiết của pháp luật về bảo lãnh tín dụng

Trong nền kinh tế thị trường, pháp luật về bảo lãnh là công cụ không thể thiếu để điều chỉnh các mối quan hệ tín dụng. Nó bảo vệ lợi ích của ngân hàng, đảm bảo an toàn cho hệ thống tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Các quy định này cũng giúp ngăn chặn rủi ro tín dụng, đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế. Tín dụng doanh nghiệp sẽ không thể phát triển bền vững nếu thiếu các quy định pháp luật chặt chẽ và minh bạch.

II. Hiện trạng bảo lãnh tín dụng tại Việt Nam

Hiện trạng bảo lãnh tín dụng tại Việt Nam cho thấy nhiều thách thức và hạn chế trong việc áp dụng các quy định pháp luật. Mặc dù đã có nhiều văn bản pháp luật điều chỉnh, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều bất cập. Các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn do yêu cầu bảo lãnh quá khắt khe. Đồng thời, ngân hàng cũng đối mặt với rủi ro cao do thiếu cơ chế giám sát hiệu quả.

2.1. Những hạn chế trong quy định pháp luật

Các quy định pháp luật tín dụng hiện hành còn nhiều bất cập, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật. Điều này dẫn đến việc áp dụng không thống nhất, gây khó khăn cho cả ngân hàng và doanh nghiệp. Bảo lãnh ngân hàng cần được điều chỉnh linh hoạt hơn để phù hợp với thực tiễn kinh doanh tại Việt Nam.

2.2. Khó khăn trong thực thi pháp luật

Việc thực thi các quy định về bảo lãnh tín dụng gặp nhiều trở ngại, đặc biệt là trong việc xử lý tài sản bảo đảm và đăng ký quyền sở hữu. Các thủ tục hành chính phức tạp và thiếu minh bạch làm giảm hiệu quả của các biện pháp bảo lãnh. Điều này đòi hỏi sự cải cách mạnh mẽ trong hệ thống pháp luật và cơ chế thực thi.

III. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về bảo lãnh tín dụng

Để cải thiện hiện trạng bảo lãnh tín dụng, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trước hết, cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo tính thống nhất và minh bạch. Đồng thời, cần tăng cường cơ chế giám sát và hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tiếp cận nguồn vốn. Giải pháp bảo lãnh tín dụng cần tập trung vào việc giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển.

3.1. Hoàn thiện quy định pháp luật

Cần sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật tín dụng để đảm bảo tính đồng bộ và linh hoạt. Đặc biệt, cần xây dựng các quy định cụ thể về việc xác định giá trị tài sản bảo đảm và quy trình xử lý tài sản. Hỗ trợ doanh nghiệp cần được đẩy mạnh thông qua các chính sách ưu đãi và giảm bớt thủ tục hành chính.

3.2. Tăng cường cơ chế giám sát

Việc tăng cường cơ chế giám sát và quản lý rủi ro trong bảo lãnh tín dụng là yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả của các biện pháp bảo lãnh. Cần xây dựng hệ thống thông tin minh bạch và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý. Tín dụng và phát triển doanh nghiệp sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ nếu các giải pháp này được thực hiện hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi mạnh mẽ sang kinh tế thị trường, các giao dịch dân sự và hoạt động tín dụng ngày càng đa dạng và phức tạp. Theo báo cáo của ngành ngân hàng, tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng có bảo đảm chiếm khoảng 70%, phản ánh vai trò quan trọng của các biện pháp bảo đảm tín dụng trong hoạt động tài chính. Luật pháp về bảo đảm tín dụng tại Việt Nam đã được xây dựng từ những năm cuối thập niên 1990, với các văn bản pháp luật như Bộ luật Dân sự 1995, Nghị định 178/1999/NĐ-CP về bảo đảm cho vay ngân hàng, Nghị định 165/1999/NĐ-CP về bảo đảm và đặc quyền, cùng các thông tư hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng cho thấy còn nhiều hạn chế, đặc biệt trong việc xác định giá trị tài sản bảo đảm, thủ tục đăng ký và xử lý tài sản bảo đảm, gây khó khăn cho cả ngân hàng và doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng pháp luật bảo đảm tín dụng tại Việt Nam, nhận diện các khó khăn, hạn chế trong áp dụng và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế thị trường. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật hiện hành từ năm 1995 đến 2002, tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp trong giao dịch bảo đảm tín dụng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ các nhà làm luật, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp hiểu rõ hơn về cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng bảo đảm tín dụng, từ đó góp phần hoàn thiện khung pháp lý, giảm thiểu rủi ro tín dụng và thúc đẩy đầu tư trong nước và nước ngoài.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình pháp lý về bảo đảm tín dụng, bao gồm:

