Luận văn thạc sĩ chuyên ngành kỹ thuật cơ sở hạ tầng nghiên cứu nguyên nhân gây suy thoái các giếng khoan khai thác nước ngầm trong vùng đá cứng nứt nẻ phục vụ cấp nước sinh hoạt địa bàn tỉnh bình phước và đề xuất các giải pháp phục hồi

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu chuyên ngành kỹ thuật cơ sở hạ tầng nghiên cứu nguyên nhân gây suy thoái các giếng khoan khai thác, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Cao Văn Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lương Văn Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật cơ sở hạ tầng
• Đề tài: Nghiên Cứu Nguyên Nhân Suy Thoái Giếng Khoan Nước Ngầm Tại Bình Phước Và Giải Pháp Phục Hồi
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KHU VỰC NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM HUYỆN LỘC NINH, TỈNH BÌNH PHƯỚC
• 1.1. Khái quát chung về tỉnh Bình Phước
• 1.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.1. Địa hình
• 1.2.2. Khí hậu
• 1.2.3. Đặc điểm địa chất
• 1.3. Thực trạng khai thác và sử dụng nguồn nước ngầm
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ PHƯƠNG PHÁP LUẬN PHỤC HỒI, NÂNG CAO HIỆU SUẤT GIẾNG KHOAN TRONG THÀNH HỆ ĐÁ MÓNG NỨT NẺ
• 2.1. Các nguyên nhân gây suy thoái giếng khoan trong thành hệ đá móng nứt nẻ
• 2.2. Tổng quan và nguyên nhân gây suy thoái giếng trong thành hệ móng nứt nẻ
• 2.2.1. Nguyên nhân do thiết kế và thi công giếng không phù hợp
• 2.2.2. Nguyên nhân do quá trình làm sạch giếng không hoàn toàn
• 2.2.3. Nguyên nhân do thành lỗ khoan không ổn định
• 2.2.4. Nguyên nhân do bơm lên cát
• 2.2.5. Nguyên nhân do lớp vỏ cứng bám trên giếng khoan
• 2.2.6. Mang bám vi sinh vật
• 2.2.7. Sự lấp nhét của lưới lọc và các thành tạo địa chất xung quanh
• 2.2.8. Nguyên nhân do bản thân tầng chứa nước
• 2.3. Tổng quan về phương pháp phục hồi, nâng cao hiệu suất giếng khoan trong phức hệ chứa nước móng nứt nẻ
• 2.3.1. Hệ phương pháp thông dụng
• 2.3.2. Hệ phương pháp tiên tiến
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT CÁC PHƯƠNG ÁN VÀ LỰA CHỌN GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU SUẤT GIẾNG KHOAN TRONG VÙNG ĐÁ CỨNG NỨT NẺ
• 3.1. Đề xuất các phương án bổ sung nhân tạo nước dưới đất
• 3.2. Xử lý bằng khí hóa lỏng CO2 lạnh
• 3.3. Nhóm phương pháp súc rửa
• 3.4. Phương pháp nứt vỉa thủy lực
• 3.5. Phương pháp nổ mìn tạo xung lượng
• 3.6. Khoan mở rộng đường kính giếng
• 3.7. Lựa chọn giải pháp cho mô hình thực tế
• 3.7.1. Lựa chọn địa điểm xây dựng mô hình xử lý
• 3.7.2. Lựa chọn giải pháp xử lý giếng
• 3.7.3. Xây dựng đồ án thiết kế kỹ thuật cho mô hình thực tế
• 3.8. Nhu cầu cấp nước của giếng khoan
• 3.9. Hiện trạng của hệ thống cấp nước
• 3.10. Kết quả phân tích chất lượng nước
• 3.11. Thiết kế công nghệ xử lý giếng khoan
• 3.12. Quy trình thực hiện
• 3.13. Kết quả xử lý giếng
• 3.14. Kết quả bơm thử nghiệm
• 3.15. Chất lượng nước sau xử lý
• LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tình trạng suy thoái giếng khoan nước ngầm tại Bình Phước

Trong thời gian qua, tình trạng suy thoái giếng khoan nước ngầm tại Bình Phước đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất của người dân. Việc khai thác nước ngầm không kiểm soát đã dẫn đến nhiều hệ lụy, bao gồm sự giảm sút chất lượng và lưu lượng nước. Theo nghiên cứu, nguyên nhân suy thoái chủ yếu đến từ việc khai thác quá mức, thiết kế và thi công giếng không phù hợp, và sự tác động của môi trường. Đặc biệt, việc sử dụng không bền vững nguồn nước ngầm đã dẫn đến tình trạng cạn kiệt và ô nhiễm nguồn nước. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống hàng ngày mà còn đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý tài nguyên nước tại khu vực này.

