Nghiên cứu kinh tế 439: Phân tích và đánh giá từ ban biên tập Trần Đình Thiên

Nghiên cứu kinh tế 439 bởi Ban biên tập Trần Đình Thiên và nhóm tác giả phân tích sâu các vấn đề kinh tế hiện đại, cung cấp góc nhìn chuyên sâu và giải pháp hiệu quả.

• Đề tài: Nghiên Cứu Kinh Tế 439: Phân Tích Chuyên Sâu Từ Ban Biên Tập Trần Đình Thiên

Tóm tắt

I. Nghiên cứu kinh tế

Nghiên cứu kinh tế là trọng tâm của bài viết, tập trung vào các vấn đề kinh tế Việt Nam năm 2014. Bài viết phân tích sâu về chính sách tiền tệ, lạm phát, và tăng trưởng tín dụng. Phân tích chuyên sâu từ ban biên tập Trần Đình Thiên đã làm nổi bật các thách thức và thành tựu trong quản lý kinh tế vĩ mô. Các dữ liệu về lạm phát, tăng trưởng M2, và tín dụng được trình bày chi tiết, giúp người đọc hiểu rõ hơn về bức tranh kinh tế Việt Nam.

1.1. Chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ năm 2014 được đánh giá là thành công khi kiểm soát lạm phát ở mức thấp. Lạm phát năm 2013 đạt 6.04%, thấp hơn so với năm 2012. Phân tích từ ban biên tập Trần Đình Thiên chỉ ra rằng việc kiểm soát chặt chẽ tổng phương tiện thanh toán và tín dụng đã góp phần quan trọng vào thành công này. Tăng trưởng M2 năm 2014 đạt 10.73%, thấp hơn mục tiêu 16-18%, nhưng vẫn đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô.

1.2. Tăng trưởng tín dụng

Tăng trưởng tín dụng năm 2014 tăng chậm, đạt 7.26% so với cuối năm 2013. Phân tích chuyên sâu cho thấy nguyên nhân chính là do sức hấp thụ vốn của nền kinh tế còn yếu. Các vấn đề như nợ xấu, nợ đọng, và khó khăn trong xử lý tài sản đảm bảo đã hạn chế dòng vốn tín dụng. Tuy nhiên, tín dụng vẫn tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, xuất khẩu, và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

II. Phân tích chuyên sâu

Phân tích chuyên sâu từ ban biên tập Trần Đình Thiên đã làm rõ các vấn đề kinh tế Việt Nam năm 2014. Bài viết tập trung vào các yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế, bao gồm chính sách tiền tệ, tín dụng, và quan hệ kinh tế quốc tế. Nghiên cứu kinh tế này cung cấp cái nhìn toàn diện về các thách thức và cơ hội trong phát triển kinh tế Việt Nam.

2.1. Quan hệ kinh tế quốc tế

Bài viết phân tích tác động của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) đối với nền kinh tế Việt Nam. Phân tích chuyên sâu chỉ ra rằng AEC và TPP đều hướng tới tự do hóa thương mại, nhưng TPP có các tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn về môi trường và lao động. Việt Nam cần chuẩn bị kỹ lưỡng để tận dụng các cơ hội từ các hiệp định này.

2.2. Thách thức trong quản lý kinh tế

Phân tích từ ban biên tập Trần Đình Thiên nhấn mạnh các thách thức trong quản lý kinh tế, đặc biệt là vấn đề nợ xấu. Mặc dù nợ xấu đã giảm từ 4.3% xuống còn 3.79% vào cuối năm 2013, nhưng việc xử lý nợ xấu vẫn còn chậm. Các biện pháp như thành lập Công ty Quản lý tài sản (VAMC) đã góp phần kiểm soát nợ xấu, nhưng cần thêm thời gian để đạt hiệu quả cao hơn.

III. Giá trị và ứng dụng thực tiễn

Bài viết Nghiên cứu kinh tế 439 mang lại giá trị lớn trong việc cung cấp cái nhìn toàn diện về kinh tế Việt Nam năm 2014. Phân tích chuyên sâu từ ban biên tập Trần Đình Thiên không chỉ làm rõ các vấn đề kinh tế mà còn đề xuất các giải pháp thiết thực. Bài viết là nguồn tài liệu quý giá cho các nhà nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách, và doanh nghiệp.

