Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu nhận thức về cách diễn đạt ẩn dụ tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt

Luận án tiến sĩ nghiên cứu a cognitive study of expressions of metaphor of love in english versus vietnamese, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Hồ Trịnh Quỳnh Thư
• Người hướng dẫn: Assoc. Phan Văn Hòa
• Trường học: University of Danang
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: A Cognitive Study Of Expressions Of Metaphor Of Love In English Versus Vietnamese
• Loại tài liệu: doctoral thesis
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Da Nang

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• ABBREVIATIONS AND TYPOGRAPHICAL CONVENTIONS
• LIST OF THE TABLES
• LIST OF THE FIGURES
• 1. AIMS AND OBJECTIVES OF THE STUDY
• 1.1. Aims of the study
• 1.2. Objectives of the study
• 1.3. Research questions
• 1.4. Focus and scope of the study
• 1.4.1. Focus of the study
• 2. LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. The conceptual metaphor theory (CMT)
• 2.2. The systematicity of conceptual metaphors
• 2.3. Partialness of conceptual metaphors
• 2.4. Metaphorical coherence and understanding
• 2.5. Cognitive mechanism of conceptual metaphors
• 2.6. Types of conceptual metaphors
• 2.7. Limitations of the CMT
• 2.8. Recent development in conceptual metaphor
• 2.9. Categorization view of metaphor
• 2.10. Blending theory of metaphor
• 2.11. Neural theory of metaphor
• 2.12. The view based on the main meaning focus
• 2.13. Expression of metaphor
• 2.14. Metaphor and culture
• 2.15. Metaphor in literature and in poetry
• 2.16. Concepts of space, time and sensory perceptions
• 2.17. Love as an emotion
• 2.18. Conceptual metaphors of love
• 2.19. Previous studies of metaphors of love
• 2.20. Qualitative and quantitative methods
• 2.21. Descriptive and contrastive methods
• 2.22. Sources of data
• 2.23. Identification of linguistic metaphors
• 2.23.1. Charteris-Black’s method
• 2.23.2. MIP and MIPVU
• 2.24. Identification of conceptual metaphors
• 2.25. Identification of novel metaphors of love
• 2.26. Statistical analysis tool
• 2.27. Data analysis procedure
• 3. EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE IN ENGLISH POETRY
• 3.1. English spatial language used to express love
• 3.1.1. English terms of location used to express love
• 3.1.2. English terms of configuration used to express love
• 3.1.3. English terms of movement used to express love
• 3.2. English temporal language used to express love
• 3.2.1. English chronological terms used to express love
• 3.2.2. English kairotic terms used to express love
• 3.3. English sensory language used to express love
• 3.3.1. English terms of visual perception used to express love
• 3.3.2. English terms of tactile perception used to express love
• 3.3.3. English terms of gustatory perception used to express love
• 3.3.4. English terms of olfactory perception used to express love
• 3.3.5. English terms of auditory perception used to express love
• 3.4. Novelty of love metaphors in English poetry
• 3.4.1. Novelty of conceptual metaphors of love in English poetry
• 3.4.2. Novel use of love metaphors in English poetry
• 4. EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE IN VIETNAMESE POETRY
• 4.1. Vietnamese spatial language used to express love
• 4.1.1. Vietnamese terms of location used to express love
• 4.1.2. Vietnamese terms of configuration used to express love
• 4.1.3. Vietnamese terms of movement used to express love
• 4.2. Vietnamese temporal language used to express love
• 4.2.1. Vietnamese chronological terms used to express love
• 4.2.2. Vietnamese kairotic terms used to express love
• 4.3. Vietnamese sensory language used to express love
• 4.3.1. Vietnamese terms of visual perception used to express love
• 4.3.2. Vietnamese terms of tactile perception used to express love
• 4.3.3. Vietnamese terms of gustatory perception used to express love
• 4.3.4. Vietnamese terms of olfactory perception used to express love
• 4.3.5. Vietnamese terms of auditory perception used to express love
• 4.4. Novelty of love metaphors in Vietnamese poetry
• 4.4.1. Novelty of conceptual metaphors of love in Vietnamese poetry
• 4.4.2. Novel use of love metaphors in Vietnamese poetry
• 5. SIMILARITIES AND DIFFERENCES BETWEEN ENGLISH AND VIETNAMESE EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE
• 5.1. Similarities and differences between English and Vietnamese conceptual metaphors of love
• 5.2. Similarities and differences between English and Vietnamese expressions of metaphor of love
• 6. CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS
• 6.1. Limitation and suggestions for further research
• LIST OF PUBLICATIONS
• LIST OF THE POEMS
• DECISION ON THE ADOPTION OF THE DOCTORAL RESEARCH TOPIC

Tóm tắt

I. Ẩn dụ tình yêu

Ẩn dụ tình yêu là một khái niệm trung tâm trong nghiên cứu này. Nghiên cứu tập trung vào việc khám phá cách tình yêu được biểu đạt thông qua các ẩn dụ trong thơ ca hiện đại tiếng Anh và tiếng Việt. Ẩn dụ tình yêu không chỉ là một công cụ ngôn ngữ mà còn phản ánh cách con người nhận thức và trải nghiệm tình yêu. Nghiên cứu sử dụng lý thuyết ẩn dụ khái niệm của Lakoff và Johnson (1980) để phân tích các biểu đạt ẩn dụ trong ba chiều không gian, thời gian và cảm giác. Kết quả cho thấy tình yêu được khái niệm hóa thông qua 21 ẩn dụ khái niệm trong cả hai ngôn ngữ.

1.1. Nhận thức về ẩn dụ

Nhận thức về ẩn dụ là quá trình con người hiểu và diễn giải các biểu đạt ẩn dụ trong ngôn ngữ. Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp nhận diện ẩn dụ của Charteris-Black (2004) và Pragglejaz Group (2007) để đảm bảo tính chính xác trong việc xác định các ẩn dụ ngôn ngữ và ẩn dụ khái niệm. Kết quả cho thấy nhận thức về ẩn dụ không chỉ phụ thuộc vào ngữ cảnh mà còn bị ảnh hưởng bởi văn hóa và kinh nghiệm cá nhân.

