ĐẶT VẤN ĐỀ Hatha Yoga là một môn khoa học kiểm soát tâm trí và cơ thể bằng việc chủ trƣơng tập thể dục các tƣ thế asana và thở pranayama. Hatha Yoga là một khái niệm mới của Yoga có nguồn gốc từ Ấn Độ khoảng thế kỷ XI – XII. Từ thế kỷ XV đến nay Hatha Yoga không ngừng đƣ c hoàn thiện và phát triển. Thực hành Hatha Yoga rèn luyện tất cả các khía cạnh của sức khỏe, làm cân bằng thể chất, tinh thần, trí tuệ và tâm hồn.
Các tƣ thế asana giúp đảm bảo một quá trình phân phối năng lƣ ng sinh học đều đặn, hay còn gọi là nguồn sinh lực đem lại sự thanh thản cho tinh thần. Các tƣ thế asana đem lại sự cân bằng tuyệt diệu cho các hệ hô hấp, tuần hoàn, thần kinh, nội tiết, tiêu hóa, bài tiết và sinh sản. Trạng thái cân bằng của cơ thể sẽ đem lại sự thanh thản, bình an về tinh thần và kích thích trí tuệ thêm minh mẫn. Hatha Yoga giúp làm giảm thiểu tác động của stress lên con ngƣời, thực hành đều đặn các tƣ thế asana và thở pranayama sẽ tăng cƣờng chức năng của hệ thần kinh, giúp chúng ta có thể đƣơng đầu với các tình huống gây stress với thái độ tích cực [4, tr.
Theo Hoàng Thị Ái Khuê, Hatha Yoga còn h tr ch a một số bệnh, nhƣ: bệnh tim mạch (rối loạn nhịp tim, cao huyết áp, thấp huyết áp, bệnh mạch vành); bệnh đái tháo đƣờng; bệnh thoái hóa cột sống, đau vai gáy, thoát vị đĩa đệm, bệnh về xƣơng khớp; bệnh hen suyễn, trào ngƣ c thực quản, mất ngủ, trầm cảm; bệnh ung thƣ, rối loạn thần kinh thực vật, động kinh. Ngoài ra, thực hành Hatha Yoga còn chống lão hóa, làm đẹp, giảm cân và tăng cân [22], [23], [24], [25]. Thực hành Hatha Yoga đem lại nh ng l i ích thiết thực cho sức khỏe cộng đồng nên nó đƣ c phát triển rộng rãi trên thế giới và ở Việt Nam. Thực hành Hatha Yoga không phân biệt lứa tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe ngƣời tập; không phân biệt các tầng lớp trong xã hội cũng nhƣ không phân biệt tôn giáo; điều kiện để tổ chức tập luyện đơn giản, chi phí thấp, ít bị ảnh hƣởng bởi yếu tố thời tiết.
Vì vậy, các cơ sở giáo dục và đào tạo có thể dễ dàng phổ biến môn Hatha Yoga vào trong các trƣờng học. Ở Mỹ có nhiều trƣờng học chọn môn Hatha Yoga vào chƣơng trình Giáo dục thể chất (GDTC), ví dụ ở Seattle có 15 trong số 97 trƣờng học dùng Hatha Yoga trong giờ học môn GDTC [100]. Còn ở Việt Nam đã có một số trƣờng đại học đƣa môn Hatha Yoga vào chƣơng trình GDTC, nhƣ: Trƣờng Đại học Văn Lang, Trƣờng Đại học Tôn 2 Đức Thắng. Trƣớc xu thế thời đại, để làm phong phú thêm nội dung chƣơng trình GDTC và đáp ứng nhu cầu tập luyện thể dục thể thao (TDTT) theo sở thích và nguyện vọng của ngƣời học, môn Hatha Yoga là một trong nh ng lựa chọn khả thi.