3.1. Ứng dụng trong hoạch định chính sách

Các phân tích về chính sách tiền tệ và tín dụng trong bài viết có thể được sử dụng để hoạch định các chính sách kinh tế hiệu quả hơn. Nghiên cứu kinh tế này cung cấp dữ liệu và đánh giá chi tiết, giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về tình hình kinh tế và đưa ra các quyết định phù hợp.

3.2. Ứng dụng trong nghiên cứu và giáo dục

Bài viết là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế. Phân tích chuyên sâu từ ban biên tập Trần Đình Thiên cung cấp các thông tin và dữ liệu cập nhật, giúp người đọc nắm bắt được các xu hướng và thách thức trong kinh tế Việt Nam.

Nội dung chính

Phân tích Chuyên sâu Báo cáo Nghiên cứu Kinh tế (Số 439): Chính sách Tiền tệ, Hội nhập Quốc tế và Quản trị Doanh nghiệp

---

Tóm tắt nghiên cứu (200-250 từ)

Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế số 439 (ISSN 0866-7489) do Viện Kinh tế Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam xuất bản, tập hợp các công trình nghiên cứu chuyên sâu về thực trạng kinh tế vĩ mô, rào cản hội nhập và quản trị thể chế tại Việt Nam trong giai đoạn bản lề 2014–2015.

• Câu hỏi nghiên cứu chính (Research Questions): Nền kinh tế Việt Nam đối mặt với những nút thắt vĩ mô nào trong điều hành chính sách tiền tệ và xử lý nợ xấu? Cơ hội và thách thức thực chất từ việc tham gia Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là gì? Làm thế nào để hoàn thiện cơ chế đánh giá người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp thành viên?
• Phương pháp nghiên cứu (Methodology Snapshot): Kết hợp phân tích chuỗi dữ liệu vĩ mô giai đoạn 2010–2014, phương pháp so sánh thể chế chính sách đối ngoại (Comparative Institutional Analysis), và mô hình chấm điểm trọng số đa mục tiêu (Multi-criteria Scoring Model) trong quản trị vốn doanh nghiệp.
• Phát hiện cốt lõi (Key Findings): Lạm phát và tỷ giá được kiểm soát tốt nhưng tăng trưởng tín dụng bị nghẽn do nợ xấu và năng lực hấp thụ vốn yếu; AEC và TPP mở rộng thị trường vượt bậc nhưng quy tắc xuất xứ ("từ sợi trở đi") tạo rào cản lớn cho ngành xuất khẩu chủ lực; hệ thống đánh giá người đại diện vốn nhà nước 4 nhóm chỉ tiêu giúp khắc phục tư duy nhiệm kỳ ngắn hạn.
• Hàm ý thực tiễn (Implications): Cung cấp cơ sở lý luận và thực nghiệm cho Ngân hàng Nhà nước trong việc điều tiết cung tiền, hỗ trợ cơ quan quản lý đàm phán thương mại và chuẩn hóa quy chế quản trị vốn nhà nước theo mô hình công ty mẹ – công ty con.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (300-350 từ)

Giai đoạn 2014–2015 đánh dấu thời kỳ chuyển mình mang tính quyết định của nền kinh tế Việt Nam sau chu kỳ bất ổn kinh tế vĩ mô kéo dài từ năm 2011. Mặc dù các nỗ lực kiềm chế lạm phát đã mang lại kết quả rõ rệt (CPI từ đỉnh điểm 18,13% năm 2011 giảm xuống còn 4,31% vào tháng 8/2014), hệ thống ngân hàng vẫn đối mặt với bài toán tắc nghẽn thanh khoản ảo và tỷ lệ nợ xấu tiềm ẩn cao.

Trong bức tranh hội nhập, thời điểm này chuẩn bị chứng kiến sự ra đời chính thức của Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC 2015) và các vòng đàm phán nước rút của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Đây là hai hiệp định thương mại tự do thế hệ mới có phạm vi cam kết sâu rộng nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, khoảng trống nghiên cứu (Research Gap) lớn lúc bấy giờ là:

1. Thiếu một khung phân tích đối chiếu trực tiếp giữa các cam kết thuế quan, phi thuế quan và dịch vụ của AEC với TPP để đo lường tác động thực tế tới thương mại Việt Nam.
2. Thiếu bộ công cụ định lượng khoa học để giám sát và đánh giá người đại diện vốn nhà nước trong các tập đoàn, tổng công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ – con.
3. Cần làm rõ bài học chuyển đổi nông nghiệp giữa các nước Đông Âu, Trung Quốc và Việt Nam để định hướng giai đoạn tái cơ cấu tiếp theo.

