Điều Khiển Tốc Độ Của Máy Turbine Thủy Điện

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Điều khiển huyển động của máy điều tốc turbine thuỷ điện, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Độc Quang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Liên
• Trường học: Trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội
• Chuyên ngành: Tự Động Hóa
• Đề tài: Nghiên Cứu Điều Khiển Tốc Độ Máy Turbine Thủy Điện
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về nhà máy thủy điện
• 1.2. Tình hình phát triển thủy điện
• 1.3. Nguyên lý hoạt động chung của nhà máy thủy điện
• 1.4. Phân loại nhà máy thủy điện
• 2. CHƯƠNG 2: CẤU TRÚC VÀ HỆ ĐIỀU CHỈNH TUABIN
• 2.1. Khái niệm chung
• 2.2. Phân loại các tuabin
• 2.2.1. Tuabin phản kích
• 2.2.2. Tuabin hướng trục
• 2.2.3. Tuabin hướng chéo
• 2.2.4. Tuabin xung lực
• 2.2.5. Tuabin tia nghiêng
• 2.3. Cấu tạo tuabin Kaplan
• 2.3.1. Buồng tuabin
• 2.3.2. Bé phân hướng nước
• 2.3.3. Bánh xe cánh tác tuabin
• 2.3.4. Các bé phân phối của tuabin
• 2.3.5. Các thông số đặc tính tính tuabin
• 2.3.6. Đường kính bánh xe cánh tác và số vòng quay của tuabin
• 2.4. Hệ thống điều chỉnh tuabin nước
• 2.4.1. Các yêu cầu với hệ điều tiết tuabin
• 2.4.2. Đặc điểm của hệ điều chỉnh tuabin
• 2.4.3. Đặc tính của hệ điều chỉnh tuabin
• 2.4.4. Phân loại bé điều tiết
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG HỢP HỆ THỐNG ĐIỀU TIẾT TUABIN
• 3.1. Khâu khuếch đại
• 3.2. Tổng hợp hệ thống
• 3.3. Tổng hợp mạch vòng vị trí
• 3.4. Tổng hợp mạch vòng điều chỉnh tốc độ
• 3.5. Mô phỏng hệ thống điều chỉnh Turbine
• 4. CHƯƠNG 4: XÂY DỰNG BÉ ĐIỀU KHIỂN MÁY ĐIỀU TỐC SỬ DỤNG VI ĐIỀU KHIỂN ATMEGA32 CỦA ATMEL
• 4.1. Phương pháp điện tử số và kỹ thuật vi xử lý
• 4.2. Vi điều khiển Atmel Atmega32
• 4.3. Xây dựng phần cứng
• 4.4. Sơ đồ nguyên lý Khối MCU, nạp ISP và truyền thông RS232
• 4.5. Sơ đồ nguyên lý khối hiển thị LED
• 4.6. Sơ đồ nguyên lý khối biến đổi D/A
• 4.7. Chương trình trên Atmega32
• 4.8. Phần mềm giao tiếp máy tính bằng Visual Basic 6
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện

Nghiên cứu điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện là một lĩnh vực quan trọng trong ngành năng lượng. Máy turbine thủy điện đóng vai trò chủ chốt trong việc chuyển đổi năng lượng nước thành điện năng. Việc điều khiển tốc độ của máy turbine không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất hoạt động mà còn quyết định đến độ ổn định của hệ thống điện. Các nghiên cứu hiện tại tập trung vào việc tối ưu hóa hiệu suất và giảm thiểu tổn thất năng lượng.

1.1. Định nghĩa và vai trò của máy turbine thủy điện

Máy turbine thủy điện là thiết bị chuyển đổi năng lượng cơ học từ dòng nước thành năng lượng điện. Chúng thường được sử dụng trong các nhà máy thủy điện lớn, nơi có nguồn nước dồi dào. Hiệu suất của máy turbine ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng điện của nhà máy.

