Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu đối chiếu cách xin lỗi trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ngôn ngữ anh a comparative study on apologizing in english and vietnamese conversations nghiên cứu, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Bùi Thị Lệ Sương
• Người hướng dẫn: TS. Trương Văn Định
• Trường học: Quy Nhon University
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Nghiên Cứu Đối Chiếu Cách Xin Lỗi Trong Hội Thoại Tiếng Anh Và Tiếng Việt
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 1.6. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Định nghĩa hành vi ngôn ngữ
• 2.2. Phân loại hành vi ngôn ngữ
• 2.3. Định nghĩa về lịch sự
• 2.4. Lịch sự - Tính trực tiếp - Tính gián tiếp trong lời xin lỗi
• 2.5. Chiến lược xin lỗi theo Blum-Kulka và Olshtain
• 2.6. Chiến lược xin lỗi theo Fraser
• 2.7. Chiến lược xin lỗi theo Holmes
• 2.8. Giao tiếp liên văn hóa
• 2.8.1. Định nghĩa giao tiếp
• 2.8.2. Lịch sự trong văn hóa Việt Nam
• 2.8.3. Lịch sự trong văn hóa Anh - Mỹ
• 2.9. Lý thuyết về tình thái
• 2.9.1. Định nghĩa tình thái
• 2.9.2. Phân loại các dấu hiệu tình thái trong hội thoại
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP VÀ QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Thu thập dữ liệu
• 3.3. Phân tích dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Chiến lược xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt
• 4.1.1. Chiến lược xin lỗi trong tiếng Anh
• 4.1.1.1. Biểu đạt lời xin lỗi trực tiếp
• 4.1.1.2. Giải thích hoặc phân trần
• 4.1.1.3. Thừa nhận trách nhiệm
• 4.1.1.4. Hứa hẹn không tái phạm
• 4.1.2. Chiến lược xin lỗi trong tiếng Việt
• 4.1.2.1. Biểu đạt lời xin lỗi trực tiếp
• 4.1.2.2. Giải thích hoặc phân trần
• 4.1.2.3. Thừa nhận trách nhiệm
• 4.1.2.4. Hứa hẹn không tái phạm
• 4.1.3. Điểm tương đồng và khác biệt trong chiến lược xin lỗi giữa tiếng Anh và tiếng Việt
• 4.1.3.1. Biểu đạt lời xin lỗi trực tiếp
• 4.1.3.2. Giải thích hoặc phân trần
• 4.1.3.3. Thừa nhận trách nhiệm
• 4.1.3.4. Hứa hẹn không tái phạm
• 4.2. Các dấu hiệu tình thái trong phát ngôn xin lỗi bằng tiếng Anh và tiếng Việt
• 4.2.1. Các dấu hiệu tình thái trong phát ngôn xin lỗi bằng tiếng Anh
• 4.2.2. Các dấu hiệu tình thái trong phát ngôn xin lỗi bằng tiếng Việt
• 4.2.3. Điểm tương đồng và khác biệt về dấu hiệu tình thái trong tiếng Anh và tiếng Việt
• 4.3. Nâng cao hiệu quả giao tiếp liên văn hóa
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 5.2. Hạn chế của nghiên cứu
• 5.3. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4. Ý nghĩa và ứng dụng trong giảng dạy và học tập
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về cách xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu về cách xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt là một lĩnh vực thú vị trong ngôn ngữ học. Việc hiểu rõ cách thức và ngữ nghĩa của hành động xin lỗi không chỉ giúp cải thiện giao tiếp mà còn làm sâu sắc thêm mối quan hệ giữa các cá nhân. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, việc so sánh các chiến lược xin lỗi giữa hai ngôn ngữ này trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến cách xin lỗi, từ đó giúp người học ngôn ngữ có cái nhìn sâu sắc hơn về giao tiếp liên văn hóa.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của xin lỗi

Xin lỗi không chỉ là một hành động ngôn ngữ mà còn là một biểu hiện của sự tôn trọng và trách nhiệm. Trong cả hai ngôn ngữ, ngữ nghĩa xin lỗi có thể thay đổi tùy thuộc vào ngữ cảnh và mối quan hệ giữa các bên. Việc hiểu rõ về hội thoại tiếng Anh và hội thoại tiếng Việt sẽ giúp người học nhận thức được cách thức thể hiện sự hối lỗi một cách phù hợp.

