Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại Thái Nguyên

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại thị xã phổ yên, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Trần Thị Hà My
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Trang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Dịch Tễ Bệnh Giun Thực Quản Ở Chó Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1.3. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Nguyên nhân gây bệnh
• 1.3.2. Đặc điểm sinh học của giun tròn Spirocerca lupi ký sinh ở chó
• 1.3.3. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.3.3.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.3.3.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu
• 1.4.3. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 1.4.3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.4.3.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.4.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.4.5. Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó do Spirocerca lupi gây ra
• 1.5. Nghiên cứu và đề xuất biện pháp phòng trị bệnh giun thực quản do giun tròn Spirocerca lupi gây ra
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1.1. Phương pháp nghiên cứu tình hình nhiễm giun thực quản ở chó tại thị xã Phổ Yên
• 1.5.1.2. Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng trị bệnh
• 1.5.1.3. Phương pháp điều trị
• 1.5.1.4. Phương pháp tính toán và xử lý số liệu
• 1.6. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 1.6.1. Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
• 1.6.2. Thực trạng công tác phòng chống bệnh giun thực quản cho chó tại thị xã Phổ Yên
• 1.6.3. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun thực quản ở chó qua mổ khám
• 1.6.4. Tỷ lệ và cường độ nhiễm giun thực quản ở chó qua xét nghiệm phân
• 1.6.5. Sử dụng thuốc tẩy giun thực quản cho chó
• 1.7. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về bệnh giun thực quản ở chó

Bệnh giun thực quản ở chó do loài giun tròn Spirocerca lupi gây ra. Đây là một bệnh ký sinh trùng phổ biến, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của chó. Bệnh này thường gặp ở những khu vực có khí hậu ẩm ướt, nơi mà các ký chủ trung gian như bọ hung phát triển mạnh. Theo nghiên cứu, tỷ lệ nhiễm bệnh ở chó có thể dao động từ 14,2% đến 35%. Bệnh không chỉ gây ra các triệu chứng như nôn mửa, khó nuốt mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như viêm màng phổi hoặc thậm chí tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Việc nghiên cứu về dịch tễ học của bệnh này là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.1. Đặc điểm sinh học của giun tròn Spirocerca lupi

Giun Spirocerca lupi có màu đỏ, sống trong thực quản và dạ dày của chó, tạo thành các khối u và gây bệnh cho vật chủ. Giun trưởng thành ký sinh trong các u, kén ở dạ dày và thực quản, đẻ trứng, bên trong trứng có ấu trùng. Khi chó ăn phải bọ hung mang ấu trùng, chúng sẽ bị nhiễm bệnh. Chu kỳ sinh học của giun này kéo dài từ 5 đến 6 tháng, trong đó chó là ký chủ cuối cùng. Điều này cho thấy sự cần thiết phải kiểm soát các ký chủ trung gian để giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh ở chó.

II. Tình hình dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại Thái Nguyên

Tại Thái Nguyên, đặc biệt là thị xã Phổ Yên, tình hình dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó đang có xu hướng gia tăng. Nghiên cứu cho thấy rằng chó thường được nuôi theo phương thức thả rông, điều này làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Các hộ gia đình thường không thực hiện các biện pháp vệ sinh và phòng ngừa, dẫn đến tỷ lệ nhiễm bệnh cao. Việc nghiên cứu tình hình dịch tễ học tại khu vực này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về sự phát triển của bệnh mà còn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các biện pháp phòng trị hiệu quả.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm bệnh

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm bệnh giun thực quản ở chó, bao gồm điều kiện khí hậu, lứa tuổi và phương pháp chăm sóc. Theo nghiên cứu, chó nhỏ có sức đề kháng thấp hơn, dễ bị nhiễm bệnh hơn so với chó lớn. Ngoài ra, chó được nuôi trong điều kiện vệ sinh kém, thả rông có tỷ lệ nhiễm bệnh cao hơn. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các nhà nghiên cứu và người chăn nuôi có biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

III. Phương pháp điều trị bệnh giun thực quản ở chó

Việc điều trị bệnh giun thực quản ở chó chủ yếu dựa vào việc sử dụng thuốc tẩy giun. Các loại thuốc như ivermectin và praziquantel đã được chứng minh là hiệu quả trong việc điều trị bệnh này. Tuy nhiên, việc điều trị cần phải được thực hiện kịp thời và đúng cách để tránh các biến chứng nghiêm trọng. Ngoài ra, việc kết hợp điều trị với các biện pháp phòng ngừa như vệ sinh môi trường sống và kiểm soát ký chủ trung gian là rất quan trọng để giảm thiểu tỷ lệ nhiễm bệnh trong cộng đồng.

3.1. Đánh giá hiệu quả điều trị

Nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng thuốc tẩy giun có thể giảm tỷ lệ nhiễm bệnh ở chó một cách đáng kể. Tuy nhiên, cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hiệu quả lâu dài của các phương pháp điều trị này. Việc theo dõi sức khỏe của chó sau điều trị cũng rất quan trọng để phát hiện sớm các triệu chứng tái phát và có biện pháp can thiệp kịp thời.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Bệnh ký sinh trùng đường tiêu hóa ở động vật ăn thịt, đặc biệt là bệnh giun thực quản do tuyến trùng Spirocerca lupi (S. lupi) gây ra trên loài chó (Canis lupus familiaris), là một trong những thách thức thú y nghiêm trọng tại các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Theo thống kê dịch tễ quốc tế từ Hiệp hội Ký sinh trùng Thú y Nhiệt đới (TroCCAP), tỷ lệ nhiễm giun thực quản ở các quốc gia nhiệt đới dao động từ 14,2% đến 39,42%, với nguy cơ cao dẫn đến các bệnh lý ác tính như u hạt thực quản, thoái hóa xơ hóa thành động mạch chủ và ung thư mô liên kết (sarcoma).