1.2. Lịch sử phát triển của công nghệ turbine thủy điện

Công nghệ turbine thủy điện đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ những năm đầu thế kỷ 20. Các loại turbine như Kaplan, Francis và Pelton đã được cải tiến để nâng cao hiệu suất và khả năng điều khiển. Sự phát triển này đã giúp tăng cường khả năng khai thác năng lượng từ nguồn nước.

II. Vấn đề và thách thức trong điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện

Điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện gặp nhiều thách thức do sự biến đổi của lưu lượng nước và áp lực. Các yếu tố như thay đổi thời tiết, mùa vụ và nhu cầu tiêu thụ điện đều ảnh hưởng đến hoạt động của turbine. Việc duy trì tốc độ ổn định là rất quan trọng để đảm bảo hiệu suất tối ưu và an toàn cho hệ thống.

2.1. Ảnh hưởng của lưu lượng nước đến tốc độ turbine

Lưu lượng nước là yếu tố chính ảnh hưởng đến tốc độ quay của turbine. Khi lưu lượng nước giảm, tốc độ turbine cũng sẽ giảm, dẫn đến giảm sản lượng điện. Ngược lại, khi lưu lượng tăng, turbine có thể quay quá nhanh, gây ra nguy cơ hư hỏng.

2.2. Thách thức trong việc duy trì ổn định tốc độ

Việc duy trì tốc độ ổn định trong điều kiện thay đổi lưu lượng nước là một thách thức lớn. Các hệ thống điều khiển hiện tại cần phải được cải tiến để đáp ứng nhanh chóng với các biến đổi này, nhằm đảm bảo an toàn và hiệu suất cao.

III. Phương pháp điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện hiệu quả

Có nhiều phương pháp điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện, bao gồm điều khiển tự động và điều khiển bằng tay. Các công nghệ hiện đại như điều khiển PID và điều khiển mờ đang được áp dụng để tối ưu hóa hiệu suất. Việc sử dụng các cảm biến và hệ thống điều khiển thông minh giúp cải thiện độ chính xác và độ tin cậy trong quá trình điều khiển.

3.1. Công nghệ điều khiển PID trong turbine thủy điện

Điều khiển PID (Proportional-Integral-Derivative) là một trong những phương pháp phổ biến nhất trong điều khiển tốc độ máy turbine. Phương pháp này giúp duy trì tốc độ ổn định bằng cách điều chỉnh đầu vào dựa trên sai số giữa tốc độ thực tế và tốc độ mong muốn.

3.2. Ứng dụng của công nghệ điều khiển mờ

Công nghệ điều khiển mờ cho phép xử lý các biến đổi không chắc chắn trong hệ thống. Bằng cách sử dụng các quy tắc mờ, hệ thống có thể đưa ra quyết định điều khiển linh hoạt hơn, giúp cải thiện hiệu suất và độ ổn định của turbine.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong điều khiển turbine

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp điều khiển hiện đại có thể nâng cao hiệu suất của máy turbine thủy điện. Các ứng dụng thực tiễn cho thấy sự cải thiện đáng kể trong việc duy trì tốc độ ổn định và giảm thiểu tổn thất năng lượng. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc tối ưu hóa hệ thống điều khiển có thể giúp tăng cường hiệu suất tổng thể của nhà máy thủy điện.

4.1. Kết quả từ các dự án nghiên cứu thực tế

Nhiều dự án nghiên cứu đã được thực hiện để đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều khiển mới. Kết quả cho thấy rằng việc áp dụng công nghệ điều khiển PID và mờ đã giúp tăng cường hiệu suất và độ ổn định của turbine.

4.2. Tác động đến hiệu suất năng lượng

Việc tối ưu hóa hệ thống điều khiển không chỉ giúp duy trì tốc độ ổn định mà còn giảm thiểu tổn thất năng lượng. Điều này có tác động tích cực đến hiệu suất tổng thể của nhà máy thủy điện, góp phần vào việc phát triển bền vững.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu điều khiển turbine thủy điện

Nghiên cứu điều khiển tốc độ máy turbine thủy điện đang ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh phát triển năng lượng bền vững. Các công nghệ mới và phương pháp điều khiển hiện đại hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cải tiến trong hiệu suất và độ ổn định của hệ thống. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tiếp tục tập trung vào việc phát triển các giải pháp tối ưu hơn để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ điều khiển

