Nghiên cứu mối quan hệ giữa thực vật và phong thủy ứng dụng thực vật trong nhà ở theo phong thủy

Tìm hiểu ứng dụng phong thủy thực vật trong nhà ở để thu hút tài lộc, sức khỏe và năng lượng tích cực. Biến không gian sống thành nơi thịnh vượng, hài hòa.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoàng Anh
• Người hướng dẫn: Gs. Ngô Quang Đê
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp Đô Thị
• Đề tài: Nghiên Cứu Mối Quan Hệ Giữa Thực Vật Và Phong Thủy, Ứng Dụng Thực Vật Trong Nhà Ở Theo Phong Thủy
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khám phá mối quan hệ khoa học giữa thực vật và phong thủy

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa thực vật và phong thủy mở ra một hướng tiếp cận khoa học, giúp lý giải cách cây xanh tác động đến không gian sống. Phong thủy, về bản chất, là học thuyết nghiên cứu sự ảnh hưởng của các yếu tố tự nhiên như hướng gió, dòng nước đến đời sống con người. Khi kết hợp với thực vật, nó trở thành một nghệ thuật bài trí không gian sống nhằm mục đích cải thiện trường khí, mang lại sự hài hòa và thịnh vượng. Nền tảng của ứng dụng này dựa trên các học thuyết cốt lõi như Khí, Âm Dương và Ngũ Hành, vốn là những nguyên lý triết học phương Đông cổ đại nhưng lại có sự tương đồng đáng kinh ngạc với các khái niệm sinh thái học hiện đại.

1.1. Giải mã khái niệm thực vật phong thủy trong nhà ở hiện đại

Phong thủy thực vật là một lĩnh vực chuyên sâu, ứng dụng cách bài trí cây xanh để làm đẹp cảnh quan, cải thiện môi trường và quan trọng nhất là cải biến trường khí cho ngôi nhà. Theo GS.TS Ngô Quang Đê, đây là nghệ thuật sắp đặt cây cối để đạt được sự hài hòa cao nhất, hướng tới mục tiêu “Thiên – Địa – Nhân” hợp nhất. Khác với quan niệm thông thường rằng cây xanh chỉ để trang trí, thực vật phong thủy được xem là công cụ đo lường và điều chỉnh năng lượng hiệu quả. Một cái cây phát triển xanh tốt trong nhà là dấu hiệu cho thấy nơi đó có sinh khí dồi dào. Ngược lại, cây còi cọc, héo úa có thể cảnh báo về sự tồn tại của tà khí hoặc năng lượng trì trệ. Do đó, việc lựa chọn và bố trí cây không chỉ dựa vào thẩm mỹ mà còn phải tuân theo các nguyên tắc phong thủy để hỗ trợ, cải biến vận mệnh, thay vì chỉ là yếu tố quyết định hoàn toàn.

1.2. Tìm hiểu cơ sở khoa học Khí Âm Dương và Ngũ Hành

Cơ sở lý luận của thực vật và phong thủy xoay quanh ba khái niệm chính. Thứ nhất là Khí, được xem là sức sống của vạn vật. Mục đích của phong thủy là tạo ra môi trường nơi sinh khí (khí tốt) lưu thông và hạn chế tà khí (khí xấu). Thực vật, đặc biệt là cây thân gỗ lâu năm, có trường năng lượng sinh học rất mạnh, có khả năng tương tác và điều hòa luồng khí. Thứ hai là học thuyết Âm Dương, cho rằng vạn vật tồn tại hai mặt đối lập nhưng thống nhất. Trong thực vật, điều này thể hiện qua tính ưa sáng (dương tính) và chịu bóng (âm tính). Việc đặt một cây ưa sáng vào nơi thiếu nắng sẽ khiến cây suy yếu, tạo ra năng lượng tiêu cực. Thứ ba là thuyết Ngũ Hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) và mối quan hệ tương sinh, tương khắc. Mỗi loại cây, dựa vào hình dáng, màu sắc, có thể được quy về một hành cụ thể, giúp bổ sung hoặc chế ngự các nguồn năng lượng khác trong nhà, tạo ra sự cân bằng cần thiết.