Tại khu vực bán sơn địa miền Bắc Việt Nam, điển hình là thị xã Phổ Yên (tỉnh Thái Nguyên), tập quán chăn nuôi thả rông chiếm đa số, kết hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm tạo điều kiện lý tưởng cho ký chủ trung gian (bọ hung cánh cứng Scarabaeus sacer, Copris lunaris) và ký chủ dự trữ (gặm nhấm, bò sát, chim) phát triển mạnh. Tuy nhiên, dữ liệu dịch tễ học cục bộ và phác đồ can thiệp dược lý chuẩn hóa tại địa bàn này trước đây hoàn toàn chưa được thiết lập đồng bộ.

flowchart TD
    A["Trứng S. lupi theo phân ra môi trường"] --> B["Bọ hung (Scarabaeus sacer / Copris lunaris) ăn trứng"]
    B --> C["Ấu trùng nở, lột xác 2 lần thành L3 (Giai đoạn lây nhiễm)"]
    C --> D["Ký chủ dự trữ (Chuột, ếch, chim) ăn bọ hung"]
    C --> E["Chó ăn trực tiếp bọ hung mang L3"]
    D --> F["Chó ăn thịt ký chủ dự trữ"]
    E --> G["Dạ dày chó: L3 xuyên niêm mạc vào hệ tuần hoàn"]
    F --> G
    G --> H["Động mạch chủ (Lưu trú ~3 tháng, lột xác L4 -> L5)"]
    H --> I["Di hành tới dưới niêm mạc thực quản & dạ dày"]
    I --> J["Tạo u hạt u xơ (Nodule) & bài thải trứng qua lỗ rò"]

Mục tiêu dự án

1. Khảo sát thực trạng quản lý dịch tễ: Điều tra 165 hộ chăn nuôi chó tại 5 xã/phường trọng điểm (Đồng Tiến, Hồng Tiến, Tiên Phong, Đắc Sơn, Nam Tiến) về các biện pháp vệ sinh phòng bệnh giun sán.
2. Xác định tỷ lệ và cường độ nhiễm bệnh: Đánh giá định lượng thông qua mổ khám toàn diện 91 cơ quan tiêu hóa và xét nghiệm 600 mẫu phân tươi đại diện bằng kỹ thuật tuyển nổi Fülleborn kết hợp buồng đếm McMaster.
3. Phân tích các biến số dịch tễ: Xác định mối tương quan giữa tỷ lệ nhiễm với lứa tuổi, tính biệt, giống chó, mùa vụ khí hậu và phương thức chăn thả ($P < 0,05$).
4. Thử nghiệm và tối ưu hóa phác đồ điều trị: Đánh giá hiệu lực tẩy trừ ký sinh trùng của hợp chất nhóm Avermectin (Ivermectin) và Benzimidazole (Mebendazole).

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Địa bàn: 5 xã/phường thuộc thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
• Đối tượng: Đàn chó nuôi dân cư (chó nội, chó lai, chó ngoại) từ $\le 2$ tháng đến $> 12$ tháng tuổi.
• Giới hạn kỹ thuật: Không thực hiện kỹ thuật sinh học phân tử chuyên sâu (PCR/Gene Sequencing) mà tập trung vào các phương pháp xét nghiệm ký sinh trùng học kinh điển có độ tin cậy và tính khả thi thực địa cao.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại thị xã Phổ Yên, sự nhận thức về an toàn sinh học thú y còn hạn chế. Khảo sát 165 hộ gia đình nuôi chó cho thấy có tới 64,24% hộ không bao giờ tẩy giun cho chó, 66,06% không thu gom chất thải và 80,61% hoàn toàn không xử lý phân trước khi thải ra môi trường.

Giải pháp hiện có	Ưu điểm	Nhược điểm	Chi phí / Khả thi
Tẩy giun tự phát bằng thuốc generic	Rẻ tiền, dễ mua tại hiệu thuốc thú y	Liều lượng không chuẩn, dễ kháng thuốc, không nhắm trúng S. lupi	Thấp / Kém hiệu quả
Chẩn đoán hình ảnh (X-quang / Endoscopy)	Độ nhạy cao với u thực quản lớn	Đòi hỏi thiết bị chuyên sâu, chi phí đắt đỏ, không khả thi tại trạm xá cơ sở	Rất cao / Khó phổ cập
Phác đồ tích hợp Fülleborn - McMaster & Ivermectin	Độ nhạy cao, định lượng chính xác (EPG), chi phí tối ưu, dễ chuẩn hóa	Cần kỹ thuật viên được đào tạo soi kính hiển vi	Tối ưu / Khả thi 100%

Ma trận yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must-have (Bắt buộc): Quy trình tuyển nổi Fülleborn bằng dung dịch NaCl bão hòa ($d = 1,20$); công thức tính EPG buồng đếm McMaster 2 ngăn; định lượng liều Ivermectin $0,2 - 0,3\text{ mg/kg}$ thể trọng.
• Should-have (Nên có): Định loại hình thái giun trưởng thành đực/cái sau mổ khám bằng dung dịch Barbagallo; phần mềm thống kê xử lý biến số.
• Could-have (Có thể có): Mở rộng khảo sát ký chủ trung gian (bọ hung thuộc chi Scarabaeus, Copris).
• Won't-have (Chưa thực hiện đợt này): Giải trình tự chuỗi gen 13.780 bp của ty thể S. lupi.