Nhƣ Sat Bir S. Khalsa (2012) [71] khẳng định: “Việc áp dụng môn Hatha Yoga là chấp nhận đƣ c và có tính khả thi trong trƣờng học, nó có tiềm năng đóng một vai trò bảo vệ hoặc phòng ngừa trong việc duy trì sức khỏe tinh thần ngƣời học”. Để có nhiều trƣờng học chấp nhận chọn môn Hatha Yoga vào chƣơng trình GDTC, cần có sự quan tâm của các tổ chức chính trị, xã hội, các cơ sở giáo dục và lãnh đạo các trƣờng học, cũng cần có nh ng kết quả nghiên cứu khoa học cụ thể về hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên sức khỏe ngƣời học. Theo Nghị định số 11/2015/NĐ-CP của Chính phủ [8]: “Hoạt động thể thao trong nhà trƣờng là hoạt động tự nguyện của học sinh, sinh viên, đƣ c tổ chức theo phƣơng thức ngoại khóa, câu lạc bộ thể dục, thể thao, nhóm, cá nhân phù h p với sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khỏe, nhằm hoàn thiện các kỹ năng vận động, h tr thực hiện mục tiêu giáo dục thể chất thông qua các hình thức luyện tập, thi đấu thể thao, tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên thực hiện quyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếu thể thao; phát hiện và bồi dƣ ng năng khiếu, tài năng thể thao”.
Nhƣ vậy, môn Hatha Yoga là môn thể dục có thể áp dụng đƣ c trong hoạt động ngoại khóa của sinh viên các trƣờng đại học, trong đó có Trƣờng Đại học Văn Lang. Khi nghiên cứu về hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên sức khỏe ngƣời học, trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu cụ thể, trong khi ở Việt Nam còn rất mới m. Vì vậy, nghiên cứu sinh đặc biệt quan tâm đến nội dung nghiên cứu này. Từ nh ng lý do nêu trên, nghiên cứu sinh tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên thể chất và tâm lý sinh viên Trường Đại học Văn Lang”.
Mục đích nghiên cứu: Đánh giá đƣ c hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên thể chất và tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang để đƣa hệ thống bài tập Hatha Yoga vào chƣơng trình GDTC tại Trƣờng Đại học Văn Lang. 3 Mục tiêu nghiên cứu: 1. Đánh giá thực trạng thể chất và tâm lý sinh viên Trường Đại học Văn Lang 1. Xác định các ch số, test và thang đo đánh giá thực trạng thể chất và tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang.
Đánh giá thực trạng thể chất sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Đánh giá thực trạng tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang qua thang đánh giá trầm cảm thanh thiếu niên RADS 10 – 20. Bàn luận về thực trạng thể chất và tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Lựa chọn hệ thống bài tập Hatha Yoga cho sinh viên Trường Đại học Văn Lang 2.
Xác định hệ thống Yoga làm nền tảng lựa chọn hệ thống bài tập Hatha Yoga cho sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Lựa chọn hệ thống bài tập Hatha Yoga cho sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Chƣơng trình thực nghiệm hệ thống bài tập Hatha Yoga cho sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Tiến trình thực nghiệm hệ thống bài tập Hatha Yoga cho sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang.
Bàn luận về lựa chọn hệ thống bài tập Hatha Yoga cho sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang 3. Đánh giá hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên thể chất và tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang 3. Đánh giá hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên thể chất sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Đánh giá hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang qua thang đánh giá trầm cảm thanh thiếu niên RADS 10 – 20.
Bàn luận về hiệu quả của thực hành Hatha Yoga lên thể chất và tâm lý sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. Giả thuyết nghiên cứu: Hệ thống bài tập Hatha Yoga đƣ c lựa chọn phù h p với sinh viên, để khi tiến hành thực nghiệm nó sẽ mang lại hiệu quả tốt cho sức khỏe thể chất và tinh thần của sinh viên Trƣờng Đại học Văn Lang. 4 Chƣơng 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý thuyết và khoa học của Hatha Yoga đối với sức khỏe 1.
