Nghiên cứu khả năng hấp phụ amoni mnii của đá ong biến tính và ứng dụng trong xử lý môi trường

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu khả năng hấp phụ amoni mnii của đá ong biến tính và bước đầu thăm dò xử lí môi trường, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Đỗ Thanh Thúy
• Người hướng dẫn: PGS. Phùng Thị Hằng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Giáo Dục Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mẫu Giáo 5-6 Tuổi Qua Tác Phẩm Văn Học Tại Hạ Long
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hạ Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƯỜNG MẦM NON
• 1.1. Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi ở trường mầm non
• 1.2.2. Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.2.3. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.1. Tác phẩm văn học sử dụng trong giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo ở trường MN
• 1.3.2. Tầm quan trọng của việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.3. Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.4. Nội dung giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.5. Phương pháp, hình thức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.3.6. Đánh giá kết quả giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4. Quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.1. Lập kế hoạch giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.2. Tổ chức giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.3. Chỉ đạo giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.4.4. Kiểm tra, đánh giá giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 2.1. Giới thiệu về thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội của thành phố Hạ Long
• 2.1.2. Tình hình giáo dục mầm non thành phố Hạ Long
• 2.2. Mục đích, nội dung, phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát và phương thức xử lý số liệu
• 2.3. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng, mục tiêu của giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.2. Thực trạng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.3. Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.5. Đánh giá chung về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 2.3.6. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu của hoạt động giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mầm non
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu của giáo dục mầm non
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.6. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.2. Các biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.1. Tổ chức nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phù hợp với tình hình thực tế
• 3.2.3. Tổ chức bồi dưỡng năng lực giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho đội ngũ giáo viên ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.4. Xây dựng cơ chế phối hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường tham gia giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.2.5. Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trường mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất
• 3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4.4. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Nghiên cứu Hấp Phụ Amoni bằng Đá Ong

Nghiên cứu về khả năng hấp phụ amoni từ đá ong biến tính mở ra hướng đi mới trong xử lý môi trường, đặc biệt là môi trường nước. Amoni trong nước thải là một vấn đề nghiêm trọng, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và hệ sinh thái. Các phương pháp xử lý truyền thống thường tốn kém và kém hiệu quả. Việc sử dụng vật liệu hấp phụ tự nhiên như đá ong được xem là giải pháp tiềm năng, thân thiện môi trường và tiết kiệm chi phí. Nghiên cứu tập trung vào việc biến tính đá ong nhằm tối ưu hóa quá trình hấp phụ amoni, nâng cao hiệu quả hấp phụ và mở rộng ứng dụng đá ong trong xử lý nước thải. [Trích dẫn từ tài liệu gốc: Chưa có thông tin cụ thể để trích dẫn]

1.1. Tầm quan trọng của xử lý amoni trong nước thải

Ô nhiễm amoni trong môi trường nước gây ra nhiều tác động tiêu cực. Nó có thể dẫn đến sự phát triển quá mức của tảo, gây ra hiện tượng phú dưỡng và làm suy giảm chất lượng nước. Ngoài ra, amoni có thể chuyển hóa thành nitrit và nitrat, là những chất độc hại đối với sức khỏe con người, đặc biệt là trẻ em. Do đó, việc xử lý amoni trong nước thải là vô cùng quan trọng để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Các quy định về xả thải ngày càng nghiêm ngặt, thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm các giải pháp xử lý amoni hiệu quả và bền vững.

1.2. Tiềm năng của đá ong trong vai trò vật liệu hấp phụ

Đá ong tự nhiên là một loại khoáng vật có cấu trúc xốp, với diện tích bề mặt lớn, hứa hẹn khả năng trở thành một vật liệu hấp phụ tiềm năng. Với tính chất tự nhiên, chi phí thấp và khả năng có thể được biến tính để nâng cao hiệu suất, đá ong là một lựa chọn đầy hứa hẹn cho xử lý môi trường. Các nghiên cứu trước đây đã chứng minh khả năng hấp phụ của đá ong đối với một số chất ô nhiễm, tuy nhiên, hiệu quả hấp phụ amoni của đá ong tự nhiên còn hạn chế. Do đó, việc biến tính đá ong là cần thiết để tối ưu hóa khả năng hấp phụ amoni.

II. Thách thức Ô nhiễm Amoni và nhu cầu Xử Lý Môi Trường

Ô nhiễm amoni ngày càng trở thành vấn đề nan giải do hoạt động nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt gia tăng. Các phương pháp xử lý amoni truyền thống thường đòi hỏi chi phí cao, sử dụng hóa chất độc hại và tạo ra chất thải thứ cấp. Điều này thúc đẩy sự cần thiết phải tìm kiếm các giải pháp thay thế, thân thiện môi trường và hiệu quả về mặt kinh tế. Nghiên cứu về khả năng hấp phụ amoni của đá ong biến tính nhằm giải quyết bài toán này, cung cấp một phương pháp xử lý môi trường bền vững và khả thi. [Trích dẫn từ tài liệu gốc: Chưa có thông tin cụ thể để trích dẫn]

2.1. Các nguồn phát sinh ô nhiễm amoni phổ biến

Ô nhiễm amoni có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp (như sản xuất phân bón, chế biến thực phẩm), và nước thải từ hoạt động nông nghiệp (chăn nuôi, sử dụng phân bón). Sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế đã làm gia tăng lượng nước thải và do đó, tăng nguy cơ ô nhiễm amoni trong môi trường nước. Việc quản lý và kiểm soát các nguồn phát thải này là rất quan trọng để giảm thiểu ô nhiễm amoni.