1.1. Tình hình khai thác nước ngầm tại Bình Phước

Bình Phước là một trong những tỉnh có nhu cầu khai thác nước ngầm cao, đặc biệt trong mùa khô. Nhiều hộ gia đình đã khoan nhiều giếng để phục vụ tưới tiêu cho cây trồng. Tuy nhiên, việc này đã tạo ra áp lực lớn lên nguồn nước ngầm, dẫn đến tình trạng suy thoái giếng khoan. Các giếng khoan thường xuyên gặp phải vấn đề như giảm lưu lượng, hạ thấp mực nước, và gia tăng chi phí khai thác. Sự lạm dụng tài nguyên nước ngầm mà không có kế hoạch quản lý hợp lý đã khiến cho tình hình ngày càng trở nên nghiêm trọng.

II. Nguyên nhân gây suy thoái giếng khoan

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy thoái giếng khoan tại Bình Phước. Một trong những nguyên nhân chính là do thiết kế và thi công giếng không phù hợp. Việc không tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình xây dựng giếng khoan đã làm giảm khả năng khai thác nước. Ngoài ra, quá trình làm sạch giếng không đảm bảo cũng góp phần làm giảm hiệu suất khai thác. Việc bơm lên cát và sự hình thành lớp vỏ cứng bám trên giếng khoan cũng là những yếu tố quan trọng dẫn đến sự suy thoái. Một nguyên nhân khác không thể bỏ qua là sự ô nhiễm môi trường, do các hoạt động sản xuất nông nghiệp và công nghiệp quanh khu vực giếng khoan, làm ảnh hưởng đến chất lượng nước ngầm.

2.1. Tác động của khai thác quá mức

Việc khai thác nước ngầm quá mức đã dẫn đến sự suy giảm trữ lượng nước trong các tầng chứa nước. Khi lượng nước khai thác vượt quá khả năng tái tạo, mực nước trong giếng khoan sẽ giảm sút, làm cho giếng bị cạn kiệt. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng khác như lún đất và sụt lún nền. Nghiên cứu cho thấy, việc quản lý không hiệu quả nguồn nước ngầm đã làm gia tăng tình trạng này, đòi hỏi phải có những biện pháp khắc phục kịp thời.

III. Giải pháp phục hồi giếng khoan

Để khắc phục tình trạng suy thoái giếng khoan, một số giải pháp đã được đề xuất. Đầu tiên là việc bổ sung nhân tạo nước dưới đất, giúp tăng cường nguồn nước cho các giếng khoan. Giải pháp này không chỉ cải thiện lưu lượng nước mà còn giúp cân bằng lại hệ thống nước ngầm. Thứ hai, việc xúc rửa giếng khoan thường xuyên cũng là một biện pháp hữu hiệu để loại bỏ các cặn bã và vi sinh vật gây ô nhiễm. Ngoài ra, cần áp dụng các công nghệ hiện đại như nứt vỉa thủy lực và sử dụng khí CO2 lạnh để tăng cường hiệu suất khai thác. Các giải pháp này cần được thực hiện đồng bộ và hợp lý để đảm bảo hiệu quả lâu dài.

3.1. Đề xuất mô hình xử lý phục hồi

Một mô hình xử lý phục hồi cần được xây dựng nhằm cải thiện lưu lượng cho các giếng khoan bị suy thoái. Mô hình này sẽ bao gồm các bước khảo sát, đánh giá hiện trạng giếng khoan và xác định nguyên nhân gây suy thoái. Sau đó, áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp để phục hồi hiệu suất khai thác. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng nước mà còn đảm bảo sự bền vững cho nguồn nước ngầm trong tương lai, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Bình Phước, nằm ở vùng Đông Nam Bộ Việt Nam, có diện tích tự nhiên khoảng 6.876,76 km² với dân số gần 950.000 người tính đến năm 2015. Nguồn nước ngầm đóng vai trò quan trọng trong sinh hoạt và sản xuất, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và mùa khô kéo dài gây thiếu hụt nước nghiêm trọng. Trên địa bàn tỉnh có hơn 20.000 công trình giếng khoan khai thác nước dưới đất, phân bố không đồng đều giữa các huyện, với tổng lưu lượng khai thác khoảng 71.000 m³/ngày. Huyện Lộc Ninh là vùng nghiên cứu trọng điểm với 539 giếng khoan, tổng công suất khai thác khoảng 10.780 m³/ngày.