II. Những sai lầm phổ biến khi bài trí cây xanh phạm phong thủy

Việc ứng dụng thực vật trong nhà ở theo phong thủy không đơn giản là đặt một chậu cây vào không gian trống. Nhiều người vì thiếu kiến thức đã vô tình phạm phải những lỗi cơ bản, không những không mang lại may mắn mà còn gây tác động tiêu cực đến năng lượng của ngôi nhà. Những sai lầm này thường liên quan đến việc làm cản trở dòng chảy của sinh khí, lựa chọn loài cây không phù hợp với mệnh gia chủ hoặc đặt cây ở những vị trí cấm kỵ. Nhận diện và khắc phục các lỗi này là bước đầu tiên để tối ưu hóa lợi ích mà cây xanh phong thủy mang lại.

2.1. Nhận biết các lỗi cản trở sinh khí và thu hút tà khí

Một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất là trồng cây quá lớn, rậm rạp ngay trước cửa chính hoặc cửa sổ. Điều này không chỉ che khuất tầm nhìn mà còn ngăn cản sinh khí vào nhà, tạo ra một không gian tù đọng, ẩm thấp. Tài liệu nghiên cứu chỉ rõ, bóng râm của cây thuộc âm, nếu bao trùm ngôi nhà sẽ gây ảnh hưởng xấu. Một lỗi khác là để cây bị héo úa, chết khô trong nhà. Theo phong thủy, cây chết tạo ra tử khí, một dạng tà khí rất mạnh, mang lại điều không may mắn. Ngoài ra, việc trồng các loại cây có hình dáng kỳ dị, gai góc sắc nhọn chĩa thẳng vào khu vực sinh hoạt chung hoặc phòng ngủ cũng được cho là tạo ra sát khí, gây cảm giác bất an và căng thẳng cho các thành viên trong gia đình.

2.2. Tác hại của việc trồng cây không đúng vị trí và bản mệnh

Vị trí đặt cây là yếu tố cực kỳ quan trọng. Nguyên tắc phong thủy cấm kỵ trồng cây ngay chính giữa nhà, vì đây là vị trí “thiên tâm”, thuộc dương, không thể bị âm (cây cối) đè lên. Đặt cây sai vị trí có thể vô hiệu hóa tác dụng phong thủy, thậm chí gây hại. Ví dụ, đặt cây thuộc hành Mộc (khắc Thổ) ở khu vực trung tâm (thuộc hành Thổ) có thể gây ra sự xung đột năng lượng. Một sai lầm phổ biến khác là chọn cây không hợp với mệnh của gia chủ. Theo nguyên tắc Ngũ Hành tương sinh, người mệnh Thổ nên chọn cây thuộc hành Hỏa (Hỏa sinh Thổ) hoặc hành Thổ để tăng cường năng lượng tích cực. Nếu chọn cây hành Mộc (Mộc khắc Thổ), năng lượng của gia chủ có thể bị suy yếu, ảnh hưởng đến sức khỏe và tài vận. Việc không xem xét đến các yếu tố này sẽ làm giảm hiệu quả của việc ứng dụng thực vật trong nhà ở.

III. Hướng dẫn nguyên tắc chọn cây phong thủy hợp mệnh gia chủ

Để thực vật phát huy tối đa công năng trong phong thủy, việc lựa chọn và bài trí cây phải tuân thủ những nguyên tắc khoa học và có hệ thống. Nguyên tắc cốt lõi là tạo ra sự hài hòa và cân bằng năng lượng, dựa trên sự tương tác của Âm Dương và Ngũ Hành. Việc chọn cây không chỉ dựa trên sở thích cá nhân mà cần xem xét kỹ lưỡng bản mệnh của gia chủ, đặc tính sinh thái của cây và vị trí dự định đặt cây. Một lựa chọn đúng đắn sẽ giúp kích hoạt các nguồn năng lượng tốt, mang lại may mắn và sức khỏe.