1.2. Ẩn dụ trong thơ ca

Ẩn dụ trong thơ ca là một công cụ mạnh mẽ để biểu đạt cảm xúc và ý tưởng. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các biểu đạt ẩn dụ trong thơ ca hiện đại tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả cho thấy ẩn dụ trong thơ ca không chỉ mang tính truyền thống mà còn có sự sáng tạo thông qua các kỹ thuật như mở rộng, chi tiết hóa, đặt câu hỏi và kết hợp.

II. Tình yêu trong tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu so sánh cách tình yêu được biểu đạt thông qua ẩn dụ trong tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả cho thấy có sự tương đồng và khác biệt trong cách hai ngôn ngữ sử dụng các biểu đạt ẩn dụ để mô tả tình yêu. Sự tương đồng có thể bắt nguồn từ tính phổ quát của ẩn dụ khái niệm, trong khi sự khác biệt chịu ảnh hưởng của yếu tố văn hóa.

2.1. Tình yêu trong tiếng Anh

Tình yêu trong tiếng Anh được biểu đạt thông qua các ẩn dụ liên quan đến không gian, thời gian và cảm giác. Nghiên cứu chỉ ra rằng tình yêu thường được khái niệm hóa như một hành trình, một ngọn lửa hoặc một thực thể sống. Các biểu đạt ẩn dụ trong tiếng Anh thường mang tính truyền thống nhưng cũng có sự sáng tạo thông qua các kỹ thuật như mở rộng và kết hợp.

2.2. Tình yêu trong tiếng Việt

Tình yêu trong tiếng Việt cũng được biểu đạt thông qua các ẩn dụ liên quan đến không gian, thời gian và cảm giác. Tuy nhiên, nghiên cứu phát hiện thêm một nguồn ẩn dụ mới trong tiếng Việt là thị giác, điều này không được tìm thấy trong dữ liệu tiếng Anh. Các biểu đạt ẩn dụ trong tiếng Việt thường mang tính văn hóa và phản ánh trải nghiệm cá nhân.

III. Ngữ nghĩa tình yêu

Ngữ nghĩa tình yêu là một khía cạnh quan trọng trong nghiên cứu này. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích cách các biểu đạt ẩn dụ chuyển tải ý nghĩa của tình yêu trong thơ ca hiện đại tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả cho thấy ngữ nghĩa tình yêu không chỉ phụ thuộc vào ngữ cảnh mà còn bị ảnh hưởng bởi văn hóa và kinh nghiệm cá nhân.

3.1. Ngữ nghĩa tiềm ẩn

Ngữ nghĩa tiềm ẩn là những ý nghĩa không được biểu đạt trực tiếp trong ngôn ngữ nhưng có thể được suy ra từ ngữ cảnh. Nghiên cứu chỉ ra rằng các biểu đạt ẩn dụ trong thơ ca thường mang ngữ nghĩa tiềm ẩn liên quan đến tình yêu, chẳng hạn như sự khao khát, hy vọng hoặc nỗi đau.

3.2. Từ khóa ngữ nghĩa

Từ khóa ngữ nghĩa là những từ hoặc cụm từ quan trọng trong việc chuyển tải ý nghĩa của tình yêu. Nghiên cứu xác định các từ khóa ngữ nghĩa trong thơ ca hiện đại tiếng Anh và tiếng Việt, chẳng hạn như 'fire', 'journey', 'lửa', 'hành trình'. Các từ khóa ngữ nghĩa này giúp hiểu rõ hơn về cách tình yêu được biểu đạt thông qua ẩn dụ.

IV. Nghiên cứu ẩn dụ

Nghiên cứu ẩn dụ là một phương pháp quan trọng trong việc phân tích các biểu đạt ẩn dụ trong ngôn ngữ. Nghiên cứu này sử dụng các công cụ công nghệ như SPSS20 và Microsoft Excel 2013 để phân tích 3300 mẫu dữ liệu (1650 trong mỗi ngôn ngữ) được thu thập từ 547 bài thơ tình. Kết quả cho thấy nghiên cứu ẩn dụ không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cách tình yêu được biểu đạt mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ.

4.1. So sánh ngôn ngữ

So sánh ngôn ngữ là một phương pháp quan trọng trong nghiên cứu này. Nghiên cứu so sánh cách tình yêu được biểu đạt thông qua ẩn dụ trong tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả cho thấy có sự tương đồng và khác biệt trong cách hai ngôn ngữ sử dụng các biểu đạt ẩn dụ để mô tả tình yêu.

4.2. Latent Semantic Indexing

Latent Semantic Indexing (LSI) là một phương pháp phân tích ngữ nghĩa tiềm ẩn trong ngôn ngữ. Nghiên cứu sử dụng LSI để phân tích các biểu đạt ẩn dụ trong thơ ca hiện đại tiếng Anh và tiếng Việt. Kết quả cho thấy LSI giúp hiểu rõ hơn về cách tình yêu được biểu đạt thông qua ẩn dụ và cung cấp cái nhìn sâu sắc về sự tương đồng và khác biệt giữa hai ngôn ngữ.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu nhận thức về ẩn dụ tình yêu trong thơ ca tiếng Anh đối chiếu với tiếng Việt (A Cognitive Study of Expressions of Metaphor of Love in English Versus Vietnamese) của nghiên cứu sinh Hồ Trịnh Quỳnh Thư, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Phan Văn Hòa (Đại học Đà Nẵng, 2018, Chuyên ngành Ngôn ngữ học tiếng Anh, Mã số: 62.01), là một công trình nghiên cứu tiên phong trong phân ngành Ngôn ngữ học Tri nhận (Cognitive Linguistics). Đặt trong bối cảnh ngôn ngữ học hiện đại chuyển dịch từ việc xem xét ẩn dụ như một biện pháp tu từ thuần túy sang bản chất ý niệm và tri nhận mang tính nghiệm thân (embodied cognition), luận án giải quyết khoảng trống học thuật cốt lõi: sự thiếu vắng các khảo sát đối chiếu liên ngôn ngữ và liên văn hóa mang tính hệ thống về ẩn dụ tình yêu lãng mạn (romantic love) được soi chiếu cụ thể qua ba chiều kích ngôn ngữ học cơ bản: không gian (space), thời gian (time), và tri giác giác quan (sensory perceptions).