Các công trình trong ấn phẩm có tính thời sự cấp thiết, không chỉ giúp giải tỏa những băn khoăn về năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp nội địa mà còn cung cấp luận cứ khoa học định hình các chiến lược đàm phán quốc tế và tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước (DNNN).

---

Methodology và tiếp cận nghiên cứu (350-400 từ)

Ấn phẩm tập hợp các nghiên cứu sử dụng hệ phương pháp đa ngành, kết hợp chặt chẽ giữa kinh tế học lượng hóa, phân tích so sánh chính sách và mô hình hóa quản trị:

1. Thiết kế nghiên cứu và Thu thập dữ liệu

• Dữ liệu vĩ mô chuỗi thời gian (Time-series Data): Dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) và Tổng cục Thống kê (GSO) giai đoạn 2010–2014, bao gồm cung tiền M2, tốc độ tăng trưởng tín dụng, chỉ số giá tiêu dùng CPI, tỷ giá liên ngân hàng và tỷ lệ nợ xấu nội bảng.
• Cơ sở dữ liệu thương mại quốc tế: Dữ liệu cam kết biểu thuế theo Hiệp định ATIGA (AEC), dự thảo văn kiện đàm phán TPP 19 vòng, số liệu xuất nhập khẩu của Tổng cục Hải quan và báo cáo của Ban Thư ký ASEAN, OECD, CRS Report.

2. Kỹ thuật phân tích

• Phân tích so sánh thể chế và thương mại: Xây dựng ma trận đối chiếu mức độ mở cửa thị trường hàng hóa, dịch vụ và rào cản kỹ thuật giữa ATIGA/CEPT và TPP. Đặc biệt, phương pháp đàm phán dịch vụ "Chọn - Cho" (Positive List) của WTO/AEC được so sánh trực diện với phương pháp "Chọn - Bỏ" (Negative List) của TPP.
• Mô hình chấm điểm trọng số đánh giá hiệu quả vốn (Scoring Management Model): Xây dựng công thức định lượng hệ số bảo toàn phần vốn góp ($H$): $$H = \frac{\text{Giá trị tổng tài sản} - \text{Nợ phải trả}}{\text{Vốn Nhà nước}}$$ Kết hợp thang điểm 100 với hệ thống trọng số phân bổ theo 4 nhóm: (1) Kết quả sản xuất kinh doanh; (2) Quản trị nội bộ; (3) Chấp hành chính sách pháp luật; (4) Nghiên cứu và phát triển (R&D).

3. Tính hợp lệ và độ tin cậy (Validity & Reliability)

Mô hình đánh giá quản trị được kiểm chứng thông qua nghiên cứu tình huống điển hình (Case Study) áp dụng vào số liệu tài chính năm 2012 của doanh nghiệp cổ phần có vốn nhà nước. Dữ liệu kinh tế vĩ mô được đối chiếu chéo giữa báo cáo ngành của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia và dữ liệu giám sát của các công ty chứng khoán hàng đầu (VCBS).

---

Phát hiện chính (400-450 từ)

1. Tín dụng tăng trưởng chậm do "nghẽn mạch" nợ xấu, không phải do thanh khoản

Mặc dù thanh khoản tiền đồng trong hệ thống ngân hàng dồi dào (tỷ lệ LDR VND giảm từ 92,5% cuối năm 2013 xuống 87,4% giữa năm 2014; tài sản thanh khoản cao tăng 24,15%), tăng trưởng tín dụng 9 tháng đầu năm 2014 chỉ đạt 7,26% (so với mục tiêu 12–14%).

Dòng vốn chảy mạnh vào trái phiếu chính phủ (chiếm 87–90% dòng tiền đầu tư của ngân hàng thương mại) do sức hấp thụ vốn của doanh nghiệp suy giảm, vướng mắc tài sản bảo đảm và nợ đọng xây dựng cơ bản chưa được xử lý dứt điểm.