• Lý thuyết về bảo đảm tín dụng trong pháp luật dân sự: Xem xét các biện pháp bảo đảm như thế chấp, cầm cố, bảo lãnh, với các khái niệm chính như hợp đồng bảo đảm, tài sản bảo đảm, quyền và nghĩa vụ của các bên, phạm vi bảo đảm.

• Lý thuyết về bảo đảm tín dụng trong pháp luật ngân hàng: Tập trung vào các quy định đặc thù điều chỉnh hoạt động bảo đảm tín dụng trong lĩnh vực ngân hàng, bao gồm giới hạn cho vay, các biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng, và vai trò của các tổ chức tín dụng.

• Khái niệm chính: Hợp đồng bảo đảm, tài sản bảo đảm (bất động sản, động sản, quyền tài sản), đăng ký bảo đảm, xử lý tài sản bảo đảm, rủi ro tín dụng, quyền và nghĩa vụ của bên bảo đảm và bên nhận bảo đảm.

Khung lý thuyết này giúp phân tích mối quan hệ pháp lý giữa các chủ thể trong giao dịch bảo đảm tín dụng, đồng thời đánh giá tính hiệu quả và phù hợp của các quy định pháp luật hiện hành.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật Việt Nam (Bộ luật Dân sự 1995, Nghị định 178/1999/NĐ-CP, Nghị định 165/1999/NĐ-CP, các thông tư liên ngành), báo cáo ngành ngân hàng, tài liệu học thuật và các ý kiến chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật và ngân hàng.

• Phương pháp phân tích: Phân tích pháp lý so sánh giữa các văn bản pháp luật trong nước và kinh nghiệm quốc tế, đánh giá thực trạng áp dụng pháp luật qua các trường hợp thực tế tại một số địa phương, phân tích các khó khăn, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật hiện hành.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 1995 đến 2002, giai đoạn có nhiều thay đổi quan trọng trong hệ thống pháp luật bảo đảm tín dụng tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích lý thuyết và thực tiễn nhằm đưa ra các đề xuất khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hệ thống pháp luật bảo đảm tín dụng còn phân tán và thiếu đồng bộ: Có ít nhất 7 văn bản pháp luật chính quy định về bảo đảm tín dụng, trong đó có sự chồng chéo giữa quy định của Bộ luật Dân sự và Luật các tổ chức tín dụng cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn. Ví dụ, Nghị định 178/1999/NĐ-CP và Nghị định 165/1999/NĐ-CP có nhiều quy định không thống nhất, gây khó khăn cho việc áp dụng.

2. Cơ chế xác định giá trị tài sản bảo đảm chưa hợp lý: Việc xác định giá trị quyền sử dụng đất làm tài sản bảo đảm theo bảng giá do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành không phản ánh đúng giá thị trường, dẫn đến việc doanh nghiệp khó tiếp cận vốn tín dụng. Theo ước tính, giá trị tài sản bảo đảm có thể bị đánh giá thấp hơn 20-30% so với giá trị thực tế.

3. Thủ tục đăng ký bảo đảm còn phức tạp và chưa đồng bộ: Việc đăng ký bảo đảm trên tài sản động sản và bất động sản do nhiều cơ quan khác nhau thực hiện, thủ tục hành chính kéo dài, gây khó khăn cho doanh nghiệp và ngân hàng. Ví dụ, chỉ có khoảng 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất tính đến năm 2002, cho thấy sự hạn chế trong việc áp dụng.