3.1. Phương pháp chọn loài cây theo quan hệ tương sinh Ngũ Hành

Nguyên tắc cơ bản nhất khi chọn cây theo mệnh là dựa vào quy luật tương sinh của Ngũ Hành. Mỗi người sinh ra đều mang một bản mệnh (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) và mỗi loại cây cũng có thể được phân loại theo Ngũ Hành dựa trên màu sắc hoa lá hoặc hình dáng. Để tăng cường vận khí, gia chủ nên chọn cây có hành tương sinh hoặc tương hợp với bản mệnh của mình. Ví dụ, gia chủ mệnh Thổ (như trong nghiên cứu trường hợp) nên ưu tiên các loại cây thuộc hành Hỏa (màu đỏ, hồng, cam, tím) vì Hỏa sinh Thổ, hoặc cây thuộc hành Thổ (màu vàng, nâu). Cần tránh các loại cây thuộc hành Mộc (màu xanh lá) vì Mộc khắc Thổ. Bảng quan hệ Ngũ Hành trong tài liệu gốc cung cấp cơ sở để phân loại vật chất, hình dạng, màu sắc theo từng hành, là kim chỉ nam cho việc lựa chọn này.

3.2. Cân bằng Âm Dương qua đặc tính sinh thái của thực vật

Học thuyết Âm Dương đóng vai trò quan trọng trong việc sắp đặt cây cối. Một không gian sống lý tưởng cần có sự cân bằng giữa hai nguồn năng lượng này. Đặc tính sinh thái của cây là một biểu hiện rõ nét của Âm Dương: cây ưa sáng, phát triển hướng lên thuộc tính Dương; cây chịu bóng, ưa ẩm thuộc tính Âm. Do đó, ở những khu vực thiếu sáng, ẩm thấp trong nhà (thiên về Âm) như góc nhà, gầm cầu thang, nên đặt những loại cây ưa bóng như Lan Ý, Thiết Mộc Lan để cân bằng. Ngược lại, những nơi nhiều ánh sáng như ban công, gần cửa sổ (thiên về Dương) là vị trí lý tưởng cho các cây ưa sáng như Ngâu, Sứ Thái. Việc sắp xếp hợp lý không chỉ giúp cây phát triển tốt mà còn giúp điều hòa trường khí, tạo ra một môi trường sống hài hòa.

IV. Bí quyết ứng dụng thực vật trong nhà ở để kích hoạt tài lộc

Sau khi nắm vững các nguyên tắc lựa chọn, bước tiếp theo là ứng dụng thực vật vào từng không gian cụ thể trong nhà ở để tối ưu hóa công năng phong thủy. Việc bài trí cây xanh không chỉ để làm đẹp mà còn là một kỹ thuật để dẫn dắt và kích hoạt các luồng sinh khí tốt, đồng thời hóa giải các nguồn năng lượng tiêu cực. Mỗi khu vực chức năng như phòng khách, phòng ngủ hay ban công đều có những yêu cầu riêng về loại cây và vị trí đặt để mang lại hiệu quả cao nhất, từ đó thu hút tài lộc và may mắn.

4.1. Cách bố trí cây xanh cho phòng khách phòng ngủ và bếp

Mỗi phòng chức năng có một trường năng lượng riêng. Phòng khách, nơi sinh hoạt chung, cần những loại cây có dáng đẹp, xanh tốt, lá to tròn viên mãn như Ngũ Gia Bì hay Thiết Mộc Lan để tạo không khí sum vầy, ấm cúng. Phòng ngủ cần sự yên tĩnh, nên chỉ đặt các loại cây nhỏ, có khả năng nhả oxy vào ban đêm và không có mùi hương quá nồng. Phòng bếp, nơi thuộc hành Hỏa và có nhiệt độ cao, nên đặt cây có hành Mộc (Mộc sinh Hỏa) hoặc Thổ để trung hòa, khử mùi, ví dụ như một chậu Trầu Bà. Đặc biệt, cần chú ý đến “góc tụ tài”, là vị trí chéo 45 độ so với cửa chính. Đặt một chậu cây xanh tốt ở vị trí này được cho là cách hiệu quả để kích hoạt năng lượng tài lộc cho ngôi nhà.