Nghiên cứu tập trung giải quyết bốn câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Những biểu thức ngôn ngữ nào thuộc ba phạm trù không gian, thời gian và tri giác giác quan được sử dụng mang tính ẩn dụ để miêu tả tình yêu lãng mạn trong thơ ca hiện đại tiếng Anh và tiếng Việt?
2. Cơ chế tri nhận (cognitive mechanism) nào chi phối quá trình hiểu và diễn giải ý niệm tình yêu lãng mạn thông qua các biểu thức không gian, thời gian và tri giác giác quan?
3. Các thuật ngữ không gian, thời gian và tri giác giác quan biểu đạt tình yêu lãng mạn trong thơ ca tiếng Anh và tiếng Việt tương đồng và dị biệt như thế nào?
4. Những nhân tố văn hóa - xã hội và cơ chế trải nghiệm nào quy định các tương đồng và dị biệt giữa hai hệ thống ngôn ngữ?

Dựa trên nền tảng Lý thuyết Ẩn dụ Ý niệm (Conceptual Metaphor Theory - CMT) khởi xướng bởi Lakoff và Johnson (1980a, 1980b), kết hợp với quy trình nhận diện ẩn dụ nghiêm ngặt MIP/MIPVU (Pragglejaz Group, 2007; Steen, 1999) và phương pháp phân tích diễn ngôn ẩn dụ của Charteris-Black (2004), luận án đã phân tích định lượng và định tính quy mô lớn trên 3.300 ngữ cảnh mẫu (1.650 mẫu tiếng Anh và 1.650 mẫu tiếng Việt) trích xuất từ 547 bài thơ tình sáng tác từ đầu thế kỷ 20 đến nay. Công trình tạo ra bước đột phá khi nhận diện được 22 miền nguồn (source domains), tái cấu trúc 24 ẩn dụ kinh điển thành 14 nhóm ý niệm nhất quán, đồng thời phát hiện 7 miền nguồn hoàn toàn mới hoặc mới một phần trong thi ca hiện đại.

Literature Review và Positioning

Khảo sát lịch sử nghiên cứu cho thấy sự chuyển dịch mô hình (paradigm shift) sâu sắc từ quan niệm truyền thống của Aristotle—coi ẩn dụ là sự chuyển giao tên gọi ngoại lai theo chi hoặc loài mang tính tu từ học cổ điển (Butcher, 2000; Carbonell, 1981)—sang quan niệm bản chất tư duy do I.A. Richards (1936) và Max Black (1955) khởi xướng. Đỉnh cao của bước chuyển này là Lý thuyết Ẩn dụ Ý niệm (CMT) của Lakoff và Johnson (1980a), xác lập luận điểm mang tính nền tảng rằng ẩn dụ "thâm nhập sâu rộng vào đời sống thường nhật, không chỉ trong ngôn ngữ mà cả trong tư duy và hành động" ("pervasive in everyday life, not just in language but in thought and action").

Tuy nhiên, trong không gian học thuật quốc tế tồn tại các luồng tranh luận lý thuyết quyết liệt:

• Tranh luận giữa Mô hình miền kép (Two-domain model) và Lý thuyết hòa trộn ý niệm (Conceptual Blending Theory): Lakoff & Johnson (1980a) và Kövecses (1986, 2000, 2010a) bảo vệ tính định hướng đơn tuyến (unidirectionality) từ miền nguồn cụ thể sang miền đích trừu tượng ($TARGET\ DOMAIN\ IS\ SOURCE\ DOMAIN$). Ngược lại, Fauconnier & Turner (2002) cùng Grady, Oakley, & Coulson (1999) đề xuất mô hình tích hợp 4 không gian (hai không gian đầu vào, không gian khái quát, và không gian hòa trộn), cho phép sự chiếu xạ đa chiều và tạo nghĩa mới mang tính tức thời (emergent meaning).
• Tranh luận về tính phổ quát nghiệm thân và tính đặc thù văn hóa: Gibbs (1994, 2011) và Lakoff (2008) nhấn mạnh nền tảng sinh học thần kinh và trải nghiệm cơ thể (embodied experience), trong khi Kovecses (2005, 2010b) và Spencer-Oatey (2012) chỉ ra rằng văn hóa điều hướng và định hình cấu trúc ánh xạ ý niệm.
• Tranh luận về ẩn dụ trong thi ca: Quan điểm truyền thống xem ẩn dụ thơ ca là sáng tạo độc nhất vô nhị của thiên tài thi sĩ (Dickey, Myers & Wukasch, 2003; Ricoeur, 1977), trong khi CMT khẳng định đa phần ẩn dụ thi ca bắt nguồn từ hệ thống ý niệm thông tục thường nhật, được tái tạo thông qua các kỹ thuật mở rộng ý niệm (Lakoff & Turner, 1989; Turner, 1991; Carriello, 2010).

Đối chiếu với các công trình nghiên cứu quốc tế điển hình như nghiên cứu lịch đại của Tissari (2001, 2006, 2010) về từ vựng tình cảm trong tiếng Anh và nghiên cứu so sánh đối chiếu của Kövecses (2000, 2005) về ẩn dụ cảm xúc, luận án của Hồ Trịnh Quỳnh Thư định vị một hướng đi độc lập: không chỉ giới hạn ở mức độ ý niệm chung mà đi sâu khảo sát các cấu trúc ngữ nghĩa vi mô thuộc ba trục kinh nghiệm tri giác nền tảng (không gian, thời gian, giác quan) trong thể loại thơ ca trữ tình hiện đại của hai nền văn hóa Đông - Tây (Anh - Mỹ và Việt Nam).