Tuy nhiên, hiện tượng suy thoái năng suất giếng khoan trong vùng đá cứng nứt nẻ diễn ra phổ biến, gây giảm lưu lượng khai thác, hạ thấp mực nước động và tăng chi phí vận hành. Nguyên nhân chủ yếu bao gồm thiết kế và thi công giếng không phù hợp, quá trình làm sạch giếng không hoàn chỉnh, sự ăn mòn và bám dính của các mảng cặn khoáng và vi sinh vật, cũng như suy giảm trữ lượng nước ngầm do khai thác quá mức. Mục tiêu nghiên cứu là xác định nguyên nhân gây suy thoái các giếng khoan khai thác nước ngầm tại huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước, đồng thời đề xuất các giải pháp kỹ thuật phục hồi và nâng cao hiệu suất khai thác, góp phần đảm bảo cấp nước sạch bền vững cho khu vực.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các giếng khoan trong vùng đá cứng nứt nẻ tại huyện Lộc Ninh, với dữ liệu thu thập từ khảo sát thực địa, phân tích phòng thí nghiệm và thử nghiệm hiện trường. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cải thiện hiệu quả khai thác nước ngầm, giảm thiểu lãng phí tài nguyên và hỗ trợ quản lý bền vững nguồn nước dưới đất trong điều kiện biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về thủy văn địa chất, khai thác và phục hồi giếng khoan trong vùng đá cứng nứt nẻ. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về cấu trúc và tính chất thủy lực của tầng chứa nước đá cứng nứt nẻ: Mô tả đặc điểm địa chất, địa chất thủy văn, sự phân bố khe nứt và ảnh hưởng đến dòng chảy nước ngầm. Khái niệm chính bao gồm tầng chứa nước khe nứt, độ thấm, mực nước động, và lưu lượng khai thác.

2. Mô hình nguyên nhân suy thoái giếng khoan: Bao gồm các yếu tố thiết kế và thi công giếng, quá trình làm sạch giếng, sự ăn mòn và bám dính mảng cặn khoáng và vi sinh vật, cũng như sự suy giảm trữ lượng nước ngầm do khai thác quá mức. Các khái niệm chính gồm ăn mòn ống chống, mảng bám sinh học, lấp nhét lưới lọc, và bổ sung nhân tạo nước dưới đất.

Các khái niệm chuyên ngành như "bổ sung nhân tạo nước dưới đất", "nứt vỉa thủy lực", "bơm hút tăng cường", "xử lý bằng khí hóa lỏng CO₂ lạnh" cũng được nghiên cứu để đề xuất giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu khảo sát thực địa tại huyện Lộc Ninh, số liệu phân tích chất lượng nước và lưu lượng giếng khoan trước và sau xử lý, cùng các tài liệu chuyên ngành và báo cáo kỹ thuật liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu là 539 giếng khoan có lưu lượng khai thác từ 20 đến 200 m³/ngày, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có trọng số nhằm đảm bảo đại diện cho vùng nghiên cứu.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả về lưu lượng khai thác, chất lượng nước và mật độ giếng khoan.
• Phân tích nguyên nhân suy thoái dựa trên khảo sát hiện trạng, quan sát hình ảnh vi sinh vật và mảng bám dưới kính hiển vi, cùng đánh giá kỹ thuật thiết kế và thi công giếng.
• Thử nghiệm hiện trường các giải pháp phục hồi như bổ sung nhân tạo nước dưới đất, xử lý khí hóa lỏng CO₂ lạnh, súc rửa giếng bằng piston và bơm hút tăng cường.
• Phân tích so sánh hiệu quả trước và sau xử lý qua các chỉ số lưu lượng khai thác và chất lượng nước.

Timeline nghiên cứu kéo dài khoảng 18 tháng, bao gồm giai đoạn khảo sát, phân tích, thử nghiệm và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Suy giảm lưu lượng khai thác giếng khoan: Trước xử lý, lưu lượng khai thác trung bình của các giếng khoan tại huyện Lộc Ninh là khoảng 20 m³/ngày, giảm 30-40% so với thiết kế ban đầu. Sau xử lý phục hồi, lưu lượng tăng trung bình lên 28 m³/ngày, tương đương tăng 40%.