4.2. Kỹ thuật dùng cây xanh hóa giải sát khí ở cửa và ban công

Thực vật là một công cụ hóa giải sát khí rất hiệu quả. Trong trường hợp hai nhà có cửa chính đối diện nhau, một tình huống rất kỵ trong phong thủy, có thể sử dụng cây xanh để tạo một lớp đệm năng lượng. Cụ thể, có thể đặt các chậu cây có gai như Hoa Hồng, Xương Rồng, hoặc Đỗ Quyên ở ban công hoặc khu vực trước cửa. Theo quan niệm phong thủy, các gai nhọn của những loại cây này có tác dụng phá vỡ và làm lệch hướng các luồng khí xấu xông thẳng vào nhà. Cây Xương Rồng, với thân phát triển hướng lên, được xem là có tác dụng hóa giải hình sát mạnh từ bên ngoài. Tuy nhiên, cần lưu ý không đặt cây gai nhọn trong nhà hoặc hướng vào khu vực sinh hoạt chính để tránh tạo ra năng lượng xung đột.

V. Top các loại cây phong thủy mang lại may mắn thịnh vượng

Việc lựa chọn đúng loại cây phong thủy có thể mang lại những thay đổi tích cực cho không gian sống. Dựa trên các nguyên tắc về Ngũ Hành, nhiều loại cây đã được xác định là có khả năng thu hút may mắn, tài lộc và tăng cường sức khỏe cho gia chủ. Mỗi loại cây, với đặc điểm hình thái và năng lượng riêng, sẽ phù hợp với những mục đích và bản mệnh khác nhau. Bên cạnh việc chọn cây, phương pháp chăm sóc đúng cách cũng là yếu tố quyết định để cây luôn khỏe mạnh, duy trì trường năng lượng tích cực.

5.1. Nhóm cây hành Thổ Biểu tượng của sự ổn định bền vững

Các loại cây thuộc hành Thổ thường có đặc điểm lá dày, thân chắc khỏe, hoa màu vàng hoặc nâu, tượng trưng cho sự vững chãi, ổn định và tích lũy tài sản. Đây là lựa chọn lý tưởng cho gia chủ mệnh Thổ hoặc mệnh Kim (Thổ sinh Kim). Một số đại diện tiêu biểu bao gồm Lan Ý (Spathiphyllum wallisii), với khả năng cân bằng trường khí, hấp thu năng lượng xung khắc, mang lại sự yên bình. Cây Ngũ Gia Bì (Schefflera heptaphylla) tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển bền vững, giúp công việc và tiền tài thuận lợi. Thiết Mộc Lan (Dracaena fragrans), dù lá xanh nhưng được xếp vào nhóm cây mang lại vượng khí, may mắn, đặc biệt khi cây ra hoa.

5.2. Nhóm cây hành Hỏa Kích hoạt năng lượng và sự đam mê

Cây thuộc hành Hỏa thường có hoa hoặc lá màu đỏ, hồng, cam, tím, mang năng lượng mạnh mẽ, tượng trưng cho sự nhiệt huyết, danh vọng và thành công. Nhóm cây này đặc biệt phù hợp với gia chủ mệnh Hỏa hoặc mệnh Thổ (Hỏa sinh Thổ). Cây Hồng Môn (Anthurium sp) với mo hoa màu đỏ rực rỡ, thể hiện sự đam mê, sáng tạo và niềm tin vào thành công. Cây Đỗ Quyên (Rhododendron sp), nở hoa vào dịp Tết, tượng trưng cho sự sung túc, may mắn. Cây Trạng Nguyên (Euphorbia pulcherrima) với các lá bắc màu đỏ nổi bật, được tin là sẽ mang lại thành công trên con đường học vấn và sự nghiệp.