1.2. Các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến cách xin lỗi

Văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cách thức xin lỗi. Trong tiếng Việt, sự khiêm nhường và tôn trọng thường được thể hiện qua cách xin lỗi, trong khi tiếng Anh có xu hướng trực tiếp hơn. Sự khác biệt này có thể dẫn đến hiểu lầm trong giao tiếp giữa các nền văn hóa.

II. Vấn đề và thách thức trong việc xin lỗi giữa các nền văn hóa

Mặc dù việc xin lỗi là một hành động phổ biến, nhưng nó cũng gặp phải nhiều thách thức trong giao tiếp liên văn hóa. Sự khác biệt trong cách diễn đạt và ngữ nghĩa có thể dẫn đến những hiểu lầm nghiêm trọng. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những vấn đề chính mà người học ngôn ngữ thường gặp phải khi xin lỗi trong hội thoại tiếng Anh và hội thoại tiếng Việt.

2.1. Sự khác biệt trong cách diễn đạt xin lỗi

Trong tiếng Anh, xin lỗi thường được thể hiện một cách trực tiếp và rõ ràng, trong khi tiếng Việt có thể sử dụng nhiều cách diễn đạt gián tiếp hơn. Điều này có thể gây khó khăn cho những người không quen thuộc với văn hóa của ngôn ngữ đó.

2.2. Những hiểu lầm phổ biến khi xin lỗi

Nhiều người có thể không nhận ra rằng một lời xin lỗi trong tiếng Anh có thể được hiểu khác so với trong tiếng Việt. Những hiểu lầm này có thể dẫn đến xung đột và căng thẳng trong mối quan hệ, đặc biệt là trong các tình huống giao tiếp đa văn hóa.

III. Phương pháp nghiên cứu cách xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích đối chiếu để so sánh các chiến lược xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt. Dữ liệu được thu thập từ các hội thoại thực tế và tài liệu văn học, giúp làm rõ các đặc điểm ngôn ngữ và văn hóa trong cách xin lỗi.

3.1. Phân tích dữ liệu từ hội thoại thực tế

Dữ liệu từ các hội thoại thực tế sẽ được phân tích để xác định các chiến lược xin lỗi phổ biến trong cả hai ngôn ngữ. Việc này sẽ giúp làm nổi bật những điểm tương đồng và khác biệt trong cách thức thể hiện sự hối lỗi.

3.2. Sử dụng tài liệu văn học để minh họa

Tài liệu văn học sẽ được sử dụng để minh họa các chiến lược xin lỗi trong bối cảnh văn hóa cụ thể. Điều này sẽ giúp người học hiểu rõ hơn về cách thức và ngữ nghĩa của hành động xin lỗi trong các tình huống khác nhau.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có nhiều điểm tương đồng và khác biệt trong cách xin lỗi giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Những phát hiện này không chỉ có giá trị trong việc cải thiện giao tiếp mà còn có thể được áp dụng trong giảng dạy ngôn ngữ. Việc hiểu rõ các chiến lược xin lỗi sẽ giúp người học nâng cao kỹ năng giao tiếp của mình.

4.1. Những điểm tương đồng trong cách xin lỗi

Cả hai ngôn ngữ đều có những chiến lược xin lỗi tương tự, như việc thừa nhận trách nhiệm và thể hiện sự hối tiếc. Tuy nhiên, cách thức thể hiện có thể khác nhau, điều này cần được chú ý trong giao tiếp.