Tăng trưởng Tín dụng & Cung tiền M2 (2010 - 2014)
Năm 2010  [████████████████████████████████] M2: 33.3% | Tín dụng: 31.2%
Năm 2011  [████████████] M2: 12.5% | Tín dụng: 14.5%
Năm 2012  [██████████████████████] M2: 22.4% | Tín dụng: 8.9%
Năm 2013  [██████████████████] M2: 18.5% | Tín dụng: 12.5%
9T/2014   [███████████] M2: 10.7% | Tín dụng: 7.3%

2. Nợ xấu thực tế và vai trò bước đầu của VAMC

Đến tháng 7/2014, nợ xấu nội bảng của toàn hệ thống là 162 nghìn tỷ đồng (chiếm 4,11% tổng dư nợ). Thông tư 09/2014/TT-NHNN siết chặt việc cơ cấu nợ (chỉ cho phép cơ cấu 1 lần) giúp minh bạch hóa bảng cân đối tài chính. Đến tháng 8/2014, VAMC đã mua 56 nghìn tỷ đồng nợ xấu gốc với giá mua 46 nghìn tỷ đồng, nhưng tỷ lệ xử lý thu hồi thực tế bằng tiền mặt còn thấp (đạt 1.462 tỷ đồng), đặt ra yêu cầu phải đẩy mạnh quyền năng pháp lý cho VAMC.

3. Nghịch lý quy tắc xuất xứ: Lợi thế thuế quan AEC vượt trội TPP trong ngắn hạn

So sánh thể chế cho thấy:

• AEC (ATIGA): Quy định xuất xứ nội khối 40% linh hoạt, giúp trên 90% dòng hàng xuất khẩu của Việt Nam sang ASEAN được hưởng thuế suất 0% vào năm 2015.
• TPP: Mặc dù mở ra thị trường khổng lồ (Hoa Kỳ, Nhật Bản) với mức cắt giảm thuế từ 12–48% xuống 0% đối với dệt may, da giày, nhưng quy tắc "từ sợi trở đi" (yarn forward) trở thành rào cản nghẽn cổ chai vì Việt Nam đang nhập khẩu phần lớn nguyên phụ liệu từ các nước ngoài TPP (Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ).

4. Lỗ hổng tư duy nhiệm kỳ trong quản trị vốn nhà nước

Áp dụng thử nghiệm mô hình đánh giá 4 nhóm chỉ tiêu cho thấy: Chủ tịch HĐQT tại doanh nghiệp thành viên đạt kết quả xuất sắc về chỉ tiêu tài chính ngắn hạn (ROA 6,5% so với kế hoạch 6%; ROS 8,5% so với kế hoạch 8%), nhưng do bỏ quên R&D và đào tạo (nhóm 4 chỉ đạt 88,8 điểm - loại C), xếp loại tổng thể bị hạ xuống mức B. Điều này chứng minh sự cần thiết phải gắn trách nhiệm bảo toàn vốn dài hạn vào hệ số KPI của lãnh đạo doanh nghiệp.

5. Thể chế sở hữu hộ gia đình quyết định thành công cải cách nông nghiệp

Phân tích so sánh khẳng định: Chính sách giao đất khoán cho hộ gia đình tự chủ tại Việt Nam (1989) và Trung Quốc (1978) đã tạo động lực tăng năng suất đột phá và xóa đói giảm nghèo bền vững. Ngược lại, việc tư nhân hóa vội vã, giải thể nông trang tập thể thiếu liên kết tại các nước Đông Âu và SNG đã khiến sản lượng nông nghiệp sụt giảm 50–60% theo hình chữ U và mất hơn 15 năm mới phục hồi.

---

Đóng góp khoa học (250-300 từ)

• Đóng góp về mặt lý luận:
  1. Làm sáng tỏ cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ trong bối cảnh tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và "bẫy nợ xấu" tại một nền kinh tế đang chuyển đổi.
  2. Mở rộng lý thuyết đại diện (Agency Theory) trong việc giải quyết xung đột lợi ích giữa công ty mẹ (nhà nước) và người đại diện tại công ty con thông qua thiết kế cơ chế giám sát đa chiều.
• Đổi mới về phương pháp luận: Xây dựng thành công khung đánh giá hiệu quả người đại diện phần vốn nhà nước kết hợp hài hòa giữa hệ số định lượng bảo toàn vốn ($H$), chỉ số tài chính thị trường (EPS, P/E, ROE) và các chỉ số định tính về pháp lý và R&D.
• Hàm ý chính sách thực tiễn:
  • Khuyến nghị NHNN duy trì mục tiêu kiểm soát lạm phát đi đôi với đẩy nhanh xử lý tài sản bảo đảm của nợ xấu thay vì chỉ nới lỏng cung tiền đơn thuần.
  • Định hướng chiến lược đầu tư vào thượng nguồn ngành dệt may (dệt, nhuộm) để tối ưu hóa lợi thế từ TPP.
  • Đề xuất Bộ Tài chính và các Tập đoàn kinh tế áp dụng quy chuẩn đánh giá phân loại A-B-C định kỳ đối với đội ngũ quản lý vốn nhà nước.