Công nghệ điều khiển trong lĩnh vực turbine thủy điện đang phát triển nhanh chóng. Các xu hướng mới như trí tuệ nhân tạo và học máy đang được nghiên cứu để cải thiện khả năng điều khiển và tối ưu hóa hiệu suất.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu bền vững

Nghiên cứu điều khiển turbine thủy điện không chỉ giúp nâng cao hiệu suất mà còn đóng góp vào việc phát triển bền vững. Việc khai thác hiệu quả nguồn năng lượng tái tạo là cần thiết để đáp ứng nhu cầu năng lượng trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI --------------------------------------- NguyÔn ®øc quang ĐIỀU KHIỂN CHUYỂN ĐỘNG CỦA MÁY ĐIỀU TỐC TURBINE THỦY ĐIỆN HÀ NỘI - 2008 17057205049171000000 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI --------------------------------------- NguyÔn ®øc quang ĐIỀU KHIỂN CHUYỂN ĐỘNG CỦA MÁY ĐIỀU TỐC TURBINE THỦY ĐIỆN Chuyªn ngµnh : tù ®éng ho¸ Ngêi híng dÉn khoa häc : Pgs.nguyÔn v¨n liÔn HÀ NỘI - 2008 Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan b¶n luËn v¨n nµy ®îc thùc hiÖn bëi chÝnh b¶n th©n m×nh díi sù híng dÉn cña PGS. NguyÔn V¨n LiÔn cïng víi c¸c tµi liÖu ®· ®îc trÝch dÉn trong phÇn tµi liÖu tham kh¶o ë phÇn cuèi b¶n luËn v¨n. Hµ Néi, ngµy 31 th¸ng 10 n¨m 2008 Häc viªn: NguyÔn §øc Quang NguyÔn §øc Quang Tù ®éng ho¸ 06-08 môc lôc Lêi cam ®oan. 4 ch¬ng 1 tæng quan .Tæng quan vÒ nhµ m¸y thuû ®iÖn .T×nh h×nh ph¸t triÓn thuû ®iÖn.

Nguyªn lý ho¹t ®éng chung cña nhµ m¸y thuû ®iÖn. Ph©n lo¹i nhµ m¸y thuû ®iÖn. CÊu t¹o nhµ m¸y thuû ®iÖn .HÖ ®iÒu khiÓn c«ng suÊt nhµ m¸y thuû ®iÖn. 18 Ch¬ng II CÊu tróc vµ HÖ ®iÒu chØnh tuabin .1 Kh¸i niªm chung .Ph©n lo¹i c¸c tuabin.

Tuabin ph¶n kÝch .Tuabin híng trôc. Tuabin híng chÐo .Tuabin xung lùc.Tuabin tia nghiªng. CÊu t¹o tuabin KapLan .Buång tuabin. Bé phËn híng níc.

B¸nh xe c«ng t¸c tuabin. C¸c bé phËn phô cña tuabin. C¸c th«ng sè ®Æc tÝnh tÝnh tuabin. §êng kÝnh b¸nh xe c«ng t¸c vµ sè vßng quay cña tuabin.

HÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin níc. C¸c yªu cÇu víi hÖ ®iÒu tèc tuabin. §Æc ®iÓm cña hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin. §Æc tÝnh cña hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin.

Ph©n lo¹i bé ®iÒu tèc. 44 NguyÔn §øc Quang 2 Tù ®éng ho¸ 06-08 2. CÊu tróc cña hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin níc. TÝnh to¸n th«ng sè chÝnh cña ®iÒu tèc Turbine.

53 Ch¬ng III Tæng hîp hÖ thèng ®iÒu tèc tuabin .Kh©u khuyÕch ®¹i.Tæng hîp hÖ thèng. Tæng hîp m¹ch vßng vÞ trÝ .Tæng hîp m¹ch vßng ®iÒu chØnh tèc ®é .M« pháng hÖ thèng ®iÒu chØnh Turbine. 69 ch¬ng 4 x©y dùng bé ®iÒu khiÓn m¸y ®iÒu tèc sö dông vi ®iÒu khiÓn atmega32 cña atmel.Ph¬ng ph¸p ®iÖn tö sè vµ kü thuËt vi xö lý. vi ®iÒu khiÓn atmel atmega32 .x©y dùng phÇn cøng.