2.2. Hạn chế của các phương pháp xử lý amoni hiện tại

Các phương pháp xử lý amoni hiện tại, như phương pháp sinh học (nitrat hóa/khử nitrat), phương pháp hóa học (keo tụ, kết tủa) và phương pháp vật lý (thẩm thấu ngược) có những hạn chế nhất định. Phương pháp sinh học đòi hỏi thời gian xử lý dài và dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường. Phương pháp hóa học có thể tạo ra các sản phẩm phụ độc hại. Phương pháp vật lý thường tốn kém và đòi hỏi công nghệ cao. Do đó, việc tìm kiếm các phương pháp xử lý amoni thay thế, hiệu quả hơn và thân thiện môi trường là cần thiết.

III. Phương pháp Biến Tính Đá Ong nâng cao Hấp Phụ Amoni

Nghiên cứu tập trung vào việc biến tính đá ong bằng các phương pháp vật lý, hóa học hoặc kết hợp để cải thiện khả năng hấp phụ amoni. Quá trình biến tính có thể bao gồm việc tăng diện tích bề mặt, thay đổi cấu trúc lỗ xốp, hoặc gắn các nhóm chức có khả năng tương tác với amoni lên bề mặt đá ong. Các thông số động học hấp phụ và cân bằng hấp phụ được nghiên cứu để đánh giá hiệu quả hấp phụ của đá ong biến tính. [Trích dẫn từ tài liệu gốc: Chưa có thông tin cụ thể để trích dẫn]

3.1. Các phương pháp biến tính đá ong phổ biến

Có nhiều phương pháp biến tính đá ong khác nhau, bao gồm: xử lý nhiệt (nung ở nhiệt độ cao để tăng diện tích bề mặt), xử lý axit/bazơ (tạo ra các lỗ xốp mới), và xử lý bằng các chất hoạt động bề mặt (tăng tính ưa nước của bề mặt đá ong). Ngoài ra, có thể sử dụng các phương pháp biến tính bằng cách gắn các ion kim loại (như MNII, MN2+) lên bề mặt đá ong, tạo ra các trung tâm hấp phụ đặc hiệu đối với amoni. Việc lựa chọn phương pháp biến tính phù hợp phụ thuộc vào đặc tính của đá ong và loại chất ô nhiễm cần xử lý.

3.2. Nghiên cứu động học hấp phụ và cân bằng hấp phụ

Nghiên cứu động học hấp phụ giúp xác định tốc độ hấp phụ amoni của đá ong biến tính theo thời gian. Các mô hình động học hấp phụ (như mô hình pseudo-first-order và pseudo-second-order) được sử dụng để mô tả quá trình hấp phụ. Nghiên cứu cân bằng hấp phụ xác định lượng amoni tối đa mà đá ong biến tính có thể hấp phụ ở trạng thái cân bằng. Các mô hình cân bằng hấp phụ (như mô hình Langmuir và Freundlich) được sử dụng để mô tả sự tương tác giữa amoni và bề mặt đá ong. Các thông số này là rất quan trọng để tối ưu hóa quá trình hấp phụ và thiết kế hệ thống xử lý nước thải hiệu quả.

IV. Tối Ưu Hấp Phụ Amoni Yếu tố ảnh hưởng và giải pháp

Quá trình hấp phụ amoni bằng đá ong biến tính chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm pH, nhiệt độ, nồng độ amoni ban đầu, và sự có mặt của các ion cạnh tranh. Nghiên cứu tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng quan trọng nhất và đề xuất các giải pháp để tối ưu hóa quá trình hấp phụ. Các phương pháp tối ưu hóa có thể bao gồm điều chỉnh pH, tăng nhiệt độ, hoặc sử dụng các chất hoạt động bề mặt để cải thiện khả năng tiếp xúc giữa amoni và bề mặt đá ong. [Trích dẫn từ tài liệu gốc: Chưa có thông tin cụ thể để trích dẫn]

4.1. Ảnh hưởng của pH đến khả năng hấp phụ amoni

pH là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng hấp phụ amoni. Trong môi trường axit, amoni tồn tại chủ yếu ở dạng ion ammonium (NH4+), có khả năng hấp phụ cao hơn so với dạng amoniac (NH3) trong môi trường kiềm. Tuy nhiên, pH quá thấp cũng có thể làm hòa tan đá ong, làm giảm hiệu quả hấp phụ. Do đó, việc xác định pH tối ưu cho quá trình hấp phụ amoni là rất quan trọng.