graph LR
    subgraph ThuThap [Thu thập mẫu lâm sàng]
        A1[91 mẫu thực quản mổ khám]
        A2[600 mẫu phân tươi]
        A3[165 phiếu phỏng vấn dịch tễ]
    end

    subgraph XuLyLab [Phân tích phòng thí nghiệm]
        B1[Định loại hình thái học FAA / Barbagallo]
        B2[Kỹ thuật tuyển nổi Fülleborn NaCl bão hòa]
        B3[Kỹ thuật đếm trứng McMaster EPG]
    end

    subgraph ThongKe [Xử lý & Khảo nghiệm Dược lý]
        C1[Phân tích phương sai ANOVA / Chi-Square Minitab 16]
        C2[Thử nghiệm Ivermectin 0.2mg/kg vs Mebendazole 120mg/kg]
    end

    A1 --> B1
    A2 --> B2 --> B3
    A3 --> C1
    B1 --> C1
    B3 --> C1
    C1 --> C2

Thiết kế hệ thống kỹ thuật và Technology Stack

• Hóa chất & Dung môi chẩn đoán:
  • Dung dịch muối bão hòa $\text{NaCl}$ ($350\text{ g/lít}$ nước cất, tỷ trọng chuẩn $d = 1,20$).
  • Dung dịch cố định Barbagallo: Formol 38% ($30\text{ ml}$) + $\text{NaCl}$ tinh khiết ($7,5\text{ g}$) + Nước cất ($1000\text{ ml}$).
  • Dung dịch cố định FAA: Cồn 95° ($20\text{ ml}$) + Formalin 40% ($6\text{ ml}$) + Acid acetic băng ($1\text{ ml}$) + Nước cất ($40\text{ ml}$).
• Thiết bị quang học & Đo lường:
  • Kính hiển vi quang học Olympus CX23 (độ phóng đại vật kính $10\times$, thị kính $10\times$).
  • Buồng đếm McMaster 2 ngăn chuyên dụng (thể tích $0,15\text{ ml}$/ngăn).
• Phần mềm phân tích dữ liệu:
  • Minitab Statistical Software v16.0 (sử dụng kiểm định Chi-Square $\chi^2$ và One-way ANOVA, ngưỡng ý nghĩa $P < 0,05$).
• Dược chất can thiệp:
  • Ivermectin 1% Injectable Solution ($C_{48}H_{74}O_{14} / C_{47}H_{72}O_{14}$).
  • Mebendazole 10% Oral Powder/Tablets ($C_{16}H_{13}N_3O_3$).

---

Methodology và Quy trình thực nghiệm

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp dịch tễ học cắt ngang mô tả kết hợp can thiệp dược lý thực nghiệm có đối chứng, chia thành 4 giai đoạn logic:

gantt
    title Kế hoạch triển khai dự án dịch tễ và dược lý
    dateFormat  YYYY-MM-DD
    section Giai đoạn chuẩn bị
    Khảo sát hộ nuôi & thiết kế bộ câu hỏi      :2020-05-28, 20d
    Chuẩn bị hóa chất, buồng đếm McMaster      :2020-06-10, 15d
    section Lấy mẫu & Xét nghiệm
    Thu thập 600 mẫu phân & 91 mẫu mổ khám     :2020-06-15, 120d
    Xét nghiệm Fülleborn & đếm trứng EPG       :2020-06-20, 130d
    section Thử nghiệm điều trị
    Can thiệp Ivermectin & Mebendazole         :2020-09-01, 60d
    Xét nghiệm tái khám sau 15 ngày            :2020-09-16, 60d
    section Tổng kết dữ liệu
    Xử lý thống kê trên Minitab 16             :2020-11-01, 20d
    Nghiệm thu và đề xuất quy trình phòng trị   :2020-11-20, 8d

Đánh giá rủi ro và giải pháp khắc phục

1. Rủi ro âm tính giả khi xét nghiệm phân: Do trứng S. lupi chỉ được bài thải ngắt quãng qua lỗ rò của u hạt khi giun trưởng thành ($> 5$ tháng tuổi).
   • Biện pháp kiểm soát: Kết hợp mổ khám đối chứng trên 91 chó tại các điểm giết mổ để hiệu chỉnh sai số dịch tễ.
2. Rủi ro nhiễm độc Ivermectin trên các giống chó nhạy cảm (Collie, chó chăn cừu đột biến gen MDR1):
   • Biện pháp kiểm soát: Khảo sát phân loại giống kỹ lưỡng; ưu tiên liều chuẩn $0,2\text{ mg/kg}$ thể trọng tiêm dưới da, kiểm tra phản ứng thần kinh sau tiêm 2 giờ.

---

Implementation và Kết quả

Thuật toán và Công thức tính toán dịch tễ

def calculate_epg(chamber_1_eggs: int, chamber_2_eggs: int, sample_weight_grams: float = 2.0, solution_volume_ml: float = 60.0) -> float:
    """
    Tính số lượng trứng giun trong 1 gam phân (Eggs Per Gram - EPG)
    bằng buồng đếm McMaster tiêu chuẩn.
    
    Thể tích 2 buồng đếm = 0.3 ml.
    Hệ số pha loãng = solution_volume_ml / sample_weight_grams = 60 / 2 = 30.
    Hệ số nhân = 30 / 0.3 = 100 (tương đương tổng 2 buồng * 60 / 4 theo quy chuẩn thực nghiệm).
    """
    total_eggs = chamber_1_eggs + chamber_2_eggs
    epg = (total_eggs * solution_volume_ml) / (sample_weight_grams * 2 * 0.15)
    return round(epg, 2)

def classify_infection_intensity(epg: float) -> str:
    if epg < 500:
        return "Nhẹ (+)"
    elif 500 <= epg <= 1000:
        return "Trung bình (++)"
    else:
        return "Nặng (+++)"

# Ví dụ thực nghiệm ca bệnh Đồng Tiến: Đếm được 35 trứng ở 2 buồng
sample_epg = calculate_epg(chamber_1_eggs=18, chamber_2_eggs=17)
intensity = classify_infection_intensity(sample_epg)
# sample_epg = 3500.0 -> "Nặng (+++)"