2. Nguyên nhân suy thoái chủ yếu do mảng bám và ăn mòn: Hình ảnh kính hiển vi cho thấy mảng bám vi sinh vật và khoáng chất như canxi, sắt, mangan bám dày trên ống lọc và thành giếng, làm giảm khả năng thấm nước. Tỷ lệ giếng bị ăn mòn ống chống chiếm khoảng 25%, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất khai thác.

3. Thiết kế và thi công giếng không phù hợp: Khoảng 35% giếng khoan được khảo sát có thiết kế ống lọc và lớp sỏi lọc không đồng bộ với đặc điểm địa chất, dẫn đến hiện tượng lấp nhét và giảm hiệu quả khai thác.

4. Hiệu quả các giải pháp phục hồi: Phương pháp bổ sung nhân tạo nước dưới đất giúp tăng mực nước động trung bình 0,5-0,7 m sau 6 tháng áp dụng. Xử lý bằng khí hóa lỏng CO₂ lạnh và súc rửa piston làm giảm đáng kể mảng bám, tăng lưu lượng khai thác lên 30-50% so với trước xử lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân suy thoái giếng khoan tại huyện Lộc Ninh chủ yếu xuất phát từ sự kết hợp giữa yếu tố kỹ thuật và tự nhiên. Thiết kế giếng không phù hợp với đặc điểm địa chất đá cứng nứt nẻ làm tăng nguy cơ lấp nhét và ăn mòn. Quá trình làm sạch giếng không triệt để dẫn đến tích tụ mảng bám vi sinh và khoáng chất, làm giảm khả năng thấm nước và lưu lượng khai thác.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực Đông Nam Bộ và quốc tế, kết quả tương đồng về nguyên nhân và hiệu quả phục hồi. Việc áp dụng các phương pháp tiên tiến như khí hóa lỏng CO₂ lạnh và bơm hút tăng cường đã chứng minh hiệu quả trong việc cải thiện năng suất giếng khoan. Biểu đồ so sánh lưu lượng khai thác trước và sau xử lý thể hiện rõ sự tăng trưởng đáng kể, đồng thời bảng phân tích chất lượng nước cho thấy sự cải thiện về độ trong và giảm hàm lượng sắt, mangan.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học và kỹ thuật để quản lý và khai thác bền vững nguồn nước ngầm tại Bình Phước, góp phần giảm thiểu lãng phí tài nguyên và bảo vệ môi trường nước dưới đất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Áp dụng bổ sung nhân tạo nước dưới đất: Triển khai hệ thống thu gom và dẫn nước mưa vào tầng chứa nước để tăng mực nước động, giảm áp lực khai thác trong mùa khô. Mục tiêu nâng mực nước động trung bình 0,5 m trong vòng 1 năm, do chính quyền địa phương phối hợp với các đơn vị thủy lợi thực hiện.

2. Xử lý giếng khoan bằng khí hóa lỏng CO₂ lạnh: Áp dụng cho các giếng có mảng bám vi sinh và khoáng chất dày đặc, nhằm phá vỡ mảng bám và diệt khuẩn cục bộ. Thời gian thực hiện mỗi đợt xử lý khoảng 1 tuần, do các đơn vị chuyên môn thực hiện.

3. Súc rửa giếng bằng piston và bơm hút tăng cường: Thực hiện định kỳ 6 tháng/lần để loại bỏ cặn bẩn và cải thiện lưu lượng khai thác. Chủ thể thực hiện là các nhà thầu khoan và quản lý công trình nước ngầm.

4. Cải tiến thiết kế và thi công giếng khoan: Xây dựng quy chuẩn kỹ thuật phù hợp với đặc điểm địa chất đá cứng nứt nẻ, đảm bảo lớp sỏi lọc và ống lọc đồng bộ, tăng tuổi thọ và hiệu quả khai thác. Thời gian áp dụng quy chuẩn mới trong vòng 2 năm, do Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các đơn vị thi công.

5. Tăng cường công tác quản lý và giám sát khai thác nước ngầm: Xây dựng hệ thống giám sát lưu lượng và chất lượng nước, kiểm soát khai thác quá mức, bảo vệ nguồn nước ngầm bền vững. Chủ thể là chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý tài nguyên nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài nguyên nước và chính quyền địa phương: Nhận diện nguyên nhân suy thoái giếng khoan, từ đó xây dựng chính sách quản lý khai thác nước ngầm hiệu quả, bảo vệ nguồn tài nguyên nước bền vững.

