HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN ĐẠT NGHIÊN CỨU MỨC NĂNG LƯỢNG TRAO ĐỔI, PROTEIN THÔ VÀ XƠ THÍCH HỢP TRONG KHẨU PHẦN NUÔI THỎ THỊT NEW ZEALAND GIAI ĐOẠN SINH TRƯỞNG TRÊN CƠ SỞ NGUỒN THỨC ĂN SẴN CÓ Chuyên ngành: Chăn nuôi Mã số: 62 62 01 05 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Xuân Trạch 2. Trần Hiệp NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận án này đều được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận án Nguyễn Văn Đạt i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự ủng hộ, động viên giúp đỡ hết sức quý báu của các cá nhân, tập thể. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Xuân Trạch và TS. Trần Hiệp đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban chủ nhiệm Khoa, tập thể giảng viên Khoa Chăn nuôi, Bộ môn Chăn nuôi chuyên khoa, cán bộ Phòng thí nghiệm trung tâm - Khoa Chăn nuôi - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã ủng hộ và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, tập thể khoa Kỹ thuật nông nghiệp, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc, đã quan tâm giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi được học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu. Xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, người thân đã động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận án Nguyễn Văn Đạt ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.
viii Trích yếu luận án. ix Thesis abstract .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu .4 Những đóng góp mới của luận án.5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Tổng quan tài liệu .1 Đặc điểm tiêu hóa ở thỏ .1 Cấu tạo và hoạt động của đường tiêu hóa .2 Quá trình tiêu hóa các chất dinh dưỡng .3 Nhu cầu dinh dưỡng của thỏ .2 Đặc điểm sinh trưởng ở thỏ .1 Đặc điểm sinh trưởng.2 Một số yếu tố ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng thịt thỏ .3 Tình hình nghiên cứu sử dụng thức ăn xanh nuôi thỏ .1 Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài .2 Tình hình nghiên cứu trong nước .3 Tóm tắt và định hướng nghiên cứu. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu .3 Nội dung nghiên cứu.1 Điều tra hiện trạng chăn nuôi thỏ nông hộ tại miền Bắc Việt Nam .2 Xác định thành phần và giá trị dinh dưỡng thức ăn .3 Đánh giá ảnh hưởng của mật độ năng lượng, protein và xơ trong khẩu iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phần đến sinh trưởng và hiệu quả chuyển hóa thức ăn .4 Xác định mức năng lượng, protein và xơ tối ưu trong khẩu phần .4 Phương pháp nghiên cứu.1 Điều tra hiện trạng chăn nuôi thỏ .2 Xác định thành phần và giá trị dinh dưỡng thức ăn.3 Đánh giá ảnh hưởng của mật độ năng lượng, protein và xơ đến sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn .4 Xác định mức năng lượng, protein và xơ tối ưu trong khẩu phần ăn của thỏ.
Kết quả và thảo luận .1 Hiện trạng chăn nuôi thỏ .1 Diễn biến số lượng thỏ tại các vùng sinh thái .2 Hiện trạng chăn nuôi thỏ nông hộ tại các vùng nghiên cứu .2 Xác định thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng thức ăn.1 Thức ăn xanh giàu xơ và thóc .2 Thức ăn xanh giàu protein và thức ăn hỗn hợp .3 Ảnh hưởng của mật độ năng lượng, protein và xơ đến sinh trưởng và chuyển hóa thức ăn của thỏ .1 Ảnh hưởng của mức thay thế thức ăn thô xanh giàu xơ bằng thức ăn thô xanh giàu protein .2 Mô hình hóa đáp ứng của thỏ với mật độ năng lượng, protein và xơ của khẩu phần .4 Mức năng lượng, protein và xơ tối ưu trong khẩu phần ăn của thỏ .1 Ảnh hưởng của mức năng lượng, protein, xơ và tương tác của chúng đến thu nhận chuyển hóa thức ăn và sinh trưởng của thỏ .2 Mức năng lượng thích hợp trong khẩu phần của thỏ .3 Hàm lượng protein thích hợp trong khẩu phần của thỏ .4 Hàm lượng xơ thích hợp trong khẩu phần của thỏ. Kết luận và kiến nghị. 99 Danh mục các công trình đã công bố có liên quan đến luận án. 100 Tài liệu tham khảo.