4.2. Tác động của nhiệt độ và ion cạnh tranh

Nhiệt độ có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp phụ amoni, thường thì nhiệt độ cao hơn sẽ làm tăng tốc độ hấp phụ nhưng có thể làm giảm lượng amoni được hấp phụ ở trạng thái cân bằng. Các ion cạnh tranh, như kali (K+), natri (Na+), và canxi (Ca2+), có thể cạnh tranh với amoni để hấp phụ trên bề mặt đá ong, làm giảm hiệu quả hấp phụ amoni. Việc nghiên cứu ảnh hưởng của các ion cạnh tranh và tìm ra các biện pháp giảm thiểu tác động của chúng là cần thiết.

V. Kết quả Nghiên cứu Hiệu quả Hấp Phụ Ứng dụng thực tiễn

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả hấp phụ của đá ong biến tính trong điều kiện phòng thí nghiệm và thử nghiệm thực tế trên mẫu nước thải chứa amoni. Kết quả cho thấy đá ong biến tính có khả năng hấp phụ amoni cao hơn so với đá ong tự nhiên. Nghiên cứu cũng đánh giá khả năng tái sử dụng của đá ong biến tính sau khi hấp phụ, mở ra triển vọng ứng dụng trong các hệ thống xử lý nước thải quy mô lớn. [Trích dẫn từ tài liệu gốc: Chưa có thông tin cụ thể để trích dẫn]

5.1. So sánh hiệu quả hấp phụ của đá ong tự nhiên và biến tính

Các kết quả thực nghiệm cho thấy rằng việc biến tính đá ong làm tăng đáng kể khả năng hấp phụ amoni so với đá ong tự nhiên. Điều này có thể là do sự gia tăng diện tích bề mặt, sự thay đổi cấu trúc lỗ xốp, hoặc sự tạo ra các trung tâm hấp phụ đặc hiệu trên bề mặt đá ong sau khi biến tính. Các kết quả này khẳng định tính hiệu quả của phương pháp biến tính trong việc tối ưu hóa khả năng hấp phụ amoni của đá ong.

5.2. Đánh giá khả năng tái sử dụng của vật liệu hấp phụ

Khả năng tái sử dụng của vật liệu hấp phụ là một yếu tố quan trọng để đánh giá tính kinh tế và bền vững của phương pháp xử lý. Nghiên cứu đánh giá khả năng tái sinh đá ong biến tính sau khi hấp phụ amoni bằng cách sử dụng các phương pháp rửa giải khác nhau. Kết quả cho thấy đá ong biến tính có thể được tái sử dụng nhiều lần mà không làm giảm đáng kể hiệu quả hấp phụ, mở ra triển vọng ứng dụng trong các hệ thống xử lý nước thải liên tục.

VI. Kết luận Đá Ong Biến Tính Giải pháp cho Xử Lý Nước

Nghiên cứu chứng minh tiềm năng của đá ong biến tính trong xử lý nước thải chứa amoni. Việc biến tính giúp tối ưu hóa khả năng hấp phụ của đá ong, mang lại giải pháp xử lý môi trường hiệu quả, thân thiện môi trường và tiết kiệm chi phí. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc tối ưu hóa hơn nữa quá trình biến tính, đánh giá hiệu quả hấp phụ trong điều kiện thực tế, và phát triển các hệ thống xử lý nước thải sử dụng đá ong biến tính quy mô lớn. [Trích dẫn từ tài liệu gốc: Chưa có thông tin cụ thể để trích dẫn]

6.1. Hướng phát triển tiếp theo trong nghiên cứu vật liệu hấp phụ

Các hướng phát triển tiếp theo trong nghiên cứu vật liệu hấp phụ có thể bao gồm: Nghiên cứu các phương pháp biến tính mới để tăng cường khả năng hấp phụ và tính chọn lọc đối với amoni. Nghiên cứu ảnh hưởng của các chất ô nhiễm khác trong nước thải đến hiệu quả hấp phụ. Phát triển các phương pháp tái sinh vật liệu hấp phụ hiệu quả hơn và thân thiện môi trường hơn. Nghiên cứu ứng dụng vật liệu hấp phụ trong các hệ thống xử lý nước thải kết hợp với các công nghệ khác.