4. Khó khăn trong xử lý tài sản bảo đảm khi doanh nghiệp mất khả năng trả nợ: Việc xử lý tài sản bảo đảm, đặc biệt là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, phải có sự chấp thuận của các cơ quan nhà nước, làm chậm quá trình thu hồi vốn của ngân hàng. Thời gian xử lý có thể kéo dài từ 6 tháng đến hơn 1 năm, làm tăng rủi ro tín dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ sự chưa hoàn thiện của hệ thống pháp luật, đặc biệt là sự không đồng bộ giữa các văn bản pháp luật dân sự và ngân hàng. Việc áp dụng bảng giá đất cố định không theo sát biến động thị trường làm giảm tính khả thi của tài sản bảo đảm, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của doanh nghiệp. So với kinh nghiệm pháp luật bảo đảm tín dụng của Pháp và các nước phát triển, Việt Nam còn thiếu các quy định linh hoạt về xác định giá trị tài sản và thủ tục đăng ký bảo đảm.

Việc phân tán trách nhiệm đăng ký bảo đảm giữa nhiều cơ quan cũng làm giảm hiệu quả quản lý và tăng chi phí giao dịch. Thực tế cho thấy, các ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam cũng gặp khó khăn trong việc xử lý tài sản bảo đảm do thủ tục hành chính phức tạp và thời gian kéo dài.

Ý nghĩa của nghiên cứu là làm rõ các điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật bảo đảm tín dụng, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng, giảm thiểu rủi ro và thúc đẩy đầu tư trong nền kinh tế thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Harmon hóa hệ thống pháp luật bảo đảm tín dụng: Cần rà soát, sửa đổi và thống nhất các quy định pháp luật liên quan đến bảo đảm tín dụng, đặc biệt là giữa Bộ luật Dân sự và Luật các tổ chức tín dụng, nhằm tránh chồng chéo và mâu thuẫn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước.

2. Cải tiến cơ chế xác định giá trị tài sản bảo đảm: Xây dựng cơ chế xác định giá trị quyền sử dụng đất và tài sản bảo đảm theo giá thị trường, cho phép các bên thỏa thuận giá trị tài sản bảo đảm trên cơ sở thẩm định độc lập. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính.

3. Đơn giản hóa thủ tục đăng ký bảo đảm: Thiết lập hệ thống đăng ký bảo đảm tập trung, áp dụng công nghệ thông tin để rút ngắn thời gian và chi phí đăng ký, đồng thời tăng cường công khai, minh bạch thông tin đăng ký. Thời gian: 2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước.

4. Tăng cường quyền và trách nhiệm của ngân hàng trong xử lý tài sản bảo đảm: Cho phép ngân hàng được quyền xử lý tài sản bảo đảm một cách nhanh chóng, minh bạch, giảm bớt thủ tục hành chính, đồng thời bảo đảm quyền lợi của các bên liên quan. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tư pháp.

Các giải pháp trên nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bảo đảm tín dụng, giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế thị trường tại Việt Nam.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng pháp luật bảo đảm tín dụng, từ đó xây dựng, hoàn thiện chính sách và pháp luật phù hợp với thực tiễn kinh tế thị trường.

2. Ngân hàng và tổ chức tín dụng: Cung cấp cơ sở pháp lý và phân tích thực tiễn giúp các tổ chức tín dụng nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng, cải thiện quy trình cho vay có bảo đảm.

3. Doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ: Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong giao dịch bảo đảm tín dụng, từ đó chủ động trong việc huy động vốn và bảo vệ quyền lợi khi tham gia các giao dịch tín dụng.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành luật, kinh tế: Là tài liệu tham khảo quý giá về pháp luật bảo đảm tín dụng tại Việt Nam, giúp nghiên cứu sâu hơn về mối quan hệ giữa pháp luật và hoạt động kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Bảo đảm tín dụng là gì và tại sao cần thiết trong kinh tế thị trường?
   Bảo đảm tín dụng là các biện pháp pháp lý nhằm đảm bảo nghĩa vụ trả nợ của người vay được thực hiện, như thế chấp, cầm cố, bảo lãnh. Nó giúp giảm rủi ro cho ngân hàng, bảo vệ quyền lợi người cho vay và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn.

2. Các hình thức bảo đảm tín dụng phổ biến tại Việt Nam hiện nay?
   Phổ biến nhất là thế chấp tài sản bất động sản (đất đai, nhà cửa), cầm cố tài sản động sản (máy móc, hàng hóa), và bảo lãnh của bên thứ ba. Mỗi hình thức có quy trình và điều kiện pháp lý riêng.

3. Tại sao việc xác định giá trị tài sản bảo đảm lại gặp khó khăn?
   Do giá trị quyền sử dụng đất được xác định theo bảng giá do chính quyền địa phương ban hành, không phản ánh đúng giá thị trường, dẫn đến việc đánh giá thấp hoặc không chính xác giá trị tài sản bảo đảm, ảnh hưởng đến khả năng vay vốn.

4. Thủ tục đăng ký bảo đảm có phức tạp không?
   Hiện nay thủ tục đăng ký bảo đảm còn phức tạp do phải thực hiện tại nhiều cơ quan khác nhau, thủ tục hành chính kéo dài, thiếu sự đồng bộ và minh bạch, gây khó khăn cho cả ngân hàng và doanh nghiệp.

5. Ngân hàng có thể xử lý tài sản bảo đảm khi doanh nghiệp không trả nợ như thế nào?
   Ngân hàng có quyền xử lý tài sản bảo đảm thông qua bán đấu giá hoặc nhận tài sản thay thế khoản nợ, tuy nhiên việc này phải tuân thủ các quy định pháp luật và thường phải có sự chấp thuận của cơ quan nhà nước, dẫn đến thời gian xử lý kéo dài.

Kết luận

• Hệ thống pháp luật bảo đảm tín dụng tại Việt Nam đã được xây dựng tương đối đầy đủ nhưng còn nhiều hạn chế về tính đồng bộ và thực tiễn áp dụng.
• Việc xác định giá trị tài sản bảo đảm, đặc biệt là quyền sử dụng đất, chưa phản ánh đúng giá thị trường, gây khó khăn cho doanh nghiệp và ngân hàng.
• Thủ tục đăng ký bảo đảm và xử lý tài sản bảo đảm còn phức tạp, kéo dài, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tín dụng.
• Cần thiết phải hoàn thiện pháp luật, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường quyền cho ngân hàng trong xử lý tài sản bảo đảm.
• Các bước tiếp theo bao gồm rà soát, sửa đổi pháp luật, xây dựng cơ chế xác định giá trị tài sản bảo đảm linh hoạt, áp dụng công nghệ thông tin trong đăng ký bảo đảm và nâng cao năng lực xử lý tài sản bảo đảm.

Kêu gọi hành động: Các cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp cải thiện pháp luật và thực tiễn bảo đảm tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITE FRANCOIS ECOLE SUPERIEURE DE RABELAIS DE TOURS COMMERCE EXTERIEUR DE HANOI DESS - DROIT DES AFFAIRES INTERNATIONALES * OK % TRUNG TAM THONG TIN THU VIỆN TRUONG ĐẠI HOC LUAT HA NO. , PHONG ĐỌọc__ ñ (2/2 re Te cs or ¿ MEMOIRE DE RECHERCHE ETAT ACTUEL ET SOLUTIONS Maison du Droit Vietnamo-Frangaise BIBLIOTHEQUE Réalisé par : PHAM THI KIM ANH Tuteur : DR NGUYEN THI QUY Cotuteur : DEA TRAN THI KIM ANH U-MEM ANH HANO}! - 2002 DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh REMERCIEMENTS Des les premiéres lignes de ce mémoire de fin d'études du DESS - Droit des affaires internationales, nous tenons ồ remercier tous ceux qui nous ont aidée, tous ceux sans lesquels ce travail n'aurait pas été possible. Merci à Mme Nguyen Thi Hang ainsi que tout le personnel de l'administration de |'Ecole du commerce extérieur de Hanoi. Nous remercions vivement nos tuteurs et cotuteurs de nous avoir beaucoup aidée dans la rédaction du mémoire.