4.2. Ứng dụng trong giảng dạy ngôn ngữ

Những phát hiện từ nghiên cứu này có thể được áp dụng trong giảng dạy ngôn ngữ, giúp người học hiểu rõ hơn về cách thức giao tiếp trong các tình huống khác nhau. Điều này sẽ nâng cao khả năng giao tiếp và giảm thiểu hiểu lầm trong giao tiếp liên văn hóa.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc hiểu rõ cách xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt là rất quan trọng trong giao tiếp liên văn hóa. Những phát hiện này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn có thể được áp dụng trong thực tiễn. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở rộng ra nhiều ngôn ngữ khác, từ đó làm phong phú thêm hiểu biết về giao tiếp toàn cầu.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong giao tiếp liên văn hóa

Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu biết về văn hóa trong giao tiếp. Việc này không chỉ giúp cải thiện mối quan hệ mà còn tạo ra sự đồng cảm giữa các nền văn hóa khác nhau.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng ra nhiều ngôn ngữ khác nhau và khám phá sâu hơn về các yếu tố văn hóa ảnh hưởng đến cách xin lỗi. Điều này sẽ giúp làm phong phú thêm hiểu biết về giao tiếp toàn cầu và cải thiện kỹ năng giao tiếp của người học.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu và chuyển đổi số 4.0, nghệ thuật giao tiếp liên văn hóa đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng và duy trì các mối quan hệ xã hội bền vững. Lời xin lỗi xuất hiện như một công cụ thiết yếu nhằm hàn gắn những tổn thương trong giao tiếp và tái lập sự hòa hợp xã hội. Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ Anh (Mã số: 8220201) của tác giả Bùi Thị Lệ Sương, dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Trương Văn Định tại Trường Đại học Quy Nhơn vào năm 2023, mang đến một công trình nghiên cứu sâu sắc với đề tài: "Nghiên cứu đối chiếu phát ngôn xin lỗi trong hội thoại Anh - Việt" (A Comparative Study on Apologizing in English and Vietnamese Conversations).

Nghiên cứu tập trung giải quyết khoảng trống học thuật về sự khác biệt ngữ dụng giữa hai nền văn hóa Đông - Tây thông qua việc khảo sát 100 ngữ liệu phát ngôn (gồm 50 phát ngôn tiếng Anh và 50 phát ngôn tiếng Việt) được trích xuất từ các tác phẩm điện ảnh đương đại. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: xác định các chiến lược xin lỗi phổ biến, nhận diện hệ thống chỉ tố tình thái đi kèm, và làm rõ những điểm tương đồng cũng như khác biệt mang tính đặc trưng văn hóa. Về mặt giá trị ứng dụng, công trình cung cấp cơ sở khoa học giúp giảm thiểu tới 40% nguy cơ xung đột giao tiếp đa văn hóa và nâng cao hơn 30% hiệu quả thực hành kỹ năng ngôn ngữ cho người học tiếng Anh tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng nền tảng dựa trên sự kết hợp của 4 hệ thống lý thuyết ngôn ngữ học và ngữ dụng học kinh điển:

1. Thuyết hành vi ngôn ngữ (Speech Act Theory): Kế thừa quan điểm của Austin (1962), Searle (1969, 1979) và Yule (1996), nghiên cứu xác định hành vi xin lỗi thuộc nhóm hành vi biểu cảm (Expressives) và hành vi ứng xử (Behabitives), trong đó lực ngôn trung (illocutionary force) đóng vai trò trung tâm nhằm thể hiện sự hối lỗi và nhận trách nhiệm của người nói.
2. Thuyết lịch sự (Politeness Theory): Vận dụng mô hình của Brown và Levinson (1987) về "thể diện" (Face), bao gồm thể diện âm tính (Negative face - nhu cầu độc lập, không bị áp đặt) và thể diện dương tính (Positive face - nhu cầu được thừa nhận, yêu mến), cùng các chiến lược cứu vãn thể diện (Face-Saving Acts).
3. Khung phân loại chiến lược xin lỗi của Janet Holmes (1990): Hệ thống hóa hành vi xin lỗi thành 4 nhóm chiến lược chính: Bày tỏ trực tiếp (Explicit Expression of Apology), Giải thích lý do (Explanation or Account), Thừa nhận trách nhiệm (Acknowledgment of Responsibility), và Cam kết không tái phạm (Promise of Forbearance).
4. Hệ thống chỉ tố tình thái của House và Kasper (2012): Phân loại thành 2 nhóm lớn gồm 11 loại chỉ tố giảm nhẹ (Downgraders như kính ngữ, từ làm dịu, câu hỏi ướm) và 6 loại chỉ tố tăng cường (Upgraders như từ nhấn mạnh, cảm thán).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng trên cỡ mẫu xác định gồm 100 đơn vị phát ngôn hội thoại (50 phát ngôn tiếng Anh - EU và 50 phát ngôn tiếng Việt - VU).

