Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu thành phần lipid và hoạt tính chống oxy hóa của các loại hạt đậu họ ...

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đoàn Lan Phương
• Trường học: Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• Chuyên ngành: Hóa học các hợp chất thiên nhiên
• Đề tài: Nghiên Cứu Lipid Và Hoạt Tính Chống Oxy Hóa Của Hạt Đậu Họ Fabaceae Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ hóa học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Phân loại, đặc điểm thực vật, phân bố của một số loài thực vật thuộc họ Đậu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu về thành phần lipid và hoạt tính chống oxi hóa các hạt thực vật thuộc họ Đậu trên thế giới và trong nước
• 1.3. Tổng quan về hóa tính toán
• 3. CHƯƠNG 3: CHIẾT TÁCH VÀ XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG LIPID TỔNG CÁC MẪU HẠT HỌ ĐẬU
• 3.1. Xác định thành phần lipid trong các mẫu hạt họ Đậu
• 3.2. Xác định thành phần và hàm lượng các lớp chất lipid trong các mẫu hạt họ Đậu
• 3.3. Xác định thành phần và hàm lượng acid béo trong các mẫu hạt họ Đậu
• 3.4. Xác định thành phần và hàm lượng tocopherol
• 3.5. Xác định thành phần và hàm lượng phytosterol
• 3.6. Xác định thành phần và hàm lượng triacylglycerol
• 3.7. Xác định thành phần và hàm lượng phenolic tổng
• 3.8. Phân lập và nhận dạng các phospholipid
• 3.9. Xác định thành phần, hàm lượng các lớp chất phospholipid
• 3.10. Xác định các dạng phân tử các phospholipid của lipid hạt Sưa
• 3.11. Khảo sát hoạt tính chống oxi hóa
• 3.11.1. Xác định hoạt tính chống oxi hóa theo DPPH
• 3.11.2. Khảo sát tiềm năng chống oxi hóa bằng phiếm hàm mật độ (DFT) hiệu năng cao
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Hàm lượng lipid tổng và các lớp chất lipid của 11 mẫu hạt họ Đậu nghiên cứu
• 4.1.1. Hàm lượng lipid tổng
• 4.1.2. Thành phần và hàm lượng các lớp chất lipid
• 4.1.3. Thành phần và hàm lượng acid béo
• 4.1.4. Thành phần và hàm lượng tocopherol
• 4.1.5. Thành phần và hàm lượng phytosterol
• 4.1.6. Thành phần và hàm lượng triacylglycerol
• 4.1.7. Thành phần và hàm lượng các phenolic
• 4.1.8. Thành phần và hàm lượng phospholipid của 11 mẫu hạt họ Đậu
• 4.1.9. Thành phần và hàm lượng các phospholipid trong 11 mẫu hạt họ Đậu nghiên cứu
• 4.1.10. Xác định các dạng phân tử phospholipid của mẫu hạt Sưa (Dalbergia tonkinensis Prain)
• 4.2. Kết quả thử hoạt tính chống oxi hóa
• 4.2.1. Kết quả thử nghiệm hoạt tính chống oxi hóa của 11 mẫu lipid hạt họ Đậu nghiên cứu bằng phương pháp DPPH
• 4.2.2. Kết quả khảo sát tiềm năng chống oxi hóa của một số acid phenolic bằng phiếm hàm mật độ (DFT) hiệu năng cao
• 4.3. Kết quả về hóa học
• 4.4. Kết quả khảo sát tác dụng sinh học
• NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
• CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu lipid và hoạt tính chống oxy hóa của hạt đậu họ Fabaceae tại Việt Nam

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích lipid và hoạt tính chống oxy hóa của các loại hạt đậu thuộc họ Fabaceae tại Việt Nam. Họ Fabaceae là một trong những họ thực vật lớn nhất, với nhiều loài có giá trị dinh dưỡng và dược liệu cao. Lipid trong hạt đậu bao gồm các acid béo, phospholipid, tocopherol, và phytosterol, có vai trò quan trọng trong dinh dưỡng và y học. Hoạt tính chống oxy hóa của các hợp chất này giúp ngăn ngừa các bệnh liên quan đến stress oxy hóa. Nghiên cứu này nhằm cung cấp dữ liệu khoa học về thành phần lipid và tiềm năng ứng dụng của các hạt đậu trong công nghiệp thực phẩm và dược phẩm.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định hàm lượng lipid tổng và các thành phần lipid như acid béo, tocopherol, phytosterol, và phospholipid trong 11 loại hạt đậu thuộc họ Fabaceae. Đồng thời, nghiên cứu đánh giá hoạt tính chống oxy hóa thông qua phương pháp DPPH và sử dụng phiếm hàm mật độ (DFT) để khảo sát tiềm năng chống oxy hóa của các acid phenolic.