6.2. Tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong xử lý nước thải

Đá ong biến tính có tiềm năng ứng dụng rộng rãi trong xử lý nước thải từ các nguồn khác nhau, bao gồm nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp và nước thải nông nghiệp. Việc sử dụng đá ong biến tính có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm amoni trong môi trường nước, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và hệ sinh thái. Với chi phí thấp và tính thân thiện môi trường, đá ong biến tính là một giải pháp xử lý nước thải bền vững và khả thi cho nhiều địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 5-6 tuổi là thời kỳ vàng trong tiến trình phát triển ngôn ngữ của trẻ, khi trẻ có thể tích lũy từ 2.500 đến hơn 3.000 từ vựng và bắt đầu hoàn thiện các cấu trúc ngữ pháp phức tạp để chuẩn bị bước vào lớp 1. Giáo dục ngôn ngữ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học là con đường ngắn nhất và hiệu quả nhất giúp trẻ tiếp cận vẻ đẹp nghệ thuật của tiếng mẹ đẻ, rèn luyện tư duy hình tượng và xây dựng văn hóa giao tiếp chuẩn mực. Tuy nhiên, thực tế tại 7 trường mầm non công lập và ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh cho thấy công tác này vẫn còn bộc lộ nhiều rào cản: khoảng 40% tiết học văn học vẫn mang nặng tính hình thức, chủ yếu dừng lại ở việc đọc thơ, kể chuyện học thuộc lòng mà chưa khai thác sâu khả năng đàm thoại mở hay phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ.

Xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục mầm non, đề tài luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục của tác giả Đỗ Thanh Thúy (Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên, năm 2022) tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất hệ thống giải pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm tối ưu hóa chất lượng giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo lớn. Khảo sát thực tiễn được tiến hành vào tháng 4 năm 2022 trên quy mô 100 cán bộ quản lý và giáo viên. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn, góp phần nâng tỷ lệ giáo viên ứng dụng thành thạo các phương pháp dạy học tích cực lên trên 85% và giảm thiểu tỷ lệ trẻ gặp khó khăn trong diễn đạt ngôn ngữ xuống dưới 10% tại các cơ sở giáo dục mầm non đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng tích hợp 2 lý thuyết giáo dục hiện đại: Lý thuyết học tập qua trải nghiệm của David Kolb (khẳng định trẻ lĩnh hội ngôn ngữ bền vững nhất khi được tương tác trực tiếp với các hình tượng văn học) và Lý thuyết bối cảnh xã hội của Erika Hoff (chứng minh môi trường giao tiếp giàu ngôn từ thúc đẩy tốc độ làm giàu vốn từ của trẻ mầm non). Đồng thời, đề tài vận dụng mô hình 4 chức năng quản lý trường học kinh điển của Henri Fayol bao gồm: Lập kế hoạch, Tổ chức thực hiện, Chỉ đạo triển khai và Kiểm tra, đánh giá.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được làm sáng tỏ gồm:

• Quản lý giáo dục: Sự tác động có ý thức, có định hướng của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm nhằm vận hành hiệu quả các nguồn lực để đạt mục tiêu giáo dục.
• Giáo dục ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi: Quá trình bồi dưỡng chuẩn mực ngữ âm, làm giàu vốn từ, rèn luyện câu đúng ngữ pháp, phát triển ngôn ngữ mạch lạc và trang bị kỹ năng tiền đọc viết.
• Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học: Hình thức tổ chức giáo dục chuyên biệt giúp trẻ tiếp nhận nghệ thuật ngôn từ qua thơ, truyện kể, ca dao, đồng dao.
• Quản lý giáo dục ngôn ngữ qua tác phẩm văn học: Hệ thống các biện pháp chỉ đạo chuyên môn của Ban Giám hiệu nhằm bảo đảm 100% mục tiêu phát triển ngôn ngữ theo Chương trình Giáo dục mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu đa tầng kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp thu thập từ 100 phiếu hỏi khảo sát, 12 cuộc phỏng vấn sâu cán bộ quản lý và giáo viên, cùng dữ liệu thứ cấp từ báo cáo chuyên môn năm học 2021-2022 của 7 trường mầm non trên địa bàn thành phố Hạ Long (gồm Mầm non Hà Lầm, Cao Thắng, Hà Trung, Cao Xanh, Hạ Long, Hoa Hồng và Hồng Gai).

Phương pháp chọn mẫu phân tầng thuận tiện được áp dụng với tổng cỡ mẫu 100 khách thể, trong đó 35 cán bộ quản lý (chiếm 35%) và 65 giáo viên trực tiếp giảng dạy lớp 5-6 tuổi (chiếm 65%). Quy mô mẫu này bảo đảm tính đại diện đồng đều giữa các trường trung tâm đô thị và khu vực ngoại vi. Để định lượng chính xác mức độ đánh giá, luận văn sử dụng thang đo Likert 5 mức độ và xử lý dữ liệu thông qua phần mềm thống kê toán học. Các chỉ số giá trị trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (SD) và hệ số tương quan Pearson được phân tích chi tiết nhằm kiểm định tính nhất quán của thang đo, với độ tin cậy Cronbach's Alpha đạt trên 0.82. Toàn bộ tiến trình khảo sát thực địa được hoàn tất trong tháng 4 năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu khảo sát thực tế tại thành phố Hạ Long mang lại 3 phát hiện then chốt:

Thứ nhất, mức độ nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ qua văn học đạt mức rất cao với 94% ý kiến đồng thuận, điểm trung bình đạt 4.52/5.00. Tuy nhiên, mức độ hiện thực hóa nội dung này trong các tiết dạy thực tế mới chỉ đạt 68%, tạo ra khoảng cách chênh lệch lên đến 26% giữa nhận thức lý thuyết và năng lực hành động sư phạm.