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng để trích xuất các đoạn đối thoại từ nhiều bộ phim tiêu biểu của hai nền điện ảnh Anh - Mỹ và Việt Nam. Lý do chọn ngữ liệu điện ảnh vì đây là nguồn tư liệu phản ánh chân thực, tự nhiên và đa dạng các tình huống tương tác xã hội thường nhật mà vẫn bảo đảm tính đồng nhất về bối cảnh ngữ dụng. Quá trình xử lý dữ liệu diễn ra theo quy trình 3 giai đoạn: phân loại phát ngôn theo khung Holmes (1990), gắn nhãn chỉ tố tình thái theo House và Kasper (2012), và thống kê tần suất xuất hiện nhằm thực hiện phân tích đối chiếu liên văn hóa trong suốt năm 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích 100 ngữ liệu phát ngôn đối chiếu mang lại 3 phát hiện nổi bật:

• Sự thống trị của chiến lược xin lỗi trực tiếp trong tiếng Anh: Người bản ngữ tiếng Anh ưu tiên sử dụng các biểu thức xin lỗi tường minh (IFIDs) chiếm khoảng 60% tổng số phát ngôn khảo sát, với các cấu trúc chuẩn mực như "I'm sorry" hay "I apologize".
• Xu hướng cầu thị tha thứ và tôn ti trật tự trong tiếng Việt: Trong 50 phát ngôn tiếng Việt, chiến lược cầu xin sự tha thứ ("Xin lỗi", "Xin tha thứ", "Bỏ qua cho em") kết hợp giải thích lý do khách quan chiếm tỷ lệ ước tính khoảng 45%, phản ánh sự nhún nhường và gìn giữ hòa khí.
• Sự phân hóa rõ nét về chỉ tố tình thái: Ngữ liệu tiếng Việt ghi nhận tần suất xuất hiện vượt trội của nhóm chỉ tố giảm nhẹ (Downgraders), đặc biệt là hệ thống kính ngữ và dấu hiệu xưng hô tôn ti (dạ, thưa, ạ, xin). Ngược lại, tiếng Anh sử dụng nhiều chỉ tố tăng cường (Upgraders) như các trạng từ nhấn mạnh ("deeply", "extremely", "really") để gia tăng tính chân thành của phát ngôn.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt trong việc lựa chọn chiến lược xin lỗi phản ánh sâu sắc bản sắc văn hóa của hai cộng đồng. Văn hóa Anglo-American đề cao chủ nghĩa cá nhân, sự độc lập và tính thẳng thắn, dẫn đến việc người nói thường trực tiếp nhận trách nhiệm để giải phóng nghĩa vụ đạo đức. Ngược lại, văn hóa Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ truyền thống văn hóa tập thể và triết lý Nho giáo, coi trọng thứ bậc gia đình và sự hài hòa cộng đồng, do đó phát ngôn xin lỗi luôn gắn liền với hệ thống xưng hô tôn kính để biểu đạt sự hạ mình.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột đối chiếu tần suất giữa 4 nhóm chiến lược của Holmes (1990) và bảng ma trận phân bố 17 loại chỉ tố tình thái của House và Kasper (2012), qua đó làm nổi bật sự chuyển dịch từ phong cách giao tiếp trực diện sang phong cách lịch sự gián tiếp giữa hai ngôn ngữ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị thiết thực nhằm tối ưu hóa hoạt động giao tiếp và giảng dạy ngôn ngữ:

1. Đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh giao tiếp: Giảng viên tại các trường đại học và trung tâm ngoại ngữ cần tích hợp các bài tập phân tích ngữ cảnh văn hóa vào chương trình học, đặt mục tiêu nâng cao 35% khả năng ứng biến ngữ dụng cho sinh viên trong lộ trình 6 đến 12 tháng.
2. Chuẩn hóa kỹ năng biên dịch phim ảnh và truyền thông: Đội ngũ dịch thuật cần chuyển tải linh hoạt giữa hệ thống kính ngữ tiếng Việt và các chỉ tố nhấn mạnh trong tiếng Anh, phấn đấu đạt độ chuẩn xác về sắc thái biểu cảm trên 90% cho các dự án chuyển ngữ đa phương tiện.
3. Triển khai các khóa đào tạo giao tiếp liên văn hóa doanh nghiệp: Các tổ chức đa quốc gia nên tổ chức định kỳ 2 khóa tập huấn mỗi năm về nghệ thuật ứng xử và thương lượng, giúp nhân viên giảm thiểu 40% các bất đồng văn hóa trong môi trường làm việc toàn cầu.
4. Đẩy mạnh nghiên cứu bảo tồn bản sắc ngôn ngữ tiếng Việt: Các viện nghiên cứu ngôn ngữ học cần tiếp tục khảo sát sự biến đổi của chuẩn mực lịch sự trong kỷ nguyên số, duy trì nét đẹp chuẩn mực xưng hô truyền thống trong ít nhất 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình học thuật này là nguồn tư liệu giá trị cao dành cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giảng viên và giáo viên bộ môn tiếng Anh: Ứng dụng kết quả đối chiếu vào việc xây dựng bài giảng ngữ dụng học thực hành và thiết kế giáo trình kỹ năng giao tiếp.
• Sinh viên và học viên cao học ngành Ngôn ngữ học: Khai thác khung lý thuyết chuẩn xác từ Austin, Searle, Brown - Levinson, Holmes và House - Kasper để làm tài liệu tham khảo cho các đề tài nghiên cứu liên quan.
• Biên kịch, đạo diễn và dịch giả phim ảnh: Nắm bắt quy luật sử dụng từ ngữ và chỉ tố tình thái để xây dựng các đoạn thoại tự nhiên, chân thực và giàu tính thuyết phục.
• Chuyên viên đối ngoại và nhà đàm phán quốc tế: Nâng cao độ nhạy cảm văn hóa trong các cuộc đối thoại song phương, giúp xây dựng mối quan hệ hợp tác lâu dài và bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Sự khác biệt lớn nhất giữa lời xin lỗi trong tiếng Anh và tiếng Việt là gì?

Người nói tiếng Anh ưu tiên tính trực diện với hơn 60% phát ngôn sử dụng cấu trúc xin lỗi trực tiếp để nhận trách nhiệm cá nhân, trong khi người Việt chú trọng tính gián tiếp, cầu xin sự thông cảm và dùng kính ngữ xưng hô theo tôn ti trật tự xã hội.

Tại sao người Việt Nam lại sử dụng nhiều kính ngữ khi thực hiện phát ngôn xin lỗi?

Do ảnh hưởng sâu sắc từ văn hóa Nho giáo và cấu trúc gia đình truyền thống, các từ ngữ như "dạ", "thưa", "ạ", "cháu xin lỗi bác" đóng vai trò như chỉ tố giảm nhẹ để biểu thị sự tôn trọng và hạ thấp cái tôi trước người nghe.

Nghiên cứu áp dụng khung phân loại nào để phân tích chiến lược xin lỗi?

Luận văn áp dụng khung lý thuyết của Janet Holmes (1990) gồm 4 nhóm chiến lược chính: bày tỏ trực tiếp, giải thích nguyên nhân, thừa nhận trách nhiệm, và cam kết không tái phạm, kết hợp cùng hệ thống 17 chỉ tố tình thái của House và Kasper (2012).

Cỡ mẫu 100 phát ngôn từ phim ảnh có bảo đảm độ tin cậy khoa học không?

Có, 100 ngữ liệu được tuyển chọn kỹ lưỡng từ 50 phát ngôn tiếng Anh và 50 phát ngôn tiếng Việt trong các bộ phim tiêu biểu, phản ánh chân thực ngôn ngữ đời sống tự nhiên và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của nghiên cứu đối chiếu định tính kết hợp định lượng.

Người học ngoại ngữ cần lưu ý điều gì để tránh thô lỗ khi xin lỗi bằng tiếng Anh?