1.2. Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc khai thác và sử dụng các loại hạt đậu bản địa của Việt Nam. Các hợp chất lipid và hoạt tính chống oxy hóa có thể ứng dụng trong sản xuất thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, và dược phẩm, góp phần phát triển nền công nghiệp dược liệu và thực phẩm bền vững.

II. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hiện đại để phân tích lipid và hoạt tính chống oxy hóa. Hàm lượng lipid tổng được xác định bằng phương pháp chiết Soxhlet. Thành phần lipid được phân tích bằng sắc ký khí (GC) và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Hoạt tính chống oxy hóa được đánh giá thông qua phương pháp DPPH, trong khi tiềm năng chống oxy hóa của các acid phenolic được khảo sát bằng phiếm hàm mật độ (DFT).

2.1. Phương pháp chiết xuất lipid

Phương pháp chiết Soxhlet được sử dụng để tách lipid tổng từ các mẫu hạt đậu. Quá trình này đảm bảo thu được lượng lipid tối đa, làm cơ sở cho các phân tích tiếp theo.

2.2. Phương pháp phân tích thành phần lipid

Thành phần lipid được phân tích bằng sắc ký khí (GC) để xác định các acid béo và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) để định lượng tocopherol, phytosterol, và phospholipid. Các phương pháp này đảm bảo độ chính xác và độ tin cậy cao trong việc xác định thành phần lipid.

III. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự đa dạng về hàm lượng lipid tổng và thành phần lipid trong các loại hạt đậu thuộc họ Fabaceae. Các acid béo không no như acid linoleic và acid α-linolenic chiếm tỷ lệ cao, có lợi cho sức khỏe. Hoạt tính chống oxy hóa được đánh giá cao, đặc biệt là ở các mẫu có hàm lượng tocopherol và phenolic cao. Phân tích bằng phiếm hàm mật độ (DFT) cho thấy tiềm năng chống oxy hóa mạnh của các acid phenolic.

3.1. Hàm lượng lipid tổng và thành phần lipid

Hàm lượng lipid tổng dao động từ 15% đến 40% tùy loại hạt đậu. Thành phần lipid chủ yếu bao gồm acid béo không no, tocopherol, và phytosterol, trong đó acid linoleic và acid α-linolenic chiếm ưu thế.

3.2. Hoạt tính chống oxy hóa

Các mẫu hạt đậu có hoạt tính chống oxy hóa cao, đặc biệt là những mẫu giàu tocopherol và phenolic. Phương pháp DPPH cho thấy khả năng bẫy gốc tự do mạnh, trong khi phân tích DFT xác nhận tiềm năng chống oxy hóa của các acid phenolic.

IV. Đóng góp và ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu này cung cấp dữ liệu khoa học quan trọng về lipid và hoạt tính chống oxy hóa của các loại hạt đậu họ Fabaceae tại Việt Nam. Kết quả có thể ứng dụng trong sản xuất thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, và dược phẩm, góp phần phát triển nền công nghiệp dược liệu và thực phẩm bền vững.

4.1. Ứng dụng trong thực phẩm

Các hợp chất lipid và hoạt tính chống oxy hóa có thể được sử dụng để sản xuất thực phẩm chức năng, giúp cải thiện sức khỏe và ngăn ngừa các bệnh liên quan đến stress oxy hóa.

4.2. Ứng dụng trong dược phẩm

Các hợp chất có hoạt tính sinh học cao từ hạt đậu có tiềm năng ứng dụng trong sản xuất dược phẩm, đặc biệt là các sản phẩm chống lão hóa và bảo vệ sức khỏe tim mạch.