Dw Bik BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC SU PHAM TPHCM ne KHOA SINH SVTH: DOAN THỊ THUY LINH DE TAI: DIEU TRA - PHAN LAP- NUÔI THU NGHIEM KHẢ NANG xU LY NUGC THAI KENH NHIEU LOC - TH] NGHE CUA NGANH TAO LUC ( CHLOROPHYTA) NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HOC: TS. NGUYEN VAN TUYEN THANH PHO HO CHi MINH NAM 2003. Em xin chân thành cảm ơn tất cả các thay cô đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập. Đặc biệt, thầy Nguyễn Văn Tuyên người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành luận văn tốt nghiệp này.
Em xin gởi đến thầy lời biết on sâu sắc và chân thành nhất. SVTH: Đoàn Thị Thuy Linh. MỤC LỤC PHAN I: Dat van GQ.Trang 1 PHAN II: Tổng luận tình hình 6 nhiễm thuỷ vực trên thế giới Và phương hướng giải quyết.e=ee=r=sreTrang 2 PHAN II: Điều kiện tự nhiên TPHCM.222 S5 Trang 7 PHAN IV: Phương pháp nghiên cứu.- c5 (#5225 Trang 14 PHAN V: Kết quả và thảo luận.4”Trang 17 PHAN VI: Kết luận và đề xuất.Z25coZczecTrang 43 PHAN VII: Phu le = .Trang 45 -' PHAN VIII: Tài liệu tham khảo Luận văn tốt nghiệp - GVHD: Nguyễn Văn Tuyên PHANI DAT VAN DE. Hien nay, xu hướng đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá và đô thị hoá cùng với sự gia tăng dân số đã tác động và làm cho tự nhiên biến đổi một cách nhanh chóng; ảnh hưởng xấu đến môi trường sống.
Điều lo lắng đáng ngai nhất là sự ö nhiễm nguồn nước tại các khu công nghệp và thành phố lớn. Thành Phố Hồ Chí Minh, là nơi tập trung dân cư đông đúc; đồng thời tập trung nhiều nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất lớn nhỏ. Nhu cầu sử dụng nước tăng dẫn đến lượng nước thải sinh hoạt và nước thải công nghiệp rất lớn. Trong nước thải có chứa hàm lượng chất hữu cơ và các hoá chất độc hại, làm cho nước có màu đen và mùi thối.
Diéu đáng quan tâm là hầu hết lượng nước thải này chưa qua một kâhu xử lý nào mà được thải trực tiếp qua môi trường qua các kênh rach làm cho các kênh rach này 6 nhiễm nang; gây mất mỹ quan thành phố và ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân sống xung quanh. Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè là một con kênh lớn, chay qua 7 quận nội thành; nhưng hiện nay đang bi 6 nhiễm trim trọng vì rất nhiều lý do. Vấn để này được rất nhiều người quan tâm: liệu chúng ta có thể xử lý được nguồn nước bị ô nhiễm này không? Xử lý bằng biện pháp nào? Có rất nhiều biện pháp để xử lý nước thải: biện pháp hoá học, vật lý, sinh học. ở đây chúng em chọn biện pháp sinh học để xử lý rất nhiều ưu điểm: đơn giản, dé tiến hành, chi phí ít, nước sau khi xử lý vẫn dim bảo tốt để sinh vật phát triển bình thường.
Trong biệ nấy, tảo giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp một lượng oxy ổn định cho các phản ứng oxy hoá khử xảy ra trong nước thải. Ở nước ta, số loài tảo tương đối phong phú (khoảng 1200 loài), trong đó lượng tảo quang hợp sinh oxy rất lớn, nhất là nhóm nguyên cẩu tảo. Ta nên tận dụng những thuận lợi này đểphân lap và nuôi cấy các loài tảo vừa sinh oxy vừa làm thức ăn cho cá, nhưng không làm 6 nhiễm môi trường. Nhưng do điều kiện thời gian nghiên cứu và trình độ chuyên moan còn hạn chế nên phạm vi dé tài của em là: “Diéu tra, phân lập và nuôi thử nghiệm khả năng xử lý nước thải kênh Nhiều Lộc - Thị Nghè của nghành tảo lục ( Chlorophyta) ở Thành Phố Hồ Chí Minh”.