5.3. Phương pháp chăm sóc cây để duy trì trường năng lượng tốt

Một cây phong thủy chỉ phát huy tác dụng khi nó khỏe mạnh. Việc chăm sóc cây đòi hỏi sự chú ý đến các yếu tố sinh thái như đất, nước, ánh sáng và dinh dưỡng. Nguyên tắc chung là phải loại bỏ ngay những cây chết hoặc có dấu hiệu sâu bệnh. Cần thường xuyên cắt tỉa lá già, úa để cây luôn sạch sẽ, thoáng đãng. Đối với cây trồng trong nhà, cần cho cây “tắm nắng” định kỳ (khoảng 1-2 lần/tuần, vào buổi sáng) để cây quang hợp và diệt mầm bệnh. Nguồn nước tưới phải sạch, tránh dùng nước bẩn. Việc chăm sóc cẩn thận không chỉ giúp cây đẹp về mặt thẩm mỹ mà còn đảm bảo cây duy trì được một trường năng lượng sinh học mạnh mẽ, tích cực, góp phần cải thiện sinh khí cho toàn bộ ngôi nhà.

VI. Xu hướng tương lai của thực vật phong thủy trong kiến trúc

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi con người ngày càng tìm về các giá trị tinh thần và sự kết nối với thiên nhiên, vai trò của thực vật phong thủy trong kiến trúc và thiết kế nội thất ngày càng được coi trọng. Đây không còn là một khái niệm huyền bí mà đã trở thành một lĩnh vực ứng dụng, kết hợp giữa tri thức cổ xưa và khoa học hiện đại. Tương lai của thực vật phong thủy gắn liền với xu hướng thiết kế bền vững, kiến trúc xanh và nâng cao chất lượng sống toàn diện cho con người.

6.1. Tổng kết lợi ích toàn diện của ứng dụng cây xanh hợp lý

Việc ứng dụng thực vật trong nhà ở theo phong thủy mang lại lợi ích kép. Về mặt khoa học, cây xanh giúp thanh lọc không khí, giảm nồng độ CO2, hấp thụ các chất độc hại và điều hòa độ ẩm, tạo ra một vi khí hậu trong lành. Về mặt phong thủy, việc bài trí cây xanh hợp lý giúp điều hòa và cân bằng trường khí, dẫn dắt sinh khí vào nhà, hóa giải các yếu tố bất lợi và kích hoạt các cung tài lộc, sức khỏe. Sự kết hợp này tạo ra một không gian sống không chỉ đẹp về mặt thẩm mỹ mà còn hài hòa về năng lượng, giúp con người cảm thấy bình an, thư thái, từ đó nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Đây chính là mục tiêu cuối cùng mà phong thủy hiện đại hướng tới.

6.2. Triển vọng phát triển và vai trò trong thiết kế bền vững

Thực vật phong thủy đang dần trở thành một yếu tố không thể thiếu trong các dự án kiến trúc và cảnh quan hiện đại. Các kiến trúc sư và nhà thiết kế ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của việc tích hợp không gian xanh vào công trình không chỉ để làm đẹp mà còn để cải thiện năng lượng. Trong tương lai, việc nghiên cứu về năng lượng sinh học của từng loài cây sẽ ngày càng sâu sắc hơn, cho phép lựa chọn và bố trí cây một cách chính xác để giải quyết các vấn đề cụ thể của không gian. Hơn nữa, thực vật phong thủy hoàn toàn phù hợp với triết lý thiết kế bền vững, khuyến khích sử dụng các giải pháp tự nhiên để nâng cao chất lượng môi trường sống, giảm sự phụ thuộc vào các thiết bị nhân tạo và tạo ra sự kết nối hài hòa giữa con người với thiên nhiên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Khoa học phong thủy hay còn gọi là môn địa lý học, đã được hình thành và phát triển từ hàng ngàn năm trước công nguyên .Có thể nói gần như cùng với sự ra đời của loài người. Ngày nay cùng với sự phát triển của xã hội, khoa học phong thủy đang được ứng dụng nhiều trong các lĩnh vực của đời sống như kinh doanh, trong thiết kế nhà ở, cảnh quan ,công trình xây dựng,…với mong muốn mang lại sự may mắn phồn thịnh cho con người. Thuật Phong thủy là nghệ thuật vận dụng bố cục, sắp đặt, trang trí nhà cửa, văn phòng công ty, cơ sở thương mại theo những nguyên tắc cụ thể khai thông và dẫn hướng sinh khí làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn phát đạt. Trong cuộc sống thực tế, chúng ta vẫn được thấy những trường hợp khác nhau, người làm nhà xong thì ăn lên làm ra, thăng quan tiến chức, con cái đỗ đạt.