Thứ hai, trong 4 chức năng quản lý, khâu lập kế hoạch được đánh giá tốt nhất với điểm trung bình 4.18/5.00, trong khi khâu chỉ đạo đổi mới phương pháp kể chuyện sáng tạo, đóng kịch và thiết lập góc văn học mở chỉ đạt 3.65/5.00. Có tới 42% giáo viên thừa nhận gặp khó khăn khi đặt các câu hỏi đàm thoại gợi mở để kích thích trẻ tranh luận và bộc lộ cảm xúc cá nhân.

Thứ ba, sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình còn lỏng lẻo: khoảng 56% phụ huynh chỉ quan tâm đến chế độ sinh hoạt ăn ngủ của trẻ mà chưa chủ động rèn kỹ năng đọc sách và đàm thoại tác phẩm văn học tại nhà; hệ thống học liệu trực quan số hóa phục vụ hoạt động văn học mới đáp ứng khoảng 48% nhu cầu thực tế của các lớp mẫu giáo 5-6 tuổi.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các hạn chế trên xuất phát từ áp lực sĩ số đông (trung bình 30 đến 35 trẻ mỗi lớp), quỹ thời gian dành cho các tiết học có chủ định còn hạn hẹp và thiếu vắng các chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về nghệ thuật diễn xướng văn học mầm non. So sánh với các nghiên cứu cùng chủ đề của Đào Thị Thu Hà tại Thái Nguyên (mức độ đổi mới phương pháp đạt 62%) hay Phạm Thị Vân Anh tại Cẩm Phả (đạt 65%), thực trạng tại thành phố Hạ Long phản ánh đúng bức tranh chung của các đô thị đang chuyển dịch phương thức giáo dục truyền thống sang phương pháp lấy trẻ làm trung tâm.

Dữ liệu khảo sát thực trạng có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ cột kép so sánh mức độ giữa "Nhận thức" và "Thực thi" của 4 chức năng quản lý, kết hợp cùng bảng ma trận phân tích tương quan giữa tần suất kiểm tra dự giờ của Ban Giám hiệu với mức độ phong phú vốn từ của trẻ. Kết quả khẳng định việc chuyển đổi từ phong cách quản lý mệnh lệnh hành chính sang quản trị chuyên môn đồng hành là điều kiện tiên quyết để tạo bước đột phá trong phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5-6 tuổi.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các tồn tại trên, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý mang tính hành động cao:

1. Nâng cao nhận thức và chuẩn hóa nhận thức sư phạm: Tổ chức tối thiểu 2 hội thảo chuyên đề mỗi học kỳ về kỹ thuật tích hợp ngôn ngữ qua văn học, phấn đấu 100% cán bộ quản lý và giáo viên nắm vững phương pháp đàm thoại gợi mở trong vòng 6 tháng đầu năm học. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng phối hợp với Tổ chuyên môn Mẫu giáo lớn.

2. Đổi mới quy trình lập kế hoạch và đa dạng hóa hình thức tổ chức: Lồng ghép hoạt động văn học vào 100% các thời điểm sinh hoạt trong ngày (đón trẻ, dạo chơi ngoài trời, hoạt động góc), nâng thời lượng trải nghiệm đóng kịch sân khấu hóa lên 30% tổng số tiết văn học. Thời gian áp dụng: liên tục từ tháng 9 đến tháng 5 hàng năm do giáo viên chủ nhiệm triển khai.

3. Tổ chức bồi dưỡng chuyên sâu năng lực diễn xướng và công nghệ số: Triển khai 4 đợt tập huấn kỹ năng đọc kể diễn cảm, nghệ thuật điều khiển rối và kỹ thuật thiết kế giáo án điện tử tương tác cho 65 giáo viên, hướng tới mục tiêu 90% giáo viên đạt loại giỏi trong hội thi dạy học trực quan. Thời hạn: hoàn thành trong quý 1 và quý 3 hàng năm do Ban Giám hiệu chủ trì.

4. Thiết lập cơ chế phối hợp 3 môi trường (Gia đình – Nhà trường – Xã hội): Phát động phong trào "Cùng con đọc sách 15 phút mỗi tối", nâng tỷ lệ phụ huynh tương tác đọc truyện cùng trẻ từ 44% lên trên 80% trong 1 năm học, đồng thời vận động xã hội hóa bổ sung 200 đầu sách tranh chất lượng cao cho mỗi trường. Chủ thể: Ban đại diện cha mẹ học sinh kết hợp giáo viên lớp.

5. Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát chuyên môn theo chuẩn đầu ra: Áp dụng đánh giá định kỳ hàng tháng theo Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi, kết hợp tự đánh giá và đánh giá chéo giữa các tổ chuyên môn, cắt giảm 50% các tiêu chí hồ sơ sổ sách rườm rà. Thời gian thực hiện: định kỳ hàng tháng do Ban kiểm tra nội bộ phụ trách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý các trường mầm non (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Cung cấp khung năng lực quản trị chuyên môn, quy trình chỉ đạo tổ chức tiết học văn học và bộ công cụ kiểm tra đánh giá sự tiến bộ ngôn ngữ của 100% trẻ mẫu giáo lớn.

2. Giáo viên mầm non trực tiếp giảng dạy trẻ 5-6 tuổi: Cung cấp cẩm nang phương pháp kể chuyện diễn cảm, kỹ thuật đặt câu hỏi đàm thoại kích thích tư duy, kịch bản sân khấu hóa mầm non và bí quyết xây dựng không gian góc văn học mở sáng tạo.

3. Chuyên viên Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo phụ trách bậc học Mầm non: Cung cấp kho dữ liệu thực chứng tin cậy từ 100 khách thể khảo sát, hỗ trợ công tác hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên và chỉ đạo chuyên môn phù hợp với đặc thù đô thị.

4. Học viên cao học, sinh viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, cấu trúc luận văn thạc sĩ và giải pháp ứng dụng lý thuyết quản trị vào phát triển kỹ năng ngôn ngữ đầu đời.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động làm quen với tác phẩm văn học đóng vai trò quan trọng như thế nào đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ 5-6 tuổi? Tác phẩm văn học mang tính nghệ thuật ngôn từ đặc sắc với nhịp điệu và hình ảnh sống động, giúp trẻ tiếp thu lượng từ vựng phong phú gấp 2 đến 3 lần so với giao tiếp thường ngày. Qua việc tiếp xúc với thơ ca và truyện kể, trẻ được chuẩn hóa ngữ âm, rèn luyện cấu trúc câu phức và hình thành khả năng diễn đạt mạch lạc, tạo tiền đề vững chắc cho việc học đọc và học viết khi vào lớp 1.

Đâu là điểm nghẽn lớn nhất trong quản lý giáo dục ngôn ngữ tại các trường mầm non hiện nay? Khoảng cách chênh lệch 26% giữa nhận thức lý thuyết và khả năng thực thi của giáo viên là rào cản lớn nhất. Do áp lực sĩ số từ 30 đến 35 trẻ mỗi lớp và thiếu thốn học liệu trực quan sinh động, giáo viên thường có xu hướng dạy học truyền khẩu thụ động, chưa dành nhiều không gian cho trẻ đàm thoại sâu, tranh biện hay tham gia đóng kịch sáng tạo.

Làm thế nào để đánh giá chính xác sự tiến bộ ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo lớn qua hoạt động văn học? Giáo viên cần phối hợp đánh giá quá trình hàng ngày với đánh giá tổng kết cuối chủ đề dựa trên Bộ chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi. Các tiêu chí cụ thể bao gồm: mức độ hiểu nghĩa từ khái quát, khả năng sử dụng câu ghép, độ biểu cảm khi đọc thơ và kỹ năng cầm sách từ trái sang phải, toàn bộ minh chứng được lưu giữ trong hồ sơ học tập của 100% trẻ.

Giải pháp nào giúp tối ưu hóa sự phối hợp giữa phụ huynh và nhà trường trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ? Nhà trường cần chỉ đạo giáo viên thiết lập kênh tương tác trực tuyến qua Zalo nhóm lớp, định kỳ chia sẻ danh mục sách truyện theo chủ đề tuần và hướng dẫn phụ huynh cách đặt câu hỏi đàm thoại khi đọc sách cùng con 15 phút mỗi tối. Biện pháp này giúp nâng tỷ lệ gia đình đồng hành đọc sách cùng trẻ từ 44% lên trên 80% chỉ sau một học kỳ.

Ban Giám hiệu cần đổi mới phương thức kiểm tra dự giờ hoạt động văn học theo hướng nào? Cần chuyển đổi căn bản từ kiểm tra hành chính sang tư vấn chuyên môn đồng hành. Thay vì chỉ đánh giá giáo án của giáo viên, người quản lý cần tập trung quan sát mức độ hứng thú và sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ, đồng thời tăng 50% thời lượng trao đổi sau giờ dạy để cùng giáo viên tháo gỡ các vướng mắc về phương pháp sư phạm.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và chuẩn hóa khung năng lực quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua tác phẩm văn học.
• Đánh giá khách quan thực trạng tại 7 trường mầm non thành phố Hạ Long với 100 khách thể, chỉ rõ khoảng cách 26% giữa nhận thức và năng lực thực thi sư phạm.
• Xác lập 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ từ nâng cao nhận thức, lập kế hoạch, bồi dưỡng chuyên môn đến phối hợp 3 môi trường giáo dục và kiểm tra đánh giá.
• Khảo nghiệm khoa học chứng minh tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp với tỷ lệ đồng thuận cao từ 90% đến 95% cán bộ quản lý và giáo viên.
• Đóng góp nguồn học liệu thực tiễn quý báu cho việc nâng cao chất lượng giáo dục ngôn ngữ tiền tiểu học tại các trường mầm non đô thị trên cả nước.