SVTH: Đoàn Thị Thuỳ Linh Trang | Luân văn tốt nghiệp - GVHD: Nguyễn Văn Tuyên PHAN II: TONG LUẬN TINH HÌNH Ô NHIEM THUY VUC TREN THẾ GIỚI VÀ PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT. Tình hình sử dụng nước trên thế giới: - Tổng trữ lượng nước trên thế giới là hơn 1. Chủ yếu là nước mặn ở biển và đại đương gần gần 1,4 tỷ km3 chiếm 97%. Phần nước ngọt khoảng | tỷ km3, chiếm không day 3%; trong 3% này có đến 77% ở dang đóng băng; còn lại là các nguồn như: sông, hỗ.
- Lượng nước đóng vai trò bảo tổn sự sống trên hành tinh chỉ khoảng 200. Ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và sự gai tăng dân số; thì nhu cầu sử dụng nước phục vụ công nghiệp , sinh hoạt. cũng tăng lên. Tuy nhiên lượng nước sử dụng được thì hạn chế; lại bị cạn kiệt dan và suy giảm chất lượng.
Bảng 1: Nhu cầu dùng nước và lượng nước mất đi của toàn thế giới. (Trích từ bang 3.5 : Nhu cầu dùng nước và lượng nước mất đi của toàn thế giới - Cấp cho nông nghiệp - Hồ chứa - Tổng số (Ghi chú: Tử số: lượng nước toàn bộ. Mẫu số: lượng nước không hoàn lại) Theo số liệu trên: Nước cung cấp cho sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp. Năm 1990 là 2530 km3; năm 2000 là 5740 km3.
Như vậy, chỉ sau 10 năm, nhua cầu cung cấp nước đã tăng gấp đôi. - Phần lớn các nước trên thế giới đều dùng nước bể mặt: Anh 2⁄3 nước cin dung là nước bể mặt; ở Mỹ là 3⁄4; ở Nhật là 90%; Công Hoà Liên Bang Đức, Hà Lan 100% nước ngắm ( vì nứỏc bể mặt bị nhiễm bẩn) Nhìn chung, hiện nay nước bể mặt dang bi ô nhiễm Il. Tình hình ô nhiễm thuỷ vực trên thế giới: e Nước bể mat trên thế giới đã bị 6 nhiễm manh SVTH: Đoàn Thị Thuy Linh Trang 2 Luân vẫn tốt nghiệp - GVHD: Nguyễn Văn Tuyên - Năm 1966, tổng luợng nước thải công nghiệp và nước thải sinh hoạt vào các dòng nước mặt ở Pháp là 140 triệu m3/ ngày; ở Hà Lan là 34 triệu m3/ ngày làm 6 nhiễm các con sông doc theo chiéu dài các nước này. - Mặt hồ Giơnevơ ở Châu Au bị phủ một lớp rêu xanh, cơ chế tự làm sạch bị đình đốn do hàng năm lượng nước thải mang vào hỗ lớn hơn 270.000 tấn chất bẩn.
- Hồ Vextơ ở Thuy Sÿ bị các nhà máy hoá chất thải vào mỗi ngày lớn hơn 400 tấn chất bẩn. - Hoa kỳ, phần lớn các sông bi 6 nhiễm nang ( sông Potomac, sông Mississippi); hàng năm thải một lượng khổng lổ các chất lỏng > 90 tỷ m3. Theo tài liệu của UNEP hàng năm thải ra biển 1,7 triệu tấn hoá chất, - Malaixia, hơn chục con sông lớn bị 6 nhiễm tới mức không còn cá và các động vật sống ở đưới nước. - Việt Nam có nền công nghiệp đang phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo sự đô thị hoá, nhu cầu sử đụng nước trong tự nhiên chưa thật cao, nhứng tinh trang 6 nhiễm nguồn nước cũng đã đến lúc báo động.
Các nguồn gây 6 nhiễm nước. © Nước bi 6 nhiễm do các nguồn: s® ~ Nước thải công nghiệp đầu hod s - Nước thải công nghiệp hoá chất. * - Ô nhiễm phóng xạ. * -O nhiễm nước thải thành phố.
* - Ô nhiễm sinh học. ® O đây, em xin dé cập đến nguồn 6 nhiễm nước thải thành phố va ô nhiễm sinh học. Đây là 2 nguyên nhân chính dẫn đến sự ô nhiễm nguồn nước tại các kênh rạch, sông ngòi ở nhiều nước trên thế giới trong đó có Việt Nam: 1. Ô nhiễm nước thải Thành Phố.