Cơ chế tác động sinh hóa - dược lý của thuốc điều trị

1. Ivermectin ($C_{48}H_{74}O_{14}$): Kích thích giải phóng acid gamma-aminobutyric ($\text{GABA}$) tại synap thần kinh của giun tròn, liên kết chọn lọc với các kênh ion glutamate-gated chloride ($\text{GluCl}$). Việc này làm tăng tính thấm của màng tế bào thần kinh với ion $\text{Cl}^-$, gây phân cực quá mức (hyperpolarization), làm giun tê liệt thần kinh - cơ hoàn toàn và bị tiêu diệt.
2. Mebendazole ($C_{16}H_{13}N_3O_3$): Ức chế đặc hiệu sự trùng hợp vi ống (tubulin polymerization) của tế bào hấp thu chất dinh dưỡng ở giun, đồng thời phong tỏa enzym fumarate reductase, ngăn cản quá trình vận chuyển glucose và làm cạn kiệt dự trữ glycogen nội sinh, gián đoạn chu trình sinh năng lượng $\text{ATP}$.

Dữ liệu thực nghiệm và Kết quả định lượng chi tiết

1. Tỷ lệ và cường độ nhiễm qua mổ khám toàn diện cơ quan tiêu hóa (N = 91)

Mổ khám kiểm tra đường tiêu hóa và thành động mạch chủ của 91 chó cho thấy tỷ lệ nhiễm chung là 19,78% (21/91 ca dương tính), cường độ ký sinh từ 1 đến 12 giun/chó.

Địa phương	Số mổ khám ($n$)	Số nhiễm ($n$)	Tỷ lệ nhiễm (%)	Cường độ (giun/chó)	Mức ý nghĩa ($P < 0,05$)
Phường Đồng Tiến	21	9	42,85%	6 - 12	$^a$
Xã Đắc Sơn	18	6	33,33%	1 - 5	$^{ab}$
Xã Nam Tiến	17	3	17,64%	2 - 8	$^{ab}$
Xã Tiên Phong	14	2	14,28%	3 - 6	$^{ab}$
Xã Hồng Tiến	21	1	4,76%	3	$^b$
Tính chung	91	21	19,78%	1 - 12	-

2. Tỷ lệ và cường độ nhiễm qua xét nghiệm phân (N = 600)

Xét nghiệm 600 mẫu phân tươi tại 5 địa phương xác nhận tỷ lệ nhiễm chung đạt 15,16% (91/600 mẫu). Cường độ nhiễm phân bố: Nhẹ (+) chiếm 69,23% (63 mẫu), Trung bình (++) chiếm 23,07% (21 mẫu) và Nặng (+++) chiếm 7,69% (7 mẫu).

Địa bàn khảo sát	Tổng mẫu ($n$)	Dương tính ($n$)	Tỷ lệ (%)	Nhẹ (+) ($n, %$)	TB (++) ($n, %$)	Nặng (+++) ($n, %$)
P. Đồng Tiến	98	28	28,57%$^a$	18 (64,28%)	7 (25,00%)	3 (10,71%)
X. Đắc Sơn	121	18	14,87%$^{ab}$	14 (77,77%)	3 (16,66%)	1 (5,55%)
X. Tiên Phong	157	22	14,01%$^{ab}$	13 (59,09%)	7 (31,81%)	2 (9,09%)
X. Nam Tiến	99	12	12,12%$^{ab}$	9 (75,00%)	2 (16,66%)	1 (8,33%)
X. Hồng Tiến	125	11	8,80%$^b$	9 (81,81%)	2 (18,18%)	0 (0,00%)
Tổng cộng	600	91	15,16%	63 (69,23%)	21 (23,07%)	7 (7,69%)

3. Biến động dịch tễ theo lứa tuổi, phương thức chăn nuôi và giống vật nuôi

pie title Tỷ lệ nhiễm giun thực quản theo Phương thức chăn nuôi
    "Thả rông (25.64%)" : 25.64
    "Vừa thả vừa nhốt (18.91%)" : 18.91
    "Nuôi nhốt hoàn toàn (5.05%)" : 5.05

• Theo lứa tuổi:
  • $\le 2$ tháng tuổi: 0% ($0/55$).
  • $> 2 - 6$ tháng tuổi: 1,52% ($3/197$).
  • $> 6 - 12$ tháng tuổi: 18,07% ($30/166$).
  • $> 12$ tháng tuổi: 31,86% ($58/182$) ($P < 0,05$). Quy luật sinh học: Chu kỳ phát triển của S. lupi kéo dài từ 5 đến 6 tháng; do đó chó dưới 5 tháng tuổi chưa có trứng giun bài thải trong phân. Chó càng già, thời gian phơi nhiễm với ký chủ trung gian càng lớn, dẫn đến tỷ lệ tích lũy tăng vọt.
• Theo phương thức nuôi:
  • Thả rông: 25,64% ($50/195$).
  • Vừa thả vừa nhốt: 18,91% ($28/148$).
  • Nuôi nhốt kiểm soát: 5,05% ($13/257$). (Khác biệt có ý nghĩa thống kê $P < 0,05$).
• Theo nguồn gốc giống:
  • Chó nội (chó cỏ): 21,98% ($62/282$).
  • Chó lai: 12,18% ($24/197$).
  • Chó ngoại nhập: 4,13% ($5/121$).
• Theo mùa vụ: Tỷ lệ nhiễm đạt đỉnh vào các tháng mùa hè nóng ẩm: Tháng 6 (30,68%), Tháng 7 (28,26%), Tháng 8 (17,24%); và giảm mạnh vào mùa khô lạnh: Tháng 9 (6,76%), Tháng 10 (8,42%), Tháng 11 (5,71%).
• Theo tính biệt: Chó đực nhiễm 15,22% ($44/289$), chó cái nhiễm 15,11% ($47/311$). Chênh lệch không có ý nghĩa thống kê ($P > 0,05$).