2. Các kỹ sư, chuyên gia thủy lợi và khoan giếng: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật phục hồi và nâng cao hiệu suất giếng khoan, cải tiến thiết kế và thi công phù hợp với đặc điểm địa chất vùng đá cứng nứt nẻ.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành thủy văn, địa chất thủy văn: Tham khảo phương pháp nghiên cứu, phân tích nguyên nhân suy thoái và các giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong khai thác và phục hồi giếng khoan.

4. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực cấp nước và khai thác nước ngầm: Đánh giá hiệu quả các công nghệ xử lý giếng khoan, từ đó lựa chọn giải pháp phù hợp nhằm tối ưu hóa nguồn nước và giảm chi phí vận hành.

Câu hỏi thường gặp

1. Nguyên nhân chính gây suy thoái giếng khoan trong vùng đá cứng nứt nẻ là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu gồm thiết kế và thi công giếng không phù hợp, quá trình làm sạch giếng không hoàn chỉnh, sự ăn mòn và bám dính mảng cặn khoáng và vi sinh vật, cùng với suy giảm trữ lượng nước ngầm do khai thác quá mức.

2. Các giải pháp phục hồi giếng khoan hiệu quả nhất hiện nay là gì?
   Bổ sung nhân tạo nước dưới đất, xử lý bằng khí hóa lỏng CO₂ lạnh, súc rửa giếng bằng piston và bơm hút tăng cường là những phương pháp đã được chứng minh hiệu quả trong việc nâng cao lưu lượng khai thác và cải thiện chất lượng nước.

3. Làm thế nào để xác định giếng khoan cần được xử lý phục hồi?
   Thông qua khảo sát lưu lượng khai thác giảm sút so với thiết kế ban đầu, kiểm tra hình ảnh mảng bám dưới kính hiển vi, đánh giá chất lượng nước và kiểm tra kỹ thuật thiết kế, thi công giếng.

4. Việc bổ sung nhân tạo nước dưới đất có tác dụng gì trong quản lý nguồn nước?
   Giúp tăng mực nước động, giảm áp lực khai thác trong mùa khô, cải thiện trữ lượng nước ngầm, đồng thời giảm nguy cơ sụt lún mặt đất và ô nhiễm nguồn nước.

5. Có những lưu ý gì khi áp dụng các phương pháp xử lý giếng khoan?
   Cần lựa chọn giải pháp phù hợp với nguyên nhân suy thoái và đặc điểm địa chất, đảm bảo an toàn trong sử dụng hóa chất và thiết bị, đồng thời thực hiện theo quy trình kỹ thuật chuẩn để đạt hiệu quả tối ưu.

Kết luận

• Xác định rõ nguyên nhân suy thoái giếng khoan tại huyện Lộc Ninh chủ yếu do thiết kế, thi công không phù hợp, mảng bám khoáng và vi sinh vật, cùng với suy giảm trữ lượng nước ngầm.
• Các giải pháp kỹ thuật như bổ sung nhân tạo nước dưới đất, xử lý khí hóa lỏng CO₂ lạnh, súc rửa piston và bơm hút tăng cường đã chứng minh hiệu quả phục hồi lưu lượng và cải thiện chất lượng nước.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và kỹ thuật cho quản lý bền vững nguồn nước ngầm tại Bình Phước, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và bảo vệ môi trường.
• Đề xuất áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và quản lý trong vòng 1-2 năm để đảm bảo cấp nước sạch bền vững cho khu vực.
• Khuyến khích các nhà quản lý, kỹ sư và nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển và ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong khai thác và phục hồi giếng khoan.

Hành động tiếp theo là triển khai thí điểm các giải pháp phục hồi tại các giếng khoan đại diện, đồng thời xây dựng quy chuẩn kỹ thuật và hệ thống giám sát khai thác nước ngầm. Đề nghị các cơ quan chức năng và đơn vị liên quan phối hợp thực hiện để bảo vệ nguồn tài nguyên nước quý giá này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TONG QUAN VE KHU VỰC NGHIÊN CỨU XÂY DUNG MÔ HÌNH THÍ DIEM HUYỆN LOC NINH, TINH BÌNH PHƯỚC. Khái quát chung về tinh Bình Phước 1. Điền kiện ty nhiên LALLA. Vị trí địa lý ~ Tinh Bình Phước nằm về phía Tây của ving Đông Nam Bộ, có diện tích tự nhiên là 6876/76 km2; dân số tinh đến ngày 31/12/2015 là 950.416 người với mật độ trung Đình là 138 người km2.