Nước thải sinh hoạt: Là nước thải từ các hộ dân, bệnh viện, khách sạn, trường hoc. Thành phần: Gồm 3 nhóm hữu cơ chính: Protein, Hydratcarbon, Lipid. Đây là những hợp chất hữu cơ bền dễ bị phân huỷ. Nhu cầu sử dung nước sinh hoạt của con người ngày càng cao: Châu Au, Bắc mỹ, Nhật Bản 2001/người/ngày, Việt Nam 80-1001 người/ngày.
Diéu này làm cho lượng nước thải sinh hoạt ngày càng nhiều. Nước thải công nghiệp: SVTH: Đoàn Thị Thuỳ Linh Trang 3 Luân văn tốt nghiệp - _—_ GVHD: Nguyễn Văn Tuyên Là nước thải ra từ những cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp. Thành phẩn: Tuỳ thuộc vào từng nghành sản xuất, ngoài các chất hữu cơ dễ phân huỷ còn chứa các chất độc hai (phenol, kim loại nặng, hợp chất hữu cơ đa vòng.) e Công nghiệp hoá chất; Đô độc là do độ acid tăng lên. +Ở Mỹ, mỗi năm công nghiệp chế tạo tun ra 50 km3 nước thải (27% nước thải của công nghiệp hoá chất).
+ Ở Đức, công nghiệp thải 10 km3/năm (30% do cong nghiệp hoá chất) + Ở nước ta, lượng thuỷ nâgn trong nước thải nhà máy bột ngọt, nhà máy san xuất soude bằng điện cực Hg quá cao.5mg/1:độc): phenol (C6HSOH) (1 —l0mg/1: độc); Dihydro sulfur (H2S) (mg độc) para (0,6mg/: độở cyamid là một trong những chất thải cực kỳ độc. cá bị nhiễm cyamid thì mang đỏ rực lên. e Công nghiệp dấu hod: Do việc khai thác, sự cố trong vận chuyển, xả nước thải công nghiệp dấu hod làm hàm lượng dầu ở đại dương tăng lên Công nghiệp dau hoa cần lượng nước rất lớn, chất lắng đọng ít. phan lớn là các chất lơ lửng; bển vững với hoá chất và tác động vi khuẩn, mùi rất mạnh và lâu mất mùi.
việc oxy hoá trong các ao hồ chậm.0 nhiễm sinh học. ~- Nguyên nhân gây ra 6 nhiễm sinh học là do các loài tảo nở hoa, và tiết chất độc. Đặc biệt là tảo lam. Tảo lam có khoảng 20 loài chứa độc tố(độc tố: Peptid, Alcaloid, phenol.
Độc tố chỉ mới xác định được ở 7 giống cá nước ngọt và 2 giống ở biển (LA. Irenko và VH. Kozin &Kaia — 1988) - Tảo hìm có thể làm chết động vật nuôi, độc nhất là độc tố do Mycrocystis tiết ra. Động vật nuôi như: ngựa, trâu , bò, chim,.
bị chết hoặc mắc bệnh trầm trong do uống nước có rong( sự chết xảy ra trong vòng | ~ 24 giờ) -Hiện tượng nở hoa của giống Mycrocystis, trchodesmium ở Nam mỹ làm nước trở nên độc, gây chết hàng ngàn trâu bò hàng năm. SVTH: Đoàn Thị Thuỳ Linh Trang 4 Luân van tốt nghiệp - GVHD: Nguyễn Văn Tuyên - Oscillatoria splendida tiết ra chất nhày, bản chất là plysatharid và các acid osxiic, acid citric. làm nước độc đối với động vật và cá. - Khi bị ngộ độc tảo lam, phản ứng oxy hoá - khử trong mô bị khử, phá huỷ các men trong chu trình Krebs và mang lưới hoá học.
Chất độc tảo lam gây hoại tử gan. - Nhiều tảo tiết các hợp chất hữu cơ, khi bị clo hoá thì cấu tạo nên hợp chất hữu cơ chứa clo có hoạt tính sinh học cao, có chất gây ung thư và dị ứng. -Một số tảo lam, silic, tảo giáp, tảo vàng ánh, tảo lục gây mùi vị cho nước.