---

Đối tượng quan tâm (200-250 từ)

• Cơ quan quản lý nhà nước & Nhà hoạch định chính sách:
  • Chuyên viên NHNN, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương trong việc xây dựng khung khổ điều hành kinh tế vĩ mô, cơ chế xử lý nợ xấu qua VAMC và chiến lược đàm phán hiệp định thương mại thế hệ mới.
• Ban điều hành Tập đoàn, Tổng công ty Nhà nước:
  • Hội đồng thành viên, Ban Kiểm soát các doanh nghiệp mẹ tìm kiếm phương pháp chuẩn mực để đo lường hiệu quả hoạt động của người đại diện vốn tại các công ty liên doanh, liên kết.
• Lãnh đạo Doanh nghiệp Xuất nhập khẩu & Ngân hàng Thương mại:
  • Giúp CEO, CFO nắm bắt cơ chế dịch chuyển thuế quan của AEC và TPP, đánh giá rủi ro chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu và định vị nguồn vốn vay ưu đãi.
• Giới học thuật & Viện nghiên cứu:
  • Giảng viên, nghiên cứu sinh ngành Kinh tế học, Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế sử dụng làm tài liệu tham khảo giàu tính thực chứng về giai đoạn tái cơ cấu kinh tế Việt Nam 2011–2015.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ) (250-300 từ)

1. Đâu là phát hiện quan trọng nhất của ấn phẩm nghiên cứu này?

Phát hiện cốt lõi chỉ ra rằng ổn định kinh tế vĩ mô (lạm phát thấp, tỷ giá ổn định) là điều kiện cần nhưng chưa đủ để phục hồi tăng trưởng. Nút thắt cốt tử của nền kinh tế năm 2014 nằm ở năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp và sự chậm trễ trong xử lý nợ xấu thực chất tại hệ thống ngân hàng.

2. Phương pháp nghiên cứu của ấn phẩm có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu kết hợp đồng thời phân tích vĩ mô chuỗi thời gian, ma trận so sánh thể chế tự do hóa thương mại (AEC vs. TPP), và thiết kế mô hình định lượng chấm điểm đa tiêu chí ứng dụng trực tiếp vào quản trị doanh nghiệp nhà nước.

3. Kết quả nghiên cứu có khả năng khái quát hóa (Generalize) không?

Có. Mô hình đánh giá người đại diện vốn có thể chuẩn hóa áp dụng cho toàn bộ các tập đoàn nhà nước hoạt động theo mô hình công ty mẹ – con. Các bài học về quy tắc xuất xứ FTA và cải cách kinh tế hộ nông nghiệp mang giá trị phổ quát cho các nền kinh tế đang phát triển.

4. Những bước nghiên cứu tiếp theo cần triển khai là gì?

Cần đánh giá định lượng tác động sau khi AEC đi vào thực thi (sau năm 2015), đo lường kết quả thu hồi nợ xấu bằng tiền mặt của VAMC, và phân tích sâu các chuỗi giá trị nông sản liên kết theo hợp đồng.

5. Ứng dụng thực tiễn ngay của nghiên cứu này là gì?

Các doanh nghiệp xuất khẩu có thể rà soát lại chuỗi cung ứng sợi – dệt – may để chủ động đáp ứng quy tắc xuất xứ, trong khi các Tổng công ty nhà nước có thể áp dụng ngay quy chế chấm điểm 4 nhóm chỉ tiêu để đánh giá người đại diện vốn.

---

Kết luận (150 từ)

Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế số 439 đã đóng góp một hệ thống tri thức thực chứng toàn diện, làm sáng tỏ các mối quan hệ hữu cơ giữa ổn định vĩ mô, lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh trong hội nhập quốc tế và hoàn thiện thể chế quản trị doanh nghiệp nhà nước. Các phát hiện không chỉ tháo gỡ những băn khoăn về chính sách trong giai đoạn 2014–2015 mà còn đặt nền móng lý luận vững chắc cho tiến trình tái cơ cấu kinh tế dài hạn của Việt Nam.

Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp cần tiếp tục khai thác các phát hiện này để chủ động vượt qua các rào cản kỹ thuật và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ngnicn ay iD, C2 Sm aiRNHfIE ECONOMIC STUDIES ISSN 0866 7489 LAI SUAT HUY DONG VA CHO VAY 25% 7 20% - 15% + 10% + 5% ~ =m mmm & 0% T l T T T T T T 78. nhe Cho vay NN, NT, XK Cho vay sản xuất ==-== HĐ 1 tháng trở xuống HĐ 3 tháng ——— HD trên 12 tháng =. 4 0hính sách tiền 16 cla Viét Nam nam 2014 VIETNAM MONETARY POLICY IN 2014 $0 sanh tac dong tif AEC va TPP COMPARE IMPACTS FROM AEC AND TPP Quan hé hinh tế Viét Nam - Trung Quéc trong phat trién Kinh té Viet Nam VIETNAM —- CHINA ECONOMIC RELATION IN VIETNAM'S ECONOMIC DEVELOPMENT Tại sa0 doanh nghiép Uiệt lam hhông lứn lên được? WHY HAVEN'T VIETNAM'S ENTERPRISES GROWN YET? Kay dung hệ thong danh gia hiéu qua DEVELOP AN EFFECTIVE EVALUATION SYSTEM XA HO! VIET NAM ie WIEN KINH TE VIET NAM - VIEN HAN LAM KHDA HOC aghién cuy, gi » 12 (439) KiNH TE THANG 12 NAM 2014 TAP CHi RA MOT THANG MOT KY NAM THU 54 Toa soan : Số 1B Đường Liễu Giai, Quận Ba Đình, Hà Nội Dién thoai: 04-62730822; Fax: [phone] E- Mail : [e-mail] TONG BIEN TAP PGS. TRẦN ĐÌNH THIÊN MUC LUC Tel: [phone] - @ TAI CHINH - TIEN TE PHO TONG BIEN TAP | TS.

DANG THỊ PHƯƠNG HOA TO ANH DƯƠNG: Chính sách tiền tệ của Việt Nam năm 2014: thách thức và triên vọng. Tel: [phone] ọ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI | HỘI ĐỒNG BIÊN TẬP HÀ VĂN HỘI: So sánh ảnh hưởng của việc tham gia Cộng tế ASEAN và Hiệp định đối tác chiến lược xuyên Thái Bình Dương đến đồng kinh 11 GS. ĐỖ HOÀI NAM thương mại quốc tế của Việt Nam. CHỬ VĂN LÂM BÙI TẤT THẮNG: Quan hệ kinh tế Việt Nam - Trung Quốc trong phát PGS.

HÀ HUY THÀNH 21 triển kinh tế Việt Nam hiện nay. NGUYỄN HỮU ĐẠT @ QUAN LY KINH TE TS. VŨ TUẤN ANH PGS. LÊ CAO ĐOÀN LUGNG MINH HUAN, DANG THI PHUGNG HOA: Tai sao doanh nghiép 28 Việt Nam không lớn lên được? PGS.

TRẦN ĐÌNH THIÊN NGUYỄN NGỌC KHÁNH: Xây: dựng hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt PGS. BÙI TẤT THẮNG động người đại diện phần vốn góp tại doanh nghiệp thành viên của GS. LÊ DU PHONG 38 các tập đoàn, tổng công ty nhà nước hoạt động theo mô hình công ty PGS. VŨ TRỌNG KHẢI mẹ - công ty con.

@ NÔNG NGHIỆP - NÔNG THÔN HOÀNG XUÂN TRUNG: Kết quả cải cách nông nghiệp: sự khác nhau 48 giữa Việt Nam, Trung Quốc và các nước Đông Âu. Chế bản điện tử tại phòng máy, Viện Kinh tế Việt Nam ø KINH TẾ ĐỊA PHƯƠNG Giấy phép xuất bản số 122/GP- PHÚ TRẦN TÌNH, NGUYỄN THANH HUYỀN, NGUYỄN VĂN NÊN: ĐỖ BTTTT ngày 22/4/2013 của Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thu hút và thực hiện Bộ Thông tin và Truyền thông. 57 các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Đắk Nông. In tại Công ty CP in Công đoàn ø KINH TẾ THẾ GIỚI Việt Nam NGUYỄN XUÂN THIÊN: Hội nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN: cơ hội và 80 trang, khổ 20,5 X 29 cm 66 thách thức đối với Việt Nam.