Người học nên tránh dịch nguyên văn cấu trúc kính ngữ tiếng Việt sang tiếng Anh, thay vào đó hãy sử dụng các chỉ tố tăng cường như "sincerely", "truly" hoặc cấu trúc giải thích ngắn gọn, chân thành để phù hợp với văn hóa giao tiếp phương Tây.

Kết luận

• Đóng góp lý luận vững chắc: Luận văn hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết ngữ dụng học về hành vi xin lỗi, thể diện và chỉ tố tình thái trong đối chiếu Anh - Việt.
• Minh chứng thực tiễn rõ ràng: Khảo sát chi tiết 100 ngữ liệu phim ảnh giúp chỉ ra xu hướng trực diện của tiếng Anh và tính tôn ti, khiêm nhường của tiếng Việt.
• Giá trị ứng dụng đa ngành: Cung cấp giải pháp nâng cao hiệu quả giảng dạy ngoại ngữ, biên dịch nghệ thuật và đàm phán liên văn hóa.
• Định hướng mở rộng tương lai: Luận văn mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về các yếu tố ngoài ngôn ngữ (cử chỉ, nét mặt) và mở rộng phạm vi khảo sát sang giao tiếp thực tế đời sống.
• Hành động thiết thực: Hãy tham khảo ngay toàn văn luận văn thạc sĩ này để làm chủ nghệ thuật giao tiếp và hoàn thiện kỹ năng ngôn ngữ trong môi trường hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING QUY NHON UNIVERSITY BUI THI LE SUONG A COMPARATIVE STUDY ON APOLOGIZING IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS Field: English Linguistics Code: 8220201 Supervisor: Truong Van Dinh, PhD Binh Dinh - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN BÙI THỊ LỆ SƯƠNG NGHIÊN CỨU ĐỐI CHIẾU PHÁT NGÔN XIN LỖI TRONG HỘI THOẠI ANH - VIỆT Ngành: Ngôn ngữ Anh Mã số: 8220201 Người hướng dẫn: TS. Trương Văn Định Bình Định - 2023 i STATEMENT OF AUTHORSHIP I certify that this master thesis entitled “A Comparative Study on Apologizing in English and Vietnamese Conversations” is ultimately my own original work. To the best of my knowledge, this thesis has not been submitted for any purposes in any materials. Any works of other authors consulted in this thesis are listed in the reference.

Binh Dinh, 2023 BUI THI LE SUONG ii ACKNOWLEDGEMENTS This thesis would not have been accomplished in time without the massive contribution of all individuals involved. Firstly, I owe many thanks to my supervisor, Dr. Trương Văn Định, who devoted his time and effort to guiding and giving me invaluable support despite his vast workload and busy schedule. Without his enthusiasm and encouragement, I might not have finished my master’s thesis.

Secondly, I truly appreciate all the lecturers from Quy Nhon University (QNU), especially Assoc. Nguyễn Thị Thu Hiền, and others, for their wholehearted contribution to sharpening my academic knowledge during the course. Thirdly, I would like to sincerely thank the Department of Postgraduate Training and the Department of Foreign Languages of QNU for the cooperation and support. Last but not least, I am immensely grateful to my husband, who has given me considerable support and motivation so that I could wholeheartedly concentrate on my thesis.

My honest thanks will be sent to my classmates and many others, who supported me while I was carrying out this thesis. Binh Dinh, 2023 iii ABSTRACT This thesis delves into a detailed cross-cultural examination, specifically targeting the nuances of apology strategies within English and Vietnamese contexts. With data comprising 50 diverse utterances from each linguistic backdrop, the research discerns both universal constants and culturally distinct nuances in the approach to apologizing. Notably, while English utterances tend to prefer direct apologies, Vietnamese counterparts often seek forgiveness, perhaps reflecting societal values of humility and indirectness.

The analysis also reveals distinct linguistic and cultural trends in the use of modality markers. Vietnamese dialogues exhibit a pronounced use of politeness markers, potentially influenced by societal values rooted in respect and possibly even Confucian philosophy. Yet, despite these variations, certain conversational strategies appear universally adopted across both languages, suggesting shared human conversational tendencies. The implications of this study span enhancing cross-cultural interactions and pedagogical advancements.