S¬ ®å nguyªn lý Khèi MCU, n¹p ISP vµ truyÒn th«ng RS232.S¬ ®å nguyªn lý khèi hiÓn thÞ LED.S¬ ®å nguyªn lý khèi biÕn ®æi D /A :.Ch¬ng tr×nh trªn Atmega32 .PhÇn mÒm giao tiÕp m¸y tÝnh b»ng Visual Basic 6. 92 Tµi liÖu tham kh¶o. 94 TiÕng ViÖt. 94 TiÕng Anh .95 Ch¬ng tr×nh viÕt trªn Atmega32 b»ng CodeVisionAVR .106 Ch¬ng tr×nh giao tiÕp m¸y tÝnh b»ng Visual Basic 6.

106 NguyÔn §øc Quang 3 Tù ®éng ho¸ 06-08 Tãm t¾t néi dung luËn v¨n Tªn ®Ò tµi : §iÒu khiÓn chuyÓn ®éng cña m¸y ®iÒu tèc turbine thuû ®iÖn LuËn v¨n nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n nh sau : Nghiªn cøu tæng quan vÒ m¸y ph¸t ®iÖn, nhµ m¸y thuû ®iÖn, tuabin thuû, c¸c thiÕt bÞ thuû lùc, c¸c ph¬ng ph¸p ®iÒu tèc tuabin thuû. C¸c lo¹i tuabin thuû : Tuabin ph¶n kÝch, tuabin híng trôc, tuabin t©m trôc, tuabin híng chÐo, tuabin xung lùc, tuabin g¸o, tuabin tia nghiªng, tuabin t¸c dông kÐp, tuabin Kaplan. C¸c th«ng sè vµ ®Æc tÝnh cña tuabin, cét ¸p tuabin, lu lîng tuabin, c«ng suÊt, hiÖu suÊt, ®êng kÝnh b¸nh xe c«ng t¸c, sè vßng quay cña tuabin. HÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin níc : C¸c yªu cÇu ®èi víi hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin níc, ®Æc ®iÓm cña hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin, ®Æc tÝnh cña hÖ ®iÒu chØnh tuabin, c¸c bé ®iÒu tèc gi¸n tiÕp, trùc tiÕp.

Nghiªn cøu nguyªn lý, tÝnh to¸n c¸c th«ng sè chÝnh cña bé ®iÒu tèc tuabin, c¸c th«ng sè ®Æc trng, c¸nh híng, ®éng c¬ secvo vµ côm b¬m, ®éng c¬ tiÕp lùc, thiÕt bÞ dÇu ¸p lùc. Tæng hîp hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin: M« h×nh to¸n häc cña hÖ thèng, c¸c kh©u trong hÖ thèng ®iÒu tèc tuabin , kh©u ®o tÝn hiÖu, kh©u khuyÕch ®¹i, ®o vÞ trÝ, kh©u ®o tèc ®é, tÇn sè. Tæng hîp c¸c m¹ch vßng ®iÒu chØnh, m¹ch vßng ®iÒu chØnh vÞ trÝ, m¹ch vßng ®iÒu chØnh tèc ®é, x©y dùng s¬ ®å cÊu tróc vµ m« pháng hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin b»ng phÇn mÒm Matlab Simulink. HiÖu chØnh c¸c th«ng sè cña bé ®iÒu tèc ®Ó ®¹t ®îc c¸c chØ tiªu nh mong muèn.