73 ø TỔNG MỤC LỤC TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU KINH TẾ NĂM 2014 Giá: 50.000d 78 @ TÓM TẮT MỘT SỐ BÀI CHÍNH BẰNG TIẾNG ANH By ECONOMIC “sku A MONTHLY REVIEW ies N°1® (439) DECEMBER 54'" YEAR 2014 Editorial office : 1B Lieu Giai Street, Ba Dinh District, Hanoi Tel : [phone]; Fax: [phone] E- Mail :[e-mail] EDITOR-IN-CHIEF TRAN DINH THIEN @ FINANCE-MONEY Tel: [phone] TO ANH DUONG: Monetary policy of Vietnam in 2014: challenges and prospects. @ EXTERNAL ECONOMY DEP. EDITOR-IN-CHIEF DANG THI PHUONG HOA HA VAN HOI: Comparison of the impacts of participation in the ASEAN 11 Economic Community, Trans - Pacific Strategic Economic Partnership Tel: [phone] Agreement (TPP) on Vietnam’s international trade. BUI TAT THANG: Vietnam - China economic relation in current Vietnam’s 21 economic development.

@ ECONOMIC MANAGEMENT LUONG MINH HUAN, DANG THI PHUONG HOA: Why haven’t Vietnam’s 28 enterprises grown yet? NGUYEN NGOC KHANH: Build a system to assess the effects of equity EDITORIAL BOARD 38 representative’s activities in affiliates of the State corporations, operating under the holding company model. DO HOAI NAM @ AGRICULTURE - RURAL AREA CHU VAN LAM HOANG XUAN TRUNG: Results of agricultural reform: the difference HA HUY THANH 48 among Vietnam, China and Eastern Europe. NGUYEN HUU DAT @ LOCAL ECONOMY VU TUAN ANH DO PHU TRAN TINH, NGUYEN THANH HUYEN, NGUYEN VAN NEN: LE CAO DOAN 57 Some measures to improve the efficiency of attracting and implementing investment project activities in Dak Nong province. TRAN DINH THIEN @ WORLD ECONOMY BUI TAT THANG NGUYEN XUAN THIEN: Integration of ASEAN Economic Community: LE DU PHONG 66 opportunities and challenges for Vietnam.

VU TRONG KHAI 73 @ OVERALL CONTENTS OF ISSUES IN 2014 78 @ SUMMARIES OF SOME MAIN ARTICLES IN ENGLISH «TT TL Chính sóch tiền tệ của Việt Nam năm 2014: thóch thức vò triển vọng! TÔ ÁNH DƯƠNG LC ó thể nói, năm 2014 tiếp tục là một năm thử thách đối vdi nén kinh tế Việt Nam uới các mục tiêu trọng tâm là ổn định kinh té vi mo, biểm soát lạm phát uò tăng trưởng binh tếở mức hợp lý. Bam sat các mục tiêu uĩ mô, một số chỉ tiêu tiên tệ năm 2014 cũng được định hướng từ đầu năm, đó là tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 16- 18%, tín dụng tăng khoảng 19-14%, có điều chỉnh phù hợp uới diễn biến, uà tình hình thực tế. Bài uiết phân tích những uấn đê nổi bật trong điều hành chính sách tiên tệ năm 2014 uà triển uọng 2015. Lạm phát và tỷ giá trong tầm Mức tăng trưởng tổng phương tiện thanh kiểm soát toán mục tiêu cả năm 2014 là 16-18%, đến ngày 30-9-2014, tổng phương tiện thanh Năm 9013, mục tiêu kiểm soát lạm toán (M2) toàn hệ thống chỉ tăng 10,73% phát đã được hoàn thành tốt khi tỷ lệ lam so với cuối năm 2013.

Trong khi đó, tín dụng phát cả năm 2013 chỉ ở mức 6,04%, thấp tăng 12,5% năm 2013, mức tăng trưởng tín hơn mức 6,84% của năm 2019. Những diễn dụng mục tiêu cả năm 2014 là 12-14%, biến của chỉ số giá tiêu dùng (CPD năm đến ngày 30-9-2014, tín dụng toàn hệ 2014 cũng tương tự như năm 2018. Theo thống các tổ chức tín dụng đối với nền Tổng cục Thống kê, trong 8 tháng đầu năm kinh tế chỉ tăng 7,26%, thấp hơn rất nhiều 2014, lạm phát được kiểm soát tốt ở mức so với mức tăng bình quân 35,91%/năm của thấp với chỉ số giá tiêu dùng tháng 8-2014 giai đoạn 2007-2010. Việc kiểm soát chặt tăng 0,22% so với tháng 7-2014, tăng 1,84% chẽ tổng phương tiện thanh toán và tín so với tháng 12-2014 và tăng 4,31% so với dụng từ năm 2011 đến nay đã góp phần cùng kỳ năm trước.