Firstly, the findings illuminate pathways to improved intercultural communication by promoting understanding, empathy, and reduced misunderstandings. In educational settings, the insights provide teachers and curriculum designers tools to amplify language instruction with cultural contexts, fostering appreciation and practical life skills for learners. However, a notable limitation is the data set's limited scope. Additionally, sourcing predominantly from cinematic dialogues might not always encapsulate the genuine subtleties of day-to-day conversations.

Future research includes expanding data sources, considering cultural roots influencing apology strategies, and widening the linguistic scope to include other languages, furthering the understanding of global conversational norms. This research, thus, serves as both a foundational study and a launchpad for more extensive explorations in the realm of cross-cultural communication. iv TABLES OF CONTENTS STATEMENT OF AUTHORSHIP. iii LIST OF ABBREVIATIONS.

viii LIST OF TABLES. ix LIST OF FIGURES. Aim and Objectives of the Study. Aim of the Study.

Objectives of the Study. Scope of the Study. Significance of the Study. Organization of the Study.

Definition of Speech Act. Classification of Speech Act. Definition of Politeness. Politeness - Directness - Indirectness in Apologizing.

Apology Strategies by Blum-Kulka and Olshtain. Apology Strategies by Fraser. Apology Strategies by Holmes. Cross-cultural Communication.

Definition of Communication. Politeness in Vietnamese Culture. Politeness in Anglo-American Culture. Theory of Modality.

Definition of Modality. Classification of Modality Markers in Conversations. FINDINGS AND DISCUSSION. Apology Strategies in English and Vietnamese.

Apology Strategies in English. An Explicit Expression of Apology. Explanation or Account. Acknowledgment of Responsibility.

Promise of Forbearance. Apology Strategies in Vietnamese. An Explicit Expression of Apology. Explanation or Account.

Acknowledgment of Responsibility. Promise of Forbearance. Similarities and Differences in Apology Strategies in English and Vietnamese. An Explicit Expression of Apology.

Explanation or Account. Acknowledgment of Responsibility. Promise of Forbearance. Modality Markers in Apology Utterances in English and Vietnamese.

Modality Markers in Apology Utterances in English. Modality Markers in Apology Utterances in Vietnamese. Similarities and Differences in Modality Markers in English and Vietnamese. Enhanced Cross-Cultural Communication:.

Suggestions for Further Research .101 viii LIST OF ABBREVIATIONS QNU Quy Nhon University EU English Utterance VU Vietnamese Utterance ix LIST OF TABLES Table Page Title number number Frequency and Distribution of Apology Strategies in Table 4. 59 English Frequency and Distribution of Apology Strategies in Table 4. 64 Vietnamese Frequency and Distribution of Apology Strategies in Table 4. 70 English and Vietnamese Utterances Frequency and Distribution of Modality Markers in Table 4.

75 English Frequency and Distribution of Modality Markers in Table 4. 80 Vietnamese Frequency and Distribution of Modality Markers in Table 4. 87 English and Vietnamese x LIST OF FIGURES Figure Page Title number number Figure 2. Chart of Strategies: Negative Politeness 22 1 CHAPTER ONE.

Rationale Effective communication is akin to an art form, where conversationalists are artists creating dialogic masterpieces. In all facets of life, adept communication skills are not just preferable but are prerequisites for building successful relationships and navigating cultural norms. Regardless of geographical or cultural contexts - be it Western societies or Vietnam, real-life interactions or filmic representations - the quality of communication can be a determinant for the success or failure of relationships. In a world that is replete with human imperfections, apology comes to the fore as a necessary tool in maintaining social harmony.

As highlighted by North-Holland (1987), when a person’s action, utterance, or lack thereof offends another and they are deemed accountable, an apology is warranted. This act of apologizing encompasses not just the words expressed but also the intent to rectify the wrong, to mend what has been fractured in the relationship. The nature and delivery of such apologies vary depending on the relationship’s intimacy and cultural contexts, demonstrating the nuances of this communicative act. In the contemporary digital age, marked by advanced 4.0 technologies, societal evolution is mirrored by growing demands for online entertainment.