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và hoàn thiện các tiền đề lý thuyết của CMT thông qua việc kiểm chứng tính ứng dụng của khung lý thuyết này trên cứ liệu thi ca liên ngôn ngữ:

1. Kiểm chứng và chuẩn hóa hệ thống ẩn dụ ý niệm tình cảm: Luận án chứng minh rằng 24 miền nguồn tình yêu kinh điển được thiết lập bởi Lakoff và Johnson (1980a, 1980b) và Kövecses (1986, 1988, 2000) có hiện tượng chồng lấn ngữ nghĩa (semantic overlap). Nghiên cứu đã đề xuất một mô hình phân loại chuẩn hóa gồm 14 nhóm ẩn dụ ý niệm cốt lõi: TÌNH YÊU LÀ VẬT CHỨA (Container), TÌNH YÊU LÀ THỂ THỐNG NHẤT (Unity), TÌNH YÊU LÀ ĐỘNG LỰC/SỨC MẠNH (Force), TÌNH YÊU LÀ VẬT THỂ (Object), TÌNH YÊU LÀ SINH THỂ SỐNG (Living Organism), TÌNH YÊU LÀ TRÒ CHƠI/CHIẾN TRANH (Game/War), TÌNH YÊU LÀ HÀNH TRÌNH (Journey), TÌNH YÊU LÀ LỬA (Fire), TÌNH YÊU LÀ BỆNH TẬT (Disease), TÌNH YÊU LÀ MA THUẬT (Magic), TÌNH YÊU LÀ CHẤT DINH DƯỠNG (Nutrient), TÌNH YÊU LÀ ĐỐI THỦ (Opponent), TÌNH YÊU LÀ SỰ SAY MÊ/CƠN PHÊ (Rapture), TÌNH YÊU LÀ ĐỘNG VẬT BỊ GIAO CẦM (Captive Animal).
2. Khám phá các miền nguồn mới: Xác lập 7 miền nguồn mới hoặc được biến đổi một phần trong thi ca hiện đại: KHÍ HẬU (Climate), THUỐC PHIỆN/CHẤT KÍCH THÍCH (Drug), SỰ SỐNG (Life), ÂM NHẠC (Music), TẦM NHÌN/ÁNH NHÌN (Sight), NGUỒN NĂNG LƯỢNG (Source of Energy), và THỜI GIAN (Time).
3. Làm rõ 4 cơ chế tái tạo thi ca (Poetic Reworking Mechanisms): Cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thấy sự độc đáo của ngôn ngữ thơ ca được hình thành từ 4 kỹ thuật tri nhận do Lakoff & Turner (1989) và Kövecses (2010a) đề xuất:
   • Mở rộng (Extending): Bổ sung các yếu tố ý niệm mới vào miền nguồn truyền thống.
   • Chi tiết hóa (Elaboration): Khai thác các đặc tính sẵn có theo hướng chuyên biệt, dị biệt.
   • Chấm vấn (Questioning): Đặt lại nghi vấn về tính phù hợp của ẩn dụ quy ước.
   • Hòa trộn/Kết hợp (Combination): Kích hoạt đồng thời nhiều miền nguồn trong một đơn vị diễn ngôn.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa chiều giữa CMT cổ điển, Lý thuyết hòa trộn ý niệm (Fauconnier & Turner, 2002), Lý thuyết thần kinh về ẩn dụ (Lakoff, 2008) và Quan điểm tiêu điểm nghĩa chính (Main Meaning Focus - Kövecses, 2011).

Cấu trúc phân tích chia tách thành 3 trục ngôn ngữ học trải nghiệm:

• Trục Không gian (Spatial dimension): Phân rã thành thuật ngữ Vị trí (location), Cấu hình/Hình thái (configuration), và Chuyển động (movement), dựa trên lý thuyết topo và hướng tính (Mani & Pustejovsky, 2012; Lý Toàn Thắng, 2005).
• Trục Thời gian (Temporal dimension): Phân chia thành Thời gian biên niên (chronological terms - quá khứ, hiện tại, tương lai, chu kỳ ngày/đêm, mùa) và Thời gian thời khắc/tâm lý (kairotic terms - khoảnh khắc, vĩnh cửu, tính liên tục).
• Trục Tri giác giác quan (Sensory perception dimension): Phân loại theo 5 giác quan: Thị giác (visual), Xúc giác (tactile), Vị giác (gustatory), Khứu giác (olfactory), và Thính giác (auditory).

Khung phân tích này đặt ra biên giới nghiên cứu rõ ràng: chỉ tập trung vào tình yêu lãng mạn lứa đôi (loại trừ tình cảm gia đình, tôn giáo, bè bạn), chỉ thu thập biểu thức thuộc 3 trục không gian - thời gian - giác quan và xuất hiện trong thơ ca từ đầu thế kỷ 20 trở đi.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng lập trường nhận thức luận Hiện thực nghiệm thân (Embodied Realism) kết hợp giữa Phương pháp Diễn giải Tri nhận (Interpretivism) và Phương pháp Thực chứng Thực nghiệm (Empirical Positivism). Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp song song (Convergent Parallel Mixed-Methods Design) được áp dụng nhằm đối chiếu định tính và định lượng tương đương giữa tiếng Anh và tiếng Việt, không coi ngôn ngữ nào là ngôn ngữ nguồn hay ngôn ngữ đích thụ động.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nhận diện và xử lý dữ liệu trải qua 4 giai đoạn chuẩn hóa:

1. Thu thập ngữ liệu (Corpus Sampling): Khảo sát 547 tập thơ và thi phẩm của các nhà thơ Anh, Mỹ và Việt Nam tiêu biểu từ đầu thế kỷ 20. Trích xuất ngữ cảnh chứa các biểu thức biểu đạt tình cảm lãng mạn.
2. Quy trình nhận diện ẩn dụ ngôn từ (MIP & MIPVU): Áp dụng quy chuẩn 5 bước của Pragglejaz Group (2007) và Steen (1999):
   • Đọc toàn bộ văn bản thơ để nắm bắt ngữ cảnh.
   • Xác định các đơn vị từ vựng (lexical units).
   • Thiết lập nghĩa ngữ cảnh (contextual meaning) của đơn vị từ vựng.
   • Xác định nghĩa cơ bản/nghĩa gốc (basic meaning) thông qua hệ thống từ điển quy chuẩn (Oxford, Cambridge, Macmillan, Merriam-Webster đối với tiếng Anh; Từ điển Tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học đối với tiếng Việt).
   • Đối chiếu: Nếu nghĩa ngữ cảnh đối lập nhưng có thể hiểu được thông qua sự so sánh/chuyển dịch từ nghĩa cơ bản, đơn vị đó được mã hóa là biểu thức ẩn dụ ngôn từ (linguistic metaphor).
3. Xác định miền nguồn và ánh xạ ý niệm (Mapping Identification): Theo quy trình phân tích diễn ngôn của Charteris-Black (2004) để truy nguyên cấu trúc ánh xạ $A\ IS\ B$.
4. Phân tích độ tin cậy và hiệu lực: Triệt tiêu sự thiên lệch chủ quan bằng kỹ thuật mã hóa chéo (cross-coder validation) và tra cứu đa từ điển.