Khái quát Yoga Yoga, hay còn gọi là Du-già, là một trong nh ng phƣơng pháp luyện tâm và luyện thân cổ xƣa bắt nguồn từ Ấn Độ. Các nhà nghiên cứu cho rằng, thế giới tâm linh của Ấn Độ đƣ c phổ biến chính qua khái niệm Yoga này. Ngƣời nam luyện Yoga đƣ c gọi là Hành giả (Yogin), ngƣời n là N hành giả (Yogini). Có lúc ta cũng thấy cách gọi Du-già sƣ, Du-già tăng [101].
Theo từ nguyên nghĩa thì Yoga phát sinh từ thân từ “yuj”, có nghĩa là “bó chung lại”, “gi chặt, mắc vào, đặt dƣới ách” [3, tr. Yoga là sự thực hành phần triết lý của các giáo phái Samkhya, Vedanta và Upanisha, nên Yoga có nhiều nghĩa [28, tr. Yoga là sự kết h p của con ngƣời với dharma con đƣờng của anh ta, vận mệnh của anh ta) hoặc là của nh ng tâm hồn riêng l cùng với một tâm hồn rộng lớn [1]. Yoga là sự h p nhất của cái tôi với vũ trụ.
Yoga là một khoa học nhƣng cũng là môn nghệ thuật, nếu ngƣời họa sĩ cần cây cọ để vẽ hoặc nhạc sĩ cần cây đàn thì Yoga cần thể xác và ý chí của bản thân. Các bậc hiền triết xƣa đã ví Yoga nhƣ cái cây ăn quả. Cũng nhƣ trái là thành quả cuối cùng của cây thì Yoga chuyển bóng tối thành ánh sáng, dốt nát thành tri thức, tri thức thành minh triết và sự minh triết trở thành trạng thái bình an, tinh khiết và niềm an lạc tuyệt vời của tự bản thân trải nghiệm đƣ c [4, tr. Yoga là một phƣơng pháp khoa học và thực tiễn chuẩn bị cho việc tìm kiếm Chân ngã trong tôn giáo.
M i ngành khoa học đều có phƣơng pháp riêng để kiểm nghiệm, Yoga cũng nhƣ vậy, cũng có cách thức riêng để chứng minh Chân ngã là điều hoàn toàn có thể trải nghiệm đƣ c. Con ngƣời sẽ ngộ ra chân ngã ch khi anh ta có thể vƣ t lên trên mọi giác quan của mình, và khi tâm trí và trí tuệ của anh ta ngƣng hoạt động [38, tr. Yoga là một khoa học toàn diện về đời sống, Yoga bắt nguồn từ Ấn Độ nhiều ngàn năm trƣớc đây. Yoga là hệ thống phát triển bản thân lâu đời nhất trên thế giới, 5 Yoga bao gồm cơ thể, tâm trí và tâm linh.
Nh ng tu sĩ Yoga từ xa xƣa đã có một sự hiểu biết sâu sắc về bản chất cốt lõi của con ngƣời và biết anh ta cần nh ng gì để sống hòa h p với chính anh ta và với môi trƣờng quanh anh ta [37, tr. Yoga là một phƣơng pháp sống, một hệ thống hƣớng dẫn tập luyện thống nhất cho cơ thể, trí tuệ và nội tâm. Nghệ thuật sống đúng cách này đƣ c thực hành và hoàn thiện ở Ấn Độ cách đây hàng nghìn năm, Yoga là một sự tr giúp thực tiễn chứ không phải tôn giáo, và các phƣơng pháp của nó có thể đã đƣ c Phật giáo, Do Thái giáo, Cơ Đốc giáo, Hồi giáo, và giới vô thần áp dụng. Yoga là một sự liên kết gi a tất cả [34, tr.
Yoga không ch là một nghệ thuật mà còn là khoa học, tín ngƣ ng và triết lý. Yoga là nghệ thuật ở khía cạnh đại diện cho khả năng thể hiện thông qua thực hành, đồng thời là một nghệ thuật dẫn dắt sự hiểu biết của chủ thể của v đẹp sáng tạo.