Tọa độ địa lý ia tính Bình Phước nằm trong khoảng: từ 11917? đến 12°19" vĩ độ Bắc, từ 106°24" đến 107525" kinh độ Đông. Tinh có ranh giới hành chính như sau: phía Đông gấp tinh Lâm Đồng và Đồng Nai, phía Tây gi ip tỉnh Tây Ninh và Campuchia, phía Nam giáp tinh Bình Dương và phía Bắc giáp tinh Dake Nông va biên giới Campuchia. Chi tit trên Hình Ì Hình 1> Ban đồ hành chính tinh Bình Phước Học viên: Cao Văn Hiểu, " Lip: 24CTNIT - CS2 “Trường Đại Học Thủy Lợi Lug văn Thạc, ~_ Toàn tỉnh có 11 đơn vị hành chính bao gồm: thị xã Đẳng Xoài, thị xã Phước Long, thị xã Binh Long, huyện Bi Gia Map, huyện Phú Riéng, huyện Đồng Phú, huyện Hén Quan, huyện Ba Dang, huyện Lộc Ninh, huyện Bù Dép, huyện Chon Thành với tổng sông 111 xã phường và thị tấn 1. Đặc diém địa hình = Tinh Bình Phước có địa hình rắt đa dạng và phức tạp, trong tỉnh vừa có địa hình đồi núi thấp lại vừa cổ dia hình trung du xen lẫn với đồng bằng nhỏ hẹp và bau tring.

Bia hình có xu hướng thoải din từ Đông, Đông Bắc về phía Tây, Tây Nam, bé mặt địa hình bị phân cắt mạnh bởi hệ thống sông, suối khá dày dạng cảnh cây; dựa vào hình ‘thai có thé phân chia thành các dang địa hình chính sau: ~ Địa hình núi thấp: cao độ tuyệt đối từ 300-600 m, tạo thảnh chú yếu từ những núi lita cũ hoặc núi sót rải rác thuộc phần cuối của dãy Trường Sơn từ Tây Nguyên dé xuống. Tập trung kiéu địa hình này có ở Phước Long, BU Đăng, Bắc Đồng Phú và một số it @ Bình Long, Lộc Ninh. = Địa hình đồi va đổi núi thấp: cao độ tuyệt đối từ 100-300 m, có b8 mặt lượn sóng nhẹ, kết nối với các dầy Bazan đá phiến thuộc huyện Lộc Ninh, Bù Đăng, Bắc Đồng Xoài. Các đồi có định bằng, sườn dốc và thoải.

Đây la kiểu địa hình bóc môn-tích tự. ~_ Địa hình bằng tring: địa hình này thuộc các vùng đất tích tụ là các bồi trũng, các ving bằng phẳng giữa đổi núi ở độ cao < 100 m và nơi đây vật liệu hình thành đt thô, chứa nhiều xác thực vật kém phân hay, do quá trình canh tác đất ngày một thuần thục hơn ~ V8 độ đốc địa hình: thống kế điện tích đất theo độ đốc địa hình cho thấy, địa hình e6 độ đốc <150 (cấp 1, II, HD, thuận lợi cho sử dụng đất và sản suất nông nghiệp chiếm 70% diện tích lãnh thổ, trong đỏ địa hình rit thuận lợi 50,9%; thuận lợi 19,01%, "Địa hình không thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp chỉ có khoảng 16,4% diện tích lãnh thổ (cấp IV, V). Học viên: Cao Van Hiệu 12 Lip: 24CTNIT - CS2 “Trường Đại Học Thủy Lợi Lug văn Thạc, 1. Đặc điểm khí ~_Tỉnh Bình Phước thuộc khí hậu Đông Nam Bộ mang đặc điểm khí hậu nhiệt đới xích đạo gió mùa, chia thành 2 mùa rõ rệt: mùa mưa kéo đài từ tháng 5 đến thing 11 và mùa khô thường kéo dài từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.

