phần mở đầu, kết luận, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm. Chƣơng 2: Thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Phú Tài. Chƣơng 3: Hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Phú Tài 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Việc nghiên cứu kế toán trách nhiệm trong các doanh nghiệp đã đƣợc nhiều tác giả nghiên cứu và đã đƣa ra những giải pháp hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp.
Điển hình là công trình nghiên cứu sau: “Tổ chức kế toán trách nhiệm tại Công ty cổ phần du lịch Đà Nẵng” tác giả Nguyễn Trung Nghĩa (2011). Nghiên cứu đã đƣa ra đƣợc một số nội dung: Thứ nhất, đã hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận cơ bản về kế toán trách nhiệm, các nội dung tổ chức kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp, Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm, làm tiền đề cho việc đánh giá thực trạng và tìm ra các giải pháp khắc phục những tồn tại về quản trị chi phí trong doanh nghiệp. Thứ hai, phản ánh đƣợc thực trạng kế toán trách nhiệm của các doanh nghiệp bao gồm: Thực trạng tổ chức kế toán trách nhiệm tại Danatours, nhận diện các cách phân loại chi phí, công tác lập dự toán chi phí, các báo cáo kế toán. Từ đó, chỉ ra những hạn chế cần hoàn thiện tổ chức kế toán trách nhiệm ở Danatours.
Thứ ba, để hoàn thiện công tác kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp, nghiên cứu đã đƣa ra các giải pháp: Tổ chức các trung tâm trách Luan van 4 nhiệm theo cơ cấu phân cấp quản lý của doanh nghiệp, hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ đánh giá trách nhiệm, đánh giá thành quả của các trung tâm trách nhiệm. Tƣơng tự, nghiên cứu “Một số giải pháp xây dựng và hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Tổng công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Nam” của tác giả Lê Thị Thu Trúc (2010) đã giải quyết đƣợc một số nội dung: Thứ nhất, nghiên cứu đã hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm, đồng thời đi sâu phân tích nội dung mà kế toán trách nhiệm đảm nhận. Nêu rõ trách nhiệm của từng trung tâm trách nhiệm, nêu ra một số các chỉ tiêu đánh giá từng trung tâm trách nhiệm. Thứ hai, thể hiện cách mô tả hệ thống kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp mà cụ thể là Tổng công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Nam.
Trình bày rõ về thực trạng kế toán trách nhiệm của Tổng công ty. Từ đó, chỉ ra những hạn chế cần hoàn thiện tổ chức kế toán trách nhiệm ở Tổng công ty. Thứ ba, để hoàn thiện công tác kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp, cụ thể là Tổng công ty Cổ Phần Dây cáp điện Việt Nam, luận văn đã đƣa ra các giải pháp: nâng cao ý thức của ngƣời quản lý, đƣa ra các giải pháp hoàn thiện tổ chức quản lý, hoàn thiện tổ chức công tác dự toán, tổ chức các trung tâm trách nhiệm, xác định trách nhiệm của nhà quản trị, hoàn thiện các báo cáo ở các trung tâm trách nhiệm để đánh giá trách nhiệm của nhà quản lý. Một nghiên cứu khác của tác giả Nguyễn Linh Giang (2011) với đề tài “Tổ chức kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Đầu tư và sản xuất Việt -Hàn” đã hệ thống hóa, tổng hợp những lý luận chung về tổ chức kế toán trách nhiệm trong các DN.
Cụ thể là về cơ sở hình thành các trung tâm trách nhiệm, tổ chức lập dự toán ở các trung tâm trách nhiệm, các chỉ tiêu đánh giá các trung tâm trách nhiệm và báo cáo trách nhiệm của các trung tâm trách nhiệm. Luan van 5 Đồng thời mô tả về hệ thống kế toán trách nhiệm của Công ty Cổ phần Đầu tƣ và sản xuất Việt – Hàn, chỉ ra đƣợc những ƣu điểm, những tồn tại mà Công ty cần khắc phục. Và nghiên cứu đã đƣa ra một số giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế tại Công ty Cổ phần Đầu tƣ và sản xuất Việt – Hàn. Xây dựng mô hình trung tâm trách nhiệm và bộ máy nhân sự, xác định mục tiêu, trình bày các nhiệm vụ của từng trung tâm trách nhiệm trong Công ty, hoàn thiện công tác lập dự toán gắn với kế toán trách nhiệm, hoàn thiện hệ thống tài khoản chi tiết để lập báo cáo trách nhiệm phân loại chi phí, xây dựng Bộ bảng mã tài khoản chi phí.
Với đề tài “Hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty vận tải quốc tế I.I” của Dương Thị Cẩm Dung (2007), tác giả đã trình bày một số vấn đề sau: Thứ nhất, đã hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận cơ bản về kế toán trách nhiệm, tổng hợp những nội dung cơ bản về kế toán trách nhiệm nhƣ vai trò, một số nội dung về kế toán trách nhiệm. Thứ hai, phản ánh đƣợc thực trạng kế toán trách nhiệm của Công ty vận tải quốc tế I.I, trình bày sự phân cấp quản lý, cũng nhƣ các nội dung kế toán trách nhiệm mà Công ty đã áp dụng. Từ đó chỉ ra những điểm cần khắc phục trong hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty. Thứ ba, tác giả đã đƣa ra một số quan điểm để hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty, phù hợp mô hình tổ chức quản lý của Công ty, phù hợp với yêu cầu và trình độ quản lý của Công ty, tính phù hợp và hài hòa giữa chi phí và lợi ích, đảm bảo phù hợp cơ chế quản lý của nền kinh tế Việt Nam, đảm bảo phù hợp trong quá trình toàn cầu hóa, hoàn thiện các trung tâm trách nhiệm, đƣa ra các báo cáo và các chỉ tiêu báo cáo phù hợp cho từng trung tâm.