[Ngữ liệu: 547 bài thơ tình Anh - Việt]
[Bước 1: Nhận diện biểu thức ngôn từ (MIP / MIPVU)]
[Bước 2: Phân loại 3 chiều kích (Không gian - Thời gian - Giác quan)]
[Bước 3: Nhận diện miền nguồn & Ánh xạ ý niệm (CMT & Charteris-Black)]
[Bước 4: Xử lý thống kê định lượng (SPSS 20 & Excel 2013)]
[Bước 5: Đối chiếu song song & Giải thích văn hóa - tri nhận]

Data và phân tích

• Đặc trưng mẫu dữ liệu: Tổng cộng 3.300 biểu thức ẩn dụ được thu thập và thẩm định hoàn chỉnh, chia đều $1:1$ với 1.650 mẫu tiếng Anh và 1.650 mẫu tiếng Việt.
• Công cụ kỹ thuật: Phần mềm SPSS phiên bản 20.0 và Microsoft Excel 2013 được ứng dụng để xây dựng cơ sở dữ liệu mã hóa, phân tích tần số xuất hiện, lập bảng chéo (cross-tabulation), tính toán tỷ lệ phần trăm và vẽ biểu đồ phân bố phân vị.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự đồng quy ý niệm với 21 miền nguồn chung: Luận án chứng minh sự tương đồng sâu sắc trong cấu trúc tri nhận của người bản ngữ tiếng Anh và tiếng Việt khi cùng chia sẻ 21 ẩn dụ ý niệm về tình yêu, tiêu biểu như TÌNH YÊU LÀ HÀNH TRÌNH, TÌNH YÊU LÀ LỬA, TÌNH YÊU LÀ SỰ THỐNG NHẤT, TÌNH YÊU LÀ SINH THỂ SỐNG, TÌNH YÊU LÀ THỜI GIAN.
2. Miền nguồn đặc thù văn hóa - TẦM NHÌN/ÁNH NHÌN (SIGHT): Luận án phát hiện miền nguồn ÁNH NHÌN/TẦM NHÌN (SIGHT) xuất hiện nổi bật trong dữ liệu thơ ca tiếng Việt nhưng hoàn toàn vắng bóng trong tập ngữ liệu tiếng Anh khảo sát qua 3 chiều kích nghiên cứu. Người Việt tri nhận tình yêu qua các chuyển động mắt, khoảng cách ánh nhìn và sự giao thoa thị giác mang đậm tính trầm mặc, hàm súc của văn hóa Á Đông.
3. Phát hiện 7 miền nguồn mới trong diễn ngôn thi ca: Nghiên cứu đã chứng minh sự mở rộng của hệ thống ý niệm thông qua 7 miền nguồn hiện đại: Khí hậu, Chất kích thích/Thuốc, Sự sống, Âm nhạc, Tầm nhìn, Nguồn năng lượng, và Thời gian.
4. Sự chi phối vượt trội của Ngôn ngữ Xúc giác và Thị giác: Trong chiều kích tri giác giác quan, ngôn ngữ xúc giác (nhiệt độ, cảm giác đau, độ mềm/ấm) và thị giác (màu sắc, ánh sáng, hình khối) chiếm tỷ trọng áp đảo ở cả hai ngôn ngữ so với vị giác, khứu giác và thính giác.

Dữ liệu trích dẫn trực tiếp từ luận án minh chứng cho các phát hiện:

• Biểu thức ẩn dụ chiến tranh và không gian xâm lấn trong tiếng Anh:

  "You’ve slipped under my skin, invaded my blood and seized my heart" (Snyder, Poison study)

• Biểu thức ẩn dụ hành trình và ngọn lửa khát vọng:

  "...we'll fly away together, / Fly far away into our own secret place, / Where you and I can share this fire. / This fire in our hearts that will burn forever." (Laset, Fire of love)

• Biểu thức không gian bao bọc, lửa nhiệt và nhịp điệu lặp trong tiếng Việt:

  "cả vũ trụ say bừng men lửa / từ em / ôm trùm anh / rạo rực / nỗi yêu rền" (Bùi Minh Quốc, Em đến)

• Biểu thức kết hợp chất dinh dưỡng, sinh thể và thời gian biên niên:

  "Cuộc đời chồng thêm tuổi / Tình yêu càng mặn nồng / Cây xanh rồi cây cỗi / Tình yêu vẫn không già." (Diệp Minh Tuyền, Tình yêu... thì thầm)

TỔNG HỢP PHÂN BỐ VÀ SO SÁNH MIỀN NGUỒN ẨN DỤ TÌNH YÊU

Implications đa chiều

• Về mặt Lý thuyết: Củng cố luận điểm của Lakoff & Johnson về tính phổ quát của trải nghiệm nghiệm thân, đồng thời bổ sung chứng cứ khẳng định tính văn hóa - ngữ cảnh của ánh xạ ý niệm theo mô hình của Kövecses.
• Về mặt Phương pháp luận: Cung cấp khung thao tác tích hợp giữa MIP/MIPVU và phân loại không - thời gian - cảm giác, có thể chuyển giao hoàn toàn để nghiên cứu các trường cảm xúc khác như Sự giận dữ (Anger), Nỗi sợ hãi (Fear), hay Nỗi buồn (Sadness).
• Về mặt Ứng dụng Thực tiễn và Dịch thuật: Giúp các dịch giả văn học giải mã chính xác các biểu thức ẩn dụ đa tầng, tránh tình trạng dịch thô thiển từng từ (literal translation) khi gặp các ẩn dụ mở rộng hoặc hòa trộn; cung cấp cơ sở dữ liệu quý báu cho việc giảng dạy tiếng Anh/tiếng Việt như một ngoại ngữ theo đường hướng tri nhận.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận một số giới hạn khoa học khách quan:

1. Giới hạn thể loại văn bản: Dữ liệu hoàn toàn thu thập từ thơ ca trữ tình hiện đại, chưa bao quát các thể loại văn xuôi, kịch bản sân khấu, hoặc ngôn ngữ giao tiếp đời thường (everyday spoken discourse).
2. Giới hạn thời gian lịch đại: Ngữ liệu chỉ tập trung từ đầu thế kỷ 20 đến nay, chưa khảo sát tiến trình biến đổi lịch đại của các biểu thức ẩn dụ từ giai đoạn trung đại hoặc cổ đại.
3. Giới hạn phân vùng địa lý: Tiếng Anh mới chỉ tập trung vào thơ ca Anh và Mỹ; tiếng Việt tập trung vào văn bản phổ thông, chưa đi sâu vào phương ngữ hoặc thơ ca của các cộng đồng hải ngoại.