118 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt ADF Acid detergent fiber Xơ không tan bởi chất tẩy axít ADG Average daily gain Tăng khối lượng bình quân hàng ngày ADL Acid detergent lignin Lignin Ash Khoáng tổng số CF Crude fiber Xơ thô CP Crude protein Protein thô Cv% Coefficient of variation Hệ số biến động DM Dry matter Chất khô DE Digestible energy Năng lượng tiêu hóa DCP Digestible crude protein Protein tiêu hóa EE Ether extract Mỡ thô GE Gross energy Năng lượng thô FCR Feed conversion ratio Hệ số chuyển hóa thức ăn KL Khối lượng ME Metabolism energy Năng lượng trao đổi MPE Mean prediction error Sai số chuẩn đoán trung bình NDF Neutral detergent fiber Xơ không tan bởi chất tẩy trung tính NE Net energy Năng lượng thuần NRC National Research Council Hội đồng Nghiên cứu quốc gia (Mỹ) OM Organic matter Chất hữu cơ P Mức ý nghĩa sai khác thống kê R2 Hệ số xác định R2adj Hệ số xác định hiệu chỉnh RPE Relative prediction error Sai số chuẩn đoán tương đối SD Standard deviation Độ lệch chuẩn SEM Standard error of mean Sai số chuẩn của các giá trị trung bình SE Standard error Sai số chuẩn TDN Total digestible nutrient Tổng chất dinh dưỡng tiêu hóa TLTH Tỷ lệ tiêu hóa VFA Volatile fatty acid Axít béo bay hơi v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang 2.1 Tỷ lệ tiêu hóa biểu kiến của các thành phần chất xơ .2 Nhu cầu năng lượng cơ bản của thỏ theo khối lượng cơ thể .3 Mức năng lượng trong khẩu phần thỏ sinh trưởng thỏ sinh sản .4 Nhu cầu dinh dưỡng của thỏ .5 Mức protein thô trong khẩu phần của các loại thỏ.6 Thành phần chất xơ trong khẩu phần của thỏ sinh trưởng và thỏ sinh sản .7 Thành phần xơ trong khẩu phần của thỏ nuôi theo phương thức chăn nuôi quy mô vừa và nhỏ .8 Thành phần hóa học của một số loại rau, phụ phẩm và ngọn lá sử dụng làm thức ăn cho thỏ .1 Sơ đồ bố trí thí nghiệm trên các loại thức ăn xanh giàu xơ .2 Sơ đồ bố trí thí nghiệm trên các loại thức ăn xanh giàu protein .3 Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của thức ăn thí nghiệm .4 Sơ đồ bố trí thí nghiệm thăm dò ảnh hưởng của hàm lượng năng lượng, protein và xơ đến sinh trưởng và hiệu quả chuyển hóa thức ăn .5 Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của thức ăn thí nghiệm .1 Diễn biến số lượng thỏ tại các vùng sinh thái qua các năm .2 Quy mô chăn nuôi thỏ tại các hộ điều tra .3 Cơ cấu giống thỏ tại các hộ điều tra.4 Nguồn thức ăn và chuồng trại chăn nuôi thỏ nông hộ .5 Hiện trạng sử dụng một số loại thức ăn trong chăn nuôi thỏ nông hộ .6 Bộ phận và mùa vụ sử dụng các loại thức ăn xanh .7 Thành phần hóa học của thức ăn xanh giàu xơ và thóc .8 Lượng vật chất khô và chất dinh dưỡng thu nhận của một số loại thức ăn xanh giàu xơ và thóc .9 Tỷ lệ tiêu hóa biểu kiến một số loại thức ăn xanh giàu xơ và thóc .10 Tăng khối lượng, hệ số chuyển hóa thức ăn xanh giàu xơ và thóc .11 Thành phần hóa học của thức ăn xanh giàu protein và thức ăn hỗn hợp .12 Lượng thu nhận một số loại thức ăn xanh giàu protein và thức ăn hỗn hợp.13 Tỷ lệ tiêu hóa biểu kiến một số loại thức ăn xanh giàu protein và thức ăn hỗn hợp .68 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.14 Tăng khối lượng của thỏ và hiệu quả chuyển hóa của thức ăn xanh giàu protein và thức ăn hỗn hợp .15 Thành phần dinh dưỡng của thức ăn thí nghiệm .16 Ảnh hưởng của tỷ lệ cỏ lông para và lá chè đại trong khẩu phần đến lượng thu nhận và tiêu hoá thức ăn của thỏ .17 Ảnh hưởng của mức thay thế cỏ setaria bằng rau lang đến thu nhận và tiêu hoá thức ăn của thỏ New Zealand .18 Ảnh hưởng của mức thay thế cỏ lông para bằng lá chè đại đến tăng khối lượng và chuyển hoá thức ăn của thỏ .19 Ảnh hưởng của mức thay thế cỏ setaria bằng rau lang đến tăng khối lượng và chuyển hoá thức ăn của thỏ New Zealand .20 Ảnh hưởng của mức thay thế cỏ lông para bằng lá chè đại đến thành phần cơ thể và thành phần thân thịt của thỏ.21 Ảnh hưởng của mức thay thế cỏ setaria bằng rau lang đến thành phần cơ thể và thân thịt của thỏ New Zealand.22 Biến động mật độ năng lượng, protein và xơ trong khẩu phần thu nhận của thỏ thí nghiệm.23 Thu nhận dinh dưỡng, tăng khối lượng và chuyển hoá thức ăn .24 Phương trình hồi quy giữa tăng khối lượng và hệ số chuyển hoá thức ăn của thỏ với mật độ ME, CP và ADF trong khẩu phần .25 Ảnh hưởng tương tác giữa năng lượng, protein và xơ đến năng suất, hiệu quả chăn nuôi .26 Ảnh hưởng của mức năng lượng đến thu nhận, tỷ lệ tiêu hóa thức ăn, tăng khối lượng, chuyển hóa thức ăn, và khả năng cho thịt của thỏ .27 Ảnh hưởng của mức protein thô đến thu nhận thức ăn, tăng khối lượng, chuyển hóa thức ăn, tỷ lệ tiêu hóa và khả năng cho thịt của thỏ .