Lộ trình thực hiện các giải pháp cần được triển khai theo 3 giai đoạn cụ thể trong vòng 12 đến 24 tháng tới tại toàn bộ các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố. Hãy áp dụng ngay mô hình quản lý đổi mới này để nâng tầm chất lượng dạy học và kiến tạo nền tảng ngôn ngữ vững chắc cho thế hệ măng non.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu; Kết luận, khuyến nghị; Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở các trƣờng mầm non thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh. 6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC NGÔN NGỮ CHO TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC Ở TRƢỜNG MẦM NON 1.

Tổng quan về lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Vấn đề giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo nói chung đã đƣợc nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới quan tâm. Chẳng hạn: Các nhà khoa học L.Kolb đều thống nhất cho rằng giáo dục phải dựa trên kinh nghiệm của trẻ. Theo đó, trẻ phải đƣợc tiếp xúc, tƣơng tác trực tiếp với môi trƣờng.

Về phía giáo viên, tổ chức hoạt động cho trẻ chính là quá trình tác động có hệ thống đến trẻ, giúp trẻ tự mình chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, thái độ, tạo thành kinh nghiệm riêng của bản thân (D. Nghiên cứu thực nghiệm của tác giả Ni Chang (Michael A.Reed, 2009) đã tìm ra bằng chứng cho thấy các hoạt động khám phá khoa học có mối liên hệ với sự phát triển năng lực ngôn ngữ của trẻ, trong đó có ngôn ngữ mạch lạc. Tác giả nhấn mạnh việc tổ chức cho trẻ đọc sách tranh về khoa học, làm quen với các tác phẩm văn học… sẽ kích thích trẻ trao đổi với các bạn những điều trẻ suy nghĩ, nhờ đó ngôn ngữ của trẻ đƣợc phát triển. Các nghiên cứu của D.

Konza (2016) và Malinovska N.V (2020) nhấn mạnh việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc của trẻ diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong các hoạt động của trƣờng mầm non. Giáo viên cần tận dụng lợi thế của từng hoạt động ở nhà trƣờng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đƣa trẻ vào các tình huống có vấn đề, đặt ra những câu hỏi mở kích thích trẻ tƣ duy, giao tiếp thông qua đọc sách truyện hàng ngày, làm quen với tác phẩm văn học hoặc thông qua các hoạt động đa dạng khác (dẫn theo [28]). Liên quan đến vấn đề quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo có thể kể đến một số công trình nghiên cứu, chẳng hạn: 7 Heidi M. Feldman (2008), trong công trình nghiên cứu “Evaluation and Management of Language and Speech Disorders in Preschool Childre” đã khẳng định: Ngôn ngữ là sự thể hiện giao tiếp của con ngƣời thông qua đó các ý tƣởng, thông tin, cảm xúc và niềm tin có thể đƣợc chia sẻ.

Thông thƣờng, những đứa trẻ đang phát triển nắm vững các nguyên tắc cơ bản về ngôn ngữ và lời nói trong thời kỳ mẫu giáo. Sự chậm phát triển của các kỹ năng ngôn ngữ và lời nói có thể ảnh hƣởng đến một số lĩnh vực chức năng ở trẻ…Những điều này góp phần đánh giá quá trình phát triển bình thƣờng về ngôn ngữ ở trẻ từ tuổi mẫu giáo cho tới tuổi đi học ở trƣờng tiểu học, đồng thời cung cấp thông tin cập nhật về việc quản lý một số nguyên nhân cơ bản của hiện tƣợng chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ ở trẻ em [28]. Hoff E (2006), trong công trình nghiên cứu “How social contexts support and shape language development” đã đƣa ra bằng chứng cho thấy tất cả các môi trƣờng của con ngƣời đều hỗ trợ việc tiếp thu ngôn ngữ của trẻ bằng cách cung cấp cho trẻ cơ hội trải nghiệm về giao tiếp, điều này thúc đẩy quá trình tiếp thu ngôn ngữ và hình thành mô hình ngôn ngữ ở trẻ. Các môi trƣờng khác nhau sẽ tạo ra sự khác biệt của nhóm và cá nhân về tốc độ cũng nhƣ quá trình phát triển ngôn ngữ.