Các hướng nghiên cứu tiếp nối gợi mở:

• Mở rộng phân tích sang các thể loại diễn ngôn khác (âm nhạc đương đại, điện ảnh, mạng xã hội).
• Ứng dụng phương pháp ngôn ngữ học ngữ đoàn lớn (Corpus Linguistics) kết hợp xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) để quét tự động hàng triệu biểu thức ngôn cảnh.
• Nghiên cứu thực nghiệm tâm lý - thần kinh ngôn ngữ học (Psycholinguistics / Neurolinguistics) bằng công nghệ theo dõi mắt (Eye-tracking) hoặc điện não đồ (EEG) để đo lường thời gian xử lý tri nhận của người đọc trước các ẩn dụ mới.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động học thuật sâu rộng trong cộng đồng nghiên cứu ngôn ngữ học tri nhận tại Việt Nam và khu vực:

• Tác động học thuật: Đóng góp một chuyên khảo đối chiếu quy mô 3.300 mẫu ngữ liệu, tạo tiền đề trích dẫn quan trọng cho các luận văn, luận án nghiên cứu về ngữ nghĩa học tri nhận, thi pháp học và tu từ học so sánh.
• Giáo dục và Đào tạo: Định hình phương pháp giảng dạy ngữ nghĩa học và biên - phiên dịch tại các trường đại học ngoại ngữ; trang bị cho sinh viên và học viên cao học năng lực tri nhận (metaphorical competence) để giải mã các tầng nghĩa hàm ẩn.
• Giao lưu Văn hóa Quốc tế: Làm sáng tỏ các giá trị thẩm mỹ và phương thức tư duy biểu cảm độc đáo của tâm hồn Việt Nam trong tương quan đối sánh với phương Tây.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên Ngôn ngữ học: Tiếp cận một mô hình nghiên cứu mẫu mực, kết hợp nhuần nhuyễn giữa cơ sở lý thuyết hiện đại và kỹ thuật xử lý dữ liệu định lượng chính xác.
• Dịch giả Văn học và Biên tập viên: Nắm vững các cơ chế ánh xạ liên miền và kỹ thuật tái cấu trúc thi ca để chuyển ngữ các tác phẩm thi ca tinh tế, bảo toàn trọn vẹn giá trị ý niệm gốc.
• Nhà Phê bình Văn học và Tác giả: Hiểu rõ quy luật vận hành của các hình tượng nghệ thuật dưới lăng kính khoa học tri nhận, từ đó nâng cao tính sáng tạo trong biểu đạt ngôn từ.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Luận án đã mở rộng trực tiếp Lý thuyết Ẩn dụ Ý niệm (CMT) của Lakoff & Johnson (1980a) và Kövecses (2000) thông qua việc chuẩn hóa và tinh giản 24 miền nguồn kinh điển thành 14 nhóm ẩn dụ ý niệm nhất quán, triệt tiêu sự chồng lấn trong phân tích định lượng; đồng thời xác lập 7 miền nguồn mới của tình yêu trong thơ ca hiện đại (Khí hậu, Thuốc, Sự sống, Âm nhạc, Tầm nhìn, Nguồn năng lượng, Thời gian).

2. Điểm cải tiến phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây là gì?

So với các nghiên cứu của Lakoff & Johnson (1980a) vốn bị chỉ trích là đưa ra các ví dụ phi ngữ cảnh hóa (decontextualized), luận án đã tích hợp quy trình nhận diện ẩn dụ nghiêm ngặt MIP/MIPVU (Pragglejaz Group, 2007; Steen, 1999) và phương pháp của Charteris-Black (2004) trên ngữ cảnh thực tế của 547 bài thơ, kết hợp phân tích thống kê đa biến qua phần mềm SPSS 20.0 và Microsoft Excel 2013 trên tập mẫu chuẩn 3.300 đơn vị.

3. Phát hiện bất ngờ và có ý nghĩa đối chiếu sâu sắc nhất là gì?

Phát hiện mang tính đột phá là sự hiện diện độc nhất của miền nguồn ÁNH NHÌN/TẦM NHÌN (SIGHT) trong dữ liệu tiếng Việt (hoàn toàn vắng bóng trong tập ngữ liệu tiếng Anh khảo sát). Điều này phản ánh sự khác biệt trong mô hình tri nhận: người Việt coi sự giao thoa thị giác trong không gian tĩnh lặng là sự khởi đầu và biểu đạt tối thượng của tình yêu lãng mạn, bắt nguồn từ đặc trưng văn hóa giao tiếp tế nhị, giàu tính hàm xúc Á Đông.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập nghiên cứu (Replication Protocol) không?

Có. Luận án xây dựng quy trình thao tác hóa rõ ràng gồm 5 bước nhận diện MIPVU, tiêu chí chọn mẫu thơ ca hiện đại (từ đầu thế kỷ 20), nguyên tắc phân loại 3 chiều kích ngôn ngữ (không gian, thời gian, giác quan) và bảng đối chiếu ngữ nghĩa từ điển quy chuẩn, cho phép các nhà nghiên cứu độc lập tái lập hoàn toàn quy trình trên các tập ngữ liệu khác.

5. Khung chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình ra sao?

Luận án mở ra chương trình nghiên cứu dài hạn: mở rộng sang các trường cảm xúc cơ bản khác (Sợ hãi, Giận dữ, Ghen tuông); phát triển hệ thống ngữ đoàn ẩn dụ điện tử Anh - Việt (Bilingual Metaphor Corpus); và kết hợp các công cụ đo đạc sóng não, theo dõi chuyển động mắt của Khoa học thần kinh nhận thức (Cognitive Neuroscience) để kiểm chứng các mô hình ánh xạ.