Hoàn thiện chế độ kế toán cho ngành giao nhận. Luan van 6 Đề tài “Hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Tổng Công ty xây dựng Thăng Long” (2008). Đã: Hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận cơ bản về kế toán trách nhiệm, tổng hợp những nội dung cơ bản về kế toán trách nhiệm nhƣ ý nghĩa, một số nội dung về kế toán trách nhiệm. Phản ánh đƣợc thực trạng kế toán trách nhiệm của Tổng Công ty xây dựng Thăng Long.
Trình bày rõ về thực trạng kế toán trách nhiệm của Tổng công ty. Từ đó chỉ ra những điểm cần khắc phục trong hệ thống kế toán trách nhiệm tại Tổng Công ty. Đƣa ra một số gải pháp để hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Tổng công ty: Tổ chức các trung tâm trách nhiệm, xây dựng bộ máy kế toán để hoàn thiện việc xử lý thông tin trong các trung tâm trách nhiệm; Hoàn thiện các công cụ cung cấp thông tin cho việc công tác dự toán và giao khoán; Phân loại chi phí phục vụ cho việc thu thập thông tin, xây dựng bổ xung định mức chi phí, phân tích số liệu và dự báo tình hình phục vụ xây dựng dự toán; Hoàn thiện các báo cáo đánh giá thành quản quản lý, báo cáo dự toán. Các nghiên cứu trên đã hệ thống hóa đƣợc cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm, đánh giá thực trạng hệ thống kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp, chỉ ra đƣợc những hạn chế còn tồn tại trong hệ thống kế toán trách nhiệm, đồng thời đƣa ra đƣợc một số các biện pháp hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm.
Hiện tại, chƣa có công trình nghiên cứu nào về hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Phú Tài, vì thế luận văn góp phần làm rõ thực trạng và góp phần hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Phú Tài. Luan van 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP 1. KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG VIỆC CUNG CẤP THÔNG TIN QUẢN TRỊ 1. Khái niệm kế toán trách nhiệm Hầu hết các tổ chức nói chung và các tổ chức kinh doanh nói riêng đều đƣợc phân chia thành các bộ phận nhỏ hơn, mỗi bộ phận đảm nhiệm một chức năng cụ thể, chịu trách nhiệm về những công việc cụ thể.
Vậy làm thế nào để kiểm soát đánh giá hiệu quả công việc của các cá nhân, bộ phận trong tổ chức? Để kiểm soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của cấp dƣới, các nhà quản lý cấp cao đã dựa vào một hệ thống đó là hệ thống kế toán trách nhiệm. Có nhiều khái niệm về kế toán trách nhiệm đƣợc đƣa ra, nhƣ: Herry R.Caldwell nhấn mạnh đến hệ thống thông tin báo cáo của kế toán trách nhiệm: “Kế toán trách nhiệm là hệ thống báo cáo thông tin về các trung tâm khác nhau trong một tổ chức. Nó gắn chi phí, doanh thu hoặc lợi nhuận với các cá nhân chịu trách nhiệm chính trong việc ra quyết định. Kế toán trách nhiệm là sự ủy quyền và ra quyết định của các nhà quản trị cấp cao, là kết quả của các nhà quản trị được đánh giá bằng cách xem xét họ đã quản lý những công việc trong tầm kiểm soát của mình như thế nào” [11, tr.
Martin, “ Kế toán trách nhiệm là hệ thống kế toán cung cấp thông tin về kết quả, hiệu quả hoạt động của các bộ phận, các đơn vị trong một doanh nghiệp. Đó là công cụ đo lường, đánh giá hoạt động của những bộ phận liên quan đến đầu tư, lợi nhuận, doanh thu và chi phí mà mỗi bộ phận có quyền kiểm soát và chịu trách nhiệm tương ứng” [12], [13]. Luan van 8 Tại Việt Nam, kế toán trách nhiệm bắt đầu đƣợc đƣa vào nghiên cứu, PGS.TS Đào Văn Tài - Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: “Kế toán trách nhiệm là một phương pháp kế toán thu thập và báo cáo các thông tin dự toán và thực tế về các “đầu vào” và “đầu ra” của các trung tâm trách nhiệm” [6, tr. Bản chất của kế toán trách nhiệm a.
Kế toán trách nhiệm là một nội dung cơ bản của kế toán quản trị Kế toán quản trị là bộ phận không thể tách rời của hệ thống kế toán doanh nghiệp. Ngoài thông tin kế toán tài chính, các nhà quản lý vẫn đòi hỏi có thêm thông tin mang tính kiểm soát và dự báo, chẳng hạn nhƣ thu nhập và chi phí phân chia theo bộ phận. Nhƣ vậy, kế toán quản trị biểu hiện trách nhiệm của các nhà quản lý các cấp bên trong doanh nghiệp thông qua kế toán trách nhiệm, trong khi kế toán tài chính biểu hiện trách nhiệm của nhà quản trị cấp cao.