Luận án nghiên cứu hệ thống phóng thích kéo dài clarithromycin trong dạ dày

• Tác giả: Cao Thị Thanh Thảo
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Minh Châu
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công Nghệ Dược Phẩm – Bào Chế Thuốc
• Đề tài: Nghiên Cứu Hệ Thống Phóng Thích Kéo Dài Clarithromycin Trong Dạ Dày
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ dược học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT VÀ THUẬT NGỮ ANH – VIỆT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. HOẠT CHẤT CLA
• 2.1. Cấu trúc hóa học
• 2.2. Tính chất vật lý
• 2.3. Tính chất dược lý
• 2.4. Dược động học
• 2.5. Tác dụng không mong muốn
• 2.6. CLA trong phác đồ điều trị H. pylori
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Nguyên vật liệu, trang thiết bị nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Xây dựng và thẩm định được quy trình định lượng CLA nguyên liệu và thành phẩm
• 3.5. Xây dựng công thức và quy trình bào chế viên nén CLA 500 mg có đặc tính nổi để kéo dài thời gian lưu giữ trong dạ dày và kiểm soát sự phóng thích thuốc 12 giờ
• 3.6. Nâng cấp cỡ lô và theo dõi độ ổn định của thành phẩm
• 3.7. Xây dựng quy trình thử nghiệm in vivo trên Chó cỏ
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Xây dựng và thẩm định quy trình định lượng CLA nguyên liệu và thành phẩm
• 4.2. Kết quả phương pháp định lượng CLA
• 4.3. Kết quả xác định giới hạn tạp liên quan của CLA nguyên liệu
• 4.4. Kết quả thẩm định quy trình định lượng CLA trong thử độ hòa tan
• 4.5. Xây dựng công thức và quy trình bào chế viên nén CLA 500 mg có đặc tính nổi để kéo dài thời gian lưu giữ trong dạ dày và kiểm soát sự phóng thích thuốc 12 giờ - Tiền nghiên cứu
• 4.6. Thiết kế và tối ưu hóa công thức viên CLA 500 mg nổi trong dạ dày
• 4.7. Nâng cấp cỡ lô và theo dõi độ ổn định
• 4.8. Quy trình sản xuất viên CLA 500 mg nổi trong dạ dày
• 4.9. Kết quả theo dõi độ ổn định của thuốc
• 4.10. Xây dựng quy trình thử nghiệm in vivo trên Chó cỏ
• 4.11. Kết quả đặc tính nổi in vivo của viên CLA 500 mg nổi trong dạ dày
• 4.12. Kết quả đánh giá nồng độ CLA trong huyết tương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về clarithromycin

Clarithromycin (CLA) là một loại kháng sinh thuộc nhóm macrolid, được sử dụng rộng rãi trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn như viêm phổi, viêm họng và đặc biệt là trong phác đồ điều trị nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori. CLA có cấu trúc hóa học phức tạp, với công thức phân tử C38H69NO13, và có sinh khả dụng khoảng 55% khi uống. Thời gian bán thải của CLA tương đối ngắn, từ 3 đến 7 giờ, điều này yêu cầu bệnh nhân phải dùng thuốc nhiều lần trong ngày, dẫn đến nguy cơ tăng tác dụng phụ và độc tính. Việc phát triển các dạng bào chế mới nhằm kéo dài thời gian lưu giữ của CLA trong dạ dày là cần thiết để cải thiện hiệu quả điều trị và giảm thiểu tác dụng không mong muốn.

1.1. Tính chất dược lý của clarithromycin

Clarithromycin có tác dụng kìm khuẩn và diệt khuẩn, ức chế tổng hợp protein ở vi khuẩn bằng cách gắn với tiểu đơn vị 50S ribosom. Chất chuyển hóa 14-hydroxy CLA có hoạt tính và có thể hiệp đồng với dược chất khác, làm tăng hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, CLA cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ như phản ứng dị ứng, triệu chứng tiêu hóa và ảnh hưởng đến chức năng gan. Do đó, việc nghiên cứu và phát triển các hệ thống phóng thích kéo dài cho CLA là rất quan trọng để tối ưu hóa hiệu quả điều trị và giảm thiểu tác dụng phụ.

II. Hệ thống phóng thích kéo dài trong dạ dày

Hệ thống phóng thích kéo dài (Extended Release Systems) là một phương pháp bào chế thuốc nhằm kiểm soát thời gian và tốc độ phóng thích hoạt chất trong cơ thể. Đặc biệt, hệ thống này rất quan trọng trong việc điều trị các bệnh lý liên quan đến dạ dày, nơi mà thời gian lưu giữ thuốc có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả điều trị. Các dạng bào chế như viên nén nổi trong dạ dày giúp kéo dài thời gian lưu giữ và kiểm soát sự phóng thích của thuốc, từ đó cải thiện sinh khả dụng của hoạt chất. Việc phát triển các công thức bào chế mới cho CLA với đặc tính nổi trong dạ dày không chỉ giúp tăng cường hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu số lần dùng thuốc, từ đó hạn chế nguy cơ kháng thuốc.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến hệ thống phóng thích

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống phóng thích kéo dài, bao gồm tính chất vật lý của hoạt chất, pH của môi trường dạ dày, và các thành phần tá dược trong công thức bào chế. Đặc biệt, việc lựa chọn tá dược phù hợp có thể giúp kiểm soát tốt hơn thời gian phóng thích của CLA, từ đó tối ưu hóa hiệu quả điều trị. Các nghiên cứu hiện tại đang tập trung vào việc phát triển các công thức bào chế mới với khả năng kiểm soát phóng thích tốt hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị ngày càng cao.

III. Nghiên cứu và phát triển công thức bào chế

Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng và thẩm định quy trình bào chế viên nén CLA 500 mg có đặc tính nổi trong dạ dày. Mục tiêu là kéo dài thời gian lưu giữ trong dạ dày và kiểm soát sự phóng thích hoạt chất trong 12 giờ. Quy trình bào chế được thiết kế dựa trên các nguyên tắc của công nghệ phân phối thuốc nổi, với sự kết hợp của các tá dược có khả năng tạo ra hệ thống nổi trong môi trường dạ dày. Kết quả nghiên cứu cho thấy công thức bào chế mới không chỉ cải thiện sinh khả dụng của CLA mà còn giảm thiểu số lần dùng thuốc, từ đó góp phần hạn chế tình trạng kháng thuốc.

3.1. Quy trình thử nghiệm in vivo

Quy trình thử nghiệm in vivo được thực hiện trên mô hình chó cỏ nhằm đánh giá hiệu quả của viên nén CLA 500 mg. Kết quả cho thấy nồng độ CLA trong huyết tương đạt mức tối ưu sau khi sử dụng viên nén, cho thấy khả năng phóng thích kéo dài và hiệu quả điều trị cao. Việc theo dõi độ ổn định của thành phẩm cũng được thực hiện để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của sản phẩm trong thời gian dài. Những kết quả này khẳng định giá trị thực tiễn của nghiên cứu trong việc phát triển các dạng bào chế mới cho CLA.