Kết luận

1. Luận án đã xác lập một công trình nghiên cứu toàn diện, đối chiếu liên ngôn ngữ và liên văn hóa về ẩn dụ tình yêu lãng mạn trong thi ca hiện đại Anh - Việt qua 3 chiều kích: không gian, thời gian và tri giác giác quan.
2. Chứng minh thực nghiệm trên 3.300 mẫu ngữ cảnh trích xuất từ 547 bài thơ, khẳng định sự tồn tại của 21 miền nguồn ý niệm tương đồng phổ quát và 1 miền nguồn đặc thù văn hóa tiếng Việt (ÁNH NHÌN/SIGHT).
3. Tái cấu trúc thành công 24 ẩn dụ tình cảm kinh điển thành 14 nhóm ý niệm chuẩn hóa, đồng thời phát hiện 7 miền nguồn mới trong tư duy thơ ca đương đại.
4. Minh chứng rõ nét 4 kỹ thuật tái cấu trúc thi ca (Extending, Elaboration, Questioning, Combination), làm cầu nối gắn kết ngôn ngữ đời thường với sự thăng hoa nghệ thuật.
5. Đặt nền móng phương pháp luận vững chắc cho chuyên ngành Ngôn ngữ học Tri nhận và Dịch thuật học đối chiếu tại Việt Nam, mở ra hướng ứng dụng rộng rãi trong nghiên cứu và giảng dạy ngôn ngữ hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF DANANG HỒ TRỊNH QUỲNH THƯ A COGNITIVE STUDY OF EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE IN ENGLISH VERSUS VIETNAMESE DOCTORAL THESIS IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES Da Nang, 2018 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF DANANG HỒ TRỊNH QUỲNH THƯ A COGNITIVE STUDY OF EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE IN ENGLISH VERSUS VIETNAMESE Major: ENGLISH LINGUISTICS Code: 62.01 DOCTORAL THESIS IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES SUPERVISOR: Assoc. Phan Văn Hòa Da Nang, 2018 i STATEMENT OF AUTHORSHIP Except where bibliography is made in the text, the dissertation contains no material published elsewhere or extracted in whole or in part from another author’s thesis or document. It does not comprise any parts by which I have qualified for or been awarded another degree or diploma. This dissertation is also assured that it has not been submitted for the award of any degree or diploma in any other tertiary institution.

Da Nang, January 2018 Hồ Trịnh Quỳnh Thư ii ABSTRACT The dissertation is carried out in the light of the conceptual metaphor theory fathered by Lakoff and Johnson (1980). It aims at investigating and comparing the expressions of metaphor of romantic love in three linguistic dimensions- space, time and sensory perceptions- of English and Vietnamese modern poetry. The study uses the metaphor identification procedures raised by Charteris Black (2004), Pragglejaz Group (2007) and Steen (1999) to minimize the mistakes and increase the believability of its results of linguistic and conceptual metaphor identification. Besides, technological tools, namely SPSS20 and Microsoft Excel 2013, are also applied to the analysis process of 3300 samples (1650 in each language) collected from 547 love poems.

The finding is that love is conceptualized in terms of 21 conceptual metaphors in English and Vietnamese. Especially, one more source domain that is used for love in Vietnamese but not uncovered in our English data is sight. It is one of the differences found between English and Vietnamese conceptualization of love via the language of space, time and sensory perceptions. Interestingly, 7 of 22 these source domains are considered partly or wholly new, including climate, drug, life, music, sight, source of energy, and time.

Besides, the expressions of metaphor of love are also determined both conventional and novel. The novelty is manifested via four techniques- extending, elaboration, questioning, and combination, which once again proves the creativity and imaginativeness in poetic language. In addition, the study also finds it that not only the conceptual metaphors but the spatial, temporal and sensory terms used to express love are similar between English and Vietnamese. The similarities may result from the universality of conceptual metaphor and the objectiveness of natural world.

However, language is a cultural factor and directly under the effects of culture. Metaphor is the reflection of individual thoughts and experiences. As a result, the ways to express love identified in our study are different between these two languages. iii TABLE OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP .ii TABLE OF CONTENTS.

iii ABBREVIATIONS AND TYPOGRAPHICAL CONVENTIONS. viii LIST OF THE TABLES .ix LIST OF THE FIGURES. Aims and objectives of the study. Aims of the study.

Objectives of the study. Focus and scope of the study. Focus of the study. Scope of the study.

Justification for the study. Theoretical significance of the study. Practical significance of the study. Organization of the study.

LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL BACKGROUND. The conceptual metaphor theory (CMT). The systematicity of conceptual metaphors. Partialness of conceptual metaphors.

Metaphorical coherence and understanding. Cognitive mechanism of conceptual metaphors. Types of conceptual metaphors. Limitations of the CMT.

Recent development in conceptual metaphor. Categorization view of metaphor. Blending theory of metaphor. Neural theory of metaphor.

The view based on the main meaning focus. Expression of metaphor. Metaphor and culture. Metaphor in literature and in poetry.

Concepts of space, time and sensory perceptions. Love as an emotion. Conceptual metaphors of love. Previous studies of metaphors of love.

Qualitative and quantitative methods. Descriptive and contrastive methods. Sources of data. Identification of linguistic metaphors .1 Charteris-Black’s method .2 MIP and MIPVU.

Identification of conceptual metaphors. Identification of novel metaphors of love. Statistical analysis tool. Data analysis procedure.

EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE IN ENGLISH POETRY. English spatial language used to express love. English terms of location used to express love. English terms of configuration used to express love.

English terms of movement used to express love. English temporal language used to express love. English chronological terms used to express love. English kairotic terms used to express love.

English sensory language used to express love. English terms of visual perception used to express love. English terms of tactile perception used to express love. English terms of gustatory perception used to express love.

English terms of olfactory perception used to express love. English terms of auditory perception used to express love. Novelty of love metaphors in English poetry. Novelty of conceptual metaphors of love in English poetry.

Novel use of love metaphors in English poetry. EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE IN VIETNAMESE POETRY. Vietnamese spatial language used to express love. Vietnamese terms of location used to express love.