Sau khi nghiªn cøu lý thuyÕt tæng quan, tæng hîp hÖ thèng vµ x©y dùng ®îc c¸c bé ®iÒu khiÓn ®¹t ®îc c¸c chØ tiªu ®Ò ra, luËn v¨n nghiªn cøu x©y dùng hÖ thèng ®iÒu tèc tuabin dïng vi ®iÒu khiÓn Atmega32 cña Atmel víi c¸c néi dung chÝnh nh sau : - X©y dùng phÇn cøng cña hÖ thèng ®iÒu khiÓn. - X©y dùng phÇn mÒm trªn Atmega32 - X©y dùng phÇn mÒm giao tiÕp m¸y tÝnh b»ng Visual Basic. LuËn v¨n ®· hoµn thµnh viÖc nghiªn cøu lý thuyÕt tæng quan, m« pháng hÖ thèng ®¹t ®ù¬c c¸c chØ tiªu ®ång thêi më ra mét híng nghiªn cøu ph¸t triÓn nh»m môc ®Ých x©y dùng c¸c bé ®iÒu tèc tuabin øng dông vµo thùc tÕ. sum up of the composition contents by English Title of Compostion : Control machine hydro turbine speed Composition research for machine of generator electrical, hydro power station, hydro turbine, equipment hydro machine, methods control speed of hydro turbine.

The kinds of hydro turbine : axial hydro turbine, centripetal hydro turbine, conter attack hydro turbine, diper hydro turbine, turn sideways hydro turbine, Kaplan hydro turbine, acror hydro turbine. The parameter and property of hydro turbine, pressure of column water, discharge of turbine, power, performance of turbine. Controller hydro turbine system, requirements in control hydro turbine speed, property, direct hydro turbine speed control, indirect hydro turbine speed control. Rerearch for principle, calculator main parameters of department hydro turbine control speed, special parameters, blade water, secvor motor and pump department, equipments pressure, strength motor, petroleum pressure.

Synthetization hydro turbine control speed system, model math parameter of system. The componentor of measure sign, amplifier componentor, position componentor, speed componentor, frequence componentor. Synthetization circle control, circle position control, circle speed control, build struction and reproduce system control by Matlab Simulink software, adjustment the parameters to reach standard system. Designed components position and speed control with Atmega32 micro controller of Atmel Corpozation : - Designed hardware for Aplication - Designed software for Aplication - Interface with Computer by RS232 USART.

Composition had finished research theoretics and reproduce. This system had reached standard controls and open ways to research for application in the future of hydro turbine speed controller. Lêi nãi ®Çu Tuabine thñy lµ thiÕt bÞ quan träng trong nhµ m¸y thñy ®iÖn, viÖc ®iÒu chØnh tèc ®é tuabine thñy ®iÖn quyÕt ®Þnh c¸c chØ tiªu kü thuËt cña nhµ m¸y ®iÖn, kh¶ n¨ng æn ®Þnh tÇn sè, cña m¸y ph¸t. Thùc tÕ ®· cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ tuabine thñy vµ c¸c ph¬ng ph¸p ®iÒu tèc tuabine thñy.

Trong ph¹m vi ®å ¸n nµy, t«i tËp trung nghiªn cøu lý luËn tæng quan, ph¬ng ph¸p thiÕt kÕ , x©y dùng bé ®iÒu tèc tuabine thñy ®iÖn,. vµ ®a ra ph¬ng ¸n thiÕt kÕ bé ®iÒu tèc sö dông vi ®iÒu khiÓn Atmega32 cña h·ng Atmel. Trong thêi gian kh«ng dµi, ®å ¸n ®· ®îc hoµn thµnh c¸c yªu cÇu ®Æt ra khi tÝnh to¸n thiÕt kÕ hÖ thèng ®iÒu tèc tuabine thñy ®iÖn. X©y dùng ®îc hÖ thèng ®iÒu khiÓn sö dông vi ®iÒu khiÓn Atmega32 víi ®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng, ®ång thêi nghiªn cøu, ph¸t triÓn kh¶ n¨ng qu¶n lý, thu thËp d÷ liÖu vµ ®iÒu khiÓn b»ng m¸y tÝnh.