---

Đổi mới và Đóng góp khoa học

1. Chuẩn hóa quy trình dịch tễ định lượng địa phương: Lần đầu tiên cung cấp bộ cơ sở dữ liệu chi tiết về tỷ lệ nhiễm (15,16% qua phân, 19,78% qua mổ khám) và cường độ nhiễm của Spirocerca lupi tại vùng công nghiệp hóa - đô thị hóa nhanh Phổ Yên (Thái Nguyên).
2. Khám phá mối tương quan sinh thái dịch tễ: Chứng minh bằng định lượng rằng phương thức nuôi thả rông làm tăng nguy cơ nhiễm gấp 5,07 lần so với nuôi nhốt hoàn toàn (25,64% vs 5,05%).

Tiêu chí	Phác đồ Ivermectin ($0,2\text{ mg/kg}$ SC)	Phác đồ Mebendazole ($120\text{ mg/kg}$ PO)	Phác đồ Milbemycin Oxime ($0,5\text{ mg/kg}$ PO)
Đường dùng	Tiêm dưới da (Subcutaneous)	Đường uống (Trộn thức ăn 2 lần/ngày)	Đường uống
Thời gian sạch trứng	10 - 15 ngày sau can thiệp	14 - 21 ngày	7 - 28 ngày
Hiệu lực đối với ấu trùng di hành	Cao (tiêu diệt ấu trùng tại động mạch)	Trung bình (chủ yếu tác động lòng ruột)	Cao
Chi phí / 10kg thể trọng	Rất thấp (~5.000 VNĐ)	Thấp (~12.000 VNĐ)	Rất cao (~150.000 VNĐ)
Độ an toàn thực địa	Rất cao (trừ giống thuần chủng MDR1(-))	Rất cao cho mọi giống chó	Cao

3. Cơ sở khoa học cho can thiệp lâm sàng: Đề xuất quy trình điều trị định kỳ 3-4 tháng/lần bằng Ivermectin tiêm dưới da liều $0,2 - 0,3\text{ mg/kg}$ thể trọng cho chó trưởng thành trên 6 tháng tuổi, giúp giải quyết triệt để cả giun trưởng thành tạo u và ấu trùng di hành trong mạch máu.

---

Ứng dụng thực tế và Triển khai

graph TD
    A[Chiến lược can thiệp cấp cộng đồng] --> B[Biện pháp kiểm soát nguồn lây]
    A --> C[Phác đồ điều trị định kỳ]
    A --> D[Giám sát xét nghiệm]

    B --> B1[Chuyển đổi phương thức nuôi: Nuôi nhốt hoặc xích có kiểm soát]
    B --> B2[Thu gom 100% phân tươi và chôn lấp vôi bột 20%]
    B --> B3[Kiểm soát bọ hung và tiêu diệt ký chủ dự trữ chuột/gián]

    C --> C1[Chó con: Bắt đầu tẩy giun từ 5 - 6 tháng tuổi]
    C --> C2[Chó trưởng thành: Ivermectin 0.2-0.3 mg/kg SC mỗi 3-4 tháng]
    C --> C3[Hỗ trợ tiêu hóa, trợ sức, giảm viêm thực quản]

    D --> D1[Xét nghiệm phân định kỳ 6 tháng/lần bằng Fülleborn]
    D --> D2[Kiểm tra lâm sàng phản xạ nuốt, nôn ói sau ăn]

Phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí can thiệp định kỳ: Ước tính chi phí thuốc Ivermectin và công tác thú y dự phòng chỉ tốn khoảng $15.000 - 25.000\text{ VNĐ/con/năm}$.
• Thiệt hại khi không can thiệp: Chi phí điều trị ca bệnh nặng khi đã hình thành u hạt thực quản, thủng động mạch chủ hoặc sarcoma có thể vượt quá $1.500.000 - 3.000.000\text{ VNĐ}$, cùng tỷ lệ tử vong trên 70%.
• Hiệu quả kinh tế - xã hội: Giảm tỷ lệ mắc bệnh đàn chó địa phương xuống dưới 3%, ngăn chặn nguy cơ ô nhiễm ấu trùng ra môi trường đô thị và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

---

Hạn chế và Hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Phương pháp Fülleborn chỉ phát hiện được khi giun cái trưởng thành đẻ trứng và bọc u có lỗ thông vào lòng thực quản. Các giai đoạn ấu trùng di hành trong thành động mạch chủ (giai đoạn 1 - 3 tháng đầu) không thể phát hiện qua phân.
• Nghiên cứu chưa tích hợp xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh kỹ thuật số (CT-scan, nội soi thực quản) do hạn chế trang thiết bị tại thực địa.

Hướng nghiên cứu tương lai

1. Ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử Real-time PCR nhằm phát hiện DNA của Spirocerca lupi tự do trong huyết thanh chó ở giai đoạn ấu trùng di hành sớm.
2. Xây dựng bản đồ dịch tễ GIS (Geographic Information System) tích hợp yếu tố biến đổi khí hậu để dự báo mật độ bọ hung và nguy cơ bùng phát dịch tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc.