Nos remerciements viennent @galement a4 nos chers professeurs de [Université de Tours ainsi que nos chers professeurs et experts vietnamiens qui nous ont fourni des connaissances précieuses en droit des affaires internationales. Nous adressons une part importante de notre gratitude G Monsieur Nguyen Hung Son - Chef du Bureau de Cautionnement de Vietcombank - maitre de stage nous ayant réservé une bonne partie de son temps pour nous guider dans la recherche de documents ainsi que dans la redaction du mémoire. Enfin, nous profitons de cette occasion précieuse pour exprimer ici tous nos remerciements et toute notre reconnaissance ở la Direction de la Maison du Droit vietnamo-francaise qui nous a qu†orisée a assister régulièremen† a ses séminaires qui nous sont effectivement utiles, surtout a celui portant sur le droit de l'iinscription des sdretés et privileges organisé au début du mois de septembre 2002. DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh TABLE DES MATIERES INTRODUCTION ic cris sania cans coms wns ict nh ena bàn nica noi Oa thua tùng thua Quản UA tảng Hd emma 4 CHAPITRE 1: LES GENERALITES SUR LE DROIT DES GARANTIES DE CREDITS Section 1 : La notion du droit des garanties de crédits et la nécessité des rẻgles juridiques en lq mofiêre.

nh ngà He, ó I, La notion du droit des garanties de crédli†s. ích ae 6 ll. La nécessité du droit des garanties de crédits dans léconomie VIETIOMIBING tcc cs once eee ene KOO E14 enn HGỮR4 KEEIIĐPETS BHNEH-UEEIUPEIREĐES Ha vi 8 Ill. Lévolu†ion du droit vietnamien des garanties de crédli†s.

Le contenu du droit des garanties de Crédlifs. che 13 Section 2 : La notion des mesures de garantie de crédis. La notion de la garantie de crédits et du bien mis en gorœnfie. Les fonctions des mesures de garantie de CrédliÏs.

La nature juridique, la forme et le contenu du contrat de sôre†és. 20 IV, Les mesures de Garantie de CrécÌiÏs. «ch Han Hung han gu ke 22 CHAPITRE 2: L'ÉTAT ACTUEL DE LA LÉGISLATION VIETNAMIENNE DES GARANTIES DE CRÉDITS Section 1: Quelques observations sur la législation des garanties de fot(-To || (ere 28 |, ‘arsenal juridique de la législation des garanties de crédlifs. Les reussites de la législa†ion EN Id md†ière.- ác nhan ee 3] Ill.

Les restrictions de la législation des garanties de crédl†s. 34 Section 2: Les difficultés dans l'application des dispositions sur les garanties de crédits pendant ce dernier temps au Vietnam. [application des mesures de garantie de crédits dans l'opération de CHSC ST SSS OlSIGIOIĐS: is. atts cave WG.

saver neon’ diene da sã 8g ala wasllonedids EoufEuẩtca s3 AGM [0110 185 ĐEBNLESR35 GAN 42 ll. Linscription des sũre†és et privileges et ses ODSTACIES. eee teetertenies 44 Il. Le traitement des biens mis en garantie et ses obs†qcle©s.-- 46 DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh CHAPITRE 3 : QUELQUES SOLUTIONS EN VUE D'AMELIORATION DE LA LEGISLATION DES GARANTIES DE CREDITS Section 1: L'orientation de I'élaboration d'une législation cohérente.