LuËn v¨n gåm 2 phÇn liªn quan chÆt chÏ víi nhau, phÇn 1 nghiªn cøu x©y dùng hÖ thèng ®iÒu chØnh tuabin thuû lùc vµ phÇn 2 nghiªn cøu øng dông Vi ®iÒu khiÓn Atmega32 cña h·ng Atmel ®Ó thiÕt kÕ hÖ thèng ®iÒu khiÓn. Toµn bé luËn v¨n ®îc chia thµnh 4 ch¬ng: - Ch¬ng 1 : Tæng quan - Ch¬ng 2 : CÊu tróc vµ hÖ ®iÒu chØnh Turbine - Ch¬ng 3 : Tæng hîp hÖ thèng ®iÒu tèc Turbine - Ch¬ng 4 : X©y dùng bé ®iÒu khiÓn m¸y ®iÒu tèc sö dông Vi ®iÒu khiÓn Atmega32 cña Atmel §îc sù híng dÉn tËn t×nh cña PGS. NguyÔn V¨n LiÔn, t«i ®· hoµn thµnh ®å ¸n ®¸p øng ®Çy ®ñ c¸c yªu cÇu cña ®Ò tµi. Do thêi gian vµ kinh nghiÖm cã h¹n, vÊn ®Ò ®iÒu tèc tuabin lµ vÊn ®Ò quan träng vµ phô thuéc nhiÒu yÕu tè nªn luËn v¨n cßn nhiÒu ®iÓm cÇn tiÕp tôc nghiªn cøu ph¸t triÓn NguyÔn §øc Quang 4 Tù ®éng ho¸ 06-08 trong t¬ng lai.

T«i rÊt mong nhËn ®îc sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thµy c« gi¸o vµ c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®Ó luËn v¨n ®îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thµy c« gi¸o trong bé m«n Tù ®éng ho¸, ®Æc biÖt lµ PGS. NguyÔn V¨n LiÔn ®· tËn t×nh gióp ®ì em trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ thùc hiÖn luËn v¨n nµy. Häc viªn : NguyÔn §øc Quang NguyÔn §øc Quang 5 Tù ®éng ho¸ 06-08 Ch¬ng 1 – Tæng quan ch¬ng 1 tæng quan 1.M¸y ph¸t ®iÖn Máy điện đồng bộ được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp.

Phạm vi sử dụng chính là biến đổi cơ năng thành điện năng, nghĩa là làm máy phát điện, điện năng ba pha được sủ dụng chủ yếu trong nền kinh tế quốc dân, và trong đời sống được sản xuất từ các máy phát điện quay bằng tua bin hơi , tuabin khí hoặc tuabin nước. Máy điện đồng bộ còn được dùng làm động cơ, đặc biệt trong các thiết bị lớn vì khác với các động cơ không đồng bộ, chúng có khả năng phát ra công suất phản kháng. Thông thường các máy điện đồng bộ được tính toán sao cho chúng có khả năng phát ra công suất phản kháng gần bằng công suất tác dụng. Máy phát điện đồng bộ : Máy phát điện đồng bộ thường được kéo bởi các tuabin hơi hoặc tuabin nước và được gọi là máy phát tuabin hơi hoặc máy phát tuabin nước.

Máy phát tuabin hơi có tốc độ quay cao hơn do đó được chế tạo theo kiểu cực ẩn. Và có trục máy nằm ngang, máy phát tuabin nước thường có tốc độ quay thấp nên có kết cấu theo kiểu cực lồi và nói chung trục máy được đặt thẳng đứng. Trong trường hợp máy phát điện có công suât nhỏ và cần di động thì thường dùng điêzen, máy phát điện điêzen thường có cấu tạo cực lồi. Kết cấu : Để thấy rõ đặc điểm về kết cấu của máy điện đồng bộ , ta xét riêng rẽ kết cấu của máy cực ẩn và của máy cực lồi a.

Kết cấu của máy đồng bộ cực ẩn. Rôto của máy đồng bộ cực ẩn làm bằng thép hợp kim chất lượng cao, được rèn thành khối hình trụ, sau đó gia NguyÔn §øc Quang 6 Tù ®éng ho¸ 06-08 Ch¬ng 1 – Tæng quan công và phay rãnh để đặt dây quấn kích từ. Phần không phay rãnh của rôto hình thành mặt cực từ. Mặt cắt ngang trục lõi thép rôto như trên hình vẽ.