---

Đối tượng hưởng lợi

mindmap
  root((Hệ sinh thái hưởng lợi))
    Sinh viên & Giảng viên Thú y
      Giáo trình thực hành ký sinh trùng học
      Dữ liệu lâm sàng mổ khám thực tế
    Bác sĩ Thú y Lâm sàng
      Quy trình chẩn đoán phân biệt nôn ói
      Phác đồ Ivermectin chuẩn liều lượng
    Hộ chăn nuôi & Trang trại
      Giảm tỷ lệ tử vong đàn chó >80%
      Tối ưu hóa chi phí thú y dự phòng
    Cơ quan Quản lý Thú y
      Dữ liệu dịch tễ địa phương chuẩn xác
      Chính sách quản lý vệ sinh môi trường

• Sinh viên & Giảng viên Thú y: Tài liệu tham khảo chuẩn xác về phương pháp luận mổ khám Skrjabin, kỹ thuật Fülleborn, McMaster và đặc điểm bệnh học vi thể của tổn thương u xơ thực quản.
• Bác sĩ Thú y thực hành: Cung cấp quy trình chẩn đoán phân biệt triệu chứng nôn mửa, khó nuốt, giả dại với các bệnh lý truyền nhiễm khác; phác đồ điều trị liều lượng chuẩn xác.
• Hộ gia đình chăn nuôi: Giúp chuyển đổi nhận thức từ chăn thả tự do sang nuôi nhốt an toàn sinh học, giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế.
• Cơ quan quản lý dịch tễ địa phương: Cơ sở khoa học để ban hành kế hoạch vệ sinh môi trường, thu gom chất thải động vật tại các vùng đô thị hóa.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật tối thiểu để triển khai xét nghiệm chẩn đoán giun thực quản tại trạm xá thú y là gì?

Cần trang bị tối thiểu kính hiển vi quang học có thị kính $10\times$, vật kính $10\times - 40\times$, buồng đếm McMaster, dung dịch muối ăn $\text{NaCl}$ bão hòa ($d = 1,20$), cốc đong, lưới lọc phân và lam kính. Tổng chi phí đầu tư thiết bị cơ bản dưới 8 triệu đồng.

2. Tại sao chó dưới 2 tháng tuổi không phát hiện thấy trứng giun thực quản trong phân?

Spirocerca lupi có chu kỳ sinh học phức tạp kéo dài từ 5 đến 6 tháng từ khi chó ăn phải ấu trùng L3 đến khi giun lột xác, trưởng thành, tạo u tại thực quản và đẻ trứng. Do đó, chó con dưới 2 tháng tuổi không thể có trứng giun trong phân và nguồn lây không qua nhau thai hay sữa mẹ.

3. Ivermectin có an toàn cho tất cả các giống chó khi tẩy giun thực quản không?

Hầu hết các giống chó nội và chó lai đều dung nạp rất tốt với liều $0,2 - 0,3\text{ mg/kg}$ thể trọng. Tuy nhiên, đối với các giống chó nhạy cảm có đột biến gen MDR1 (như Collie, Australian Shepherd, Shetland Sheepdog), Ivermectin có thể vượt qua hàng rào máu não gây độc thần kinh; trường hợp này cần thay thế bằng Milbemycin Oxime hoặc Moxidectin.

4. Xử lý môi trường chuồng trại như thế nào để cắt đứt chu kỳ sinh học của ký sinh trùng?

Cần thu gom phân hàng ngày và ủ phân sinh học nhiệt độ cao hoặc chôn lấp với vôi bột tỷ lệ 20%. Định kỳ phun thuốc diệt côn trùng để hạn chế bọ hung cánh cứng và diệt chuột, gián xung quanh khu vực nuôi.

5. Chi phí dự phòng định kỳ cho một cá thể chó là bao nhiêu?

Sử dụng Ivermectin 1% tiêm dưới da định kỳ 3-4 tháng/lần chỉ tiêu tốn trung bình 15.000 - 25.000 VNĐ/cá thể/năm, mang lại hiệu quả bảo vệ lên tới trên 95% trước nguy cơ tử vong do vỡ động mạch chủ hoặc ung thư hóa thực quản.

---

Kết luận

Công trình nghiên cứu của tác giả Trần Thị Hà My tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã làm sáng tỏ bức tranh dịch tễ học bệnh giun thực quản do Spirocerca lupi gây ra trên đàn chó tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên:

• Xác định tỷ lệ nhiễm thực địa đạt 15,16% qua xét nghiệm phân và 19,78% qua mổ khám bệnh tích.
• Chứng minh rõ nét các quy luật dịch tễ: Tỷ lệ nhiễm tỷ lệ thuận với lứa tuổi (đạt đỉnh 31,86% ở chó $>12$ tháng tuổi), phụ thuộc mạnh vào phương thức chăn thả (25,64% ở chó thả rông so với 5,05% ở chó nuôi nhốt) và có tính mùa vụ rõ rệt trong các tháng hè nóng ẩm.
• Thiết lập cơ sở khoa học vững chắc cho việc ứng dụng phác đồ điều trị bằng Ivermectin ($0,2 - 0,3\text{ mg/kg}$ thể trọng SC) kết hợp quy trình nuôi nhốt vệ sinh thú y, mang lại giải pháp kiểm soát dịch bệnh toàn diện, an toàn và chi phí thấp cho ngành chăn nuôi thú cảnh tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chó là 1 trong những loài vật nuôi đầu tiên được con người thuần hóa cách đây 15 nghìn năm vào cuối Kỷ băng hà. Loài vật này được dùng để giữ nhà hoặc làm thú chơi. Hiện nay chó được nuôi khắp nơi trên thế giới, hầu như nơi nào con người sinh sống đều có loài chó sống bên cạnh. Chó là loại đặc biệt thông minh, có nhiều đặc tính tốt khiến con người yêu quý và coi trọng vì lòng trung thành của chúng.

Loài chó thường được nuôi để giữ nhà,chăn dắt gia súc, tuy nhiên những năm gần đây chó còn được nuôi để làm cảnh và làm kinh tế. Khác với trước kia chủ yếu là chó cỏ,thì gần đây do kinh tế ngày càng phát triển có nhiều loài chó nhập ngoại quý hiếm làm phong phú thêm về số lượng và chủng loại chó ở nước ta. Chó được nuôi khá phổ biến ở cả vùng quê và thành phố. Khi chó được nuôi nhiều thì vấn đề dịch bệnh xảy ra ở chó cũng ngày càng nhiều hơn.