Các đặc điểm khi hậu thể hiện qua ác yếu ổ khi tượng như sau: ~ Chế độ mưa: lượng mưa bình quân các năm gần nhất từ 2011 - 2014 có sự biến động từ. Riêng tong năm 2015, lượng mưa đột ngột giảm với lượng mưa bình quân năm chỉ đạt 1.797 mm, Diễn đó cho thấy sự ảnh hưởng rõ rt của bị đối khí hậu đang tác động trên địa bản tinh Bình Phước nói riêng vả khu vực Nam. Mùa mưa thường diễn ra từ tháng 5 đến thing 11 và chiếm khoảng 90% lượng mưa cả năm. Số ngày mưa trong năm khoảng 142 ngày, mưa nhiều nhất vào các thing 7, 8 và thing 9, các thing 1, 2, 3 thường ít cố mưa.

Riêng năm 2015 thi lượng mưa tháng eao nhất cũng chỉ bằng một nữa so với năm trước đó. Mưa gây lũ thường. xây ra vào các tháng 6, 7, 8, 9, ~_ Nhiệt độ không khí: đo nằm trong vùng nội chí tuyển Bắc bản cầu, cận xich đạo nên Bình Phước có nh độ bình quân trong năm cao đều và ổn định từ 25,8 - 26,2°C. Nhiệt độ bình quân thấp nhất là 21,5 - 22°C, Nhiệt độ bình quân cao nhất từ 31,7 - 32,2°C.

Nhìn chung sự thay đổi nhiệt độ qua các tháng trong năm không lớn, khoảng 07- = Nắng: Binh Phước nằm trong vùng dồi đào nắng. Tổng tích ôn bình quân trong năm từ 9288 ~9. Tổng số giờ nắng trong năm trung bình từ 2. Số giờ nắng bình quân trong ngày.

Thời gian nắng nhiễu nhất vào các tháng 1,2, 3.4: thời gian ít nắng nhất vào các thing 6,7. = Độ Am không khí: độ âm tương đối trung bình năm tạ các tram do từ 75,5 79.5 Bình quân năm th ấp nhất là 45,6 - 53,2%. Tháng có độ âm cao nhất là 90,0%, tháng có. độ im ship nhấtlà 16%, ~ Bốc hoi: lượng bốc hoi hàng năm khá cao từ 1.

Thời gian kéo dài quá trình bắc hơi lớn nhất vào các thing 3, 3,4, Học viên: Cao Van Hiệu HH Lip: 24CTNIT - CS2 “Trường Đại Học Thủy Lợi Lug văn Thạc, + Gi6: Bình Phước chịu ảnh hưởng của 3 hướng chính Đông, Đông - Bắc và Tây - Nam theo 2 mùa, Mùa khô gió chính Đông chuyển dần sang Đông- Bắc, tốc độ bình. Mùa mưa gió Đông chuyển dần sang Tây - Nam, tốc độ bình quân 3,2 mí ~_ Nhìn chung, chế độ khí hậu vé cơ bản cho phép đầy mạnh phát triển ngành sản xuất ông nghiệp, tuy nhiên cũng cần phải ng và mùa vụ cho phủ hợp, một mặt khắc phục được tinh trang thiếu nước vỀ mùa khô và phát huy được hiệu quả kinh tế sao trên đơn vị diện tích canh tác, đồng thời có tác dụng ngăn ngừa được quá trình xối ‘mon rửa trôi và thoái hóa đất đai, nhất là về mủa mưa LLL, Đặc địa chất = Phin lớn tinh Bình Phước có nén địa chất là phun trio bazan thuộc các thời kỳ khác nhau, phần côn li là nền trim tích cổ sa phiến thạch kỷ lun và im tích ky Đệ Tứ, trằm hiện đại. Theo tải liệu địa chất khoáng sản Đông Nam Bộ cho thấy trong vũng nghiên cứu có các đá mẹ và các mẫu chất sau: = Đã bazan: Đã bazan bao phủ phin lớn diện tích lãnh thổ (khoảng $8% bề mặt lãnh thổ). Phân bố ở hau hết các huyện, tập trung nhiều nhất ở các thị xã Phước Long, Binh Long, huyện Ba Đăng, Lộc Ninh.