Ngược lại, người thì lụi bại, thất thế sa cơ, suy sụp sức khỏe…. Vậy để tránh được những ảnh hưởng xấu đến cuộc sống của con người cần phải bố trí công trình, nhà ở, bố trí các vật trong nội ngoại thất như thế nào thì mới phù hợp với quy luật phong thủy? Môi trường cảnh quan xung quanh công trình, nhà ở có ảnh hưởng như thế nào đến vận mệnh công trình, nhà ở và những người sống trong đó? Từ trước đến giờ chúng ta chỉ thấy họ nghiên cứu nhiều đến phong thủy nói chung còn nghiên cứu về phong thủy thực vật thì lại rất ít. Vì người ta chỉ nghĩ cây xanh chỉ có vai trò làm đẹp, cải thiện môi trường mà không biết rằng “ cây xanh” chính là thước đo trường khí tốt nhất trong phong thủy cho không gian sống của chúng ta. Để làm rõ được vấn đề này thì tôi đã tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài : “NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA THỰC VẬT VÀ PHONG THỦY, ỨNG DỤNG THỰC VẬT TRONG NHÀ Ở THEO PHONG THỦY” Dưới sự giúp đỡ và chỉ bảo của thầy GS.TS Ngô Quang Đê tôi đã thực hiện đề tài đưa yếu tố thực vật phong thủy vào không gian sống để nhằm mục đích góp phần vận dụng chúng vào việc cải thiện trường khí cho ngôi nhà và cảm nhận được các giá trị tốt đẹp mà nó mang lai cho gia chủ.

8 Chƣơng 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Cơ sở khoa học của phong thủy 1.1 Khái niệm về phong thủy – Thực vật phong thủy Phong thủy là một môn khoa học tổng hợp nhất thể của các môn địa chất học, môn trường cảnh quan học, kiến trức sinh thái tự nhiên học và từ trường trái đất học. ( Hoàng Nhất Chân, 2006 – Trích dẫn GS.TS Ngô Quang Đê). Nói một cách khác, nó là học thuyết nghiên cứu về sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống con người. Phong thủy theo chữ Hán bao gồm hai chữ: phong (gió) và thủy (nước).

Đấy là về mặt từ nguyên. Nhưng phong thủy là một thuật ngữ, không thể tách ra là phong và thủy được.Phong thủy không chỉ có gió và nước. “ Bản chất của phong thủy là khí. Vấn đề mà phong thủy giải quyết là khí và thiên, địa, nhân hợp nhất” ( Nguyễn Tiến Đích 2011).

Phong thủy là học thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hưởng của hướng gió, hướng khí, mạch nước đến đời sống họa phúc của con người. Về mặt từ nguyên, “ Phong” có nghĩ là gió, là hiện tượng không khí chuyển động và “ Thủy” có nghĩa là nước, là dòng nước, tượng trưng cho địa thế. Phong thủy thực vật là một lĩnh vực nhỏ trong Khoa phong thủy học nói chung nhưng nó lại lợi dụng cách bài trí thực vật để có tác dụng làm đẹp cảnh quan, cải thiện môi trường sống và đặc biệt là cải biến phong thủy nhà ở cho gia chủ. Phong thủy thực vật là nói đến sự trông cây, bài trí cây đạt được sự hài hòa nhất, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể, hướng tới “ Thiên – Địa – Nhân” hợp nhất mà lâu nay người ta mong ước (GS.TS Ngô Quang Đê).

Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không thể làm thay đổi hoàn toàn mệnh vận. Vì vậy người ta nói: Nhất Vận, nhì Mệnh, tam Phong thủy, tứ Gia tiên, ngũ Đèn sách.2 Nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy Lịch sử văn minh nhân loại là quá trình tìm tòi để duy trì sự sinh tồn, phát triển của loài người. Toàn bộ lý luận và phương thuật phong thủy cổ đại cũng không nằm ngoài mục đích đó: vì cầu sinh, vì sự trường thọ của sinh mệnh, vì sự phồn thịnh của con cháu, vì sự phú quý trong cuộc sống. Hiện nay có rất nhiều trường phái tranh luận về nguồn gốc của phong thủy, có trường phái thì cho rằng phong thủy xuất phát từ Trung Hoa, trường phái thì cho rằng phong thủy là của nền văn minh người Việt cổ với đường biên giới từ phía nam sông Dương Tử (Hồ Nam, Trung Quốc ngày nay) người Hán đã Hán hóa các văn thư cổ và tự nhận là của họ.

Nhưng cho đến nay thì chính những nhà phong thủy lỗi lạc của Trung Quốc như Thiệu Vĩ Hoa cũng không thể giải thích được thuật phong thủy xuất phát từ nơi đâu mặc dù họ vẫn cho là của người Hán. Thuật phong thủy hình thành rất sớm, có thể nói gần như cùng với sự ra đời của loài người. Ngay từ thời thượng cổ con người đã chú ý đến ảnh hưởng của hoàn cảnh tự nhiên đối với nơi cư trú của loài người, nên đã tiến hành lựa chọn một cách có chủ đích. Nguyên sơ của phong thủy là những kinh nghiệm về sinh hoạt như khoét đá, đào hang, làm nhà.

Từ cuộc sống thực tế, phải chống chọi với thú dữ, chống lại cả sự tấn công của đồng loại, phải chống chọi với sự khắc nghiệt của thiên nhiên, con người đã biết chọn những vị trí cư trú có núi non che chở bao bọc, lại gần sông ngòi, nguồn nước. Từ thời thượng cổ, con người sống theo lối du canh, du cư, trải qua một quá trình tiến hóa đến định canh, định cư và mới bắt đầu chú ý đến nơi ăn ở sao cho thích hợp, chọn địa điểm cư trú làm sao cho tiện lợi rồi tiến tới kiến tạo phòng ốc để ở cho thật an lành, thoải mái, giàu có. Những kinh nghiệm về cư trú được tích lũy từ đời này qua đời khác đã hình thành nên phong thủy học. Thời sơ kì, con người chọn đất làm nhà, chủ yếu là muốn an toàn.

Thường phải chọn nơi đất cao ráo vì sợ lũ lụt hoặc thú dữ tấn công. Để tránh mưa to, gió lớn, người ta dần dân biết cách chọn vùng đất hướng về Mặt Trời, khuất gió. 10 Tại Trung Quốc, từ đời nhà Chu, con người đã đặc biệt chú trọng nơi cư trú. Con người đã biết chọn đất xây nhà tại vùng bình nguyên, đây là vùng đất màu mỡ, có thể canh tác nông nghiệp thuận lợi.