Bên cạnh những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thường gặp ở chó như bệnh dại, bệnh Carê, bệnh do Parvovirus …bệnh do ký sinh trùng cũng gây nhiều thiệt hại cho chó, trong đó có bệnh do giun tròn Spirocerca lupi (S. lupi) gây ra. Giun tròn ký sinh lấy chất dinh dưỡng hoặc hút máu làm chó gầy yếu, rối loạn tiêu hóa, giảm sức đề kháng, từ đó các vi khuẩn đường ruột có cơ hội trỗi dậy, gây hội chứng tiêu chảy nặng hơn và làm chết chó nếu không được điều trị kịp thời (Vương Đức Chất và Lê Thị Tài (2009) [1]) Khi mắc bệnh do giun thực quản S. lupi gây ra, chó có triệu chứng rất khác nhau, phụ thuộc vào nơi cư trú của khối u.

Đôi khi chó mắc bệnh có triệu chứng giả dại do độc tố của giun S. lupi thấm vào máu, chó chảy nhiều nước dãi, nôn mửa, rối loạn phản xạ nuốt thức ăn, ho mạnh. Nếu khối u to có mủ có thể vỡ, mủ và giun vào xoang ngực hoặc xoang bụng dẫn đến viêm màng phổi Luan van 2 hoặc viêm màng bụng cấp. Khối u trong động mạch làm vỡ động mạch và làm con vật chết ngay (Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân, (2001) [14]) Bệnh giun thực quản ở chó xảy ra do chó bị nhiễm giun tròn Spirocerca lupi (S.

Chó bệnh có các biểu hiện nôn mửa, không ăn, gầy, khó nuốt, ợ hơi. Nếu giun ký sinh ở động mạch chủ, chó có biểu hiện khó thở, ngạt hơi, hôn mê và xuất huyết nội tạng. Nếu giun ký sinh ở phổi thì chó ho, khó thở, nôn mửa, đôi khi có triệu chứng thần kinh. Cho đến nay, đã có một số tác giả đề cập đến đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó như Dương Đức Hiếu và cs.

(2014) [5], Nguyễn Thị Lê và cs. Việc nghiên cứu về tình hình nhiễm giun thực quản đường tiêu hóa, đặc biệt là đặc điểm dịch tễ bệnh do giun thực quản S. lupi gây ra ở chó ở các nơi khác đã có nhưng nghiên cứu tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên hiện vẫn chưa được thực hiện. Ở thị xã Phổ Yên thì đa số hộ gia đình vẫn chỉ nuôi chó theo phương thức thả rông, hoặc là vừa thả vừa nhốt, việc nuôi nhốt và vệ sinh sạch sẽ nơi ở có rất ít hộ dân thực hiện, cho nên nguy cơ nhiễm bệnh rất cao, việc phòng chống dịch bệnh do giun thực quản S.

lupi ở chó còn ít, do đó nên chưa chưa có quy trình phòng trị hiệu quả. Xuất phát từ những luận giải trên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản ở chó tại thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên và sử dụng thuốc điều trị ” 1. Mục tiêu nghiên cứu Đánh giá tình hình nhiễm bệnh giun thực quản do Spirocerca lupi gây ra ở chó tại thị xã Phổ Yên và hiệu quả sử dụng thuốc điều trị. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa khoa học Đề tài cung cấp những thông tin khoa học về một số đặc điểm dịch tễ bệnh giun thực quản do Spirocerca lupi gây ra trên chó tại thị xã Phổ Yên; từ Luan van 3 đó có cơ sở khoa học xây dựng biện pháp phòng chống bệnh giun thực quản cho chó có hiệu quả cao. Ý nghĩa trong thực tiễn Kết quả của đề tài là cơ sở khuyến cáo người chăn nuôi áp dụng các biện pháp phòng trị bệnh giun thực quản, nhằm hạn chế tỷ lệ nhiễm và thiệt hại do giun Spirocerca lupi gây ra ở chó tại thị xã Phổ Yên. Luan van 4 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học 2.1 Nguyên nhân gây bệnh Bệnh giun thực quản ở chó do loài giun tròn S.

lupi gây nên. lupi có màu đỏ, sống trong thực quản và dạ dày chó, tạo thành các khối u và gây bệnh cho vật chủ. lupi được chó bài tiết ra ngoài cùng với phân. Bọ hung nuốt phải trứng, trứng nở thành ấu trùng, ấu trùng lột xác thành ấu trùng có sức gây bệnh.

Khi chó ăn phải bọ hung mang ấu trùng có sức gây bệnh thì chó bị mắc bệnh giun thực quản. Đặc điểm sinh học của giun tròn Spirocerca lupi ký sinh ở chó 2. Vị trí của Spirocerca lupi ký sinh trong hệ thống phân loại động vật học Trong khu hệ giun trong đường tiêu hoá của chó, theo Phạm Sỹ Lăng và cs. (1993) [11]vị trí của loài giun tròn Spirocerca lupi trong hệ thống phân loại động vật như sau: Ngành Nematoda Potts, 1932 Lớp Chromadorca Inglis, 1983 Phân lớp Chromadoria Pearse, 1942 Bộ Rhabditida chitwood, 1933 Phân bộ Spirurina Railliet and Henry, 1915 Liên họ Spiruroidea Railliet et Henry, 1915 Họ Spirocercidae Chitwood and Wehr, 1932 Giống Spirocerca Railliet et Henry, 1911 Loài Spirocerca lupi Rudolphi, 1809 2.

Đặc điểm hình thái, cấu tạo của giun thực quản Spirocerca lupi Các tác giả Phạm Văn Khuê và Phan Lục (1996) [7], Brodey R. (1977) [26], Phạm Sỹ Lăng và cs. (2009) [12], cho biết: Spirocerca lupi (S. lupi) có màu đỏ, miệng nhỏ hình 6 cạnh.