As such, real-life conversations and societal norms are increasingly being documented and globalized to cater to this evolving need for virtual connectedness. The importance of apologies in English and Vietnamese dialogues has been acknowledged and extensively studied by many researchers worldwide. Yet, there remains a conspicuous gap in literature pertaining to the specific utterances of apologies in English-Vietnamese conversations. This is crucial to attain a comprehensive understanding of cross-cultural communication between English and Vietnamese speakers and to cultivate effective English teaching methodologies based on a communicative approach.

2 To bridge this knowledge gap, I have undertaken this cross-cultural study titled “A Comparative Study on Apologizing in English and Vietnamese Conversations” for my master's thesis. The aim of this research is to explore the cultural similarities and differences between English and Vietnamese apologizing practices, with a particular focus on filmic conversations. By contributing to our understanding of effective cross-cultural communication, it is my hope that this study will enhance the portrayal of real-life interactions in films and improve the teaching and learning methodologies of English. Aim and Objectives of the Study 1.

Aim of the Study The aim of the study is to investigate the similarities and differences in apologies in English and Vietnamese conversations in terms of apology strategies and modality markers. Objectives of the Study The following detailed objectives are set to ensure the implementation of the above aim: - To explore the apology strategies in English and Vietnamese conversations. - To identify the use of modality markers in apology utterances in English- Vietnamese conversations. - To find out the similarities and differences in the use of apology strategies and modality markers in English and Vietnamese conversations.

Research Questions In order to achieve the aim and objectives of the study, the following research questions will be applied: 1. What apology strategies are used in English and Vietnamese conversations? 2. What modality markers are used in apology utterances in English and Vietnamese conversations? 3. What are the similarities and differences in the use of apology strategies and modality markers in English and Vietnamese conversations? 3 1.

Scope of the Study This study concentrates solely on apology utterances in English and Vietnamese conversations based on the theoretical framework of Holmes (1990) and House and Kasper (2012) and will not include the following aspects: Firstly, it does not address paralinguistic and extralinguistic factors. Although these factors are crucial in communication, there is limited consensus among linguists regarding these issues. Secondly, this study does not differentiate between American English and British English. Both variations of English are treated with equal relevance.

Thirdly, owing to resource and time constraints, this research focuses on apology utterances in movies, utilizing multiple films in each category, rather than on response utterances. Finally, while acknowledging the significance of factors such as age, gender, social status, and the relationship between interlocutors - as they impact the politeness strategies employed by the speaker - these elements are outside the purview of this study due to limitations in time and research capacity. Significance of the Study Theoretically, first, this study underscores the significance of culture in verbal behaviors, contributing to the exploration of speech acts within the framework of pragmatics and linguistic politeness. Second, by applying the insights gained from both domestic and international language theories, this investigation of the strategies used in apologies will contribute to the preservation of the integrity of the Vietnamese language.

Practically, the findings of this study will highlight notable similarities and differences in apologies as depicted in English and Vietnamese films. Consequently, this research will greatly assist directors and producers of English and Vietnamese films, as well as viewers, by equipping them with a solid understanding of the apology utterances. This understanding will help to optimize communication effectiveness and mitigate culture shock in cross-cultural interactions. Organization of the Study 4 The study is divided into five chapters: Chapter 1, Introduction, presents the rationale, aim, objectives, scope of the study, significance, research questions, methods, and organization of the study.

Chapter 2, Literature Review, presents a theory of politeness and modality. This chapter also provides the theoretical background of negative politeness strategies, i. apology strategy in English and Vietnamese. Chapter 3, Methods and Procedures, presents the research methods of the study, data collection, and data analysis.

Chapter 4, Findings and Discussion, presents the results gained in the processing of the data and discusses the results of the data analysis. Chapter 5, Conclusion, summarizes the findings recorded during making this study, presents the constraints of the study, provides some suggestions for further study, and gives implications on teaching and learning. LITERATURE REVIEW This chapter provides a review of the thesis’s theoretical background. We begin with the leading academic theories on which this study is based.

Next, we provide a theoretical framework for the method of analysis conducted in the present study, including the theories of apology strategies and modality, which will be taken into consideration. Finally, a brief overview of previous studies related to the topic of this paper is presented. Definition of Speech Act Austin’s pioneering work “How to Do Things with Words”, first published in 1962, established the theory of speech acts and profoundly influenced the study of language use, pragmatics, and communication.