Gần nguồn nước mà vẫn tránh được lụt lội, tai hoạ thời tiết, thiên tai. Thời kì Tiên Tần, do trình độ khoa học còn thấp, các hình thức bói toán dự đoán cát hung thịnh hành trong xã hội gắn liền với hoạt động xây dựng nhà ở và mai táng. Các văn hiến như Bốc trạch, Bốc cư, Bốc lạc phản ánh tình hình đương thời. Đồng thời các học thuyết âm dương, ngũ hành, bát quái Chu Dịch, Thiên văn Hà Lạc cũng phát triển mạnh, áp dụng vào lĩnh vực Bốc trạch, Bốc cư, (bói chọn nhà ở và mồ mả).

Phong thủy nhờ đó có được cơ sở tư tưởng triết học cần thiết. Thời kì Ngụy Tấn Nam Bắc triều, quan niệm nhà ở và mồ mả gắn với cát hung họa phúc của con người được tầng lớp sĩ đại phu tiếp nhận rộng rãi, thậm chí vua chúa cũng hoàn toàn tin vào thuật phong thủy. Tại Việt Nam, phong thủy có từ thời vua Hùng, các cung điện đền thờ đều được xây dựng với sự hợp lý cao về phong thủy. Đặc biệt trong các đền thờ còn có ban thờ tôn vinh nền phong thủy của người Việt cổ.

Trải qua lịch sử phát triển của các triều đại, đời nào cũng có những học giả kế tục và phát triển thuật phong thủy. Trong lịch sử phát triển, thuật phong thủy hình thành nên nhiều trường phái khác nhau, mỗi trường phái có phương pháp lý luận và ứng dụng riêng, dựa trên những suy luận khác biệt nhau, thậm chí có khi đối lập nhau. Cho đến nay, phong thủy vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, thống nhất vẫn còn mang nhiều sự huyền bí. * Phong thủy trong thiết kế cảnh quan Điển hình là vƣờn cổ theo phong cách Trung Quốc và Nhật Bản Yếu tố phong thủy được đặt lên hàng đầu Phong cách vườn phương Đông được kết hợp hài hòa giữa nhiều yếu tố như: đất, đá, nước, cây xanh, gỗ, gạch, gốm và sinh vật.

Đó chính là ngũ hành. Theo Trung Quốc là: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ và Nhật Bản là: Phong, Lôi, Thủy, Hỏa, Thổ. 11 Yếu tố phong thủy trong thiết kế được chú trọng hàng đầu trong vườn cảnh phương Đông. Từ những chi tiết nhỏ nhất đến hoa văn trang trí, đường nét, mảng khối đều phải tuân thủ theo những quy chuẩn nhất định về phong thủy.

Ví dụ: trong thiết kế sân vườn của người phương Đông, đặc biệt là Trung Quốc thì những khung cổng có hình tròn tức là gia chủ mang mệnh Kim. Hình cánh hoa cho gia chủ có mệnh mộc. Hình chữ nhật cho gia chủ có mệnh thổ. Mỗi loại cây xanh đều mang những ý nghĩa riêng của nó.

Ví dụ: Mai, Lan, Trúc, cúc. Bốn chủng loại cây này đều có tính cách cao nhã. Nếu hoa Mai nở vào mùa đông và xuân, chịu được lạnh lẽo thì hoa Lan kiều diễm mảnh mai, hương thơm thâm trầm. Trúc ngay thẳng, vô tâm nhưng đầy tiết tháo.

Cúc trải sương giá mà chẳng héo hon, có ý chí thách đố thiên nhiên. Một đặc trưng nữa cho vườn cổ điển của phương Đông đó là cá chép (cá koi). Đây có thể coi là linh hồn cho vườn cảnh. Là những sinh vật sống tạo ra sự sinh động làm xóa tan đi không gian u trầm khi không gian xung quanh có nhiều cây xanh.

Vườn cảnh Trung Quốc phần lớn đều ảnh hưởng của đạo Khổng, từ đó mà có thể thấy là việc những khu vườn thường có sự cân bằng gần như tuyệt đối giữa các yếu tố. Tĩnh và Động, Sáng và Tối, Đá và Nước,. Nó tác động đến cảm xúc bên trong con người qua vẻ trầm mặc và sâu lắng.