Vietnamese terms of configuration used to express love. Vietnamese terms of movement used to express love. Vietnamese temporal language used to express love. Vietnamese chronological terms used to express love.

Vietnamese kairotic terms used to express love. Vietnamese sensory language used to express love. Vietnamese terms of visual perception used to express love. Vietnamese terms of tactile perception used to express love.

Vietnamese terms of gustatory perception used to express love. Vietnamese terms of olfactory perception used to express love. Vietnamese terms of auditory perception used to express love. Novelty of love metaphors in Vietnamese poetry.

Novelty of conceptual metaphors of love in Vietnamese poetry. Novel use of love metaphors in Vietnamese poetry. SIMILARITIES AND DIFFERENCES BETWEEN ENGLISH AND VIETNAMESE EXPRESSIONS OF METAPHOR OF LOVE. Similarities and differences between English and Vietnamese conceptual metaphors of love.

Similarities and differences between English and Vietnamese expressions of metaphor of love. CONCLUSIONS AND IMPLICATIONS. Limitation and suggestions for further research .158 LIST OF PUBLICATIONS .161 LIST OF THE POEMS .176 DECISION ON THE ADOPTION OF THE DOCTORAL RESEARCH TOPIC .213 viii ABBREVIATIONS AND TYPOGRAPHICAL CONVENTIONS CD : Cambridge Advanced Learner’s Dictionary CMT : conceptual metaphor theory E : English LD : Longman Dictionary of comtemporary English online MD : Macmillan Dictionary MIP : metaphorical identification procedure MIPVU : MIP extended by the Vrije Universiteit, Amsterdam MWD : Merriam-Webster Collegiate Dictionary V : Vietnamese VD : Vietnamese Dictionary (Từ điển tiếng Việt) - : unfound + : found lower case : linguistic metaphor, e. the season of love upper case : conceptual metaphor, e.

LOVE IS A JOURNEY ix LIST OF THE TABLES Table 3. The missions of qualitative and quantitative methods in the study. Top five source domains underlying English locative terms used for love. Analysis of the images of moon, sun, stars, earth, sky and sea in the metaphor LOVE IS LIFE.

Top seven source domains underlying English configurative terms used for love. Top three source domains underlying English moving terms used to express love. Top five source domains under English spatial language used to express love. LOVE-AS-TIME mapping.

Top three source domains underlying English kairotic terms used to express love. Analysis of the visual terms of beautiful, dark, rounded, light beam and shine metaphorically used to describe love. Analysis of the terms of temperature metaphorically used for love. Analysis of the terms of pain perception metaphorically used to express love.

Analysis of musical terms metaphorically used to express love. Analysis of the images of chùm, khóm, lá, cành, nụ and hoa in the metaphor LOVE IS A PLANT. Analysis of the moving terms - lia and nhặt lên used for love. LOVE-AS-TIME OF A YEAR mapping.

4 LOVE-AS-FLOWER mapping. Quantification of sensory language used for love in Vietnamese. LOVE-AS-CLIMATE mapping. Analysis of the tactile terms - mềm and ấm in the metaphor LOVE IS LIFE.

Analysis of Vietnamese temperature terms metaphorically used to express love. LOVE - AS - TIME OF A DAY mapping. Source domains used for love in English and Vietnamese .153 xi LIST OF THE FIGURES Figure 1. Map of the thesis.

The systematicity in the conceptualization of love in terms of a journey. The coherence of a complex metaphor of love structured by two single metaphors- LOVE IS A JOURNEY and LOVE IS A UNITY. The coherence of the conceptualization of love in terms of time that is understood metaphorically in terms of an entity. Conceptual blending of “surgeon as butcher”.

Neural theory applied to the LOVE IS A JOURNEY metaphor. Sample of detecting mistakes in the data inputs. Sample of the data statistics under linguistic fields. Sample of the data statistics under source domains .Sample of drawing charts on Excel.

Sample of the comparisons of using metaphorical expressions of love between English and Vietnamese. Quantification of English expressions of metaphor of love under spatial, temporal and sensory languages. Source domains underlying English expressions of love metaphor. Quantification of English spatial terms used to express love under the aspects of location, configuration and movement.

Source domains underlying English spatial language used for love. Cycle of a day. 6 The lifetime of living-beings. The growth phases of living-beings.

Quantification of English terms of sensory perceptions used to express love. Source domains underlying English terms of sensory perceptions used to express love. Quantification of Vietnamese expressions of metaphor of love under spatial, temporal and sensory languages. Source domains underlying Vietnamese expressions of love metaphor104 Figure 5.

3 Quantification of Vietnamese spatial terms used to express love under the aspects of location, configuration and movement. 4 Source domains underlying Vietnamese spatial language used for love116 Figure 5. 5 Source domains underlying Vietnamese temporal terms used to express love. Cycle of seasons.

The lifetime of a flower. Source domains underlying Vietnamese terms of sensory perceptions used for love. Source domains used to express love in English and Vietnamese. Rationale Love, which is hardly definable, is one of the significant things in human lives.

Without it, people feel as though their lives were incomplete, “I’m incomplete without you” (Bryan, My red heart is blue), for example; or even they are unviable as the words described by Gordon “I cannot live/ Without you” (I look at you and think: I cannot live), similar to what is expressed in Vietnamese “Làm sao sống được mà không yêu…?” (Xuân Diệu, Bài thơ tuổi nhỏ). Nevertheless, to understand ‘what love is’ is certainly not easy. This question has long been addressed but the answer may be pretty abstract. It may be the reason for which Xuân Diệu – a Vietnamese romantic poet – uttered “Làm sao cắt nghĩa được tình yêu!” (How to explain love!) Several researchers (e.

Gray, 1993; Shaver, Schwartz, Kirson, and O'Connor, 2001) support that love is one of the basic human emotions. It is a natural phenomenon that can be found in all cultures around the world. However, much of semantics is culturally and experientially based (Casad, 1995; Steenbergen, 2006). It is especially right in description of abstract concepts like love, which has been demonstrated to be one of the concepts richest in imagery by cognitive linguists (e.

Lakoff & Johnson, 1980a,b; Kovecses, 1986, 1988, 2000; Tessari, 2001). The love expressions are thus diversified, dependent on individual experiences and under cultural influences.