§2 |, harmonisation de deux systemes de règles dites civiles et bancaires. Le schéma proposé d'une législation des garanties de crédlifs. 53 Section 2: L'amélioration de quelques dispositions prévues dans le Décret 178/1999 NĐ-CP sur les garanties de préts bancdires. 54 |, Lamélioration du mécanisme de détermination de la valeur des biens QIOVES.

La modification de la portée de garantie des biens grevés. L'amélioration de la disposition sur la détention de titres de propriété fo [1-8 ©) [=] 81S © |) ne 58 IV. Le renforcement sur le traitement des infractions au droit des GQALANTISS MEO e. La proposition d'ajouter quelques nouvelles dispositions dans le Déerst 178/199@/ND-ACP MOC iG se ccssciscns mimnimcranancs sees aie tàn ggi8ãg500003801010 388800 cee 60 Section 3 : L'institution de quelques principes concernant I'inscription des saretés et priviléges dans le projet de modification du Code cwil.

L'enregistrement du droit de propriété des biens de valeur SSONOMIQUE ITIDOITTOT toxsnomnann aeRO AOD OR En ETN mien Room oe 60 Il. La GEFINITION GES biens G VENI. L'effe† de Iinscription des sdretés e† PrivilOGe. cecseeeeeeseteecserteeteeeneen 6] IV, L'harmonisation du système de publicité foncière et l'accélération du processus de délivrance des certificats du droit d'usage de †errdins.

Le renforcement du rôle du notaire dans la matiére de garanties de PIGS DOTIGHIOE. voces moe CREE ph MOONEE HOS33511 IÓ. nn dt Hà Hà tà ếch 1x ees er kh 64 ANNEXES. nO net nh 7s DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh INTRODUCTION Dans le contexte ou léconomie vietnamienne s'est transformée en une économie de marché, les transactions civiles ainsi que les opérations de crédit semblent plus nombreuses et plus complexes.

Il leur faut des dispositions plus convenables a léconomie de passage. Lentrée en vigueur du Code civil vietnamien a compter du ler juillet 1996 a répondu essentiellement & cette demande, et marqué un tournant important dans [oeuvre de Iinstitufion d'un Etat de droit puissant et civilisé. Le Code a créé des fondements juridiques certains pour les transactions civiles, dont les dispositions sur la garantie de l'exécution de l'obligation en matiére civile. Celles-ci devront constituer les bases de principes pour que le Gouvernement et la Banque d’Etat du Vietnam continuent a établir des règles juridiques sur les garanties de crédits dans l'opération de crédit.

Jusqườ present, nous pouvons affirmer qu' une législation des garanties de crédits a été €tablie. Ces regles ont pour but de protéger les intéréts des organisations de crédit contre les risques qu'elles peuvent encourir. Ces risques s'ils causent de graves conséquences peuvent effondrer léconomie et la politique d'un pays. La pratique nous a donnée des exemples ! Donc, les garanties de crédits ont pour but préventif non seulement contre les risques encourus par les banques mais aussi contre le bouleversement d'une économie nationale.

Du fait que nos dispositions sur les garanties de crédits sont assez nouvelles, elles connaissent leurs restrictions, même elles peuvent être incohérentes. Ce phénomène est di d'une part è l'influence d'une économie subventionniste dans le passé, et d'autre part ò la nouveauté de léconomie de marché qui nous est presque inconnue. Donc, du point de vue d'une juriste, la recherche sur les régles juridiques en la matiére en vue d'amélioration de la législation vietnamienne en général et de celle des garanties de crédits en particulier est tellement importante. De plus, une recherche profonde aidera les législateurs dans |'élaboration d'une législation des garanties de crédits plus efficaces et plus convenables ò notre économie de marché, dans laquelle l'emprunteur et le préteur ne sont pas soumis aux règles jugées trop rigoureuses dans les rapports de crédit.

DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh Par ailleurs, les réegles juridiques sur les garanties de crédits constituent une preoccupation majeure des investisseurs é†rangers qui souhaitent s'implanter au Vietnam. Nous pouvons affirmer que le perfectionnement de la législation en la matiére encourage l'investissement étranger. Dans cet esprit, nous osons aborder quelques problèmes existant dans la legislation des garanties de crédits et proposer quelques solutions en vue de dénouer ces problemes dans le mémoire de recherche de fin d'études du DESS de droit des affaires internationales, tout en sachant que ce sujet touche aux domaines "délicats" au Vietnam. Dans le cadre du présent mémoire de recherche, nous aborderons les points suivants : - chapitre 1 portant sur les généralités du droit des garanties de crédits et la nécessité des régles juridiques en la matiére vis-a-vis de léconomie du pays, - chapitre 2 portant sur la situation actuelle de la législation des garanties de crédits et les difficultés que rencontrent les entreprises et la banque lors de la constitution de garanties.

- chapitre 3 portant sur quelques solutions en vue d'amélioration de la legislation des garanties de crédits. Dans ce mémoire, nous envisageons d'étudier seulement les dispositions relatives aux organisations économiques dont les entreprises dans leurs transactions de garantie de crédits. Pour atteindre aux objectifs ci-dessus, nous devons procéder a la technique d'analyse de quelques textes importants dans le domaine de garantie de crédits en comparaison avec d'autres regles des domaines concernés †els sont le droit foncier et le droit des investissements é†range1s. En outre, nous avons recueilli des avis précieux des experts de banque, des entreprises et des administrations fiscales.

Nous espérons que ce mémoire de recherche contribuera une part a l'amélioration de la législation vietnamienne, et qu'il est d'autant plus utile que nous sommes en train de modifier le Code civil de 1995 et le Décret 178/1999 NĐ-CP portant sur les garanties de préts des organisations de crédit. DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh CHAPITRE 1 LES GENERALITES SUR LE DROIT DES GARANTIES DE CREDITS La garantie de crédits est une opération a caractére mixte : elle est G la fois de nature civile, économique et financiére. Nous pouvons dire qu'il s'agit d'une activité tellement complexe, d'autant plus que les établissements de crédit é†rangers implantent leurs succursales au Vietnam et que la Loi vietnamienne autorise la création des sociétés conjointes de banque entre les parties vietnamienne et étrangére. Cette opération est de nature civile, car il s'\agit de l'accord de volontés entre le banquier et l'emprunteur; elle porte sur les droits patrimoniaux des parties dans le contrat de sôre†és.

Elle est €galement de nature économique et financiére du fait que cette activité est lige au prét que l'entreprise sollicite dans son but commercial. C'est pour cette raison que la législation des garanties de crédits devra compter des caractéres ci-dessus pour qu'elle soit plus compiéte et conciliante: elle ne devra pas négliger les intéréts des uns pour le compte des autres. SECTION 1 LA NOTION DU DROIT DES GARANTIES DE CREDITS ET LA NECESSITE DES REGLES JURIDIQUES EN LA MATIERE |. La notion du droit des qaranties de crédits La notion du droit des garanties de credits est analysée sous plusieurs aspects.

Par rapport aux autres branches de droit, vu le caractére mixte de la garantie de préts bancaires, le droit des garanties de crédits peut étre compris qu'il se compose d'un ensemble de régles que les droits civil, économique et bancaire définissent dans le but d'assurer la liquidité d'un crédit consenti G une entreprise. DESS- Droit des affaires internationales Pham Thi Kim Anh Dans le domaine civil, ces règles prévoient la garantie de lexécufion de 'obligation (art. 324 Code civil), l'inscription des siretés et privièges (al. En matiére bancaire, elles portent sur l'assurance de la sécurité de l'opération de crédit ò savoir la garantie de préts bancaires ', la limite du montant de prêt: une banque ne pouvant pas préter 4 un emprunteur un montant de crédit qui dépasse 15% de ses capitaux propres ”, et les provisions préventives contre les risques °, Dans le domaine économique, les règles sur les garanties de préts bancaires concernent l'autonomie de l'entreprise dans son activité de production et de commerce, ainsi que dans son activité financiére, et dans la liquidation des biens mis en garantie en cas de faillite et de dissolution d'une entreprise.