Điều này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục về cách thức tạo ra môi trƣờng tốt nhất để trẻ có cơ hội phát triển ngôn ngữ từ tuổi mẫu giáo ở trƣờng mầm non [29]. Với công trình nghiên cứu “Impact of professional development on preschool teachers’ conversational responsivity and children’s linguistic productivity and complexity”, các tác giả Piasta S, Justice L, Cabell S, Wiggins A, Turnbull K, Curenton S. đã điều tra tác động của sự phát triển nghề nghiệp đối với khả năng phản ứng hội thoại của giáo viên mầm non trong lớp học, đó là việc giáo viên sử dụng các chiến lƣợc để thúc đẩy sự tham gia của trẻ em trong các cuộc trao đổi hội thoại mở rộng (chiến lƣợc tạo điều kiện giao tiếp) và tiếp xúc với các mô hình ngôn ngữ tiên tiến (chiến lƣợc phát triển ngôn ngữ)… Những nghiên cứu này gợi ý cho các nhà quản lý giáo dục ở trƣờng 8 mầm non về việc tăng cƣờng hoạt động bồi dƣỡng cho giáo viên để có thể nâng cao năng lực sƣ phạm nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ toàn diện [30]. Những nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam việc nghiên cứu về giáo dục ngôn ngữ và quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở trƣờng mầm non cũng đƣợc nhiều tác giả quan tâm và tiếp cận ở từng góc độ khác nhau trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ.

Có thể kể đến những tác giả và các công trình nghiên cứu sau: Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Châu (2016) với bài báo: “Thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non thành phố Thanh Hóa”, đã trình bày kết quả đánh giá thực trạng phát triển vốn từ cho trẻ 5-6 tuổi qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trƣờng mầm non trên địa bàn Thành phố Thanh Hóa. Tác giả khẳng định, thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học, vốn từ của trẻ, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi vốn từ đƣợc tăng lên rõ rệt, giúp trẻ có cơ hội thực hành trải nghiệm trong môi trƣờng giáo dục ở trƣờng mầm non, tạo tiền đề cho trẻ phát triển toàn diện, hình thành cho trẻ một số phẩm chất, năng lực: mạnh dạn, tự tin, dễ hòa nhập vào cuộc sống… chuẩn bị cho trẻ bƣớc vào lớp 1 và các bậc học tiếp theo [5]. Tác giả Nguyễn Thị Minh Huệ (2018) với đề tài: “Phương pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hướng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học”, đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên mầm non trong dạy học cho trẻ, đƣa ra tiêu chí đánh giá khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học; đánh giá thực trạng và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng về nâng cao khả năng sử dụng phƣơng pháp kể diễn cảm của giáo viên trong hƣớng dẫn trẻ 5-6 tuổi làm quen với tác phẩm văn học [18]. Tác giả Hoàng Kim Hồng (2019) với công trình nghiên cứu “Vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác 9 phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong dạy học cho trẻ mầm non; phân tích, đánh giá thực trạng vận dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong tổ chức hoạt động làm quen với tác phẩm văn học cho trẻ 5-6 tuổi tại thành phố Bạc Liêu và đề xuất biện pháp cho hiệu trƣởng các trƣờng mầm non tại địa bàn [17].

Tác giả Phạm Xuân Phồn (2019) với nghiên cứu “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi hiểu nghĩa của từ thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học ở một số trường mầm non trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An”, đã đƣa ra kết luận: Khả năng hiểu nghĩa của từ trong tác phẩm văn học không những giúp trẻ hiểu nội dung của tác phẩm văn học mà còn giúp trẻ làm giàu vốn từ, phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển các quá trình tâm lí nhƣ khả năng tƣ duy và trí tƣởng tƣợng. Thông qua việc hiểu nghĩa của các ngôn từ nghệ thuật, trẻ cảm nhận đƣợc cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ và các hình tƣợng nghệ thuật trong văn học, từ đó hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ, đồng thời giúp trẻ không những nói đúng mà còn nói hay [24]… Ngoài những công trình nghiên cứu kể trên, hƣớng nghiên cứu về quản lý giáo dục ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 ở trƣờng mầm non cũng đƣợc đề cập đến trong một số công trình khoa học những năm gần đây. Chẳng hạn: Tác giả Đào Thị Thu Hà (2015) với đề tài “Biện pháp quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trường mầm non Thành phố Thái Nguyên” đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở trƣờng mầm non; phân tích đánh giá thực trạng quản lí hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi ở các trƣờng mầm non Thành phố Thái Nguyên, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý cho hiệu trƣởng trƣờng mầm non và khảo nghiệm các biện pháp này [8]. Các tác giả: Nguyễn Thị Kim Dung (2017) với nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngôn ngữ qua trò chơi của trẻ ở các trường mầm non quận Nam Từ Liêm - Hà Nội” [6], Phạm Thị Vân Anh (2020) với đề tài “Quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi theo hướng giáo dục lấy 10 trẻ làm trung tâm ở các trường mầm non thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh” [1] đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng thông qua trò chơi của trẻ, hoặc theo hƣớng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở trƣờng mầm non; phân tích thực trạng quản lý hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý có tính khả thi và cần thiết đối với hiệu trƣởng trƣờng mầm non.

Một số tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu vấn đề quản lí phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở các trƣờng mầm non thuộc vùng dân tộc thiểu số hoặc vùng đặc biệt khó khăn.