~_ Đá granit: Đây là đá cổ hơn hết, lộ ra ở nói Ba Ra ở phía Bắc tinh nhưng chỉ chiếm một diện tích rất nhỏ khoảng 0,159 bề mặt lãnh tho. ~_ Đá phiến sét: Đá phiến sét bao trùm khoảng 12% bề mặt lãnh thổ, phân bố chủ yếu. ở các huyện Đồng Phú, Bu Đăng vi m9t it ở Lộc Ninh và Phước Long. Đá này có tuổi Mezozo, là nền móng của lãnh thổ nhưng một phn lớn điền ích bị Alavi Neogen và Bazan phú lấp lên.

~_ Mẫu chất phủ sa cổ: Mẫu chất phủ sa cổ có tuổi Pleistocene, bao phủ khoảng 12% ‘bé mặt lãnh thổ. Tầng day của phù sa cổ từ 2-3 m đến 5-7 m, vật liệu của nó mau nâu. vàng, lên sắt ting mặt chuyển sang miu xảm. Cấp hạt thường thô, tạo cho dit có cắp hạtcáclà chủ yếu (dt, cát pha, tit nhẹ v thịt trung bình) Học viên: Cao Van Hiệu HH Lip: 24CTNIT - CS2 = Từ kết quả nghiên cứu các điều kiện địa chất thuỷ văn đã thực hi „trên địa bản tinh Bi Phước ồn ti 8 ting chứa nước và 4 thành tạo địa chất rất nghèo nước, trong đó cả § tầng chứa nước đều có ý nghĩa sử dụng đó là: tầng chứa nước lỗ héng Pleistocen dưới (gpl), ting chứa nước lỗ hồng Pliocen giữa (n22), ting chứa nước khe nứt các thành tạo phun trào bazan Pliocen giữa - trên (fin22-3), ting chứa nước khe nứt sắc thành tạo phun trio bazan Miocen trên (Jnl3), ting chứa nước khe nứt Jura trên = Creta dưới (3-K1), ting chứa nước khe nứt Jura dưới - giữa (J1-2), ting chứa nước khe nức Trias giữa (12), ting chứa nước khe nứt Pecmi trên - Trias dưới (p3-t1).

= Trong các ting chứa nước trên thì có ý nghĩa hơn cả là các ting chứa nước lỗ hồng Pleistocen dưới (qp1), Pliocen giữa (n22), ting chứa nước khe nứt các thành tạo phun. trào bazan Pliocen giữa - trên (Jn22-3) và ting chia nước khe mit các đã trim tích Jura 1-2). Với nước lỗ hẳng các khu vực có mức độ giàu nước trung bình tập trung ở phía nam, tây nam như khu vực Chon Thành, Bình Long vi Đồng Phú, với nước khe nứt các khu vực có mức độ chứa nước từ trung bình đến gidu tập trung ở khu vực Bùi ›, Lộc Ninh, phía Tây Nam Phước Long, thị xã Bình Long, Chon Thanh, thị xã Đồng Xoài và phía Tây Đẳng Phú. Điều kiện xã hội 1.

Dan số = Tinh đến ngày 31/12/2015, dn số của tỉnh Bình Phước 1 950.416 người trong đồ in số nông thôn chiếm đa số khoảng 83,9%, dân số thành thị chỉ chiếm khoảng 161%. Mật độ dân số trung bình là 138 người km2. Bình Phước có 41 dân tộc dang nh sống, chủ yến là người Viet, Siếng, Kher, Ning, Tây. số lượng đồng bảo dân tộc thiểu số chiếm gần 20% dan số toàn tinh.

Tinh có mặt bằng dân trí tương đổi thấp, 4i din hàng năm cao, nhất là di din tự do. Tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn nhiều (5,58%), cơ sở hạ ting phục vụ phát iển kinh t - xã hội côn hạn chế, Dân eu tập trung cao nhất ở thị xã Đồng Xoäi, thị xã Bình Long với mật độ lần lượt là 363 ngườikmØ, 185 người omô, dân cự huyện Bi Đăng thưa thớt nhất 73 người km, Học viên: Cao Van Hiệu 15 Lip: 24CTNIT - CS2 “Trường Đại Học Thủy Lợi Lug văn Thạc, ~_ Bình Phước hiện có cơ cầu dan số trẻ, số người trong độ tuổi lao động cao là lợi thể về nguồn nhân lực để phát tiễn. Theo kết quả tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, tỷ lệ người trong độ tuổi lao động có việc làm chiếm 81%, nhưng đa số là lao động. giản đơn, chưa qua dio ụo chuyên môn, kỹ thuật, chỉ 11% trong số này có trình độ từ sơ cấp trở lên.