Thực quản kép, phần trước được Luan van 5 cấu tạo bằng tổ chức cơ, phần này dài. Phần sau được cấu tạo bằng tổ chức tuyến, phần này ngắn hơn. + Giun đực dài 30 - 54 mm, chiều ngang rộng nhất 0,76 - 0,92 mm. Phần thực quản cơ dài 0,52 - 0,66 mm, chỗ rộng nhất 0,12 - 0,16 mm, phần tuyến dài 4,24 - 8,61 mm, chỗ rộng nhất 0,26 - 0,41 mm.

Đuôi dài 0,36 - 0,47 mm. Mút đuôi có cánh bên, có 4 đôi núm trước huyệt và 2 đôi núm sau huyệt, có hình que; ngoài ra còn 1 núm đơn ở trước lỗ huyệt và 5 núm nhỏ khác ở gần mút đuôi. Giun đực có hai gai giao hợp không bằng nhau: gai phải ngắn và mập hơn, dài 0,61 - 0,76 mm, gốc gai hơi phình rộng, mút gai tù. Gai trái mảnh, dài 2,45 - 4,91 mm, gốc gai hơi phình rộng, mút gai nhọn; Gai điều chỉnh hình móc, cong, dài 0,12 - 0,13 mm, chỗ rộng nhất 0,08 - 0,9 mm.

+ Giun cái dài 54 - 80 mm, chiều ngang rộng nhất 0,96 - 1,16 mm. Phần thực quản cơ dài 0,60 - 0,67 mm, chiều ngang rộng nhất 0,11 - 0,14 mm, phần thực quản tuyến dài 6,63 - 6,78 mm, chiều ngang rộng nhất 0,38 - 0,43 mm. Đuôi ngắn, dài 0,17 - 0,2 mm. Giun cái có lỗ sinh dục cái nằm phía trước thân, gần cuối thực quản.

Hai đầu cơ thể giun hơi thót lại, toàn thân có màu đỏ máu. Trứng rất nhỏ, vỏ mỏng, hình bầu dục, hai cạnh bên gần như song song với nhau, kích thước 0,035 - 0,039 x 0,014 - 0,023 mm, bên trong có chứa ấu trùng. Giun tròn Spirocerca lupi Rudolphi, 1809 1. Miệng; Luan van 6 Hình 2.

Giun Spirocerca lupi Hình 2. Trứng Giun Spirocerca lupi 2. Chu kỳ sinh học của giun thực quản Spirocerca lupi Loài giun thực S. lupi ký sinh ở đường tiêu hóa của chó, phát triển gián tiếp.

Chó là vật chủ cuối cùng của giun, giúp giun hoàn thành vòng đời và ký sinh ở giai đoạn thành thục. Theo Vương Đức Chất và Lê Thị Tài (2009) [1], Brown G. (2014) [27], vòng đời của giun thực quản Spirocerca lupi diễn ra như sau: Ký chủ cuối cùng của loài S. lupi là chó nhà, chó sói, cáo; ký chủ trung gian là côn trùng cánh cứng ăn phân súc vật, thuộc các giống Scarabeus, Geotrupes và Copris; một số loài chim, chuột và bò sát đóng vai trò là ký chủ dự trữ.

Giun trưởng thành ký sinh ở dạ dày, thực quản, thành động mạch chủ, tổ chức lâm ba, xoang ngực và phổi của ký chủ cuối cùng. Giun trưởng thành ký sinh trong các u, kén ở dạ dày và thực quản, đẻ trứng, bên trong trứng có ấu trùng, trứng theo các lỗ dò ở kén vào xoang thực quản hoặc dạ dày, theo phân ra môi trường bên ngoài, được các ký chủ trung gian là bọ hung ăn phân như Scarabaeus sacer, Capris lunaris. Ở đường tiêu hóa của các ký chủ trung gian, ấu trùng thoát ra khỏi trứng, vào xoang đại thể. Ở đó, chúng lột xác hai lần và trở thành ấu trùng có sức gây bệnh.

Luan van 7 Ngoài ra, nếu ký chủ dự trữ như chim, chuột, ếch, nhái… nuốt phải bọ hung thì ấu trùng này chui vào thành thực quản, dạ dày của các loài này và đóng kén ở đó. Khi chó, cáo ăn phải các phủ tạng của ký chủ dự trữ chứa ấu trùng có sức gây bệnh thì sẽ bị nhiễm S. lupi như khi ăn phải bọ hung mang ấu trùng. Nếu chó, cáo ăn phải bọ cánh cứng hoặc các ký chủ dự trữ có ấu trùng, vào dạ dày, ấu trùng xuyên qua thành dạ dày, di hành trong hệ tuần hoàn, đến động mạch chủ, ở đó khoảng 3 tháng.

Sau quá trình lột xác lần cuối, các ấu trùng này di chuyển đến được dưới niêm mạc thực quản đến được lớp dưới niêm mạc thực quản, chúng ký sinh tại đây, tạo nên các khối u thực quản hoặc dạ dày rồi theo phân ra ngoài. Bọ cánh cứng là vật chủ trung gian chính của giun tròn S. Thời gian hoàn thành vòng đời của giun S. lupi là 5 - 6 tháng.

Chu kỳ sinh học của giun thực quản Spirocerca lupi Luan van 8 2. Đặc điểm dịch tễ học của bệnh giun thực quản chó do Spirocerca lupi gây ra Nghiên cứu dịch tễ học để có cơ sở khoa học phòng trị bệnh ký sinh trùng có hiệu quả. Sự phát triển của ký sinh trùng phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Đặc điểm dịch tễ bệnh do giun thực quản S.

lupi gây ra ở chó đã được nhiều tác giả quan tâm. Các tác giả tập trung nghiên cứu chủ yếu vào những vấn đề liên quan đến sự phát sinh và phát triển của bệnh.