CPI tăng thấp trong quan trọng vào thành công đưa lạm phát thời gian qua do một số nguyên nhân chính từ mức cao 18,13% năm 2011 xuống 6,81% sau: (1) nguyên nhân chủ yếu là do sức cầu năm 20129, tiếp tục xuống mức 6,04% năm trong nước phục hồi yếu; (1i) việc điều tiết 2013, và còn 4,31% vào tháng 8-2014 (xem cung tiền tương đối tốt; và (11) giá các mặt bảng 1, hình 1). hàng thiết yếu do Nhà nước quản lý có mức tăng không quá mạnh. Tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán và tín dụng được kiểm soát ở mức Tô ánh Dương, TS., Viện Kinh tế Việt Nam. thấp hơn so với các năm trước.

Nghiên cứu này được tài trợ bởi Quỹ Phát triển tổng phương tiện thanh toán tăng 18,5%, khoa học công nghệ quốc gia (NAFOSTED) trong đề tài giảm xuống so với mức 22,38% năm 2012. Phính sách tiền tệ của Việt Nam. BANG 1: Dién biến tăng trưởng, lạm phát, M2 và tín dụng (2010-2014) Don vi: % Chi tiéu/Nam 2010 2011 2012 2013 Du kién 2014 9 thang 2014 Lam phat 11,8 18,13 6,81 6,04 7 3,62 Tăng trưởng 6,78 6,24 3,25 5,42 - 5,8 562 M2 33,3 12,5 22,38 18,5 16-18 10,73 Tin dung 31,19 14,45 8,91 12,5 12-14 7,26 Ghỉ chú: Số liệu các năm từ 2010 đến 2013 là số thực hiện, số liệu Dự kiến 2014 là mục tiêu đặt ra; số liệu lạm phát và tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước; số liệu 9 tháng 2014 của M2 và tín dụng so với cuối năm 2013. Nguồn: Tổng cục Thống kê, Ngân hàng Nhà nước.

HÌNH 1: Tăng trưởng tín dụng và M2 (từ tháng 2-2011 đến tháng 8-2014) 35%. 30% ® 25% 20% 15% 10% 5% 0% — : 02/11 05/11 08/11 11/11 02/42 05/12 08/12 11/12 02/13 05/13 08/13 11/13 02/14 05/14 08/14 = —= =—= = Tang tin dung (y/y) Tang M2 (y/y) Nguồn: Ngân hàng Nhà nước. Bên cạnh việc lạm phát được kiểm chế ở công đáng ghi nhận, góp phần cho sự ổn mức thấp, su ổn định của tỷ giá cũng như định chung của nền kinh tế. Thị trường thị trường ngoại hối cũng là một thành ngoại hối và tỷ giá khá ổn định trong suốt 4 Nghiên cứu Kinh tế số 439 - Tháng 12/2014 Chính sách tiền tệ của Việt Nam.

9 tháng đầu năm 2014, chỉ riêng trong khẳng định thời điểm này chưa điều chỉnh tháng 5-2014, trước diễn biến tình hình tỷ giá. trên biển Đông, tỷ giá, thị trường ngoại Về cuối năm, theo yếu tế chu kỳ, cầu hối, và thị trường vàng biến động nhưng ngoại tệ có thể tăng lên để đáp ứng cho các chủ yếu do yếu tố tâm lý. Sau đợt điều đơn hàng nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chỉnh tăng vào cuối quý 2-2014, tỷ giá cho sản xuất. Tuy nhiên, với kỳ vọng khối bình quân liên ngân hàng duy trì ở mức doanh nghiệp xuất khẩu đầu tầu là các 21.

Trong khi đó, tỷ giá bán doanh nghiệp FDI vẫn là động lực chính tại nhiều ngân hàng thương mại chủ yếu ở cho sự phục hồi của lĩnh vực sản xuất cũng dưới tỷ giá bình quân liên ngân hàng, phổ như tăng trưởng kinh tế, việc nhập siêu biến trong khoảng 21. mạnh sẽ khó xảy ra mà nhiều khả năng Tình trạng đôla hóa tiếp tục giảm”. Đến năm 2014 tiếp tục là một năm xuất siêu”. cuối tháng 6-2014, tỷ lệ tiền gửi ngoại Như vậy, nếu không có những sự kiện bất tệ/tổng phương tiện thanh toán vào khoảng ngờ xảy ra thì diễn biến cung cầu ngoại tệ 11,4%, giảm xuống so với mức 12,4% vào vẫn cân bằng và trong tầm kiểm soát cũng cuối năm 2013.

như điều tiết của NHNN.